Mề đay tự phát mãn tính là gì?

Mề đay tự phát mãn tính (CSU) là một dạng mề đay kéo dài trên 6 tuần, xuất hiện gần như mỗi ngày hoặc vài lần mỗi tuần mà không xác định được tác nhân kích hoạt rõ ràng. “Tự phát” nghĩa là không liên quan trực tiếp đến dị ứng thực phẩm, thuốc hay các yếu tố môi trường quen thuộc.

Biểu hiện điển hình của CSU là các sẩn phù nổi gồ trên da, có màu đỏ hoặc hồng (đôi khi khó nhận biết trên nền da sẫm màu), kèm theo cảm giác ngứa dữ dội. Một số người còn bị phù mạch – tình trạng sưng sâu dưới da, thường gặp ở môi, mí mắt, tay chân hoặc cơ quan sinh dục.

Mỗi nốt mề đay riêng lẻ thường chỉ tồn tại dưới 24 giờ rồi mờ dần, nhưng điểm đặc trưng của CSU là các tổn thương mới liên tục xuất hiện thay thế tổn thương cũ. Điều này khiến người bệnh hiếm khi có cảm giác da “sạch” hoàn toàn nếu không điều trị.

Mề đay tự phát mãn tính kéo dài bao lâu?

Để được chẩn đoán là mề đay tự phát mãn tính, các triệu chứng phải kéo dài ít nhất 6 tuần. Tuy nhiên, thời gian thực tế của bệnh có thể khác nhau đáng kể giữa từng người.

Khoảng 50% người mắc CSU thuyên giảm trong vòng 6 tháng đầu tiên. Với một số người khác, bệnh có thể kéo dài từ vài năm. Dù vậy, trường hợp kéo dài trên 10 năm là tương đối hiếm.

Theo thống kê, khoảng 80% bệnh nhân đạt được sự thuyên giảm trong vòng 3 năm kể từ khi khởi phát. Chỉ khoảng 8% trường hợp có thể kéo dài nhiều thập kỷ. Thuyên giảm có nghĩa là các triệu chứng biến mất hoàn toàn trong một thời gian dài mà không cần điều trị thường xuyên.

Tin tốt là CSU thường không phải là bệnh suốt đời. Phần lớn người bệnh sẽ dần ổn định theo thời gian, dù quá trình này có thể chậm và không thể dự đoán chính xác.

Vì sao mề đay tự phát mãn tính kéo dài dai dẳng?

Để hiểu vì sao CSU kéo dài, cần phân biệt với mề đay cấp tính. Mề đay cấp tính thường do dị ứng với thực phẩm, thuốc hoặc yếu tố môi trường và tự khỏi trong vài ngày đến vài tuần.

Ngược lại, CSU thường không liên quan đến yếu tố bên ngoài. Nhiều nghiên cứu cho thấy phần lớn trường hợp CSU có liên quan đến cơ chế tự miễn. Điều này có nghĩa là hệ miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn các tế bào bình thường là “kẻ xâm nhập”, từ đó kích hoạt phản ứng viêm dưới da.

Quá trình này làm giải phóng histamine và các chất trung gian gây viêm khác, dẫn đến nổi sẩn và ngứa. Vì nguyên nhân xuất phát từ bên trong cơ thể nên người bệnh không thể đơn giản tránh một “chất gây dị ứng” cụ thể để chấm dứt bệnh. Cơ thể luôn trong trạng thái cảnh giác cao, khiến các đợt mề đay tiếp tục tái phát.

Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian bệnh

Mặc dù CSU là tình trạng mạn tính, mức độ và thời gian kéo dài có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.

Trước hết là cường độ triệu chứng. Người bị bùng phát thường xuyên và dữ dội có xu hướng cần thời gian kiểm soát lâu hơn so với người có biểu hiện nhẹ.

Phù mạch cũng là yếu tố quan trọng. Khoảng 40% bệnh nhân CSU bị phù mạch kèm theo, và nhóm này thường có diễn tiến dai dẳng hơn. Phù mạch không chỉ gây khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng nếu sưng ở vùng họng.

Sự hiện diện của các bệnh tự miễn khác, như bệnh tuyến giáp tự miễn, có thể khiến bệnh phức tạp hơn. Ngoài ra, một số chỉ số viêm nội sinh như protein phản ứng C (CRP) tăng cao có thể phản ánh hệ miễn dịch đang hoạt động quá mức, liên quan đến mức độ nặng của bệnh.

Cuối cùng, đáp ứng với điều trị cũng đóng vai trò quan trọng. Một số người kiểm soát tốt với thuốc kháng histamine liều chuẩn, trong khi những người khác cần tăng liều hoặc sử dụng các liệu pháp nâng cao như thuốc tiêm sinh học.

Điều trị mề đay tự phát mãn tính

Điều trị CSU tập trung vào kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Thuốc kháng histamine thế hệ mới không gây buồn ngủ là lựa chọn đầu tay. Nếu không đáp ứng đủ, bác sĩ có thể tăng liều theo hướng dẫn chuyên môn. Trong trường hợp khó kiểm soát, các liệu pháp như omalizumab (một thuốc sinh học tiêm dưới da) hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể được cân nhắc.

Steroid đường uống đôi khi được dùng ngắn hạn trong đợt bùng phát nặng, nhưng không phải giải pháp lâu dài do nguy cơ tác dụng phụ.

Bên cạnh thuốc, quản lý căng thẳng cũng rất quan trọng. Stress có thể làm nặng thêm phản ứng miễn dịch, khiến triệu chứng kéo dài hơn. Lối sống điều độ, ngủ đủ giấc và tránh các yếu tố kích ứng da (như nhiệt độ quá cao, ma sát mạnh) có thể hỗ trợ kiểm soát bệnh.

Khi nào cần đi khám ngay?

Dù CSU hiếm khi nguy hiểm đến tính mạng, người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện sưng môi, lưỡi, họng hoặc khó thở. Đây có thể là dấu hiệu của phản vệ – một tình trạng cấp cứu y tế cần xử trí ngay.

Ngoài ra, nếu tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 6 tuần, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên gặp bác sĩ da liễu, dị ứng hoặc miễn dịch để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ phù hợp.

Việc ghi nhật ký triệu chứng – bao gồm tần suất, mức độ ngứa và các yếu tố có thể liên quan – cũng giúp quá trình đánh giá chính xác hơn.

Kết luận

Mề đay tự phát mãn tính là một tình trạng da kéo dài, thường không rõ nguyên nhân và có thể gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Dù bệnh có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm, đa số trường hợp sẽ thuyên giảm theo thời gian.

Hiểu rõ bản chất tự miễn của bệnh giúp người bệnh bớt lo lắng và tránh tìm kiếm những “thủ phạm” bên ngoài không tồn tại. Với điều trị phù hợp, theo dõi sát và lối sống lành mạnh, phần lớn bệnh nhân có thể kiểm soát tốt triệu chứng và chờ đợi giai đoạn thuyên giảm tự nhiên.

Quan trọng nhất, nếu các triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, việc thăm khám chuyên khoa sớm sẽ giúp người bệnh được hỗ trợ đúng cách và an toàn.

Nguồn tham khảo: How long do chronic spontaneous urticaria symptoms last? (Zia Sherrell, MPH – Health)

Bạn có thể quan tâm:

• 8 thói quen làm bệnh chàm trầm trọng hơn và cách khắc phục
• Chế độ ăn chống viêm: Nền tảng dinh dưỡng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài

1. Tắm nước quá nóng

Một vòi sen nước nóng có thể giúp bạn thư giãn tức thì, đặc biệt vào mùa lạnh. Tuy nhiên, với người bị chàm, nước quá nóng lại là “kẻ thù”. Nhiệt độ cao làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên da và khiến hàng rào bảo vệ da vốn đã suy yếu càng tổn thương hơn.

Dù nước nóng có thể làm dịu cơn ngứa tạm thời, nhưng sau đó da thường khô và kích ứng nhiều hơn. Giải pháp tốt hơn là tắm bằng nước ấm vừa phải. Nếu vẫn muốn tắm nước nóng, bạn có thể thoa một lớp dầu dưỡng mỏng trước khi tắm và rút ngắn thời gian dưới vòi sen.

2. Tắm quá lâu

Không chỉ nhiệt độ, thời gian tắm cũng rất quan trọng. Ngâm mình hoặc đứng dưới vòi sen quá lâu sẽ khiến da mất thêm độ ẩm cần thiết. Việc tiếp xúc với nước trong thời gian dài làm cuốn trôi các lipid bảo vệ, khiến da khô và dễ bùng phát chàm hơn.

Hãy giới hạn thời gian tắm trong khoảng 5-10 phút. Sau khi tắm, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm và thoa kem dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm để “khóa” nước lại trên bề mặt da.

3. Tẩy tế bào chết quá mạnh

Da bị chàm vốn đã nhạy cảm, vì vậy các sản phẩm tẩy tế bào chết mạnh — dù là dạng hạt (vật lý) hay hóa học như AHA, BHA, enzyme — đều có thể gây kích ứng. Khi da khô và bong tróc, nhiều người nghĩ rằng tẩy da chết sẽ giúp da mịn hơn, nhưng thực tế điều này thường khiến tình trạng viêm nặng thêm.

Thay vì tẩy tế bào chết, hãy tập trung vào việc làm sạch nhẹ nhàng bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ và tăng cường dưỡng ẩm. Khi da đủ ẩm, tình trạng bong tróc sẽ giảm dần.

4. Bỏ qua bước dưỡng ẩm

Với người bị chàm, dưỡng ẩm không phải là bước “có thì tốt” mà là bắt buộc. Toàn bộ bề mặt da thường khô, không chỉ riêng những vùng đang viêm. Nếu không cấp ẩm đều đặn, da sẽ dễ nứt nẻ và ngứa hơn.

Bạn nên thoa kem dưỡng ẩm ít nhất hai lần mỗi ngày, đặc biệt sau khi tắm. Hãy chọn sản phẩm dành cho da nhạy cảm, không chứa hương liệu, cồn, chất tạo màu hay tinh dầu. Những công thức đơn giản, tập trung vào phục hồi hàng rào da thường là lựa chọn an toàn hơn.

5. Để không khí quá khô

Không khí khô, đặc biệt vào mùa đông hoặc trong phòng điều hòa, có thể làm da mất nước nhanh chóng. Với người bị chàm, điều này đồng nghĩa với nguy cơ bùng phát cao hơn.

Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ hoặc nơi làm việc có thể giúp duy trì độ ẩm không khí ở mức dễ chịu. Điều này hỗ trợ da giữ nước tốt hơn và giảm cảm giác căng rát.

6. Căng thẳng kéo dài

Căng thẳng không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động trực tiếp đến các bệnh viêm da như chàm. Khi mức cortisol tăng cao, cơ thể dễ rơi vào trạng thái viêm, làm các triệu chứng da trở nên nghiêm trọng hơn.

Dù khó tránh hoàn toàn stress, bạn có thể xây dựng thói quen giảm căng thẳng hằng ngày như thiền, yoga, đi bộ, đọc sách hoặc tập thể dục. Chỉ cần 15–20 phút mỗi ngày cũng có thể tạo khác biệt lâu dài.

7. Bỏ qua kem chống nắng

Nhiều người bị chàm lo ngại rằng kem chống nắng có thể gây kích ứng nên thường bỏ qua bước này. Tuy nhiên, tia UV cũng có thể làm da tổn thương và viêm nặng hơn.

Hãy chọn kem chống nắng phổ rộng, SPF từ 30 trở lên và ưu tiên loại gốc khoáng (chứa kẽm oxit hoặc titanium dioxide). Những sản phẩm này thường dịu nhẹ và ít gây kích ứng hơn so với kem chống nắng hóa học.

8. Không tránh các chất gây dị ứng

Người bị chàm thường dễ nhạy cảm với lông thú cưng, phấn hoa, bụi, thậm chí một số thực phẩm hoặc hóa chất tẩy rửa. Tiếp xúc thường xuyên với các yếu tố này có thể kích hoạt đợt bùng phát.

Hãy chú ý đến những gì khiến da bạn phản ứng và cố gắng hạn chế tối đa. Khi chọn sản phẩm gia dụng như nước rửa chén hay bột giặt, nên ưu tiên loại không mùi, không gây dị ứng và có thành phần dịu nhẹ.

Chăm sóc da bị chàm không chỉ nằm ở việc dùng thuốc hay kem bôi, mà còn ở cách bạn điều chỉnh những thói quen nhỏ mỗi ngày. Tắm nhanh hơn, dưỡng ẩm đều đặn, kiểm soát căng thẳng và tránh tác nhân kích ứng có thể tạo nên sự khác biệt lớn. Khi hiểu rõ điều gì khiến da “khó chịu”, bạn sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ hàng rào da và giảm nguy cơ bùng phát – để làn da dần trở lại trạng thái ổn định và dễ chịu hơn theo thời gian.

Nguồn tham khảo: 8 everyday habits that can make eczema worse—and what to do instead (Wendy Rose Gould – Real Simple)

Bạn có thể quan tâm:

• 7 loại bệnh chàm phổ biến hàng đầu hiện nay
• Lợi ích của rau bồ công anh đối với sức khỏe: Loại rau dân dã nhưng giá trị không ngờ

1. Các loại quả mọng

Những loại quả mọng như dâu tây, việt quất, mâm xôi, nho, lựu hay kiwi đều rất giàu chất chống oxy hóa – các hợp chất giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương và giảm viêm trong cơ thể.

Đặc biệt, quả mọng chứa anthocyanin – sắc tố tạo nên màu sắc rực rỡ của trái cây – có đặc tính kháng virus và hỗ trợ tăng cường miễn dịch. Ngoài ra, quercetin trong quả mọng còn được biết đến với khả năng làm dịu các triệu chứng cảm lạnh như nghẹt mũi hay đau họng. Bạn có thể ăn trực tiếp, xay sinh tố hoặc trộn cùng sữa chua để dễ ăn hơn khi mệt.

2. Dứa

Dứa không chỉ thơm ngon mà còn chứa bromelain – một loại enzyme có tác dụng giảm viêm và hỗ trợ làm loãng dịch nhầy trong đường hô hấp. Điều này đặc biệt hữu ích khi bạn bị ho, nghẹt mũi hoặc đau họng.

Ngoài ra, dứa cũng cung cấp vitamin C giúp tăng sức đề kháng. Tuy nhiên, nếu cổ họng đang quá nhạy cảm, bạn nên ăn dứa chín vừa hoặc xay nhuyễn để tránh cảm giác rát.

3. Trái cây họ cam quýt

Cam, chanh, bưởi, quýt từ lâu đã gắn liền với việc phòng và hỗ trợ điều trị cảm cúm nhờ hàm lượng vitamin C dồi dào. Vitamin C giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn và có thể rút ngắn thời gian bị cảm.

Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa trong nhóm trái cây này còn giúp giảm viêm và hỗ trợ cơ thể phục hồi. Một ly nước cam vắt tươi, vài múi bưởi hoặc nước chanh ấm pha loãng đều là lựa chọn dễ uống khi cơ thể mệt mỏi.

4. Quả bơ

Bơ là loại trái cây giàu chất béo không bão hòa đơn – đặc biệt là axit oleic, có tác dụng chống viêm và hỗ trợ chức năng miễn dịch. Khi bị cảm cúm, bơ giúp cung cấp năng lượng nhẹ nhàng mà không gây nặng bụng.

Kết cấu mềm, vị béo nhạt của bơ cũng rất phù hợp nếu bạn bị đau họng hoặc khó nuốt. Bạn có thể ăn bơ với bánh mì nguyên cám, xay sinh tố hoặc dằm nhuyễn để dễ tiêu hóa hơn.

5. Táo

Táo là loại trái cây “hiền lành” với hệ tiêu hóa, rất phù hợp khi cơ thể đang yếu. Táo chứa pectin – một loại chất xơ hòa tan giúp hỗ trợ đường ruột và tăng cường miễn dịch gián tiếp thông qua hệ vi sinh đường ruột.

Ngoài ra, táo còn giàu quercetin, giúp giảm viêm và hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Nếu không muốn nhai nhiều, bạn có thể hấp táo hoặc nấu táo chín để dễ ăn hơn.

6. Chuối

Chuối là nguồn cung cấp kali dồi dào, giúp bù điện giải – đặc biệt quan trọng nếu bạn bị sốt, đổ mồ hôi nhiều hoặc ăn uống kém. Chuối cũng dễ tiêu hóa, ít gây kích ứng dạ dày.

Vị ngọt tự nhiên và kết cấu mềm của chuối khiến nó trở thành lựa chọn lý tưởng khi bạn mệt mỏi, buồn nôn hoặc chán ăn. Bạn có thể ăn chuối trực tiếp hoặc xay cùng sữa hạt, yến mạch để bổ sung năng lượng nhẹ nhàng.

7. Khế

Khế chứa nhiều vitamin C, nước và các hợp chất chống oxy hóa giúp làm mát cơ thể, hỗ trợ giảm mệt mỏi khi bị cảm cúm. Vị chua nhẹ của khế cũng có thể kích thích vị giác, giúp bạn ăn uống dễ hơn khi chán ăn.

Khế có thể ăn tươi, ép lấy nước hoặc nấu canh chua nhẹ. Tuy nhiên, nên dùng với lượng vừa phải và tránh nếu bạn có vấn đề về thận.

Khi bị cảm cúm, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn và cảm thấy dễ chịu hơn mỗi ngày. Những loại trái cây trên không phải là “thuốc chữa bệnh”, nhưng chúng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch, giảm viêm và bổ sung năng lượng cần thiết. Kết hợp trái cây tươi, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp cơ thể bạn sớm lấy lại trạng thái cân bằng và khỏe mạnh hơn.

Bạn có thể quan tâm:

• Ngon và khỏe: 7 loại đồ uống giúp giảm căng thẳng, làm dịu tinh thần
• 10 món ăn và đồ uống giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục sau cúm

1. Nước lọc

Nghe có vẻ quá quen thuộc, nhưng nước chính là “liều thuốc” quan trọng nhất khi bị cúm. Sốt, tiêu chảy hoặc đổ mồ hôi nhiều khiến cơ thể mất nước nhanh hơn bình thường. Nếu không uống đủ nước, bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi kéo dài, đau đầu và hồi phục chậm hơn. Uống nước đều đặn giúp giữ ẩm cho cơ thể, hỗ trợ đào thải độc tố và giúp các cơ quan hoạt động trơn tru hơn.

2. Tỏi

Tỏi từ lâu đã được biết đến với khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch. Một số nghiên cứu cho thấy tỏi có thể giúp cơ thể chống lại virus, bao gồm cả virus cúm, từ đó hỗ trợ quá trình hồi phục. Tỏi tươi hoặc tỏi đã qua chế biến nhẹ được cho là mang lại hiệu quả tốt hơn, dù vẫn cần thêm nghiên cứu để khẳng định chắc chắn.

3. Trà ấm

Các loại trà ấm không chỉ giúp bạn thư giãn mà còn hỗ trợ giảm triệu chứng cúm. Trà gừng có thể làm dịu dạ dày, giảm buồn nôn; trà thảo mộc như bạc hà giúp thông mũi và dễ thở hơn; còn trà chanh cung cấp vitamin C hỗ trợ hệ miễn dịch. Thêm một chút mật ong vào trà sẽ giúp làm dịu cổ họng và giảm ho hiệu quả.

4. Nước ép trái cây

Nước ép trái cây nguyên chất là cách đơn giản để bổ sung chất lỏng và vitamin khi bạn không muốn ăn nhiều. Tuy nhiên, hãy ưu tiên các loại không thêm đường để tránh làm tăng gánh nặng cho cơ thể. Nước ép táo hoặc nam việt quất không bã dễ uống, trong khi các loại nước ép cam quýt giúp hỗ trợ miễn dịch nhờ hàm lượng vitamin C dồi dào.

5. Cháo yến mạch

Cháo yến mạch là món ăn ấm áp, dễ tiêu hóa và phù hợp ngay cả khi bạn ăn kém. Yến mạch chứa kẽm và sắt, những khoáng chất quan trọng cho hệ miễn dịch. Với kết cấu mềm mịn, món ăn này đặc biệt hữu ích nếu cúm đi kèm triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa.

6. Rau lá xanh

Rau bina, cải xoăn và các loại rau lá xanh đậm chứa nhiều vitamin A, C, E, K cùng magie, giúp chống viêm và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bạn có thể xay rau xanh cùng sinh tố trái cây hoặc cho vào các món súp nhẹ để dễ ăn hơn khi đang ốm.

7. Bông cải xanh

Dù không phải món ăn đầu tiên bạn nghĩ đến khi bị cúm, bông cải xanh nấu chín lại rất giàu dưỡng chất. Loại rau này cung cấp vitamin C, E, canxi và chất xơ, giúp cơ thể phục hồi tốt hơn. Một số nghiên cứu ban đầu còn cho thấy bông cải xanh có thể hỗ trợ chống lại virus cúm.

8. Chuối

Chuối là thực phẩm dễ tiêu hóa và thường có mặt trong chế độ ăn BRAT dành cho người đang hồi phục sau bệnh. Chuối giàu kali, giúp bù lại lượng chất điện giải bị mất khi bạn bị sốt hoặc tiêu chảy, từ đó giúp cơ thể nhanh lấy lại năng lượng.

9. Sữa chua

Sữa chua cung cấp men vi sinh – những vi khuẩn có lợi cho đường ruột, giúp hỗ trợ phục hồi sau nhiễm trùng. Kết cấu mềm mịn giúp sữa chua dễ tiêu hóa, đồng thời có thể làm giảm các triệu chứng tiêu hóa như tiêu chảy. Hãy chọn sữa chua nguyên chất, ít béo hoặc không đường để nhận được lợi ích tốt nhất.

10. Nước dùng/súp

Nước dùng thanh nhẹ như nước hầm xương hoặc súp vừa giúp bù nước, vừa cung cấp natri cần thiết để cân bằng chất lỏng trong cơ thể. Đây là lựa chọn lý tưởng nếu bạn bị buồn nôn, tiêu chảy hoặc không muốn ăn thức ăn đặc. Một bát súp ấm còn giúp làm dịu cổ họng và mang lại cảm giác dễ chịu khi cơ thể đang mệt mỏi.

Khi bị cúm, cơ thể cần được nghỉ ngơi và nuôi dưỡng đúng cách để hồi phục nhanh chóng. Việc lựa chọn những món ăn và đồ uống phù hợp không chỉ giúp giảm triệu chứng khó chịu mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch làm việc hiệu quả hơn. Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh với nghỉ ngơi đầy đủ, bạn sẽ sớm lấy lại sức và quay trở lại nhịp sống thường ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• 12 cách đơn giản giúp tăng sức đề kháng và hạn chế cảm lạnh
• 9 dấu hiệu cảnh báo bệnh cảm lạnh của bạn đang trở nặng

1. Uống đủ nước

Niêm mạc ở mũi và cổ họng chính là “hàng rào” đầu tiên ngăn virus xâm nhập cơ thể. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc trở nên khô và dễ tổn thương hơn. Uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cần thiết cho niêm mạc, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả và giảm nguy cơ nhiễm virus gây cảm lạnh.

2. Ăn uống đủ chất

Một chế độ ăn cân bằng và đa dạng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức đề kháng. Hãy ưu tiên trái cây, rau củ, rau lá xanh, protein nạc, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh như bơ hoặc dầu ô liu. Đặc biệt, vitamin C từ ổi, kiwi, cam, dâu tây hay ớt chuông vàng và kẽm từ các loại hạt, đậu giúp cơ thể chống lại virus tốt hơn.

3. Thực hành vệ sinh tay đúng cách

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây là biện pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để loại bỏ virus. Trong trường hợp không có xà phòng, dung dịch rửa tay khô chứa cồn là lựa chọn thay thế phù hợp.

4. Hạn chế chạm tay lên mặt

Virus dễ xâm nhập cơ thể qua mắt, mũi và miệng. Việc chạm tay lên mặt – dù vô thức – cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Cố gắng nhận thức và hạn chế thói quen này sẽ giúp giảm đáng kể khả năng mắc cảm lạnh.

5. Thường xuyên khử trùng bề mặt

Virus gây cảm lạnh có thể tồn tại nhiều giờ trên các bề mặt như tay nắm cửa, công tắc đèn hay tay cầm vòi nước. Vệ sinh và khử trùng định kỳ những khu vực này giúp hạn chế sự lây lan của mầm bệnh.

5. Ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm cơ thể dễ nhiễm virus hơn. Người trưởng thành nên ngủ từ 7–9 tiếng mỗi đêm để duy trì khả năng phòng vệ tự nhiên và phục hồi năng lượng.

7. Tránh hút thuốc và hạn chế rượu bia

Hút thuốc lá và uống quá nhiều rượu làm suy giảm chức năng miễn dịch, khiến cơ thể không chỉ dễ bị cảm lạnh hơn mà còn hồi phục chậm hơn khi ốm.

8. Sử dụng máy tạo độ ẩm khi cần thiết

Không khí khô, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa, có thể làm khô niêm mạc mũi. Máy tạo độ ẩm giúp duy trì độ ẩm trong không gian sống, từ đó hạn chế virus xâm nhập.

9. Kiểm soát căng thẳng

Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone stress và làm suy yếu hệ miễn dịch. Những hoạt động như trò chuyện với bạn bè, thiền, yoga, thở sâu hoặc đi bộ trong không gian xanh có thể giúp thư giãn tinh thần và tăng sức đề kháng.

10. Duy trì vận động thể chất

Tập thể dục đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn, giảm viêm và tăng khả năng phòng vệ của cơ thể. Mỗi ngày, bạn nên dành khoảng 30 phút cho các hoạt động thể chất vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc yoga.

11. Tăng cường lưu thông không khí trong nhà

Không gian kín dễ làm virus tích tụ trong không khí. Mở cửa sổ khi thời tiết cho phép hoặc đảm bảo thông gió tốt giúp giảm nồng độ virus và hạn chế nguy cơ hít phải mầm bệnh.

12. Bổ sung vitamin và khoáng chất hợp lý

Một số nghiên cứu cho thấy vitamin C có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng của triệu chứng cảm lạnh. Ngoài ra, vitamin D, kẽm, tỏi, men vi sinh, nhân sâm Mỹ hay quercetin cũng có lợi cho hệ miễn dịch. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Ngăn ngừa cảm lạnh không đòi hỏi những biện pháp phức tạp. Chỉ cần duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và chú ý đến môi trường xung quanh, bạn đã có thể giúp cơ thể khỏe mạnh hơn và giảm đáng kể số lần ốm trong năm. Những thói quen nhỏ, nếu được duy trì đều đặn, sẽ mang lại hiệu quả lớn cho sức khỏe lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

• Lợi ích của việc ăn bắp cải thường xuyên: Bạn đã biết?
• 11 lợi ích sức khỏe của tỏi: “Vị thuốc tự nhiên” quen thuộc trong gian bếp

Ít vận động

Cơ thể con người được sinh ra để vận động nhưng lối sống hiện đại lại khiến chúng ta dành phần lớn thời gian để ngồi. Nhiều người lái xe đi làm, ngồi trước màn hình máy tính suốt 8 tiếng, sau đó về nhà tiếp tục ngồi trên ghế sofa để nghỉ ngơi. Sự thiếu vận động kéo dài này khiến tim phải làm việc kém hiệu quả hơn.

Theo các bác sĩ tim mạch, lối sống ít vận động không chỉ khiến bạn tăng cân hay mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và tử vong sớm. Tin tốt là bạn không cần phải tập luyện quá nặng hay đăng ký phòng gym đắt tiền. Chỉ cần ưu tiên vận động nhiều hơn mỗi ngày, như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc đơn giản là đứng dậy di chuyển thường xuyên, tim của bạn đã được hưởng lợi đáng kể.

Hút thuốc lá

Hút thuốc tác động trực tiếp đến toàn bộ hệ tim mạch, từ mạch máu đến huyết áp và lượng oxy trong cơ thể. Theo chuyên gia, thuốc lá thúc đẩy xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tổn thương thành mạch, làm tăng huyết áp và giảm khả năng vận chuyển oxy. Tất cả những yếu tố này đều làm tim phải hoạt động trong điều kiện bất lợi. Dù bỏ thuốc là điều không dễ, nhưng đây là bước mạnh mẽ nhất bạn có thể thực hiện để bảo vệ trái tim. Việc tìm đến sự hỗ trợ từ bác sĩ hoặc các chương trình cai thuốc có thể giúp bạn tăng khả năng thành công.

Căng thẳng kéo dài

Nhiều người nghĩ căng thẳng chỉ ảnh hưởng đến tinh thần, nhưng thực tế, tim cũng “cảm nhận” rõ ràng những áp lực kéo dài. Khi căng thẳng mãn tính, cơ thể liên tục tiết ra các hormone khiến nhịp tim và huyết áp tăng cao. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim.

Chưa dừng lại ở đó, căng thẳng còn khiến bạn dễ đưa ra những lựa chọn bất lợi cho tim, như ăn uống thiếu lành mạnh, bỏ tập thể dục hoặc tìm đến rượu bia để giải tỏa. Vì vậy, học cách quản lý căng thẳng là một phần quan trọng trong việc chăm sóc tim mạch. Thiền, hít thở sâu, vận động nhẹ nhàng, ngủ đủ giấc hay đơn giản là dành thời gian cho những điều bạn yêu thích đều có thể giúp giảm áp lực và bảo vệ trái tim tốt hơn.

Uống quá nhiều rượu

Uống rượu xã giao đã trở thành một phần quen thuộc trong nhiều nền văn hóa. Một lượng nhỏ rượu có thể không gây hại, nhưng uống quá nhiều lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Theo chuyên gia, tiêu thụ rượu quá mức có thể làm tăng huyết áp và gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị nam giới không nên uống quá hai ly mỗi ngày và phụ nữ không quá một ly. Việc vượt quá giới hạn này thường xuyên sẽ khiến tim phải chịu áp lực lớn hơn, đặc biệt là trong thời gian dài.

Ăn vặt khuya

Thực phẩm sẵn có 24/7 khiến việc ăn khuya trở nên dễ dàng, nhưng đây lại là thói quen không thân thiện với tim mạch. Các chuyên gia cho biết, ăn vặt vào ban đêm có liên quan đến tăng cân, kháng insulin, tăng triglyceride và kiểm soát huyết áp kém.

Không chỉ vậy, ăn khuya còn làm rối loạn nhịp sinh học và quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể. Điều này dẫn đến rối loạn mỡ máu và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch theo thời gian. Việc duy trì bữa ăn đều đặn trong ngày và hạn chế ăn muộn là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ trái tim.

Tim mạch khỏe mạnh không đến từ những thay đổi lớn trong một sớm một chiều, mà được xây dựng từ việc loại bỏ dần những thói quen xấu mỗi ngày. Chỉ cần vận động nhiều hơn, kiểm soát căng thẳng, ăn uống điều độ và tránh xa thuốc lá, rượu bia quá mức, bạn đã giúp trái tim mình có cơ hội hoạt động bền bỉ và khỏe mạnh hơn theo năm tháng.

Bạn có thể quan tâm:

• Lợi ích của việc ăn bắp cải thường xuyên: Bạn đã biết?
• Các loại đồ uống giàu magie bạn nên bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày
• 7 lợi ích của rau bina đối với sức khỏe: Bạn đã biết?

6 loại trái cây giúp giảm đau bụng kinh một cách tự nhiên

Các loại quả mọng

Quả mọng như dâu tây, việt quất hay mâm xôi là nhóm trái cây nổi bật nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Chỉ một cốc dâu tây đã có thể cung cấp lượng vitamin C vượt mức khuyến nghị hằng ngày, cùng với chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa. Vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa trong quả mọng có khả năng giảm viêm – một trong những nguyên nhân chính gây ra các cơn đau bụng kinh.

Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ ăn dâu tây thường xuyên có xu hướng ít bị đau bụng kinh hơn so với những người không bổ sung loại quả này. Không chỉ dâu tây, việt quất và mâm xôi cũng mang lại lợi ích tương tự, giúp cơ thể chống lại stress oxy hóa trong kỳ kinh nguyệt và làm dịu cảm giác đau nhức.

Chuối

Chuối là loại trái cây quen thuộc, dễ ăn và rất hữu ích trong kỳ kinh nguyệt. Với hàm lượng chất xơ cao, chuối giúp điều hòa nhu động ruột, hạn chế tình trạng đầy hơi và khó chịu thường gặp trong những ngày này. Đặc biệt, chuối chứa nhiều kali và magie – hai chất điện giải quan trọng giúp thư giãn cơ bắp và làm giảm các cơn co thắt tử cung.

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ ăn ít nhất hai khẩu phần trái cây mỗi ngày, trong đó có chuối, thường ít gặp tình trạng đau bụng kinh hơn. Bạn có thể ăn chuối trực tiếp, xay sinh tố hoặc kết hợp cùng sữa chua để tăng hiệu quả và cảm giác ngon miệng.

Dưa hấu

Dưa hấu là lựa chọn lý tưởng để bổ sung nước cho cơ thể trong kỳ kinh nguyệt. Mất nước có thể khiến lưu lượng máu giảm, từ đó làm các cơn chuột rút trở nên nghiêm trọng hơn. Với hàm lượng nước cao, dưa hấu giúp duy trì sự cân bằng chất lỏng, hỗ trợ tuần hoàn máu và làm dịu các cơn đau bụng.

Không chỉ giàu nước, dưa hấu còn chứa một lượng chất xơ vừa phải, giúp cải thiện tiêu hóa và giảm cảm giác đầy bụng. Khi kết hợp dưa hấu cùng các loại trái cây giàu nước khác như quả mọng, cơ thể sẽ được cấp nước tốt hơn, từ đó hỗ trợ giảm mức độ khó chịu trong kỳ kinh nguyệt.

Táo

Táo là loại trái cây dễ tìm, dễ ăn và mang lại nhiều lợi ích trong những ngày “đèn đỏ”. Táo chứa sắt và magiê – hai khoáng chất quan trọng giúp ngăn ngừa mệt mỏi và giảm chuột rút cơ bắp. Trong kỳ kinh nguyệt, cơ thể có thể mất một lượng sắt nhất định do mất máu, vì vậy việc bổ sung sắt từ thực phẩm như táo là rất cần thiết.

Ngoài ra, táo giàu chất xơ và có hàm lượng nước cao, giúp điều hòa nhu động ruột và hạn chế tình trạng táo bón hay đầy hơi – những vấn đề thường khiến cơn đau bụng kinh trở nên khó chịu hơn. Một quả táo mỗi ngày có thể là lựa chọn đơn giản nhưng hiệu quả để hỗ trợ sức khỏe trong kỳ kinh nguyệt.

Kiwi

Kiwi nổi bật với hàm lượng vitamin C, vitamin E và chất xơ dồi dào. Trong đó, vitamin E được biết đến với đặc tính chống oxy hóa mạnh và khả năng hỗ trợ giảm đau bụng kinh. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung vitamin E trước và trong kỳ kinh nguyệt có thể làm giảm cả thời gian lẫn mức độ nghiêm trọng của các cơn chuột rút.

Mặc dù cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định tác dụng trực tiếp của kiwi, nhưng việc bổ sung loại trái cây này vẫn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Kiwi còn hỗ trợ tiêu hóa, giúp giảm cảm giác nặng bụng và mang lại cảm giác nhẹ nhàng hơn trong những ngày nhạy cảm.

Trái cây họ cam quýt

Các loại trái cây họ cam quýt như cam, chanh, bưởi không chỉ giàu vitamin C mà còn chứa canxi, magie và kali – những dưỡng chất có thể giúp giảm co thắt cơ và hỗ trợ làm dịu cơn đau bụng kinh. Vitamin C trong cam và chanh còn giúp tăng khả năng hấp thụ sắt, rất cần thiết trong thời kỳ cơ thể mất máu.

Bên cạnh đó, chất xơ trong trái cây họ cam quýt hỗ trợ tiêu hóa, giúp hạn chế đầy hơi và khó chịu. Một ly nước cam tươi hoặc vài múi bưởi mỗi ngày có thể là cách đơn giản để bổ sung năng lượng và hỗ trợ giảm đau tự nhiên.

Những mẹo khác giúp giảm đau bụng kinh

Ngoài việc bổ sung trái cây, bạn có thể áp dụng thêm một số biện pháp tự nhiên để giảm đau bụng kinh hiệu quả hơn. Hạn chế các thực phẩm dễ gây mất nước hoặc kích thích co thắt như caffeine, rượu, đồ ngọt tinh chế, thực phẩm nhiều muối. Thay vào đó, hãy ưu tiên các món ăn nhẹ, giàu dưỡng chất và dễ tiêu hóa.

Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe chậm hoặc bơi lội có thể giúp cơ thể thư giãn và giảm cơn đau. Các kỹ thuật thư giãn như massage bụng, hít thở sâu, yoga hay thiền cũng hỗ trợ giảm căng thẳng và cải thiện cảm giác khó chịu. Đừng quên uống đủ nước mỗi ngày để duy trì tuần hoàn máu tốt và giảm chuột rút. Chườm ấm lên vùng bụng dưới cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để làm dịu các cơ đang co thắt.

Mỗi cơ thể phản ứng với kỳ kinh nguyệt theo cách khác nhau, vì vậy không có một giải pháp chung cho tất cả. Tuy nhiên, việc bổ sung các loại trái cây giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa như quả mọng, chuối, dưa hấu, táo, kiwi và trái cây họ cam quýt có thể giúp giảm đau bụng kinh một cách tự nhiên và an toàn. Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh với nghỉ ngơi hợp lý và các thói quen sinh hoạt khoa học sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn trong những ngày “đèn đỏ”. Nếu cơn đau quá dữ dội hoặc kéo dài, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp phù hợp nhất.

Nguồn: 6 fruits that help ease period cramps naturally (Cristina Mutchler – Verywell Health)

Bạn có thể quan tâm:

• 12 nguyên liệu có thể thêm vào trà để tăng hương vị và lợi ích cho sức khỏe
• Tại sao quả mâm xôi được xem là một trong những loại trái cây tốt nhất cho sức khỏe đường ruột?

Uống rượu quá nhiều

Uống một lượng nhỏ rượu có thể không gây hại, thậm chí một số nghiên cứu còn cho thấy rượu vang đỏ dùng điều độ có thể hỗ trợ vi khuẩn có lợi trong ruột. Tuy nhiên, khi việc uống rượu trở nên thường xuyên hoặc vượt quá mức khuyến nghị, đường ruột sẽ nhanh chóng “lên tiếng”.

Rượu kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn, dễ gây ợ nóng, viêm dạ dày và làm nặng thêm các vấn đề tiêu hóa sẵn có. Ngoài ra, uống nhiều rượu còn làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, dẫn đến tiêu chảy, táo bón, các vấn đề da liễu và suy giảm miễn dịch. Theo khuyến nghị, phụ nữ không nên uống quá một ly mỗi ngày, còn nam giới là tối đa hai ly. Vượt quá giới hạn này thường xuyên sẽ khiến đường ruột khó duy trì trạng thái cân bằng.

Ngồi quá lâu, ít vận động

Lối sống ít vận động không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn gây hại trực tiếp đến hệ tiêu hóa. Khi bạn ngồi suốt nhiều giờ liền, vùng bụng bị chèn ép, nhu động ruột chậm lại, khiến thức ăn di chuyển khó khăn hơn trong đường ruột. Hệ quả là táo bón, đầy hơi, ợ nóng và cảm giác nặng bụng.

Tin vui là vận động có thể cải thiện đáng kể tình trạng này. Chỉ cần đi bộ, tập thể dục nhẹ nhàng hoặc đứng dậy vận động mỗi 30–60 phút, bạn đã giúp ruột hoạt động hiệu quả hơn. Các nghiên cứu cho thấy tập thể dục đều đặn còn giúp tăng sự đa dạng của vi khuẩn có lợi trong ruột, từ đó hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng tốt hơn.

Hút thuốc lá

Hút thuốc không chỉ gây hại cho phổi và tim mạch mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến đường ruột. Người hút thuốc có nguy cơ cao mắc các bệnh viêm ruột như Crohn, viêm loét đại tràng và ung thư đại tràng.

Nicotine và các hóa chất trong thuốc lá làm thay đổi thành phần vi khuẩn đường ruột, khiến hệ vi sinh kém đa dạng hơn. Ngược lại, khi bỏ thuốc, nhiều nghiên cứu ghi nhận hệ vi sinh đường ruột có xu hướng phục hồi và trở nên đa dạng hơn – yếu tố liên quan đến sức khỏe tiêu hóa và tim mạch tốt hơn. Vì vậy, bỏ thuốc không chỉ tốt cho phổi mà còn là món quà lớn cho đường ruột.

Lạm dụng kháng sinh

Kháng sinh là “vị cứu tinh” trong điều trị nhiễm trùng, nhưng sử dụng không hợp lý lại gây tổn hại lớn cho hệ vi sinh đường ruột. Thuốc không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà còn “quét sạch” cả vi khuẩn có lợi.

Hậu quả thường gặp là tiêu chảy, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa. Đáng lo hơn, các nghiên cứu cho thấy tác động của kháng sinh lên vi khuẩn đường ruột có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí vài năm sau khi ngừng thuốc. Vì vậy, kháng sinh chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết và theo chỉ định của bác sĩ.

Ăn quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối, đường, chất béo xấu và phụ gia, trong khi lại thiếu chất xơ – “nguồn sống” của vi khuẩn có lợi. Khi ăn quá nhiều những thực phẩm này, vi khuẩn xấu có điều kiện phát triển mạnh, còn vi khuẩn tốt thì bị “bỏ đói”.

Không chỉ thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói mới gây hại, mà cả nhiều sản phẩm thực vật đóng hộp, nước ép đóng chai cũng có thể ảnh hưởng xấu đến đường ruột. Chế độ ăn đa dạng, ưu tiên thực phẩm tươi và ít chế biến sẽ giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn.

Tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt

Đường bổ sung là “kẻ thù” của hệ vi sinh đường ruột. Chế độ ăn nhiều đường có liên quan đến viêm ruột và các rối loạn tiêu hóa mạn tính. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bạn phải loại bỏ hoàn toàn vị ngọt.

Thay vì bánh kẹo, nước ngọt, hãy ưu tiên vị ngọt tự nhiên từ trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt. Những thực phẩm này không chỉ cung cấp đường lành mạnh mà còn giàu chất xơ, giúp nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi và giảm viêm.

Thiếu thực phẩm giàu prebiotic và probiotic

Để đường ruột khỏe mạnh, không chỉ cần vi khuẩn tốt (probiotic) mà còn cần “thức ăn” cho chúng (prebiotic). Prebiotic là chất xơ có trong nhiều loại rau củ, trái cây, giúp vi khuẩn có lợi sinh sôi.

Trong khi đó, probiotic có thể được bổ sung từ thực phẩm lên men như sữa chua, kefir, kim chi, dưa cải, kombucha. Việc thiếu cả hai nhóm này khiến hệ vi sinh khó duy trì sự cân bằng, dẫn đến táo bón, đầy hơi và viêm ruột.

Căng thẳng kéo dài

Đường ruột và não bộ có mối liên hệ chặt chẽ thông qua trục não–ruột. Khi bạn căng thẳng, cơ thể tiết ra các hormone ảnh hưởng trực tiếp đến vi khuẩn đường ruột, làm rối loạn tiêu hóa.

Ngược lại, rối loạn tiêu hóa cũng khiến bạn dễ lo âu hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn. Căng thẳng kéo dài có thể gây đau bụng, tiêu chảy, táo bón và làm nặng thêm hội chứng ruột kích thích. Vì vậy, quản lý stress không chỉ tốt cho tinh thần mà còn rất quan trọng với sức khỏe đường ruột.

Thiếu ngủ

Ngủ không đủ giấc làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể – và cả của đường ruột. Nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần thiếu ngủ vài đêm liên tiếp cũng có thể làm thay đổi thành phần vi khuẩn đường ruột theo hướng bất lợi.

Thiếu ngủ còn làm tăng cảm giác thèm đồ ngọt, khiến bạn dễ lựa chọn thực phẩm không lành mạnh vào ngày hôm sau. Ngủ đủ và đều đặn giúp đường ruột duy trì nhịp hoạt động ổn định, đồng thời hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cân nặng.

Không uống đủ nước

Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình tiêu hóa. Khi cơ thể thiếu nước, ruột kết sẽ hấp thụ nước từ phân, khiến phân khô và cứng, dẫn đến táo bón.

Uống đủ nước mỗi ngày giúp phân mềm hơn, dễ đào thải và hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Ngoài nước lọc, bạn có thể bổ sung nước khoáng, trà thảo mộc hoặc nước ép rau củ ít đường. Tuy nhiên, rượu bia và đồ uống nhiều đường lại khiến cơ thể mất nước nhiều hơn, vì vậy nên hạn chế.

Tóm lại, sức khỏe đường ruột chịu ảnh hưởng rất lớn từ những thói quen hằng ngày. Chỉ cần điều chỉnh lối sống, ăn uống cân bằng, vận động đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng, bạn đã giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Khi đường ruột khỏe mạnh, toàn bộ cơ thể bạn cũng sẽ hưởng lợi.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 lợi ích của việc uống nước chanh thường xuyên
• 8 loại trà giúp thư giãn và giảm căng thẳng một cách tự nhiên
• Những lợi ích của việc sử dụng thực phẩm bổ sung axit hyaluronic đúng cách

1. Ngâm chân với muối Epsom

Muối Epsom từ lâu đã được dùng để làm dịu da và giảm sưng, rất hữu ích trong việc hỗ trợ điều trị nấm móng. Magie trong muối giúp giảm viêm, còn muối lại có khả năng làm khô vùng da và móng bị nấm. Bạn chỉ cần hòa tan một nắm muối Epsom vào nước ấm và ngâm chân khoảng 20 phút. Việc ngâm không chỉ giúp thư giãn, thúc đẩy tuần hoàn máu mà còn tạo điều kiện để móng phục hồi nhanh hơn.

2. Ngâm chân với giấm

Giấm táo là biện pháp dân gian quen thuộc, nhờ tính axit tự nhiên giúp ức chế sự phát triển của nấm và cân bằng lại môi trường da. Pha giấm và nước theo tỷ lệ 1:2 rồi ngâm chân trong 15–20 phút mỗi ngày. Giấm không chỉ hỗ trợ tiêu diệt nấm mà còn giúp giảm mùi hôi khó chịu. Nếu muốn tăng hiệu quả, hãy nhỏ vài giọt tinh dầu tràm trà hoặc oải hương vào nước ngâm để tăng khả năng kháng nấm và mang lại mùi thơm dễ chịu hơn.

3. Ngâm chân với hydrogen peroxide

Hydrogen peroxide (oxy già) có khả năng khử trùng mạnh, giúp làm sạch và tiêu diệt nấm trên móng chân. Pha hydrogen peroxide với nước theo tỷ lệ 1:1 và ngâm chân khoảng 15 phút mỗi ngày. Khi tiếp xúc với da và móng, dung dịch này sẽ tạo bọt giúp loại bỏ nấm, vi khuẩn và bụi bẩn tích tụ. Sử dụng đều đặn sẽ giúp móng sạch hơn và hạn chế lây lan sang các vùng khác.

4. Dùng tỏi để hỗ trợ diệt nấm

Tỏi chứa allicin – hợp chất có đặc tính kháng nấm và kháng khuẩn mạnh. Bạn có thể nghiền vài tép tỏi rồi trộn với một ít dầu ô liu để tạo hỗn hợp sệt. Thoa hỗn hợp này lên vùng móng bị nấm trong 30 phút rồi rửa sạch. Thực hiện thường xuyên giúp giảm viêm quanh móng, hạn chế sự phát triển của nấm và hỗ trợ móng khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, tỏi có mùi khá mạnh nên bạn có thể kết hợp với các phương pháp khác để bớt khó chịu.

5. Sử dụng baking soda

Baking soda có khả năng hút ẩm và làm khô bề mặt, điều mà nấm không thể phát triển trong môi trường thiếu ẩm. Trộn baking soda với nước để tạo hỗn hợp đặc rồi thoa lên móng khoảng 10–15 phút , sau đó rửa sạch và lau khô. Sử dụng hàng ngày sẽ giúp giảm sự lan rộng của nấm và giữ móng khô thoáng hơn. Đây là phương pháp đơn giản, dễ áp dụng và gần như ai cũng có thể làm ngay tại nhà.

6. Massage bằng dầu dừa

Dầu dừa không chỉ dưỡng ẩm da mà còn chứa axit béo có đặc tính chống nấm, rất phù hợp để chăm sóc vùng móng bị tổn thương. Thoa một lượng nhỏ dầu dừa lên móng và vùng da xung quanh rồi massage nhẹ nhàng hai lần mỗi ngày. Dầu sẽ thẩm thấu giúp làm mềm da, giảm khô nứt và hỗ trợ cải thiện tình trạng nhiễm nấm theo thời gian. Đây là biện pháp nhẹ nhàng, an toàn và phù hợp ngay cả với da nhạy cảm.

7. Điều trị bằng tinh dầu tràm trà

Tinh dầu tràm trà nổi tiếng với khả năng kháng nấm mạnh, vì vậy đây là lựa chọn tự nhiên rất hữu hiệu. Bạn có thể thoa trực tiếp tinh dầu lên vùng móng bị ảnh hưởng bằng tăm bông hoặc cọ nhỏ. Hãy vệ sinh sạch và lau khô móng trước khi dùng để tinh dầu thẩm thấu tốt hơn. Kiên trì thoa 2 lần mỗi ngày, bạn sẽ bắt đầu thấy móng giảm đổi màu và bề mặt sạch hơn sau vài tuần sử dụng.

8. Sử dụng tinh dầu oải hương

Tinh dầu oải hương không chỉ mang lại cảm giác thư giãn mà còn có khả năng kháng nấm và kháng khuẩn nhẹ. Pha loãng vài giọt tinh dầu với dầu nền như dầu ô liu hoặc dầu dừa rồi thoa lên móng mỗi ngày. Phương pháp này giúp làm dịu vùng da viêm đỏ, đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng nấm. Hương thơm nhẹ nhàng cũng khiến việc điều trị trở nên dễ chịu hơn.

Những mẹo trên có thể giúp cải thiện nấm móng chân nếu được áp dụng đều đặn. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, lan rộng hoặc gây đau, bạn nên đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị chuyên sâu. Điều quan trọng nhất là giữ bàn chân khô thoáng, mang giày thoải mái và vệ sinh móng thường xuyên để tránh tái phát. Chăm sóc đúng cách sẽ giúp móng phục hồi dần và khỏe mạnh trở lại. Chúc bạn sớm cải thiện tình trạng nấm và có đôi chân khỏe mạnh hơn mỗi ngày!

Bạn có thể quan tâm:

• Chăm sóc bàn chân: Bí quyết giúp bàn chân mềm mại, không khô ráp, chai sần
• Các nguyên nhân phổ biến khiến móng tay dễ gãy mà bạn cần lưu ý
• Móng giòn, dễ gãy: Nguyên nhân, cách khắc phục và những lưu ý

9 dấu hiệu cảnh báo bệnh cảm lạnh đang trở nặng

1. Sốt cao hoặc sốt kéo dài bất thường

Khi mới bị cảm lạnh, sốt nhẹ – thường dưới 38°C – là điều khá phổ biến, đặc biệt trong 1–2 ngày đầu. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn mức bình thường hoặc kéo dài quá bốn ngày, đây không còn là biểu hiện của cảm lạnh thông thường. Việc sốt kéo dài kèm theo cảm giác mệt mỏi dữ dội có thể cho thấy bạn đang mắc các bệnh như viêm phổi hoặc viêm họng liên cầu khuẩn.

Nếu bạn gặp tình trạng sốt kéo dài, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm để xác định nguyên nhân, đồng thời đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Đừng chủ quan, vì sốt cao kéo dài có thể dẫn đến mất nước, kiệt sức và nhiều biến chứng khác.

2. Triệu chứng tồi tệ hơn sau khi đã cải thiện

Thông thường, cảm lạnh đạt đỉnh điểm vào ngày thứ ba hoặc thứ tư, sau đó các triệu chứng giảm dần. Nếu bạn đã bắt đầu khỏe hơn nhưng đột nhiên ho dữ dội trở lại, nghẹt mũi nặng hơn, mệt mỏi hoặc chảy mũi nhiều hơn, đây có thể là dấu hiệu của một nhiễm trùng mới.

Các bệnh như viêm xoang, viêm phổi, viêm tai hoặc viêm phế quản có thể phát triển khi hệ miễn dịch đang suy yếu vì phải chiến đấu với cảm lạnh ban đầu. Dù nhiều trường hợp viêm xoang là do vi-rút gây ra, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc dùng kháng sinh nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn.

3. Đau hoặc tức nặng ở vùng mặt và xoang

Đau ở má, trán, quanh mắt là dấu hiệu điển hình của viêm xoang – một biến chứng phổ biến sau cảm lạnh. Cảm giác đau âm ỉ, nặng mặt, nhất là khi cúi người, thường cho thấy chất nhầy đã tích tụ và xoang bị viêm.

Bạn nên đi khám nếu:

• Cơn đau mạnh và kéo dài hơn 10–14 ngày.
• Chất nhầy đặc, vàng hoặc xanh lá.
• Triệu chứng xoang tạm cải thiện rồi đột ngột nặng hơn.
• Nếu không điều trị, viêm xoang có thể kéo dài nhiều tuần, gây đau đầu, mất ngủ và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

4. Đau hoặc tức ngực

Ho khi bị cảm lạnh có thể khiến ngực hơi khó chịu, nhưng đau hoặc tức ngực thật sự không phải là triệu chứng bình thường. Khi bạn cảm thấy đau sâu trong lồng ngực, khó thở, chóng mặt hoặc đổ mồ hôi, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng như viêm phổi hoặc viêm đường hô hấp dưới.

Đặc biệt, đau ngực dữ dội đi kèm khó thở là tình huống cần được xử lý ngay lập tức. Việc trì hoãn có thể khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng.

5. Khó thở hoặc thở nặng nề

Cảm lạnh thông thường không khiến bạn khó thở. Nếu bạn đột nhiên thấy hơi thở ngắn lại, phải thở hổn hển, không nói hết câu, hoặc nhận thấy môi và đầu ngón tay chuyển màu xanh, hãy đi cấp cứu ngay.

Khó thở có thể xảy ra khi cảm lạnh tiến triển thành:

• Viêm phổi
• Viêm phế quản
• Cơn hen suyễn
• Nhiễm trùng đường hô hấp dưới

Việc thiếu oxy trong máu là tình trạng nguy hiểm, vì vậy bạn không nên chần chừ khi gặp triệu chứng này.

6. Đờm đặc, màu vàng hoặc xanh kéo dài

Trong giai đoạn đầu của cảm lạnh, đờm thường trong hoặc hơi đục. Nhưng khi đờm trở nên đặc, có màu vàng hoặc xanh lá và kéo dài trong nhiều ngày, điều này có thể cho thấy cơ thể đang gặp một nhiễm trùng khác.

Mặc dù màu sắc đờm không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của vi khuẩn nhưng bạn vẫn nên đi khám nếu kèm theo:

• Sốt
• Đau hoặc áp lực vùng mặt
• Nghẹt mũi ngày càng nặng
• Đờm đặc kéo dài có thể liên quan đến viêm xoang, viêm phế quản hoặc nhiễm trùng hô hấp dưới.

7. Đau tai hoặc cảm giác đầy tai

Cảm giác đau tai, ù tai hoặc nghe kém có thể xảy ra khi chất nhầy bị tích tụ phía sau màng nhĩ. Đây là một biến chứng phổ biến của cảm lạnh và có thể dẫn đến nhiễm trùng tai nếu dịch không thoát ra được.

Bạn nên đi khám nếu có:

• Đau nhói hoặc đau kéo dài
• Sốt
• Chảy dịch từ tai

Nhiễm trùng tai phát triển rất nhanh và có thể làm giảm thính lực nếu không được điều trị kịp thời.

8. Đau đầu dữ dội hoặc tăng dần theo thời gian

Nghẹt mũi có thể gây đau đầu nhẹ, nhưng đau đầu dữ dội hoặc ngày càng nặng hơn có thể liên quan đến viêm xoang hoặc mất nước. Khi đau tăng lên khi cúi người hoặc di chuyển nhanh, hoặc kèm theo cảm giác áp lực phía sau mắt, bạn nên đi kiểm tra.

Nếu nghỉ ngơi, uống nhiều nước hoặc dùng thuốc không kê đơn không giúp giảm đau, điều đó cho thấy có thể bạn đang gặp một bệnh nhiễm trùng cần điều trị.

9. Khó nuốt hoặc đau họng nghiêm trọng

Đau họng khi bị cảm lạnh thường nhẹ và chỉ kéo dài vài ngày. Tuy nhiên, nếu bạn thấy đau nhói khi nuốt, có mảng trắng trong họng hoặc cổ họng sưng nhiều, nguy cơ cao bạn đang bị viêm họng liên cầu khuẩn hoặc một nhiễm trùng khác.

Đi khám ngay nếu:

• Đau họng nặng
• Kéo dài hơn vài ngày
• Khiến bạn khó ăn uống

Nhiễm trùng họng nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hơn.

Biến chứng có thể xảy ra nếu bệnh trở nặng

Hầu hết cảm lạnh đều tự khỏi, nhưng khi hệ miễn dịch suy yếu, bạn có thể dễ mắc:

• Viêm xoang
• Viêm tai
• Viêm phế quản
• Viêm phổi
• Viêm họng liên cầu khuẩn
• Các bệnh mạn tính như hen suyễn, COPD hoặc suy tim có thể bùng phát

Ngoài ra, bạn cũng có nguy cơ nhiễm cúm, COVID-19 hoặc RSV nếu tiếp xúc với nguồn bệnh.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bạn nên liên hệ bác sĩ nếu:

• Sốt cao hoặc kéo dài dù đã dùng thuốc
• Triệu chứng xấu đi sau khi đã cải thiện
• Cảm lạnh kéo dài hơn 10 ngày
• Nuốt đau và khó ăn uống
• Hãy đi cấp cứu nếu:
• Ho ra máu
• Đau ngực dữ dội
• Khó thở, thở hổn hển
• Môi hoặc đầu ngón tay chuyển màu xanh
• Cảm giác lú lẫn

Làm gì tiếp theo để bảo vệ sức khỏe?

Nếu bạn đang bị cảm lạnh, hãy:

• Theo dõi triệu chứng hằng ngày
• Nghỉ ngơi và uống đủ nước
• Dùng thuốc không kê đơn đúng hướng dẫn
• Xét nghiệm cúm hoặc COVID-19 nếu nghi ngờ

Khi chuẩn bị gặp bác sĩ, hãy ghi lại triệu chứng, thuốc đang dùng và tiền sử bệnh để được tư vấn chính xác hơn.

Để ngăn ngừa cảm lạnh trong tương lai, hãy rửa tay thường xuyên, hạn chế chạm mặt, tránh tiếp xúc với người đang bệnh và duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Nguồn tham khảo: 9 warning signs your cold is getting worse (Maggie Aime, MSN, RN – Health)

Bạn có thể quan tâm:

• Tại sao nói nước dừa lại là thức uống bổ sung điện giải tự nhiên
• Lợi ích của cà rốt tím đối với sức khỏe: Có giống cà rốt cam thường thấy?
• 9 loại đồ uống tốt cho đường ruột được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng

Vì sao bạn chóng mặt khi thức dậy?

Chóng mặt buổi sáng có thể liên quan đến nhiều yếu tố, từ việc mất nước nhẹ sau một đêm dài, thay đổi huyết áp đột ngột cho đến những bệnh lý ở tai trong hoặc thần kinh. Một số nguyên nhân không đáng lo ngại và dễ dàng kiểm soát bằng điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp cần sự thăm khám và can thiệp y tế để tránh biến chứng.

Dưới đây là 5 nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hiện tượng này:

1. Hạ huyết áp tư thế

Hạ huyết áp tư thế xảy ra khi huyết áp giảm đột ngột lúc bạn chuyển từ tư thế nằm hoặc ngồi sang đứng. Khi đó, lượng máu cung cấp cho não bị gián đoạn tạm thời, gây ra cảm giác chóng mặt, choáng váng, thậm chí “tối sầm mắt” trong vài giây.

Hiện tượng này thường rõ rệt nhất vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, bởi cơ thể vừa trải qua nhiều giờ nghỉ ngơi và chưa kịp điều chỉnh tuần hoàn. Người lớn tuổi, người bị mất nước, hoặc những ai có rối loạn hệ thần kinh tự chủ dễ gặp tình trạng này hơn.

2. Tác dụng phụ của thuốc

Không ít loại thuốc kê đơn hoặc không kê đơn có thể khiến bạn chóng mặt khi thức dậy. Chẳng hạn, thuốc an thần, thuốc kháng cholinergic hay một số loại thuốc điều trị cao huyết áp có thể làm tụt huyết áp hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh.

Người lớn tuổi đặc biệt nhạy cảm với tác dụng phụ này. Nếu bạn thường xuyên thấy choáng váng sau khi dùng thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ. Có thể việc thay đổi liều, thời điểm uống thuốc hoặc chuyển sang loại thuốc khác sẽ giúp giảm triệu chứng.

3. Thiếu máu

Thiếu máu là tình trạng cơ thể không đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đến các cơ quan. Khi não không nhận đủ oxy, bạn có thể cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi, thậm chí khó tập trung.

Ngoài chóng mặt buổi sáng, thiếu máu còn gây ra các dấu hiệu khác như dễ cáu gắt, cảm giác lạnh tay chân, da nhợt nhạt và giảm sức chịu đựng khi vận động. Nguyên nhân thiếu máu thường gặp nhất là thiếu sắt, nhưng cũng có thể liên quan đến thiếu vitamin B12, mất máu mạn tính hoặc các bệnh lý tủy xương.

4. Bệnh lý tai trong

Tai trong giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì thăng bằng. Khi các bộ phận này bị ảnh hưởng, bạn dễ xuất hiện cảm giác chóng mặt xoay tròn (vertigo) ngay cả khi đứng yên.

Một số bệnh lý tai trong có thể kể đến như viêm mê đạo, bệnh Ménière, rối loạn tiền đình. Các cơn chóng mặt có thể kéo dài vài phút, vài giờ hoặc thậm chí nhiều ngày, kèm theo buồn nôn, ù tai hoặc giảm thính lực. Đây là tình trạng cần được khám chuyên khoa để chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

5. Đường huyết thấp

Hạ đường huyết cũng là nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy chóng mặt khi mới thức dậy. Điều này xảy ra khi lượng đường trong máu xuống thấp hơn mức bình thường, khiến não không đủ năng lượng hoạt động.

Hạ đường huyết thường gặp ở người mắc bệnh tiểu đường do tác dụng của thuốc hạ đường, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người khỏe mạnh nếu bỏ bữa tối, uống rượu hoặc vận động quá sức trước khi ngủ. Ngoài chóng mặt, hạ đường huyết còn gây run rẩy, đổ mồ hôi, lo lắng và lú lẫn nhẹ.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Chóng mặt thoáng qua khi mới thức dậy đôi khi không đáng lo, nhưng bạn nên đến cơ sở y tế ngay nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Cơn chóng mặt kéo dài nhiều phút hoặc không cải thiện khi thay đổi tư thế.
• Hiện tượng xảy ra thường xuyên, mức độ ngày càng nặng.
• Đi kèm ngất xỉu, đau ngực, khó thở.
• Xuất hiện triệu chứng thần kinh: nói lắp, yếu cơ, nhìn đôi.

Trong những trường hợp này, bác sĩ sẽ kiểm tra để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng như đột quỵ, rối loạn tim mạch, hạ đường huyết nặng hoặc nhiễm trùng tai.

Cách kiểm soát chóng mặt buổi sáng

Một số biện pháp đơn giản có thể giúp bạn giảm cảm giác choáng váng ngay khi vừa tỉnh dậy:

• Ngồi dậy từ từ: Trước khi đứng lên, hãy ngồi ở mép giường khoảng một phút để cơ thể thích nghi.
• Uống nước ngay sau khi thức dậy: Giúp bù dịch sau một đêm dài, hạn chế mất nước – nguyên nhân phổ biến gây chóng mặt.
• Ăn nhẹ buổi sáng: Chuẩn bị đồ ăn nhẹ gần giường có thể giúp ổn định đường huyết.
• Trao đổi về thuốc đang dùng: Nếu nghi ngờ thuốc gây chóng mặt, hãy hỏi ý kiến bác sĩ về việc đổi thuốc hoặc điều chỉnh liều.

Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị cụ thể hơn dựa trên nguyên nhân gây chóng mặt ở bạn.

Phòng ngừa tình trạng chóng mặt khi thức dậy

Để hạn chế hiện tượng khó chịu này, bạn có thể áp dụng những thói quen sau:

• Uống đủ nước suốt cả ngày và để sẵn cốc nước trên bàn cạnh giường.
• Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tránh bỏ bữa hoặc nhịn ăn kéo dài.
• Hạn chế rượu bia, caffeine trước khi ngủ vì chúng có thể ảnh hưởng đến huyết áp và đường huyết.
• Duy trì lịch ngủ đều đặn và tập luyện thể dục nhẹ nhàng để hỗ trợ tuần hoàn.
• Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu bạn có bệnh lý nền như cao huyết áp, tiểu đường hay thiếu máu.

Biến chứng tiềm ẩn

Chóng mặt kéo dài hoặc xảy ra đột ngột có thể làm tăng nguy cơ té ngã, đặc biệt ở người cao tuổi. Ngã có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng như gãy xương, tụ máu não. Ngoài ra, chóng mặt cũng có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý tim mạch, thần kinh hoặc rối loạn chuyển hóa, cần được phát hiện kịp thời để ngăn biến chứng.

Tổng kết

Chóng mặt buổi sáng không phải là hiện tượng hiếm gặp và thường có thể cải thiện bằng những thay đổi đơn giản trong lối sống. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, bạn không nên chủ quan. Việc thăm khám sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân và có biện pháp điều trị phù hợp, bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 lợi ích tuyệt vời của quả nam việt quất
• 6 mẹo nhịn ăn gián đoạn đơn giản để đạt hiệu quả tốt hơn

5 nguyên nhân chính khiến thời tiết nóng dễ dẫn đến tiêu chảy

1. Viêm dạ dày do vi khuẩn

Một trong những nguyên nhân thường gặp nhất chính là viêm dạ dày ruột do vi khuẩn. Vào mùa hè, thực phẩm và đồ uống dễ bị ô nhiễm hơn do nhiệt độ cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Khi cơ thể tiếp xúc với những thực phẩm này, bạn có thể bị nhiễm trùng đường ruột.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Tiêu chảy nhiều lần trong ngày
• Buồn nôn, nôn mửa
• Đau bụng, co thắt dạ dày
• Mệt mỏi và chán ăn

Điều đáng lo ngại là tiêu chảy do nhiễm khuẩn khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Kết hợp với việc đổ mồ hôi nhiều để hạ nhiệt, tình trạng này dễ làm cơ thể mất nước nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

2. Mất nước

Mất nước là vấn đề thường xuyên xảy ra khi thời tiết nóng và nó cũng có thể là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp gây tiêu chảy. Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, hoạt động tiêu hóa sẽ bị rối loạn. Lúc này, nhu động ruột có thể thay đổi, dẫn đến phân lỏng hoặc đi ngoài nhiều lần.

Các nguyên nhân gây mất nước thường gặp:

• Không uống đủ nước trong ngày
• Đổ mồ hôi quá nhiều do nắng nóng
• Tiêu chảy hoặc nôn mửa khiến cơ thể mất nước càng nhanh

Mất nước không chỉ gây mệt mỏi, chóng mặt mà còn khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém, làm tình trạng tiêu chảy thêm nặng nề.

3. Các bệnh liên quan đến nhiệt

Khi cơ thể phải chống chọi với nắng nóng, bạn có thể gặp phải các bệnh lý liên quan đến nhiệt như kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Những tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch mà còn gây tác động đến tiêu hóa.

Trong quá trình đổ mồ hôi để làm mát, cơ thể mất đi một lượng lớn chất điện giải – những khoáng chất quan trọng giúp cân bằng dịch và duy trì chức năng cơ, thần kinh. Khi mất cân bằng điện giải, nhu động ruột bị ảnh hưởng, dẫn đến tiêu chảy.

Điều đáng lo là khi tiêu chảy xảy ra, cơ thể lại càng mất thêm chất lỏng và điện giải, tạo thành một vòng luẩn quẩn khiến sức khỏe suy giảm nhanh chóng.

4. Chế độ ăn uống

Mùa hè nóng bức cũng thường khiến thói quen ăn uống thay đổi. Những lựa chọn thực phẩm và đồ uống trong thời tiết này có thể góp phần gây tiêu chảy.

• Đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay hoặc nhiều đường: dễ gây khó chịu đường tiêu hóa, dẫn đến tiêu chảy.
• Đồ uống có tính lợi tiểu như cà phê, trà, bia, rượu: khiến cơ thể đi tiểu nhiều hơn, gây mất nước.
• Thực phẩm dễ hỏng: Thời tiết nóng làm cho trái cây, rau, sữa, thịt và hải sản nhanh bị ôi thiu nếu không bảo quản đúng cách. Ngộ độc thực phẩm từ các món nướng, tiệc ngoài trời vào mùa hè là nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy cấp.

Vì vậy, việc kiểm soát chế độ ăn uống trong những ngày nóng là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe đường ruột.

5. Các bệnh lý nền

Những người có bệnh lý nền mãn tính thường dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nóng. Các tình trạng này có thể làm rối loạn tiêu hóa hoặc khiến cơ thể khó kiểm soát cân bằng chất lỏng. Một số bệnh thường gặp bao gồm:

• Hội chứng ruột kích thích (IBS)
• Bệnh viêm ruột (IBD)
• Bệnh tiểu đường
• Bệnh thận, bệnh tim

Ngoài ra, một số loại thuốc điều trị các bệnh trên có tác dụng phụ gây tiêu chảy hoặc ảnh hưởng đến khả năng giữ nước. Vì thế, người có bệnh nền cần đặc biệt thận trọng trong mùa hè.

Cách phòng ngừa tiêu chảy do nắng nóng

Tiêu chảy có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh chóng trong những ngày nhiệt độ cao. Để bảo vệ sức khỏe, bạn có thể áp dụng những biện pháp sau:

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng: Nên ở trong bóng râm hoặc phòng mát vào những giờ nắng gắt.
• Uống nhiều nước: Đừng đợi đến khi khát mới uống. Hãy nhấp từng ngụm nước thường xuyên để duy trì cân bằng dịch.
• Ăn thực phẩm nhẹ, dễ tiêu: Rau củ, trái cây tươi mát, món ăn thanh đạm sẽ giúp dạ dày dễ chịu hơn.
• Tránh đồ ăn, đồ uống gây hại: Hạn chế thực phẩm dầu mỡ, cay nóng, nước ngọt có ga, bia rượu.
• Bảo quản thực phẩm đúng cách: Cất giữ trong tủ lạnh hoặc thùng giữ nhiệt khi mang đi dã ngoại để tránh ngộ độc.

Mẹo tự chăm sóc khi bị tiêu chảy

Nếu đã bị tiêu chảy, bạn có thể áp dụng một số cách sau để hỗ trợ hồi phục:

• Bù nước và điện giải: Uống nước lọc, nước oresol hoặc các loại nước điện giải để tránh mất nước.
• Tránh đồ uống có caffeine và nhiều đường: Vì chúng có thể khiến cơ thể mất nước nhanh hơn.
• Giữ cơ thể mát mẻ: Ở nơi thoáng khí, dùng quạt, tắm nước mát hoặc lau người bằng khăn ẩm.
• Ăn thực phẩm nhạt, dễ tiêu: Chuối, cháo, bánh mì nướng là lựa chọn phù hợp.
• Rửa tay thường xuyên: Để hạn chế vi khuẩn lây lan qua thức ăn và bề mặt tiếp xúc.
• Dùng thuốc cẩn trọng: Chỉ nên sử dụng thuốc chống tiêu chảy hoặc thuốc hỗ trợ khi có chỉ định từ bác sĩ.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Tiêu chảy do thời tiết nóng thường không quá nguy hiểm nếu được xử lý đúng cách. Tuy nhiên, bạn nên đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện những dấu hiệu sau:

• Sốt cao không giảm
• Mệt mỏi, lú lẫn, khó thở
• Nôn mửa kéo dài
• Đau bụng dữ dội hoặc đau ngực
• Xuất hiện phát ban
• Có máu trong phân hoặc nước tiểu

Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng mất nước và nhiễm trùng có thể dẫn đến tổn thương các cơ quan. Vì vậy, việc đi khám sớm luôn cần thiết để ngăn ngừa biến chứng.

Kết luận

Tiêu chảy trong những ngày nắng nóng không phải là hiện tượng hiếm gặp. Nó có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau như vi khuẩn, mất nước, chế độ ăn uống, bệnh lý liên quan đến nhiệt hoặc bệnh nền sẵn có. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, bạn sẽ bảo vệ hệ tiêu hóa và giữ cơ thể khỏe mạnh hơn trong mùa hè.

Quan trọng nhất là giữ đủ nước, lựa chọn thực phẩm an toàn, bảo vệ cơ thể khỏi nắng nóng và lắng nghe tín hiệu từ sức khỏe của chính mình.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 dấu hiệu cho thấy bạn đang tiêu thụ quá nhiều caffeine
• Bạn có đang tắm sai cách? 10 sai lầm phổ biến ảnh hưởng đến sức khỏe và làn da

Sử dụng máy tạo độ ẩm

Môi trường khô, đặc biệt là khi bạn thường xuyên bật điều hòa hoặc sống ở nơi khí hậu hanh khô, có thể khiến tình trạng khô mắt trở nên tồi tệ hơn. Một chiếc máy tạo độ ẩm sẽ giúp bổ sung hơi ẩm vào không khí, từ đó duy trì độ ẩm tự nhiên cho mắt và giảm cảm giác rát, khô. Đây là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt, nhất là vào mùa đông.

Uống đủ nước

Cung cấp đủ nước cho cơ thể là chìa khóa để duy trì độ ẩm tự nhiên, bao gồm cả độ ẩm ở mắt. Khi cơ thể thiếu nước, khả năng sản xuất nước mắt giảm, khiến tình trạng khô mắt trầm trọng hơn. Hãy duy trì thói quen uống khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày đồng thời bổ sung thêm trái cây và rau củ nhiều nước như dưa hấu, cam, dưa chuột để tăng cường hydrat hóa.

Bổ sung axit béo omega-3

Một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến khô mắt là tình trạng viêm. Bổ sung các thực phẩm giàu axit béo omega-3 có thể giúp giảm viêm và cải thiện sức khỏe mắt. Những thực phẩm giàu omega-3 bao gồm cá hồi, cá ngừ, quả óc chó, hạt chia, hạt lanh và trứng. Nếu chế độ ăn hằng ngày không cung cấp đủ, bạn cũng có thể cân nhắc sử dụng viên uống bổ sung omega-3 theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chườm ấm cho mắt

Một chiếc khăn ấm hoặc gạc ấm có thể trở thành “cứu tinh” cho đôi mắt khô. Chườm ấm giúp kích thích tuyến nhờn ở mí mắt hoạt động tốt hơn, từ đó sản xuất đủ dầu để giữ cho nước mắt không bốc hơi quá nhanh. Ngoài ra, nhiệt ấm còn thúc đẩy tuần hoàn máu, giúp mắt thư giãn và giảm cảm giác căng thẳng.

Hạn chế dùng kính áp tròng

Kính áp tròng tuy mang lại sự tiện lợi và thẩm mỹ, nhưng đồng thời cũng có thể khiến mắt bị khô và ngứa. Việc kính áp tròng áp sát vào bề mặt mắt có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc, từ đó gây kích ứng. Nếu bạn thường xuyên bị khó chịu khi đeo kính áp tròng, hãy cân nhắc chuyển sang sử dụng kính gọng. Ngày nay, kính mắt không chỉ là công cụ hỗ trợ thị lực mà còn là phụ kiện thời trang được ưa chuộng.

Chớp mắt thường xuyên hơn

Khi tập trung vào màn hình điện thoại, máy tính hoặc thậm chí khi đọc sách, chúng ta thường vô thức chớp mắt ít hơn. Điều này khiến bề mặt mắt dễ bị khô vì tiếp xúc lâu với không khí. Hãy tập thói quen chớp mắt có ý thức, đặc biệt trong lúc làm việc hoặc giải trí với màn hình. Mỗi lần chớp mắt giống như một lớp “dầu dưỡng” tự nhiên giúp mắt luôn ẩm và thoải mái.

Tuân thủ quy tắc 20-20-20

Một mẹo đơn giản nhưng rất hiệu quả cho những ai làm việc nhiều trước màn hình là quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút, hãy rời mắt khỏi màn hình và nhìn vào một vật ở khoảng cách 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây. Cách này giúp mắt được nghỉ ngơi, giảm căng thẳng thị giác và ngăn ngừa khô mắt.

Sử dụng nước mắt nhân tạo

Nếu đôi mắt không thể tự sản xuất đủ nước, nước mắt nhân tạo có thể là giải pháp thay thế hiệu quả. Những loại dung dịch nhỏ mắt này giúp bôi trơn, làm dịu cảm giác khô rát và đôi khi còn hỗ trợ phục hồi bề mặt giác mạc. Trên thị trường có nhiều loại khác nhau, bạn có thể cần thử vài sản phẩm để tìm ra loại phù hợp nhất với mình. Đây là biện pháp tiện lợi, giá cả phải chăng và dễ sử dụng hằng ngày.

Tránh gió và thời tiết khắc nghiệt

Gió mạnh có thể làm khô và kích ứng mắt chỉ sau vài phút tiếp xúc. Nếu buộc phải ra ngoài khi trời gió, bạn nên đeo kính râm bản to để bảo vệ mắt khỏi luồng gió trực tiếp. Ngoài ra, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp cũng đều làm tình trạng khô mắt nặng hơn. Trong những ngày thời tiết khắc nghiệt, tốt nhất nên hạn chế ra ngoài và dành thời gian trong nhà.

Loại bỏ tác nhân gây dị ứng

Dị ứng là thủ phạm gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, trong đó có ngứa mắt. Để hạn chế, bạn nên giữ cho không gian sống luôn sạch sẽ bằng cách hút bụi, lau dọn thường xuyên và vệ sinh ga gối, rèm cửa. Việc loại bỏ những tác nhân gây dị ứng như bụi, phấn hoa hay lông thú cưng sẽ giúp mắt bớt kích ứng và giảm cảm giác khó chịu.

Khô mắt và ngứa mắt có thể gây nhiều phiền toái, nhưng chỉ cần một vài thay đổi nhỏ trong lối sống, bạn đã có thể cải thiện đáng kể tình trạng này. Từ việc sử dụng máy tạo độ ẩm, bổ sung dinh dưỡng phù hợp, duy trì thói quen chớp mắt cho đến áp dụng quy tắc 20-20-20, tất cả đều góp phần giữ cho đôi mắt khỏe mạnh và thoải mái hơn.

Hãy lắng nghe cơ thể và quan sát phản ứng của mắt để chọn ra giải pháp phù hợp nhất cho bạn. Nếu các triệu chứng khô mắt kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ nhãn khoa để được tư vấn và điều trị chuyên sâu.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 loại phô mai được đánh giá cao vì sự lành mạnh
• Một số lợi ích của hoa oải hương đối với sức khỏe mà bạn nên biết
• Tại sao cholesterol LDL cao lại gây nguy hiểm và cách bảo vệ trái tim của bạn

Gừng

Gừng từ lâu đã được xem là phương thuốc thiên nhiên tuyệt vời cho hệ tiêu hóa. Nhờ đặc tính chống viêm và làm dịu, gừng có thể giảm nhanh cảm giác nóng rát do axit trào ngược. Bạn có thể thêm gừng tươi vào món ăn, uống một tách trà gừng ấm hoặc đơn giản là nhai một lát gừng mỏng khi cảm thấy khó chịu. Đây là một cách tự nhiên, lành mạnh và gần như không có tác dụng phụ.

Yến mạch

Nếu bạn thường bị ợ nóng vào buổi sáng, yến mạch là lựa chọn lý tưởng. Với hàm lượng chất xơ cao, yến mạch không chỉ tốt cho tim mạch mà còn có khả năng hấp thụ lượng axit dư thừa trong dạ dày, nhờ đó giảm triệu chứng trào ngược. Một bát yến mạch kết hợp cùng chuối hoặc dâu ít axit sẽ mang đến khởi đầu ngày mới nhẹ nhàng, không lo khó chịu.

Chuối và dưa lưới/dưa hấu

Không phải tất cả các loại trái cây đều phù hợp với người bị trào ngược dạ dày thực quản. Trái cây nhiều axit như cam, quýt, chanh có thể làm tình trạng tệ hơn. Thay vào đó, bạn nên chọn chuối và dưa lưới/dưa hấu – các loại quả có hàm lượng axit thấp, lại giàu vitamin và khoáng chất. Chúng giúp bạn bổ sung năng lượng, chất xơ mà không gây cảm giác ợ nóng khó chịu.

Nước lô hội

Ngoài công dụng quen thuộc là làm dịu vết bỏng nắng, lô hội còn được sử dụng như một liệu pháp hỗ trợ hệ tiêu hóa. Nước lô hội có thể giúp làm dịu niêm mạc thực quản, giảm viêm và hạn chế triệu chứng trào ngược. Tuy nhiên, bạn nên chọn loại nước ép đã được chế biến an toàn, loại bỏ thành phần nhuận tràng mạnh để tránh tác dụng phụ.

Quả bơ

Nhiều người lo ngại chất béo trong thực phẩm sẽ làm nặng thêm tình trạng trào ngược, nhưng bơ lại là ngoại lệ. Bơ chứa chất béo không bão hòa đơn, lành mạnh và ít gây kích ứng dạ dày. Thêm vài lát bơ vào salad hoặc bánh mì nguyên cám vừa giúp món ăn béo ngậy, vừa hỗ trợ bạn kiểm soát GERD hiệu quả.

Dứa

Trong dứa có bromelain, một loại enzyme có đặc tính kháng viêm tự nhiên, có thể hỗ trợ giảm các triệu chứng liên quan đến trào ngược axit. Tuy nhiên, với những người quá nhạy cảm, dứa có thể gây hơi châm chích. Vì vậy, hãy thử với lượng nhỏ trước khi bổ sung thường xuyên.

Táo

Táo là loại trái cây có tính axit thấp, lại giàu chất xơ, canxi, kali và magie – những dưỡng chất thường có mặt trong các loại thuốc trị ợ nóng. Nhờ vậy, táo là lựa chọn tuyệt vời để ăn vặt trong ngày, vừa ngon miệng vừa giúp kiểm soát triệu chứng trào ngược.

Nho khô

Đừng đánh giá thấp những quả nho khô nhỏ nhắn! Với hàm lượng chất xơ dồi dào, nho khô giúp hấp thụ axit dạ dày dư thừa, nhờ đó giảm nhanh cảm giác nóng rát. Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc thêm vào yến mạch, salad để tăng hương vị.

Sữa chua và sữa tách béo

Các sản phẩm từ sữa ít béo, đặc biệt là sữa chua và sữa tách béo, có khả năng trung hòa axit dạ dày. Một vài thìa sữa chua khi đang bị ợ nóng có thể giúp bạn dễ chịu gần như ngay lập tức. Tuy nhiên, hãy tránh các sản phẩm sữa nguyên kem vì lượng chất béo cao có thể khiến tình trạng tệ hơn.

Thịt nạc

Đối với người bị trào ngược dạ dày thực quản, việc lựa chọn protein nạc là rất quan trọng. Ức gà, tôm, cá là những lựa chọn tuyệt vời vì ít chất béo, dễ tiêu hóa. Đặc biệt, các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ chứa nhiều omega-3 giúp giảm viêm, tốt cho sức khỏe tim mạch và dạ dày. Lưu ý, bạn nên chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nướng thay vì chiên rán để tránh thêm chất béo không cần thiết.

Rau xanh

Rau xanh không chỉ tốt cho sức khỏe tổng thể mà còn hỗ trợ kiểm soát GERD.

• Rau mùi tây: thường được dùng như gia vị nhưng cũng có tác dụng làm dịu chứng ợ nóng.
• Măng tây: giàu tính kiềm, giúp trung hòa axit dạ dày.
• Rau bina và cải xoăn: ít axit, giàu chất chống oxy hóa và chất giải độc tự nhiên, giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn.

Các loại đậu

Đậu là nguồn chất xơ tuyệt vời, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn và hạn chế ợ nóng. Lượng tinh bột kháng trong đậu còn hỗ trợ nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó cải thiện sức khỏe tiêu hóa tổng thể. Bạn có thể thêm đậu vào salad, nấu súp hoặc chế biến thành món hầm nhẹ nhàng.

Kiểm soát trào ngược dạ dày thực quản không chỉ phụ thuộc vào thuốc mà còn cần sự điều chỉnh hợp lý trong chế độ ăn uống. Việc lựa chọn những thực phẩm phù hợp – từ gừng, yến mạch, trái cây ít axit cho đến rau xanh, sữa ít béo và thịt nạc – sẽ giúp bạn giảm đáng kể triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống. Hãy lắng nghe cơ thể, thử nghiệm từng loại thực phẩm để tìm ra “danh sách vàng” riêng cho mình. Một chế độ ăn cân bằng, giàu dinh dưỡng và ít axit chính là chìa khóa để bạn sống khỏe mạnh và thoải mái hơn mỗi ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• 12 loại thực phẩm giàu axit amin bạn nên thêm vào chế độ ăn thường ngày
• 15 loại thực phẩm giúp giảm cortisol tự nhiên: Bí quyết ăn uống để bớt căng thẳng

1. Nước gừng chanh ấm

Gừng nổi tiếng với khả năng kháng viêm và làm dịu dạ dày trong khi chanh giúp kích thích enzyme tiêu hóa. Uống nước gừng chanh ấm khi còn ấm sẽ giúp thư giãn hệ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy hơi và buồn nôn. Để pha chế, bạn cần:

• Đun sôi một cốc nước.
• Thêm vài lát gừng tươi bào hoặc đập dập, ngâm trong 5 phút.
• Lọc lấy nước, vắt vào đó nửa quả chanh tươi.
• Có thể thêm một thìa cà phê mật ong để dễ uống hơn.

2. Trà bạc hà

Bạc hà có chứa tinh dầu giúp làm dịu các cơ trong đường tiêu hóa, nhờ đó làm giảm triệu chứng đầy hơi và chướng bụng. Thưởng thức trà bạc hà mát lạnh vào giữa ngày sẽ giúp bạn cảm thấy nhẹ nhàng và dễ chịu hơn. Cách làm rất đơn giản:

• Ngâm một nắm lá bạc hà tươi trong nước nóng khoảng 10 phút.
• Lọc lấy nước, để nguội bớt rồi thêm một lát chanh nếu thích.

3. Nước dưa chuột bạc hà

Nếu bạn đang tìm một loại thức uống detox đơn giản mà hiệu quả, hãy thử kết hợp dưa chuột và bạc hà. Loại nước này giúp cấp nước, hỗ trợ bài tiết và đào thải muối dư thừa – một trong những nguyên nhân gây đầy hơi. Cách làm:

• Thái mỏng nửa quả dưa chuột.
• Cho vào bình cùng một nắm lá bạc hà tươi và nước lọc.
• Ngâm lạnh trong tủ mát ít nhất 1 giờ trước khi uống.

4. Trà hạt thì là

Hạt thì là từ lâu đã được dùng trong y học cổ truyền để làm giảm khí dư trong dạ dày và cải thiện tiêu hóa. Trà hạt thì là có vị ngọt dịu, dễ uống, là lựa chọn tuyệt vời sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc dễ gây đầy bụng. Để pha trà:

• Thêm một thìa cà phê hạt thì là vào cốc nước sôi.
• Ngâm 10 phút, sau đó lọc lấy nước và uống khi còn ấm.
• Uống lạnh, thêm vài lá bạc hà nếu thích.

5. Sinh tố dứa – đu đủ

Dứa chứa bromelain và đu đủ chứa papain – hai loại enzyme tiêu hóa mạnh mẽ giúp phân giải protein và giảm khó tiêu. Loại sinh tố này không chỉ ngon miệng mà còn giúp bạn cảm thấy nhẹ bụng hơn chỉ sau vài phút. Cách làm:

• Cắt nhỏ dứa và đu đủ chín, cho vào máy xay cùng một ít nước.
• Có thể vắt thêm nước cốt chanh để tăng hương vị và lợi ích tiêu hóa.

6. Trà hoa cúc la mã và oải hương

Nếu bạn thường bị đầy hơi do căng thẳng hoặc ăn uống vội vàng, loại trà này sẽ rất phù hợp. Hoa cúc giúp làm dịu hệ tiêu hóa, còn oải hương giúp thư giãn tinh thần. Trà có hương hoa dịu nhẹ, rất thích hợp để thưởng thức vào buổi tối, giúp giảm đầy hơi và hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn. Cách pha:

• Ngâm một muỗng hoa cúc khô và vài nụ oải hương trong nước sôi 5 phút.
• Lọc lấy nước, có thể thêm mật ong để dễ uống.

7. Nước ép cần tây

Nước ép cần tây không chỉ nổi tiếng với công dụng làm đẹp da mà còn giúp giảm tình trạng đầy hơi nhờ đặc tính lợi tiểu và chống viêm. Nước cần tây giúp giảm tích nước, hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu cảm giác chướng bụng rất rõ rệt chỉ sau vài ngày sử dụng. Cách thực hiện:

• Rửa sạch và cắt nhỏ vài cọng cần tây, ép lấy nước.
• Có thể kết hợp với một ít táo hoặc dưa leo để làm dịu vị hăng.
• Uống vào buổi sáng khi bụng đói để đạt hiệu quả tốt nhất.

Đầy hơi có thể gây ra cảm giác khó chịu nhưng bạn không cần phải phụ thuộc vào thuốc mới có thể cải thiện. Bằng cách đưa những loại thức uống tự nhiên này vào thói quen hàng ngày, bạn vừa có thể chăm sóc hệ tiêu hóa, vừa tăng cường sức khỏe tổng thể. Hãy thử để cảm nhận sự khác biệt bạn nhé!

Bạn có thể quan tâm:

• Uống nước chanh có giúp giảm đầy hơi không? Lợi ích và những lưu ý!
• 6 loại thực phẩm giúp làm dịu triệu chứng hội chứng ruột kích thích (IBS) một cách tự nhiên

Nguyên nhân gây khô mắt sau khi thức dậy

Có nhiều lý do khiến mắt bạn bị khô vào mỗi sáng. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:

• Không khí khô trong phòng ngủ: Sử dụng quạt, điều hòa hoặc máy sưởi trong khi ngủ có thể làm giảm độ ẩm trong không khí, khiến nước mắt bốc hơi nhanh hơn.
• Sử dụng máy thở CPAP: Những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ thường dùng máy thở CPAP, có thể khiến không khí thổi vào mắt, gây khô.
• Không nhắm mắt hoàn toàn khi ngủ (hở mi khi ngủ): Đây là tình trạng phổ biến mà nhiều người không nhận ra.
• Chất gây dị ứng trong phòng ngủ: Bụi, lông thú cưng hoặc phấn hoa có thể khiến mắt bị kích ứng và trở nên khô rát vào buổi sáng.
• Đeo kính áp tròng qua đêm: Việc này hạn chế oxy tiếp cận giác mạc, gây khô mắt kéo dài.
• Tư thế ngủ không phù hợp: Nằm nghiêng hoặc úp mặt có thể khiến một bên mắt tiếp xúc trực tiếp với gối, làm mất độ ẩm.
• Bệnh lý hoặc thuốc: Một số loại thuốc (như thuốc dị ứng, chống trầm cảm, thuốc cảm lạnh) và bệnh lý (rối loạn tuyến lệ, viêm mí mắt, tiểu đường) có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất nước mắt.

Biện pháp khắc phục tại nhà

Nếu bạn thường xuyên bị khô mắt vào buổi sáng, đừng lo lắng. Có nhiều cách đơn giản bạn có thể áp dụng tại nhà để cải thiện tình trạng này:

1. Tăng độ ẩm trong phòng

Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ để duy trì không khí ẩm, đặc biệt trong mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa. Điều này giúp giảm bốc hơi nước mắt khi bạn ngủ.

2. Bổ sung dinh dưỡng

Các chất béo omega-3 (có trong dầu cá) đã được chứng minh là có lợi cho sức khỏe mắt. Tuy nhiên, cần lưu ý, hãy hỏi ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thực phẩm chức năng phù hợp.

3. Uống đủ nước

Cơ thể thiếu nước cũng có thể khiến mắt bạn trở nên khô. Hãy đảm bảo uống đủ 1.5–2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt nếu bạn hoạt động nhiều hoặc ngủ trong môi trường máy lạnh.

4. Đắp khăn ấm

Đắp khăn ấm lên mắt khoảng 5–10 phút trước khi ngủ có thể giúp làm mềm tuyến nhờn ở mí mắt, cải thiện khả năng giữ ẩm của nước mắt.

5. Vệ sinh mí mắt

Rửa sạch vùng mí mắt bằng khăn mềm hoặc tăm bông thấm nước ấm có thể giúp loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và ngăn ngừa viêm tuyến lệ.

6. Điều chỉnh tư thế ngủ

Nên nằm ngửa khi ngủ, tránh nằm nghiêng hoặc nằm úp để hạn chế tiếp xúc giữa mắt và gối hoặc chăn.

Các phương pháp điều trị y tế

Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, bạn có thể cần đến các phương pháp điều trị chuyên sâu hơn:

1. Nước mắt nhân tạo (thuốc nhỏ mắt OTC)

Nhỏ thuốc nhỏ mắt OTC là lựa chọn đầu tiên cho khô mắt nhẹ. Có thể sử dụng 2-4 lần mỗi ngày hoặc theo chỉ dẫn bác sĩ. Nếu mắt bạn nhạy cảm, hãy chọn loại không chứa chất bảo quản.

2. Thuốc kê đơn

Bác sĩ có thể kê các loại thuốc nhỏ mắt giúp tăng tiết nước mắt hoặc giảm viêm:

• Restasis (cyclosporine)
• Xiidra (lifitegrast)
• Alrex (loteprednol)
• Miebo (perfluorohexyloctane)
• Tyrvaya (xịt mũi varenicline) – dành cho những ai không thể dùng thuốc nhỏ mắt.

3. Đặt nút chặn ống dẫn lệ

Một thủ thuật nhỏ giúp giữ lại nước mắt trên bề mặt mắt lâu hơn bằng cách chặn đường thoát nước mắt. Có thể là tạm thời hoặc bán vĩnh viễn.

4. Phẫu thuật (nếu cần)

Trong một số trường hợp, nếu mí mắt dưới bị chùng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật điều chỉnh để ngăn nước mắt thoát ra ngoài quá nhanh.

Phòng ngừa khô mắt vào buổi sáng

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dưới đây là một số thói quen giúp bạn ngăn ngừa tình trạng khô mắt khi thức dậy:

• Dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ dưỡng mắt trước khi ngủ
• Đeo mặt nạ ngủ chuyên dụng để giữ độ ẩm cho mắt
• Không để quạt hoặc điều hòa hướng thẳng vào mặt khi ngủ
• Vệ sinh phòng ngủ sạch sẽ, loại bỏ bụi, lông thú và chất gây dị ứng
• Ngủ đủ giấc và điều trị các bệnh lý liên quan như viêm kết mạc, viêm bờ mi
• Dán băng y tế nhẹ lên mí mắt vào ban đêm nếu bị hở mi (theo hướng dẫn bác sĩ)

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Hãy đi khám nếu bạn có các dấu hiệu sau:

• Khô mắt kéo dài, không cải thiện sau vài ngày
• Cảm giác nóng rát, đau, đỏ mắt nghiêm trọng
• Mắt mờ, khó tập trung hoặc ảnh hưởng đến khả năng lái xe
• Có dịch mủ, bong tróc da quanh mắt hoặc loét
• Khô mắt đi kèm các triệu chứng khác như đau khớp, khô miệng, sưng viêm

Kết luận

Khô mắt vào buổi sáng không phải là tình trạng hiếm gặp và thường có thể được cải thiện bằng những thay đổi nhỏ trong lối sống và môi trường ngủ. Tuy nhiên, nếu triệu chứng không thuyên giảm, bạn nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh để ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

• Viêm mô tế bào quanh hốc mắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• 12 cách cải thiện và duy trì thị lực hiệu quả, giúp bảo vệ mắt tối đa

1. Xác định nguyên nhân gây đau – Bước đầu tiên để kiểm soát

Trước khi điều trị hiệu quả cơn đau do viêm loét đại tràng, bạn cần hiểu rõ cảm giác đau của mình xuất phát từ đâu. Hãy ghi chép lại các thông tin quan trọng như:

• Bạn đã bị đau từ khi nào?
• Vị trí đau ở đâu trong bụng?
• Cơn đau diễn ra như thế nào (âm ỉ, dữ dội, co thắt…)?
• Tần suất cơn đau và thời điểm xảy ra (trước/sau ăn, khi căng thẳng…)
• Điều gì khiến cơn đau tăng lên hoặc giảm bớt?

Thông tin này sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Đừng ngại chia sẻ ngay cả những triệu chứng bạn cảm thấy “khó nói”, như đau rát khi đi tiêu hay thay đổi trong cảm xúc. Trầm cảm và căng thẳng kéo dài cũng có thể làm trầm trọng thêm cơn đau, vì vậy hãy nói rõ nếu bạn đang gặp vấn đề về tâm lý.

2. Dùng thuốc đúng cách

Dùng thuốc đúng và đủ liều là yếu tố quan trọng hàng đầu giúp giảm đau và ngăn ngừa các đợt bùng phát viêm loét đại tràng. Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc như:

• Thuốc chống viêm: Giúp giảm sưng tấy ở niêm mạc ruột.
• Thuốc ức chế miễn dịch: Làm dịu phản ứng viêm quá mức của hệ miễn dịch.
• Thuốc sinh học: Dành cho những trường hợp bệnh nặng hoặc không đáp ứng với các thuốc thông thường.

Nếu đau nhẹ, bạn có thể sử dụng acetaminophen (paracetamol). Tuy nhiên, nên tránh dùng thuốc giảm đau nhóm NSAID như ibuprofen hoặc naproxen, vì chúng có thể làm tổn thương niêm mạc ruột và làm bệnh nặng hơn. Luôn hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc không kê đơn.

3. Điều chỉnh chế độ ăn uống và dinh dưỡng

Chế độ ăn uống không phải là nguyên nhân trực tiếp gây viêm loét đại tràng nhưng thực phẩm có thể ảnh hưởng đáng kể đến triệu chứng. Một số người nhận thấy rằng các loại thực phẩm nhất định có thể khiến họ đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy nhiều hơn.

Những gợi ý nên thử:

• Giảm đường, thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ và nước ngọt có ga.
• Tránh các thực phẩm có nhiều chất xơ không hòa tan (như ngô, rau sống, ngũ cốc nguyên hạt) trong thời kỳ bệnh đang bùng phát.
• Thử chế độ ăn ít FODMAP – loại bỏ tạm thời những loại carb dễ lên men trong ruột và theo dõi phản ứng của cơ thể.
• Cân nhắc loại bỏ lactose (sữa, phô mai, kem,…) nếu bạn nghi ngờ cơ thể không dung nạp tốt.

Hãy nhớ rằng chế độ ăn phù hợp có thể khác nhau ở mỗi người. Việc theo dõi và thử loại trừ từng loại thực phẩm sẽ giúp bạn tìm được cách ăn phù hợp nhất với cơ thể.

4. Kiểm soát căng thẳng để giảm đau hiệu quả

Căng thẳng không gây ra viêm loét đại tràng nhưng nó có thể khiến triệu chứng tệ hơn. Khi bạn căng thẳng, cơ thể sẽ sản sinh ra các hormone có thể gây viêm và làm ruột hoạt động bất thường, từ đó làm đau nặng hơn.

Một số phương pháp giúp bạn thư giãn và giảm stress:

• Tập yoga hoặc thiền chánh niệm: Cải thiện tâm trạng, tăng khả năng chịu đau.
• Tham gia nhóm hỗ trợ: Gặp gỡ những người cũng đang sống chung với UC sẽ giúp bạn cảm thấy bớt cô đơn và có thêm động lực.
• Trò chuyện với chuyên gia tâm lý: Giúp bạn học các kỹ năng đối phó với căng thẳng, lo âu và trầm cảm.

Giảm stress không thay thế thuốc nhưng là yếu tố bổ trợ mạnh mẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị đau do viêm loét đại tràng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

5. Xem xét các lựa chọn điều trị khác – từ liệu pháp bổ sung đến phẫu thuật

Liệu pháp bổ sung

Một số phương pháp trị liệu thay thế có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện cảm giác chung, chẳng hạn như:

• Châm cứu
• Xoa bóp trị liệu
• Thôi miên y học
• Tập thể dục nhẹ nhàng có kiểm soát

Trước khi áp dụng bất kỳ liệu pháp nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng bệnh của mình.

Phẫu thuật

Nếu thuốc không còn hiệu quả hoặc các triệu chứng quá nặng, phẫu thuật có thể là lựa chọn cần thiết. Có đến 30% người bệnh UC có thể phải phẫu thuật trong suốt cuộc đời, nhất là khi có biến chứng như thủng đại tràng hoặc chảy máu nặng.

Các hình thức phẫu thuật bao gồm:

• Cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần đại tràng
• Tạo hậu môn nhân tạo tạm thời hoặc vĩnh viễn
• Nối túi hậu môn hồi tràng (giúp người bệnh vẫn đi tiêu qua đường tự nhiên)

Dù phẫu thuật là quyết định lớn và cần thời gian hồi phục, nhưng với nhiều người, đây là cách duy nhất để thoát khỏi chuỗi ngày sống trong đau đớn.

Viêm loét đại tràng không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng không có nghĩa bạn phải sống mãi với đau đớn. Khi hiểu rõ cơ thể, tuân thủ điều trị, điều chỉnh lối sống và sẵn sàng trao đổi với bác sĩ, bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh tốt hơn và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.

Nếu bạn đang trải qua cơn đau do UC kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, đừng ngần ngại trao đổi với bác sĩ để tìm ra giải pháp tối ưu, có thể bao gồm cả phẫu thuật khi cần thiết.

Bạn có thể quan tâm:

• 12 cách giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp hiệu quả
• Đau đầu do viêm xoang là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phân biệt với đau nửa đầu
• 6 Thực phẩm nên tránh khi bị viêm khớp dạng thấp để giảm viêm và bảo vệ khớp

• Lưu ý: Nội dung sau đây chỉ mang tính chất tham khảo. Bài viết này không nhằm mục đích thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp.

Ngưng thở khi ngủ là một tình trạng phổ biến nhưng lại thường bị xem nhẹ. Không ít người thắc mắc liệu có thể điều trị chứng rối loạn này một cách tự nhiên mà không cần đến máy hỗ trợ thở CPAP – vốn được nhiều người cho là cồng kềnh và gây khó chịu – hay không.

Câu trả lời là: có thể, nhưng còn phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng. Điều đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần làm là gặp bác sĩ để được đánh giá chính xác. Có thể bạn sẽ được yêu cầu thực hiện một cuộc kiểm tra giấc ngủ để xác định liệu có thực sự mắc chứng ngưng thở khi ngủ hay không.

Trong những trường hợp nhẹ, các phương pháp tự nhiên có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng giấc ngủ và hơi thở. Tuy nhiên, nếu bạn bị ngưng thở khi ngủ ở mức trung bình hoặc nặng, bạn vẫn cần sự can thiệp y tế chuyên sâu, thậm chí là sử dụng thiết bị hỗ trợ. Dù vậy, việc áp dụng thêm các biện pháp tự nhiên dưới đây vẫn có thể hỗ trợ quá trình điều trị, góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể và chất lượng giấc ngủ.

Ngưng thở khi ngủ là gì?

Ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea) là một rối loạn giấc ngủ trong đó hơi thở bị ngắt quãng nhiều lần trong lúc ngủ. Nguyên nhân chủ yếu là do các cơ ở cổ họng giãn ra quá mức, dẫn đến tắc nghẽn đường thở. Mỗi lần tắc nghẽn có thể khiến bạn ngừng thở trong vài giây đến hàng chục giây, gây ra hiện tượng thiếu oxy. Hậu quả là cơ thể phải đánh thức bạn để khôi phục hơi thở, làm giấc ngủ bị gián đoạn liên tục và không sâu.

Ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở bất kỳ ai, dù người đó có vẻ ngoài khỏe mạnh. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, ngủ ngáy to, thức dậy với cảm giác nghẹt thở hoặc nhức đầu, rất có thể bạn đang mắc chứng rối loạn này. Việc chẩn đoán chính xác cần sự đánh giá của chuyên gia y tế.

Sau khi được chẩn đoán, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị phù hợp, từ thay đổi lối sống đến dùng mặt nạ thở CPAP hoặc các thiết bị y tế khác. Nhưng đối với các trường hợp nhẹ hoặc song song với điều trị y tế, bạn có thể tham khảo các cách tự nhiên sau đây để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.

4 cách hữu ích để điều trị ngưng thở khi ngủ

1. Giảm cân nếu bạn đang thừa cân

Một trong những yếu tố nguy cơ phổ biến nhất của ngưng thở khi ngủ là thừa cân hoặc béo phì. Các mô mỡ dư thừa, đặc biệt là ở vùng cổ và quanh khí quản, có thể chèn ép đường thở khi bạn nằm ngủ, khiến tình trạng ngưng thở trở nên nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn thuộc nhóm thừa cân, việc giảm khoảng 10% trọng lượng cơ thể có thể giúp cải thiện đến 30% các triệu chứng. Giảm cân không chỉ cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn mang lại nhiều lợi ích khác cho sức khỏe tim mạch, huyết áp và chuyển hóa. Bạn có thể bắt đầu bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, tăng cường vận động hoặc tham gia các chương trình tư vấn lối sống lành mạnh.

2. Hạn chế rượu bia và thuốc lá

Rượu và thuốc lá là hai tác nhân có thể làm trầm trọng thêm tình trạng ngưng thở khi ngủ. Rượu làm giãn cơ cổ họng quá mức, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn trong lúc ngủ. Trong khi đó, hút thuốc làm tăng tình trạng viêm và sưng tấy ở đường hô hấp trên, khiến việc hô hấp khi ngủ gặp nhiều khó khăn hơn.

Cắt giảm rượu và bỏ thuốc lá sẽ giúp giảm tần suất ngưng thở, cải thiện hơi thở ban đêm và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Ngoài ra, bạn cũng sẽ giảm được nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp, ung thư và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

3. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là nền tảng giúp cải thiện sức khỏe nói chung và đặc biệt hữu ích với người mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Việc ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tập trung vào thực phẩm tươi, ít chế biến như rau củ, trái cây, protein nạc (gà, cá, đậu) và chất béo lành mạnh (quả bơ, dầu ô liu, các loại hạt) không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn tăng cường sức đề kháng và chống viêm tự nhiên cho cơ thể.

Khi thiếu ngủ hoặc bị gián đoạn giấc ngủ, cơ thể có xu hướng thèm đồ ngọt, thức ăn nhanh hoặc các món nhiều chất béo. Tuy nhiên, những thực phẩm này lại khiến tình trạng sức khỏe xấu đi. Vì vậy, hãy ăn uống một cách có ý thức, chuẩn bị sẵn những món ăn lành mạnh và tránh ăn khuya để hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.

4. Thiết lập thói quen thư giãn vào buổi tối

Một thói quen buổi tối lành mạnh sẽ giúp bạn đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn và ngủ sâu hơn. Vì ngưng thở khi ngủ thường gây gián đoạn giấc ngủ, nên việc tạo một môi trường và tâm lý sẵn sàng cho giấc ngủ là điều rất quan trọng.

Bạn có thể bắt đầu bằng các hoạt động giúp thư giãn như tắm nước ấm, đọc sách, thiền, nghe nhạc êm dịu hoặc thực hiện các bài tập thở sâu trước khi ngủ. Hạn chế tiếp xúc với màn hình điện thoại, tivi hoặc máy tính ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ để giảm kích thích thần kinh.

Ngoài ra, hãy chú ý đến tư thế ngủ vì nhiều người bị ngưng thở khi ngủ thấy rằng nằm nghiêng sẽ giúp hơi thở dễ dàng hơn so với nằm ngửa. Bạn có thể sử dụng gối hỗ trợ để duy trì tư thế nằm nghiêng suốt đêm.

Dù bạn có đang ở giai đoạn đầu hay đã được chẩn đoán mắc chứng ngưng thở khi ngủ ở mức độ nghiêm trọng thì việc chăm sóc giấc ngủ và sức khỏe tổng thể luôn đóng vai trò then chốt. Các biện pháp tự nhiên như giảm cân, bỏ thuốc lá, ăn uống lành mạnh và thiết lập thói quen ngủ khoa học đều có thể mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt trong những trường hợp nhẹ.

Tuy nhiên, bạn vẫn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo rằng mọi phương pháp bạn áp dụng đều phù hợp và an toàn. Đừng chủ quan với giấc ngủ vì một giấc ngủ ngon không chỉ giúp bạn khỏe mạnh hơn mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• Ngưng thở khi ngủ: Dấu hiệu, nguyên nhân, các loại và phương pháp điều trị hiệu quả
• 15 loại thực phẩm giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên
• Hội chứng sợ đi ngủ (Somniphobia) là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách vượt qua

6 Thực phẩm nên tránh khi bị viêm khớp dạng thấp

1. Thịt đỏ – nguồn chất béo bão hòa gây viêm âm thầm

Thịt bò, thịt heo và các loại thịt đỏ khác thường chứa nhiều chất béo bão hòa, một yếu tố được cho là có thể kích hoạt phản ứng viêm trong cơ thể. Một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ chất béo bão hòa và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Không chỉ làm tăng viêm, thịt đỏ còn góp phần gây tăng cân, từ đó tạo thêm áp lực lên các khớp vốn đã yếu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn nên loại bỏ hoàn toàn nguồn protein khỏi thực đơn bởi protein vẫn rất cần thiết để duy trì sức mạnh cơ bắp và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Thay vì thịt đỏ, bạn nên chọn ăn ức gà hoặc các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá mòi và cá trích vốn giàu axit béo omega-3 – một chất có khả năng giảm viêm và đau khớp tự nhiên. Ngoài ra, đậu, trứng, sữa ít béo hoặc đậu phụ cũng là nguồn protein thay thế lành mạnh cho người bị viêm khớp dạng thấp.

2. Đường và bột mì tinh chế – thủ phạm âm thầm của viêm mãn tính

Thực phẩm chứa đường tinh luyện và carbohydrate đơn giản, như bánh mì trắng, mì ống từ bột mì tinh chế, gạo trắng, bánh ngọt, nước ngọt,…có thể khiến lượng đường trong máu tăng vọt sau khi ăn. Điều này thúc đẩy cơ thể sản sinh các chất gây viêm gọi là cytokine, từ đó làm nghiêm trọng hơn các triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Không chỉ vậy, tiêu thụ đường và tinh bột tinh chế thường xuyên cũng tăng nguy cơ thừa cân hoặc béo phì, điều vốn dĩ làm gia tăng áp lực lên các khớp, đặc biệt là khớp gối và khớp háng.

Để kiểm soát tốt hơn tình trạng viêm khớp dạng thấp, bạn nên:

• Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt (như yến mạch, gạo lứt, bánh mì đen)
• Tránh xa thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường
• Kiểm tra kỹ thành phần trên nhãn thực phẩm, bởi đường có thể “ẩn mình” dưới nhiều tên gọi khác như fructose, sucrose, corn syrup,…

Một số đánh giá khoa học còn khuyến nghị nên loại bỏ đường ra khỏi chế độ ăn để giảm nguy cơ khởi phát viêm khớp dạng thấp hoặc làm nhẹ các triệu chứng hiện có.

3. Thực phẩm chiên rán – “kẻ thù giấu mặt” của khớp

Các món chiên rán thường rất ngon miệng nhưng lại không hề thân thiện với sức khỏe khớp. Thực phẩm chiên chứa nhiều chất béo trans và bão hòa, đồng thời hình thành chất độc AGEs (sản phẩm glycat hóa bền vững) trong quá trình nấu ở nhiệt độ cao. AGEs thúc đẩy quá trình viêm và lão hóa tế bào, góp phần làm trầm trọng thêm triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Thêm vào đó, thực phẩm chiên cũng là nguyên nhân phổ biến gây tăng cholesterol, béo phì và bệnh tim mạch – những yếu tố nguy cơ cao với người bị viêm khớp.

Thay vì chiên, bạn có thể chuyển sang nướng, hấp, áp chảo ít dầu hoặc sử dụng nồi chiên không dầu nếu muốn giữ cảm giác giòn rụm mà không cần đến nhiều chất béo.

4. Gluten – không gây hại với tất cả, nhưng nên cẩn trọng

Gluten là một loại protein tự nhiên có mặt trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch và là nguyên nhân chính gây bệnh celiac – một tình trạng mà hệ miễn dịch tấn công chính ruột non khi tiếp xúc với gluten.

Một số nghiên cứu cho thấy việc loại bỏ gluten khỏi chế độ ăn có thể cải thiện triệu chứng ở người bị viêm khớp dạng thấp, nhất là những người có tình trạng nhạy cảm với gluten hoặc mắc đồng thời bệnh celiac. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khác vẫn chưa đưa ra kết luận rõ ràng.

Vì thế, nếu bạn nhận thấy mình hay bị đau khớp, đầy hơi hoặc tiêu chảy sau khi ăn thực phẩm chứa gluten, hãy thử áp dụng chế độ ăn không gluten trong vài tuần và theo dõi phản ứng của cơ thể. Nếu cảm thấy tốt hơn, việc duy trì chế độ ăn này có thể giúp cải thiện đáng kể sức khỏe khớp.

5. Rượu bia – kẻ đồng lõa thầm lặng khi dùng chung với thuốc

Rượu và các loại đồ uống có cồn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến người mắc viêm khớp dạng thấp, đặc biệt là khi đang sử dụng thuốc điều trị như methotrexate – một loại thuốc chuyển hóa qua gan.

Gan là cơ quan dễ bị tổn thương nếu thường xuyên phải xử lý cả thuốc và rượu cùng lúc. Sự kết hợp này có thể làm giảm chức năng gan, tăng nguy cơ viêm gan, thậm chí gây tổn thương vĩnh viễn nếu không được theo dõi kỹ.

Ngoài ra, uống rượu khi đang dùng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) cũng làm tăng rủi ro xuất huyết tiêu hóa, loét dạ dày – những biến chứng nguy hiểm.

Chưa kể, một số nghiên cứu cho thấy rượu còn liên quan đến tăng nguy cơ loãng xương, điều đặc biệt đáng lưu ý vì người bị viêm khớp dạng thấp vốn đã có nguy cơ cao hơn người bình thường.

Tóm lại, nếu bạn đang điều trị viêm khớp dạng thấp bằng thuốc, hãy hạn chế tối đa hoặc tránh hoàn toàn việc uống rượu để bảo vệ gan và xương.

6. Thực phẩm chế biến sẵn – “combo” của các chất gây viêm

Thực phẩm chế biến sẵn bao gồm nhiều loại như:

• Đồ ăn vặt đóng gói (bánh quy, khoai tây chiên, snack)
• Mì gói, súp ăn liền, thức ăn nhanh
• Nước ngọt, nước trái cây công nghiệp
• Thịt nguội, xúc xích, đồ hộp

Những sản phẩm này thường chứa nhiều muối, đường tinh luyện, chất béo bão hòa, chất phụ gia và bảo quản – tất cả đều có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể nếu tiêu thụ thường xuyên. Ngoài ra, chúng thường rất nghèo dưỡng chất và dễ gây tăng cân – hai yếu tố không hề có lợi cho người bị viêm khớp dạng thấp.

Lời khuyên là hãy:

• Đọc kỹ nhãn thực phẩm trước khi mua
• Ưu tiên nấu ăn tại nhà để kiểm soát nguyên liệu
• Tăng cường ăn thực phẩm tươi, ít qua chế biến

Kết luận

Việc điều chỉnh chế độ ăn uống không thể thay thế cho thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp nhưng lại có thể đóng vai trò hỗ trợ cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Hãy nhớ:

• Tránh thực phẩm gây viêm: thịt đỏ, đồ chiên, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn
• Cân nhắc hạn chế gluten và rượu nếu cơ thể bạn phản ứng tiêu cực
• Bổ sung các thực phẩm chống viêm như cá béo, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi
• Trị viêm khớp dạng thấp là một hành trình dài nhưng chỉ cần bạn lắng nghe cơ thể, kiên nhẫn và lựa chọn đúng cách, việc kiểm soát bệnh sẽ trở nên khả thi hơn bao giờ hết.

Bạn có thể quan tâm:

• Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?
• 12 cách giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp hiệu quả
• 20 loại thực phẩm có lợi cho người bị viêm khớp

Mề đay trông như thế nào?

Mề đay (Hives/urticaria) thường xuất hiện dưới dạng các nốt sần hơi nhô lên so với bề mặt da, có màu hồng nhạt hoặc gần với màu da. Nếu ấn nhẹ vào giữa vết sần, vùng này thường chuyển sang màu trắng – đây là hiện tượng điển hình của mề đay. Các nốt sần thường đi kèm với vùng da xung quanh bị ửng đỏ, ngứa rát.

Thông thường, mỗi đợt mề đay chỉ kéo dài từ vài phút đến vài giờ, hiếm khi quá 24 giờ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mề đay có thể tái phát liên tục trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Làm sao biết mình có bị mề đay không?

Việc phân biệt mề đay với các loại phát ban da khác không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nếu bạn có những biểu hiện lạ trên da mà nghi ngờ là mề đay – đặc biệt khi mề đay lan rộng trên cơ thể, kéo dài hơn 6 tuần, có dấu hiệu liên quan đến dị ứng,…thì nên đến gặp bác sĩ da liễu hoặc chuyên gia dị ứng để được chẩn đoán chính xác.

Các xét nghiệm có thể bao gồm:

• Xét nghiệm máu để kiểm tra kháng thể dị ứng
• Xét nghiệm da (skin prick test) để phát hiện chất gây dị ứng

Tuy nhiên, ngay cả sau khi thực hiện các xét nghiệm, nhiều trường hợp vẫn không tìm được nguyên nhân rõ ràng. Thực tế, có khoảng 50% người bị mề đay mạn tính không xác định được lý do gây ra tình trạng này.

Cách làm dịu triệu chứng mề đay tại nhà

Ngay cả khi bạn không biết chính xác nguyên nhân gây mề đay, vẫn có nhiều cách để làm giảm cảm giác ngứa ngáy và khó chịu:

• Chườm lạnh: Dùng khăn sạch bọc đá viên và đắp lên vùng da bị ảnh hưởng vài lần mỗi ngày.
• Tránh nóng bức: Nhiệt độ cao có thể khiến triệu chứng nặng hơn.
• Thư giãn tinh thần: Căng thẳng có thể khiến mề đay trầm trọng thêm.
• Dùng thuốc kháng histamine không kê đơn: Giúp giảm ngứa và sưng hiệu quả.
• Mặc đồ rộng, thoáng khí: Ưu tiên chất liệu cotton mềm mại, tránh cọ xát vào da.

Với trường hợp mề đay mạn tính, có thể cần sử dụng thuốc điều hòa miễn dịch như Xolair (omalizumab). Nếu phương pháp này không hiệu quả, bác sĩ sẽ cân nhắc các lựa chọn điều trị khác phù hợp hơn.

Khi nào cần đi cấp cứu?

Dù mề đay thường lành tính nhưng đôi khi nó có thể là dấu hiệu ban đầu của sốc phản vệ – một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng. Hãy đến cơ sở y tế ngay nếu bạn có những biểu hiện sau:

• Khó thở hoặc nuốt nghẹn
• Chóng mặt, hoa mắt, ngất xỉu
• Nhịp tim đập nhanh
• Sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng

Những triệu chứng này cho thấy phản ứng dị ứng nghiêm trọng, cần được cấp cứu ngay lập tức.

Nguyên nhân gây mề đay

Phản ứng dị ứng

Khoảng 20% dân số sẽ bị nổi mề đay ít nhất một lần trong đời, thường là do phản ứng dị ứng. Khi tiếp xúc với chất gây dị ứng, cơ thể giải phóng histamine – một chất hóa học khiến mạch máu giãn ra, dẫn đến sưng, ngứa và nổi mẩn.

Các dị nguyên thường gặp gồm:

• Thực phẩm: Trứng, sữa, đậu phộng, hải sản…
• Thuốc: Kháng sinh, aspirin, NSAID (thuốc giảm đau, hạ sốt không steroid), opioid…
• Vật nuôi, phấn hoa, mủ cao su

Tác nhân vật lý

• Không chỉ dị ứng, mề đay còn có thể xuất hiện do các tác động vật lý như:
• Căng thẳng tâm lý
• Tập thể dục nặng
• Nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh
• Tiếp xúc với ánh nắng, nước, mồ hôi
• Mặc quần áo bó sát, áp lực cơ học lên da

Nhiễm trùng

Nhiễm virus hoặc vi khuẩn cũng có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch gây mề đay:

• Virus: Viêm gan, bạch cầu đơn nhân, cảm cúm, viêm họng
• Vi khuẩn: Nhiễm trùng xoang, viêm đường tiết niệu, áp xe răng, viêm họng liên cầu,…

Bệnh lý nền và rối loạn miễn dịch

Một số bệnh tự miễn có thể liên quan đến tình trạng mề đay, như:

• Lupus
• Bệnh tuyến giáp
• Bệnh celiac (dị ứng gluten)
• Bạch biến
• Bệnh bạch cầu

Mề đay mạn tính

Nếu tình trạng mề đay kéo dài hơn 6 tuần, bạn có thể đã bị mề đay mạn tính. Việc tìm ra nguyên nhân trong trường hợp này thường khó khăn hơn. Các chuyên gia nghi ngờ có thể liên quan đến các cơ chế tự miễn – nghĩa là chính cơ thể đang tấn công các mô của mình. Ngoài ra, vi khuẩn Helicobacter pylori trong dạ dày cũng được cho là có liên quan đến một số trường hợp.

Mề đay có lây không?

Câu trả lời là không. Mề đay không phải bệnh truyền nhiễm nên không thể lây từ người này sang người khác. Tuy nhiên, nếu không điều trị hoặc tiếp xúc lại với tác nhân kích thích, mề đay có thể tái phát nhiều lần.

Mề đay là một phản ứng phổ biến của da với các tác nhân như dị ứng, nhiễm trùng hoặc tác động vật lý. Tuy thường lành tính và tự khỏi nhưng một số trường hợp có thể gây nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời. Nếu bạn từng bị mề đay tái phát nhiều lần, đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ da liễu để được tư vấn kỹ hơn và tìm phương pháp điều trị lâu dài hiệu quả.

Nguồn tham khảo: What Are Hives, and How Are They Treated? (Michelle Pugle) – Verywell Health

Bạn có thể quan tâm:

• 7 loại bệnh chàm phổ biến hàng đầu hiện nay
• Viêm da xốp hóa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• Hội chứng chân không yên (Restless Leg Syndrome – RLS) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách quản lý

1. Uống đủ nước

Duy trì lượng nước đầy đủ mỗi ngày là một trong những bước cơ bản nhưng rất quan trọng để hỗ trợ làm thông mũi. Khi cơ thể thiếu nước, chất nhầy trong khoang mũi và xoang sẽ trở nên đặc lại, gây khó khăn cho việc lưu thông và làm sạch đường thở.

Mẹo nhỏ: Đặt một chai nước bên cạnh bạn trong suốt cả ngày để dễ nhớ việc uống nước.

2. Hít hơi nước hoặc dùng máy tạo độ ẩm

Hơi nước giúp làm ẩm niêm mạc mũi, hỗ trợ chất nhầy di chuyển dễ dàng hơn và giúp giảm tắc nghẽn. Bạn có thể:

• Tắm nước nóng và hít hơi nước từ vòi sen
• Đun sôi nước, úp mặt gần nồi và trùm khăn lên đầu để giữ hơi
• Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ, đặc biệt vào ban đêm

Phương pháp này rất hữu ích vào mùa lạnh khi không khí khô khiến mũi dễ bị kích ứng.

3. Nâng cao đầu khi ngủ

Nghẹt mũi thường nặng hơn vào ban đêm, đặc biệt nếu bạn nằm với đầu ngang bằng cơ thể. Hãy kê gối cao hơn một chút khi ngủ để trọng lực hỗ trợ dẫn lưu chất nhầy, giúp bạn dễ thở hơn suốt đêm.

4. Sử dụng tinh dầu khuynh diệp

Tinh dầu khuynh diệp không chỉ giúp thông mũi mà còn có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, hỗ trợ cơ thể hồi phục nhanh hơn khi bị cảm cúm hoặc viêm xoang.

Cách sử dụng:

• Nhỏ vài giọt tinh dầu lên khăn giấy và đặt cạnh giường khi ngủ
• Nhỏ vài giọt vào nước nóng rồi hít hơi nước bốc lên
• Trộn với dầu nền và xoa lên ngực hoặc vùng gần mũi

Tinh dầu giúp làm loãng chất nhầy, từ đó dễ dàng đẩy ra ngoài qua việc ho hoặc hắt hơi.

5. Chườm khăn ấm

Đắp một chiếc khăn sạch được làm ấm nhẹ lên vùng mũi và trán có thể giúp giảm viêm và làm dịu xoang. Hơi ấm cũng giúp chất nhầy loãng hơn, giảm áp lực và cảm giác tắc nghẽn.

6. Rửa mũi bằng nước muối

Rửa mũi bằng nước muối là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để làm sạch chất nhầy và bụi bẩn tích tụ trong mũi. Bạn có thể sử dụng:

• Bình rửa mũi (neti pot)
• Ống tiêm bóng cao su
• Dung dịch nước muối sinh lý mua sẵn

Lưu ý: Sử dụng nước sạch, tiệt trùng để tránh nguy cơ nhiễm trùng.

7. Dùng thuốc không kê đơn

Một số loại thuốc bạn có thể mua tại hiệu thuốc có thể giúp làm giảm tình trạng nghẹt mũi, bao gồm:

• Thuốc xịt thông mũi
• Thuốc thông mũi dạng viên uống
• Thuốc long đờm (giúp làm loãng chất nhầy)
• Thuốc kháng histamin (nếu nguyên nhân là dị ứng)

Tuy nhiên, cần sử dụng đúng liều lượng. Việc lạm dụng thuốc xịt mũi, chẳng hạn dùng quá 3 ngày liên tục, có thể gây “tắc nghẽn hồi ứng” – tức là tình trạng nghẹt mũi trở lại và thậm chí còn tồi tệ hơn.

8. Sử dụng miếng dán thông mũi

Miếng dán thông mũi không trực tiếp làm thông mũi nhưng lại giúp mở rộng lỗ mũi cơ học, từ đó cải thiện luồng không khí khi thở, đặc biệt hữu ích vào ban đêm. Đây là giải pháp đơn giản, an toàn và phù hợp với cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Nghẹt mũi tuy là tình trạng phổ biến nhưng có thể gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và giấc ngủ. Với các phương pháp đơn giản như uống nước, hít hơi nước, dùng tinh dầu hoặc rửa mũi bằng nước muối, bạn hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng này tại nhà. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng, hãy tìm đến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Bạn có thể quan tâm:

• Viêm mô tế bào quanh hốc mắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• 9 cách tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên
• Uống gì để ngủ ngon? Gợi ý 6 loại đồ uống lý tưởng để uống trước khi đi ngủ
• Ngưng thở khi ngủ: Dấu hiệu, nguyên nhân, các loại và phương pháp điều trị hiệu quả
• 13 lợi ích của nấm đối với sức khỏe: Lý do để bạn đưa nấm và thực đơn thường ngày

Triệu chứng nhận biết viêm mô tế bào quanh hốc mắt

Dấu hiệu đặc trưng nhất của viêm mô tế bào quanh hốc mắt là sưng tấy và đỏ da quanh vùng mí mắt – cả mí trên và mí dưới. Bên cạnh đó, người bệnh có thể xuất hiện một số triệu chứng khác như:

• Vùng mí mắt bị sưng đỏ hoặc đổi màu
• Cảm giác ấm nóng ở mí mắt
• Đau nhẹ quanh mắt
• Sốt

Điều quan trọng là nhãn cầu vẫn hoạt động bình thường: không đỏ, không lồi và không hạn chế chuyển động. Nếu mắt có biểu hiện bất thường, nhiều khả năng tình trạng nhiễm trùng đã lan rộng hơn và cần được xử lý khẩn cấp.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Viêm mô tế bào quanh hốc mắt thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập qua các vết thương hở trên da, chẳng hạn như vết cắt, vết côn trùng cắn hoặc chấn thương vùng mắt. Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến hơn là do biến chứng của viêm xoang – khi vi khuẩn từ các hốc xoang lan đến vùng da quanh mắt.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

• Vết cắt hoặc trầy xước ở vùng mặt
• Côn trùng đốt quanh mắt
• Chấn thương vùng đầu hoặc mũi
• Nhiễm trùng xoang kéo dài

Các loại vi khuẩn thường gây ra viêm mô quanh ổ mắt là:

• Staphylococcus aureus
• Streptococcus pyogenes
• Haemophilus influenzae (ít gặp hơn hiện nay nhờ vắc-xin Hib)

Phân biệt viêm mô tế bào quanh hốc mắt với các tình trạng tương tự

Viêm mô tế bào quanh hốc mắt với viêm tổ chức hốc mắt

Hai bệnh lý này thường dễ bị nhầm lẫn, tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng khác nhau rõ rệt. Cụ thể, viêm mô tế bào quanh hốc mắt chỉ ảnh hưởng đến da và mô ngoài hốc mắt. Mắt vẫn hoạt động bình thường. Trong khi đó, viêm tổ chức hốc mắt là tình trạng nặng hơn, khi vi khuẩn đã lan sâu vào mô phía sau hốc mắt.

Triệu chứng của viêm tổ chức hốc mắt gồm:

• Mí mắt sưng nặng
• Nhãn cầu đỏ, đau, có thể bị lồi ra
• Khó cử động mắt
• Thay đổi thị lực (mờ, giảm cảm nhận màu sắc)
• Sốt cao
• Tình trạng này đòi hỏi điều trị khẩn cấp để tránh nguy cơ tổn thương thị giác hoặc biến chứng nguy hiểm.

Viêm mô tế bào quanh hốc mắt mắt với lẹo mắt

Lẹo mắt là một tình trạng nhiễm trùng nhẹ ở tuyến dầu hoặc nang lông mi, gây ra một cục u nhỏ, đỏ, đau ở mí mắt, giống như mụn nhọt. Khác biệt rõ nhất là lẹo mắt chỉ khu trú ở một điểm nhỏ trong khi viêm mô tế bào quanh hốc mắt gây sưng lan rộng cả mí trên và dưới kèm theo các triệu chứng toàn thân như sốt.

Cách chẩn đoán viêm mô tế bào quanh hốc mắt

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ:

• Thăm khám vùng mắt và hỏi về các triệu chứng gần đây
• Kiểm tra tiền sử bệnh và các tình trạng nhiễm trùng gần đây (như viêm xoang)
• Thực hiện xét nghiệm nếu cần để phân biệt với viêm mô hốc mắt, bao gồm: Xét nghiệm máu, chụp X-quang, CT hoặc MRI để đánh giá mức độ lan rộng của nhiễm trùng,…

Điều trị viêm mô tế bào quanh hốc mắt

Đa số trường hợp viêm mô tế bào quanh hốc mắt phản ứng tốt với kháng sinh đường uống, nhất là khi phát hiện sớm và triệu chứng còn nhẹ.

Tuy nhiên, nếu người bệnh bị sốt cao, không cải thiện sau 48 giờ điều trị hay xuất hiện dấu hiệu nghi nhiễm trùng nặng,…thì cần nhập viện để được truyền kháng sinh qua tĩnh mạch (IV). Sau vài ngày điều trị nội trú, nếu bệnh nhân cải thiện, bác sĩ sẽ chuyển sang kháng sinh uống tại nhà để tiếp tục điều trị.

Biến chứng nếu không điều trị kịp thời

Viêm mô tế bào quanh hốc mắt có tiên lượng tốt nếu được điều trị sớm. Tuy nhiên, nếu bỏ qua hoặc chậm trễ trong điều trị, bệnh có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như:

• Viêm tổ chức hốc mắt (nhiễm trùng sâu trong ổ mắt)
• Áp xe ổ mắt (tụ mủ trong hốc mắt)
• Huyết khối xoang hang (cục máu đông hình thành ở đáy sọ, nguy hiểm đến tính mạng)
• Viêm màng não hoặc áp xe não
• Mất thị lực vĩnh viễn nếu nhiễm trùng lan đến dây thần kinh thị giác

Phòng ngừa viêm mô tế bào quanh hốc mắt

Dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ viêm mô tế bào quanh hốc mắt bằng những biện pháp sau:

• Vệ sinh sạch sẽ vùng da quanh mắt
• Làm sạch kỹ và sát trùng vết thương nhỏ trên mặt
• Tránh gãi hoặc để côn trùng cắn vùng quanh mắt
• Sử dụng thuốc mỡ kháng sinh nếu có vết thương hở
• Tiêm vắc-xin Hib (Haemophilus influenzae type b) đầy đủ cho trẻ nhỏ
• Điều trị kịp thời các bệnh nhiễm trùng xoang

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Hãy đưa người bệnh đi khám ngay khi có những dấu hiệu nghi ngờ như:

• Mí mắt sưng đỏ, nóng
• Đau vùng quanh mắt
• Sốt
• Khó cử động mắt hoặc mắt có dấu hiệu lồi
• Thay đổi thị lực

Ngay cả khi đang điều trị kháng sinh, nếu các triệu chứng không cải thiện sau 1–2 ngày hoặc có xu hướng nặng hơn, cần quay lại gặp bác sĩ để đánh giá lại và điều chỉnh phương pháp điều trị.

Tổng kết

Viêm mô tế bào quanh hốc mắt là một tình trạng nhiễm trùng vùng mí mắt và da xung quanh, thường gặp ở trẻ nhỏ. Mặc dù không quá nguy hiểm nếu điều trị đúng cách nhưng nếu để kéo dài, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như viêm tổ chức hốc mắt hoặc ảnh hưởng đến thị lực.

Hiểu rõ triệu chứng, nhận biết sớm và điều trị kịp thời chính là chìa khóa giúp bảo vệ đôi mắt của bạn và người thân trước tình trạng viêm nhiễm này. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn từ chuyên gia y tế.

Nguồn dịch/tham khảo: What Is Periorbital Cellulitis? Symptoms, Causes, and Treatment (Patty Weasler, RN, BSN) – Verywell Health

Bạn có thể quan tâm:

• 9 cách tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên
• Viêm da xốp hóa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• 10 lý do bạn nên hạn chế tiêu thụ soda ăn kiêng

Viêm da xốp hóa là gì?

Tên gọi “viêm da xốp hóa” (spongiotic dermatitis) bắt nguồn từ hình ảnh mô học của da bị viêm – nơi các tế bào da bị đẩy ra xa nhau do chất dịch tích tụ, tạo nên hình dạng như bọt biển. Đây là một dạng phản ứng viêm thường gặp trong nhiều loại bệnh da liễu khác nhau, đặc biệt là các loại chàm.

Triệu chứng nhận biết

Tùy vào mức độ và nguyên nhân gây viêm, các biểu hiện có thể khác nhau. Tuy nhiên, những triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Da khô, bong tróc
• Mẩn đỏ, kích ứng rõ rệt
• Các mảng da có vảy, đôi khi hình tròn như đồng xu
• Ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm
• Phát ban có thể rỉ dịch, tạo cảm giác đau rát
• Gàu dai dẳng, khó điều trị
• Trường hợp nặng có thể xuất hiện mụn nước hoặc bọng nước

Những triệu chứng này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng da nào, nhưng thường gặp ở tay, chân, mặt hoặc da đầu.

Nguyên nhân gây viêm da xốp hóa

Viêm da xốp hóa thường không phải là một bệnh độc lập mà là phản ứng phụ của da trước nhiều tác nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:

• Viêm da dị ứng: Dạng chàm phổ biến, thường bắt đầu từ thời thơ ấu.
• Viêm da tiếp xúc: Phản ứng khi da tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng, nước hoa, hóa chất tẩy rửa.
• Chàm tổ đỉa (Dyshidrotic eczema): Gây mụn nước nhỏ ở tay và chân, rất ngứa và đau.
• Chàm đồng tiền (nummular eczema): Gây phát ban dạng tròn, đỏ như đồng xu.
• Viêm da tiết bã: Gây bong tróc, đỏ và ngứa ở da đầu và vùng mặt.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ

Một số yếu tố có thể khiến bạn dễ mắc phải viêm da xốp hóa hơn, bao gồm:

• Dị ứng: Với thực phẩm, thuốc hoặc môi trường.
• Tuổi tác: Trẻ nhỏ dễ bị viêm da dị ứng hơn người lớn.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người bị chàm hoặc viêm da, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn.
• Hệ miễn dịch yếu: Khi hệ miễn dịch suy giảm, khả năng chống viêm và bảo vệ da cũng kém đi.
• Tiếp xúc nghề nghiệp: Làm việc trong môi trường có hóa chất, bụi bẩn hoặc khói thuốc lá.

Phương pháp điều trị viêm da xốp hóa

Tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng, việc điều trị có thể bao gồm:

Chăm sóc da đúng cách

• Rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm và sữa rửa mặt dịu nhẹ mỗi ngày.
• Dưỡng ẩm ngay sau khi làm sạch da để giữ độ ẩm tự nhiên.
• Có thể sử dụng dầu dừa hoặc các loại dầu thực vật thiên nhiên để giảm khô và kích ứng.

Tránh chất gây kích ứng

Tránh các sản phẩm có hương liệu mạnh, cồn, hoặc chất tẩy rửa mạnh. Lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da được dán nhãn “dành cho da nhạy cảm” hoặc “không mùi”.

Thuốc bôi ngoài da

• Các loại kem có chứa steroid có thể làm giảm viêm, ngứa và sưng.
• Thuốc ức chế calcineurin cũng là lựa chọn an toàn cho da nhạy cảm, dùng thay thế steroid trong một số trường hợp.

Thuốc uống

Nếu nguyên nhân liên quan đến dị ứng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng histamine. Trường hợp nặng có thể cần đến corticosteroid đường uống để kiểm soát viêm nhanh chóng.

Liệu pháp ánh sáng (quang trị liệu)

Sử dụng tia cực tím (UV) để cải thiện tình trạng viêm da. Biện pháp này thường áp dụng cho người lớn trong các trường hợp mạn tính, không đáp ứng với thuốc.

Điều chỉnh chế độ ăn

• Bổ sung men vi sinh và vitamin D có thể hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm.
• Hạn chế thực phẩm có thể gây dị ứng như hải sản, sữa hoặc đậu phộng,…nếu nghi ngờ.

Biến chứng nếu không điều trị

Nếu không kiểm soát đúng cách, viêm da xốp hóa có thể dẫn đến các biến chứng như:

• Chảy máu và rỉ dịch: Do gãi nhiều khiến da bị tổn thương, rách và nhiễm trùng.
• Nhiễm trùng da: Vi khuẩn, nấm hoặc virus có thể xâm nhập qua vùng da bị tổn thương, gây sưng, đau và mủ.
• Lichen hóa: Da dày, sẫm màu, chai cứng do gãi kéo dài.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Hãy gặp bác sĩ da liễu ngay nếu bạn có các triệu chứng sau:

• Phát ban kéo dài không khỏi sau vài tuần chăm sóc tại nhà.
• Ngứa dữ dội làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ.
• Vùng da tổn thương có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, đau, có mủ.
• Mụn nước lan rộng, đau rát hoặc rỉ dịch nhiều.

Tổng kết

Viêm da xốp hóa là tình trạng viêm da phổ biến, thường liên quan đến các loại chàm và phản ứng dị ứng. Dù không nguy hiểm đến tính mạng, bệnh lại gây nhiều khó chịu nếu không được điều trị đúng cách. Việc chăm sóc da nhẹ nhàng, dùng thuốc phù hợp và tránh các yếu tố kích ứng là chìa khóa để kiểm soát tốt tình trạng này. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần, đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia da liễu để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguồn dịch/tham khảo: Spongiotic Dermatitis: Symptoms, Causes, and How To Treat It (Carrie Madormo, RN, MPH) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Bệnh Meniere là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị
• 10 lý do bạn nên hạn chế tiêu thụ soda ăn kiêng
• 10 lý do bạn nên hạn chế tiêu thụ soda ăn kiêng

1. Ăn các bữa nhỏ hơn, thường xuyên hơn

Thay vì ăn 2–3 bữa lớn trong ngày, hãy thử chia nhỏ thành nhiều bữa ăn nhẹ hơn. Việc tiêu thụ một lượng lớn thức ăn cùng lúc có thể khiến dạ dày quá tải, dẫn đến chướng bụng và khó tiêu. Ăn nhiều bữa nhỏ giúp hệ tiêu hóa làm việc nhịp nhàng hơn và giảm khả năng tích tụ khí trong bụng.

2. Ăn chậm, nhai kỹ

Thói quen ăn quá nhanh khiến bạn nuốt nhiều không khí vào bụng đồng thời dạ dày phải làm việc nhiều hơn để xử lý thức ăn chưa được nghiền nát kỹ. Hãy tập trung vào bữa ăn, nhai chậm rãi và thưởng thức từng miếng giúp giảm thiểu lượng khí dư thừa và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.

3. Uống đủ nước

Nước giúp hệ tiêu hóa vận hành trơn tru và ngăn ngừa táo bón – nguyên nhân thường gặp gây đầy hơi. Hãy cố gắng uống nước lọc đều đặn trong ngày, tránh các loại nước ngọt có ga hoặc nước có đường vì chúng có thể làm tăng lượng khí trong dạ dày và gây cảm giác đầy tức.

4. Tránh thực phẩm dễ gây đầy hơi

Một số loại thực phẩm có thể tạo ra nhiều khí trong quá trình tiêu hóa, điển hình như đậu, bắp cải, hành tây, súp lơ và bông cải xanh. Dù những thực phẩm này chứa nhiều chất dinh dưỡng, nếu bạn thường xuyên bị đầy hơi sau khi ăn, hãy thử giảm lượng hoặc theo dõi phản ứng cơ thể để điều chỉnh phù hợp.

5. Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày

Tập thể dục, đặc biệt là đi bộ, yoga hoặc các bài vận động nhẹ nhàng, có thể giúp thúc đẩy nhu động ruột và giảm tích tụ khí trong bụng. Ngay cả việc đi dạo 15–30 phút sau bữa ăn cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn và hạn chế đầy hơi.

6. Không nhịn đi vệ sinh

Nhiều người có thói quen nhịn đi đại tiện vì bận rộn hoặc ngại. Tuy nhiên, điều này có thể làm chậm nhu động ruột và dẫn đến tình trạng tích tụ khí, gây đầy bụng, táo bón. Hãy lắng nghe cơ thể và đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu để mọi thứ được vận hành trơn tru.

7. Tránh đồ uống có ga

Nước có ga, bia, soda hay nước tăng lực đều chứa khí CO₂ – nguyên nhân gây ra cảm giác đầy bụng sau khi uống. Thay vì những loại đồ uống này, bạn có thể chọn nước lọc, nước chanh pha loãng hoặc trà thảo mộc như trà gừng, bạc hà, hoa cúc,…để hỗ trợ tiêu hóa.

8. Xem xét các vấn đề không dung nạp thực phẩm

Nếu bạn thường xuyên bị đầy hơi sau khi ăn một số loại thực phẩm, có thể cơ thể bạn đang gặp phải tình trạng không dung nạp như lactose (có trong sữa), gluten (trong lúa mì), hoặc FODMAPs (nhóm carbohydrate khó tiêu). Hãy ghi nhật ký ăn uống để theo dõi và thảo luận với bác sĩ nếu cần thiết để có phương án điều chỉnh phù hợp.

9. Massage bụng nhẹ nhàng

Xoa bóp vùng bụng theo chuyển động tròn chiều kim đồng hồ có thể giúp giải phóng khí mắc kẹt trong hệ tiêu hóa và kích thích nhu động ruột. Đây là một cách đơn giản, không dùng thuốc nhưng lại mang đến cảm giác dễ chịu, đặc biệt hiệu quả khi bạn cảm thấy bụng căng tức.

10. Dùng nhiệt để thư giãn vùng bụng

Tắm nước ấm hoặc chườm túi nóng lên bụng là những cách giúp thư giãn cơ bụng, làm dịu cảm giác căng tức và hỗ trợ tiêu hóa – đặc biệt hữu ích trong những ngày bạn bị đầy hơi do hormone, như trong kỳ kinh nguyệt.

Đầy hơi là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể cải thiện bằng những thay đổi đơn giản trong chế độ ăn uống và lối sống. Hãy lắng nghe cơ thể, điều chỉnh dần dần và ưu tiên những thói quen lành mạnh mỗi ngày. Bụng nhẹ nhàng, thoải mái không chỉ giúp bạn cảm thấy tốt hơn mà còn mang lại sự tự tin trong mọi hoạt động hằng ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• 15 loại thực phẩm giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên
• 9 loại thực phẩm hỗ trợ cân bằng nội tiết tố một cách tự nhiên
• Hội chứng Marfan: Làm sao để sống chung với căn bệnh hiếm gặp

Ho có đờm là gì?

Khi bạn ho và có chất nhầy trong cổ họng hoặc phổi, đó chính là ho có đờm. Chất nhầy (mucus) được tạo ra bởi tổ chức niêm mạc trong mũi, họng và phổi, có chức năng giữ ẩm và bảo vệ đường hô hấp khỏi vi sinh vật và dị vật. Khi bạn khỏe mạnh, chất nhầy thường loãng và trong suốt nhưng khi bạn mắc bệnh hoặc kích ứng, chất nhầy có thể trở nên đặc hơn và có màu vàng, xanh hoặc trắng.

Đờm (sputum) là chất nhầy đặc tích tụ trong phế quản hoặc phổi và khi ho, cơ thể cố gắng tống đờm ra ngoài. Ho có đờm thường nặng hơn khi nằm xuống hoặc vào buổi sáng, do chất nhầy tích tụ cả đêm.

Triệu chứng ho có đờm

• Ho có đờm, chất nhầy có thể trong hoặc đổi màu (trắng/xanh/vàng).
• Tăng tiết đờm, cảm giác đờm có ở lồng ngực hoặc cổ họng.
• Có thể kèm theo khò khè, tức ngực, sốt, khó thở, thay đổi giọng.
• Ho thường nặng hơn vào ban đêm hoặc sau vận động.
• Nếu đờm có màu nâu đỏ hoặc ho ra máu, đó là dấu hiệu nguy hiểm, cần gặp bác sĩ ngay

Nguyên nhân gây ho có đờm

Nhiễm trùng

Virus và vi khuẩn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến ho có đờm, gây ra các bệnh nhiễm trùng như cảm lạnh, viêm phế quản cấp tính (ngắn hạn), cảm cúm, lao, viêm phổi,…

Bệnh hô hấp mạn tính

• Hen suyễn: Dù đặc trưng là ho khò khè, hen cũng có thể gây ho ra đờm nếu có viêm mãn tính.
• COPD (viêm phế quản mạn tính + khí phế thũng): Gây ra ho có đờm mạn tính, thường nặng hơn vào buổi sáng.
• Giãn phế quản: Phế quản giãn ra bất thường, sản sinh nhiều đờm, dễ kích ứng ho kéo dài.
• Xơ nang: Do di truyền, đặc trưng bởi đờm dày và dễ nhiễm trùng phổi lặp đi lặp lại.

Tình trạng khác

• Suy tim sung huyết: Đờm có màu hồng, đặc do huyết thanh từ phổi thấm vào.
• GERD (trào ngược dạ dày – thực quản): Axit dạ dày trào lên gây kích ứng họng, dẫn đến ho kéo dài có đờm.
• Ung thư phổi, phù phổi: Hiếm hơn nhưng không thể loại trừ nếu ho kéo dài không cải thiện đi kèm giảm cân, ho ra máu,…

Chất kích thích

• Dị nguyên môi trường: Phấn hoa, lông thú cưng, bụi bẩn, nấm mốc,…có thể kích thích ho do chảy dịch mũi xuống họng.
• Ô nhiễm, khói thuốc: Sau hút thuốc lâu năm, ho có đờm có thể kéo dài do niêm mạc phế quản bị tổn thương.

Phương pháp điều trị ho có đờm

Biện pháp tại nhà

• Uống nhiều nước: Giúp loãng đờm, giảm ngứa rát họng và hỗ trợ tống đờm dễ dàng hơn.
• Dùng máy tạo ẩm: Độ ẩm cao giúp giảm khô cổ họng, tránh ho kích ứng.
• Nâng cao đầu khi ngủ: Giảm lượng đờm chảy xuống cổ họng vào ban đêm.
• Uống trà thảo mộc hoặc mật ong: Mật ong có tác dụng làm dịu cổ họng (không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi).
• Tránh chất kích thích: Khói, bụi, phấn hoa là nguồn gây kích ứng ho.

Thuốc không kê đơn (OTC)

• Thuốc long đờm (expectorants): Chẳng hạn guaifenesin giúp làm loãng đờm, khiến đờm dễ khạc ra nhất.
• Các loại siro trị ho: Phù hợp với ho nhiều đờm, có thể kết hợp cùng thuốc long đờm.
• Thuốc kháng histamin: Dùng khi chứng ho có đờm do dị ứng và chảy nước mũi sau.
• Thuốc giãn phế quản dạng hít: Phù hợp khi ho có đờm kèm khò khè nhẹ.

Thuốc kê đơn

• Kháng sinh: Chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn (như viêm phổi), không dùng cho ho do virus.
• Thuốc hít điều trị hen hoặc COPD: Corticosteroid dạng hít hoặc giãn phế quản dài hạn.
• Thuốc trị GERD: Thuốc ức chế bơm proton (PPI) giúp giảm trào ngược axit và ho.
• Thuốc điều trị bệnh nền: Như thuốc điều trị xơ nang, phù phổi, hoặc thuốc ung thư nếu có chỉ định.

Cách phòng ngừa ho có đờm

• Tiêm ngừa cúm, viêm phổi — giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp.
• Vệ sinh tay sạch sẽ, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh.
• Hạn chế tiếp xúc chất dị ứng, hút thuốc, tránh ô nhiễm.
• Duy trì cơ thể khỏe mạnh bằng cách uống đủ nước, chế độ ăn cân bằng, nghỉ ngơi, tập thể dục, giảm stress.
• Tuân thủ điều trị nếu có bệnh mạn tính: hen, COPD, dị ứng, GERD.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ

• Ho có đờm kéo dài hơn 3–4 tuần không giảm.
• Đờm có màu đục, vàng xanh, có mùi hôi hoặc có lẫn máu.
• Có kèm sốt cao, khó thở, đau ngực, sụt cân không rõ lý do.
• Thấy sưng mắt cá chân, đau họng hạn chế nuốt.
• Bất kỳ triệu chứng nào gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hoặc lo lắng kéo dài.

Trong trường hợp khẩn cấp như ho ra máu nhiều, khó thở cấp, đau ngực dữ dội,…bạn cần đến phòng cấp cứu ngay.

Kết luận

• Ho có đờm là phản xạ bảo vệ của cơ thể, giúp tống đờm ra ngoài.
• Nguyên nhân có thể là nhiễm trùng, bệnh hô hấp mạn tính, bệnh hệ thống hoặc tiếp xúc chất kích thích.
• Phần lớn trường hợp nhẹ có thể tự cải thiện bằng biện pháp tại nhà + thuốc OTC.
• Nếu ho kéo dài, nặng hoặc đi kèm dấu hiệu nguy hiểm, hãy khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng.

Hiểu rõ ho có đờm giúp bạn xử lý và phòng ngừa hiệu quả, bảo vệ sức khỏe đường hô hấp của bản thân và gia đình.

Nguồn tham khảo: Wet Cough: Causes and Treatment (Lacey Muinos) – Everyday Health

Bạn có thể quan tâm:

• Ho khan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục hiệu quả
• 12 lý do bạn nên ăn nhiều rau lá xanh mỗi ngày
• Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

Nguyên nhân gây ho khan thường gặp

Ho khan là tình trạng ho không kèm theo đờm hay chất nhầy, thường gây cảm giác ngứa rát và khó chịu ở cổ họng. Đây là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở khỏi các chất kích thích như bụi, khói hoặc vi khuẩn. Tuy nhiên, trong trường hợp ho khan kéo dài, đây có thể đây là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Ho khan có thể do nhiều yếu tố khác nhau gây ra, từ các bệnh nhẹ như cảm lạnh thông thường cho đến những tình trạng nghiêm trọng hơn cần điều trị chuyên sâu. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:

Nhiễm trùng đường hô hấp trên

Các bệnh như cảm lạnh, cúm hoặc COVID-19 thường khởi phát bằng ho khan. Ngay cả sau khi các triệu chứng chính đã khỏi, ho vẫn có thể tiếp tục kéo dài vài tuần do đường thở vẫn còn bị kích ứng hoặc viêm nhẹ. Đây là phản ứng lành tính và thường tự hết theo thời gian.

Dị ứng

Nếu bạn bị dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông động vật hoặc nấm mốc, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách kích hoạt hệ miễn dịch, gây viêm và kích ứng đường thở. Hệ quả là cơn ho khan dai dẳng kèm theo các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt và nghẹt mũi.

Hen suyễn

Hen suyễn là bệnh mãn tính gây viêm và co thắt đường thở. Ở một số người, triệu chứng nổi bật nhất là ho khan, đặc biệt vào ban đêm, khi tiếp xúc với không khí lạnh, sau khi tập thể dục hoặc khi tiếp xúc với các chất gây dị ứng.

Trào ngược axit (GERD)

Trong bệnh trào ngược dạ dày thực quản, axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản và thậm chí đến cổ họng, gây kích ứng và dẫn đến ho khan kéo dài – thường xảy ra sau khi ăn hoặc khi nằm ngủ. Đây là một nguyên nhân khá phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua.

Chất kích thích từ môi trường

Tiếp xúc với khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, bụi mịn, hóa chất hoặc mùi hương mạnh có thể gây kích ứng lớp niêm mạc đường thở, dẫn đến phản xạ ho khan để “đẩy” các tác nhân gây hại ra khỏi cơ thể.

Chảy dịch mũi sau

Khi bị cảm lạnh, dị ứng hoặc viêm xoang, dịch nhầy từ mũi có thể chảy ngược xuống cổ họng, gây cảm giác vướng víu, ngứa rát và kích thích cơn ho – thường xuất hiện vào ban đêm hoặc khi nằm.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors) dùng trong điều trị huyết áp cao, có thể gây ho khan kéo dài. Nếu bạn đang dùng thuốc và bắt đầu bị ho, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đổi thuốc nếu cần.

Triệu chứng của ho khan

Ho khan thường được mô tả là cơn ho không có đờm, âm thanh khàn khàn, gây cảm giác khó chịu ở cổ họng. Người bệnh thường mô tả cảm giác như:

• Ngứa hoặc rát cổ họng
• Liên tục muốn hắng giọng
• Cổ họng khô, đau nhẹ hoặc nóng rát
• Cảm giác như có vật cản trong cổ, đôi khi gọi là “dị vật cổ họng”

Tùy theo nguyên nhân gây ho, cơn ho có thể trở nên nặng hơn trong các tình huống như:

• Trời lạnh hoặc không khí quá khô
• Khi nằm xuống, đặc biệt vào ban đêm
• Sau khi vận động mạnh hoặc tập thể dục
• Khi tiếp xúc với khói, bụi, mùi hóa chất, nước hoa

Các phương pháp điều trị ho khan

Điều trị ho khan hiệu quả nhất là xác định đúng nguyên nhân và xử lý triệt để. Một số phương pháp phổ biến bao gồm:

Trị liệu theo nguyên nhân

• Trào ngược dạ dày (GERD): Dùng thuốc giảm axit như PPI hoặc chẹn H2, ăn nhẹ bữa tối, tránh nằm ngay sau ăn và kê cao đầu khi ngủ.
• Dị ứng: Sử dụng thuốc kháng histamin, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid hoặc thuốc thông mũi để làm giảm phản ứng dị ứng.
• Hen suyễn: Dùng thuốc giãn phế quản và thuốc corticoid dạng hít để kiểm soát tình trạng viêm đường thở.
• Nhiễm trùng đường hô hấp: Trong hầu hết trường hợp do virus, chỉ cần nghỉ ngơi, uống đủ nước và chăm sóc tại nhà là đủ – không cần dùng kháng sinh.

Chăm sóc tại nhà giúp làm dịu ho khan

Dù nguyên nhân là gì, các biện pháp sau có thể giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn trong quá trình hồi phục:

• Uống nhiều nước để giữ ẩm cho cổ họng và làm dịu cảm giác ngứa rát
• Ngậm kẹo ngậm ho hoặc viên ngậm thảo dược để giảm phản xạ ho
• Uống trà gừng, nước ấm với mật ong hoặc súp nóng để làm dịu cổ họng
• Sử dụng máy tạo ẩm nếu không khí trong nhà quá khô
• Tránh các tác nhân kích ứng như khói thuốc, mùi nồng, bụi mịn

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Hầu hết các cơn ho khan đều nhẹ và có thể tự hết. Tuy nhiên, bạn cần đến cơ sở y tế nếu:

• Ho kéo dài hơn 3 tuần mà không thuyên giảm
• Cơn ho kèm theo sốt, khó thở, tức ngực
• Xuất hiện đờm màu vàng, xanh hoặc ho ra máu
• Bị sụt cân, chán ăn, mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân

Những dấu hiệu này có thể cho thấy tình trạng nghiêm trọng hơn như viêm phổi, lao, ung thư phổi hoặc các bệnh lý tim mạch.

Giải đáp một số câu hỏi thường gặp

Vì sao ho khan kéo dài dù đã hết cảm?

Cơ thể vẫn cần thời gian để hồi phục sau khi bị viêm đường hô hấp. Ho khan kéo dài có thể là dấu hiệu đường thở chưa lành hẳn. Tuy nhiên, nếu ho kéo dài quá ba tuần, nên kiểm tra xem có phải do dị ứng, hen suyễn hoặc trào ngược axit không.

Làm sao để nhận biết ho nghiêm trọng?

Nếu ho kèm sốt, khó thở, ho ra máu hoặc đờm bất thường, bạn nên đi khám ngay. Đó có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng cần được điều trị sớm.

Có cách nào tự làm dịu ho khan tại nhà không?

Có. Bạn có thể uống nước ấm, ngậm mật ong, xông hơi với nước nóng, dùng máy tạo độ ẩm và tránh các tác nhân kích ứng. Những cách này thường giúp giảm ho rõ rệt nếu không do nguyên nhân bệnh lý nghiêm trọng.

Tổng kết

Ho khan là một phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhưng nếu kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết các triệu chứng đi kèm và có phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp bạn kiểm soát và làm dịu cơn ho hiệu quả.

Đừng chủ quan với những cơn ho kéo dài. Nếu các biện pháp tại nhà không cải thiện sau vài tuần hoặc ho kèm theo dấu hiệu bất thường, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo/dịch: Dry Cough: Causes, Symptoms, and Solutions (Lindsay Curtis) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)
• Giảm cân “ngon-bổ-khỏe” với 9 loại thực phẩm giúp bạn no lâu mà không lo tăng cân
• 12 lý do bạn nên ăn nhiều rau lá xanh mỗi ngày

1. Ăn đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn thường xuyên

Thức ăn nhanh chứa nhiều tinh bột tinh chế, chất béo không lành mạnh và lượng calo lớn – tất cả đều ảnh hưởng tiêu cực đến đường huyết. Chính vì thế, việc nấu ăn tại nhà thường xuyên với nguyên liệu lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc tiểu đường và duy trì cân nặng lý tưởng.

Giải pháp: Dù không cần từ bỏ hoàn toàn đồ ăn ngoài, bạn nên tự nấu ăn nhiều hơn với nguyên liệu tốt cho đường huyết như thịt nạc, rau củ, ngũ cốc nguyên cám và chất béo lành mạnh.

2. Không uống đủ nước

Cơ thể thiếu nước sẽ kích thích tăng nồng độ các hormone như vasopressin và cortisol – vốn có ảnh hưởng tiêu cực đến việc điều hòa lượng đường trong máu. Mất nước kéo dài có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2.

Giải pháp: Duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày, nhất là trong thời tiết nóng bức hoặc khi vận động nhiều.

3. Căng thẳng kéo dài

Căng thẳng mạn tính khiến cơ thể sản sinh nhiều hormone như cortisol và adrenaline, từ đó làm tăng lượng đường huyết. Khi tâm lý không ổn định, bạn cũng dễ rơi vào trạng thái thèm ăn và tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều đường, khiến việc kiểm soát lượng đường trong máu khó khăn hơn.

Giải pháp: Dành thời gian mỗi ngày cho các hoạt động giảm stress như thiền, đi bộ, yoga hoặc viết nhật ký để thư giãn tâm trí.

4. Ngủ không đủ giấc

Thiếu ngủ ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết tố và khả năng kiểm soát lượng đường trong máu. Nó không chỉ làm tăng glucose trong máu mà còn khiến bạn thèm các món ăn ngọt và giàu tinh bột vào hôm sau.

Giải pháp: Cố gắng ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm. Nếu bạn thường xuyên mất ngủ, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia để tìm giải pháp phù hợp.

5. Ăn uống thiếu chất xơ và protein

Bữa ăn thiếu protein và chất xơ dễ khiến lượng đường trong máu tăng nhanh sau khi ăn. Những dưỡng chất này giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Một nghiên cứu năm 2020 cho thấy việc ăn protein và rau trước tinh bột có thể giảm đến 40% lượng đường trong máu sau bữa ăn.

Giải pháp: Bổ sung nguồn protein như trứng, thịt gà, cá hoặc đậu phụ cùng rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt trong mỗi bữa ăn.

6. Ít vận động

Thói quen ít vận động – chẳng hạn như ngồi làm việc hoặc xem TV hàng giờ liền – là yếu tố nguy cơ hàng đầu làm tăng đường huyết và dẫn đến tiểu đường tuýp 2. Tuy nhiên, chỉ cần những hoạt động đơn giản như đi bộ 10 phút sau bữa ăn cũng có thể cải thiện chỉ số đường trong máu đáng kể.

Giải pháp: Theo khuyến nghị của CDC, hãy duy trì ít nhất 150 phút vận động vừa phải mỗi tuần, kết hợp với 2 buổi tập tăng cường cơ bắp.

Nếu bạn nghi ngờ mình đang có lượng đường huyết cao, đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để kiểm tra và được tư vấn kịp thời. Họ có thể giúp bạn xây dựng lối sống lành mạnh, bao gồm việc giảm tiêu thụ đường bổ sung, tăng vận động, cải thiện giấc ngủ và kiểm soát căng thẳng – những yếu tố quan trọng giúp duy trì đường huyết ổn định lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

• Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)
• Nguyên nhân gây ra chuột rút cơ và cách phòng ngừa hiệu quả
• Các triệu chứng của cholesterol cao và cách giảm cholesterol xấu
• Lòng bàn tay son (Palmar Erythema): Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa

1. Chuối – cung cấp kali và năng lượng tức thì

Chuối là một trong những loại thực phẩm dễ tiêu hóa và giàu kali nhất. Khoáng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng chất điện giải trong cơ thể – yếu tố then chốt giúp giảm chóng mặt, đặc biệt là sau khi bạn đổ mồ hôi nhiều hoặc tập luyện cường độ cao.

Không chỉ vậy, chuối còn chứa đường tự nhiên giúp bạn bổ sung năng lượng nhanh chóng. Một quả chuối chín là món ăn nhẹ lý tưởng khi bạn cảm thấy mất sức hoặc lảo đảo.

2. Yến mạch – ổn định đường huyết hiệu quả

Khi lượng đường trong máu giảm đột ngột, bạn rất dễ bị choáng. Nếu bạn thấy chóng mặt vì đói hoặc lượng đường huyết thấp, một bát yến mạch ấm sẽ là lựa chọn hoàn hảo. Yến mạch chứa carbohydrate hấp thụ chậm, giúp duy trì mức đường trong máu ổn định và cung cấp năng lượng đều đặn trong nhiều giờ.

Một bát yến mạch ấm vào buổi sáng hoặc giữa ngày không chỉ dễ tiêu hóa mà còn giúp bạn duy trì sự tỉnh táo. Bạn có thể thêm một ít mật ong, trái cây hoặc hạt để tăng hương vị và bổ sung thêm năng lượng. Đây là một bữa ăn nhẹ đơn giản nhưng rất hiệu quả khi bạn cần lấy lại sự cân bằng.

3. Dưa hấu – bù nước và làm dịu cảm giác mệt mỏi

Mất nước là một trong những nguyên nhân phổ biến gây choáng váng và dưa hấu có thể giúp bạn khắc phục nhanh chóng. Loại trái cây này có hơn 90% là nước, lại nhẹ bụng và dễ ăn.

Ngoài ra, dưa hấu còn chứa một lượng nhỏ kali và đường tự nhiên, vừa hỗ trợ cân bằng chất điện giải, vừa cung cấp năng lượng nhẹ nhàng. Một vài lát dưa hấu mát lạnh là lựa chọn tuyệt vời vào những ngày nắng nóng hoặc sau khi vận động.

4. Các loại hạt – nguồn năng lượng nhỏ gọn, giàu dinh dưỡng

Một nắm nhỏ hạnh nhân, hạt điều hoặc óc chó có thể giúp bạn cảm thấy khỏe hơn nhanh chóng. Chúng chứa protein, chất béo lành mạnh và magie – tất cả đều cần thiết cho hoạt động thần kinh và cơ bắp.

Nếu bạn thường xuyên bị chóng mặt do đói hoặc thiếu năng lượng, hãy để sẵn các loại hạt trong túi xách, bàn làm việc hoặc xe hơi để có thể ăn bất cứ lúc nào.

5. Bánh mì nướng nguyên cám – dễ ăn, giàu năng lượng

Carbohydrate từ bánh mì nguyên cám là nguồn năng lượng dễ tiêu hóa, giúp “cứu nguy” khi bạn bị chóng mặt do đói hoặc tụt đường huyết. Loại bánh này chứa chất xơ giúp duy trì đường huyết ổn định, đồng thời cung cấp năng lượng cho não và cơ thể.

Bạn có thể ăn kèm với bơ hạt, mật ong hoặc phô mai để tăng giá trị dinh dưỡng. Đây là bữa ăn nhẹ đơn giản nhưng giúp bạn hồi phục nhanh.

6. Cam – tươi mát và bù nước tự nhiên

Với lượng vitamin C dồi dào, nước và đường tự nhiên, cam giúp làm dịu cơn mệt mỏi, cải thiện tình trạng chóng mặt nhanh chóng. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi hay lảo đảo vì hạ đường huyết, một quả cam mọng nước có thể là “liều thuốc” tự nhiên cực hiệu quả.

Cam dễ bóc, dễ ăn và cũng dễ bảo quản, thích hợp để mang theo khi đi làm, đi học hoặc du lịch.

7. Sữa chua Hy Lạp – cân bằng lượng đường và cung cấp protein

Sữa chua Hy Lạp là món ăn nhẹ mát lành, dễ tiêu và giàu protein. Protein giúp ổn định đường huyết, trong khi đường tự nhiên từ lactose cung cấp năng lượng nhẹ nhàng cho cơ thể.

Thêm vào sữa chua Hy Lạp một ít chuối thái lát, mật ong hoặc quả mọng sẽ tăng hương vị và giá trị dinh dưỡng. Sữa chua Hy Lạp đặc biệt phù hợp khi bạn cảm thấy chóng mặt nhưng không muốn ăn món gì quá nặng bụng.

8. Nước dừa – bù chất điện giải tự nhiên

Nước dừa là một trong những lựa chọn tốt nhất khi bạn bị mất nước do nắng nóng hoặc vận động nhiều. Nó chứa kali, natri và magie – các chất điện giải giúp cơ thể duy trì sự ổn định.

Không giống như nước ngọt thể thao, nước dừa tự nhiên không quá ngọt và không làm tăng đột ngột lượng đường trong máu. Uống một ly nước dừa mát lành sẽ giúp bạn cảm thấy sảng khoái và hồi phục nhanh.

9. Rau bina – giàu sắt và magie

Thiếu máu do thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến gây chóng mặt. Rau bina (cải bó xôi) giàu sắt và magie, hai khoáng chất quan trọng trong việc hỗ trợ lưu thông máu và giảm mệt mỏi.

Bạn có thể thêm rau bina vào sinh tố, trứng, canh hoặc salad. Chỉ cần một nắm nhỏ mỗi ngày cũng đủ giúp bạn cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm tình trạng choáng váng kéo dài.

10. Táo – nhẹ bụng, giàu năng lượng

Táo là lựa chọn tuyệt vời khi bạn cảm thấy choáng váng. Chúng chứa nhiều chất xơ và đường tự nhiên, giúp bổ sung năng lượng một cách ổn định. Đặc biệt, táo rất dễ tiêu hóa nên không gây cảm giác nặng bụng, rất phù hợp nếu bạn đang cảm thấy mệt hoặc không muốn ăn món gì quá đặc.

Không chỉ vậy, táo còn chứa lượng nước khá cao, góp phần hỗ trợ cơ thể giữ nước – một yếu tố quan trọng khi bạn đang cảm thấy thiếu sức. Hãy kết hợp một quả táo với vài loại hạt như hạnh nhân hoặc một lát phô mai để tạo thành bữa ăn nhẹ cân bằng và hiệu quả. Táo cũng dễ mang theo, để được lâu, nên bạn có thể mang theo bên người để dùng bất cứ khi nào cần “nạp lại năng lượng”.

11. Phô mai – giàu đạm và chất béo tốt

Khi lượng đường huyết hạ thấp, bạn có thể cảm thấy chóng mặt, run tay hoặc mất tập trung. Trong tình huống đó, một lát phô mai nhỏ có thể giúp bạn nhanh chóng ổn định lại cơ thể. Phô mai cung cấp chất béo và protein – hai thành phần giúp kéo dài năng lượng và giữ đường huyết không bị tụt thêm.

Ngoài ra, phô mai cũng là nguồn cung cấp canxi tốt, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh. Nếu bạn không dung nạp lactose, hãy chọn các loại phô mai không chứa lactose hoặc làm từ thực vật. Chỉ một lượng nhỏ thôi cũng đủ tạo ra sự khác biệt. Bạn có thể kết hợp phô mai với trái cây hoặc bánh mì nguyên cám để tăng tính cân bằng dinh dưỡng.

12. Khoai lang – bổ dưỡng, dễ ăn và giúp no lâu

Nếu bạn cảm thấy choáng váng sau một bữa ăn bị bỏ lỡ, khoai lang sẽ là lựa chọn tuyệt vời để đưa cơ thể bạn trở lại trạng thái cân bằng. Khoai lang giàu carbohydrate phức hợp – loại năng lượng được giải phóng từ từ, giúp bạn duy trì sức bền lâu dài. Đồng thời, chúng cũng chứa đường tự nhiên giúp phục hồi nhanh chóng.

Khoai lang còn cung cấp kali – khoáng chất quan trọng giúp điều hòa chất lỏng trong cơ thể và duy trì huyết áp ổn định. Hàm lượng chất xơ cao cũng giúp giữ đường huyết không dao động đột ngột. Bạn có thể luộc, nướng, nghiền hoặc làm khoai lang chiên đều rất ngon miệng và dễ tiêu.

13. Chà là – ngọt tự nhiên, tăng năng lượng tức thì

Chà là là “trợ thủ đắc lực” khi bạn cần bổ sung năng lượng nhanh. Loại quả nhỏ bé này có lượng đường tự nhiên cao, giúp cơ thể thoát khỏi cảm giác uể oải hay hoa mắt chỉ sau một đến hai quả. Với kích thước nhỏ gọn, chà là rất tiện để mang theo bên mình – trong túi, balo hay ngăn kéo bàn làm việc.

Không chỉ có đường, chà là còn chứa sắt – khoáng chất thiết yếu đối với người thường xuyên mệt mỏi hoặc bị chóng mặt do thiếu máu. Bạn có thể ăn chà là trực tiếp hoặc thêm vào bột yến mạch, sữa chua để tăng hương vị và dưỡng chất. Đây là món ăn nhẹ hoàn toàn tự nhiên và đầy năng lượng.

14. Súp gà – dịu nhẹ, bổ sung nước và dinh dưỡng

Khi cơ thể yếu đi vì mệt mỏi hoặc bệnh tật, một bát súp gà ấm nóng có thể là “liều thuốc” nhẹ nhàng nhưng hiệu quả. Súp gà cung cấp đầy đủ nước, natri và protein – ba yếu tố quan trọng để phục hồi thể lực. Nước dùng giúp bù nước cho cơ thể trong khi thịt gà cung cấp năng lượng bền vững và dễ tiêu.

Nếu bạn cần thêm tinh bột, hãy cho thêm một ít cơm hoặc mì vào bát súp. Đặc biệt khi tình trạng choáng váng đi kèm cảm cúm hoặc cảm lạnh, súp gà còn giúp làm dịu hệ tiêu hóa và tăng cảm giác dễ chịu. Đây là món ăn đơn giản nhưng rất hiệu quả để thiết lập lại trạng thái cân bằng cho cơ thể.

15. Sinh tố trái cây – ngọt lành và tươi mát

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, một ly sinh tố kết hợp trái cây, rau xanh và một ít sữa chua hoặc bơ hạt sẽ cung cấp đủ nước, đường tự nhiên, chất xơ và protein. Đây là giải pháp nhanh chóng, tiện lợi để lấy lại sức khi bạn cảm thấy choáng váng.

Bạn có thể kết hợp chuối, cam, rau bina, sữa chua Hy Lạp và một ít mật ong để tạo ra ly sinh tố “phục hồi năng lượng” hoàn hảo.

Cảm giác choáng váng đôi khi chỉ là dấu hiệu của việc đói bụng, thiếu nước hoặc hạ đường huyết nhẹ. Thay vì lo lắng, bạn có thể chuẩn bị sẵn những thực phẩm đơn giản và lành mạnh như táo, phô mai, khoai lang, chà là hoặc súp gà để hỗ trợ cơ thể kịp thời.

Hãy lắng nghe cơ thể và bổ sung dinh dưỡng đúng lúc, đó là cách dễ dàng nhưng hiệu quả để duy trì sự tỉnh táo và khỏe mạnh mỗi ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• 5 Thói quen nhỏ mỗi ngày giúp cải thiện sức khỏe tâm lý rõ rệt
• 7 dấu hiệu cơ thể thiếu canxi bạn không nên bỏ qua và cách khắc phục hiệu quả
• 10 loại thực phẩm tốt cho tim, giúp ngăn ngừa tắc nghẽn động mạch

7 dấu hiệu cơ thể thiếu canxi bạn không nên bỏ qua và cách khắc phục hiệu quả

1. Đau nhức cơ và chuột rút

Một trong những biểu hiện sớm và thường gặp nhất khi thiếu canxi là cảm giác đau nhức cơ bắp, chuột rút hoặc co thắt cơ không kiểm soát. Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ co giãn linh hoạt. Khi thiếu hụt khoáng chất này, các tín hiệu truyền từ thần kinh đến cơ bắp có thể bị gián đoạn, gây ra hiện tượng:

• Chuột rút ở chân, đặc biệt vào ban đêm
• Đau mỏi cơ bắp không rõ nguyên nhân
• Co thắt và cứng cơ

Các triệu chứng này có thể xuất hiện nhẹ ban đầu, nhưng nếu không được bổ sung canxi kịp thời, tình trạng sẽ trở nên thường xuyên và nghiêm trọng hơn.

2. Mệt mỏi, thiếu sức sống

Canxi không chỉ liên quan đến sức khỏe cơ bắp mà còn ảnh hưởng đến mức năng lượng chung của cơ thể. Khi lượng canxi trong máu thấp, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi kéo dài, uể oải, giảm khả năng tập trung và làm việc.

Tuy nhiên, mệt mỏi là triệu chứng khá phổ biến và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn như thiếu ngủ, căng thẳng hoặc thiếu sắt. Nếu bạn đã loại trừ các yếu tố đó mà vẫn thường xuyên cảm thấy kiệt sức, hãy nghĩ đến khả năng cơ thể đang thiếu canxi.

3. Tê và ngứa ran ở tay chân

Một dấu hiệu đặc trưng khác của việc thiếu canxi là cảm giác tê bì hoặc ngứa ran, đặc biệt ở các chi như ngón tay, bàn tay, ngón chân và bàn chân. Điều này là do canxi cần thiết để truyền tín hiệu thần kinh, khi thiếu canxi, hoạt động của các dây thần kinh ngoại vi bị ảnh hưởng.

Ngứa ran có thể là một trong những triệu chứng đầu tiên xuất hiện, báo hiệu rằng mức canxi trong máu đang thấp hơn bình thường. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy như “kiến bò” ở tay chân, đừng bỏ qua dấu hiệu này.

4. Loãng xương, giảm mật độ xương

Xương là nơi cơ thể dự trữ phần lớn lượng canxi. Khi không được cung cấp đủ qua chế độ ăn, cơ thể sẽ lấy canxi từ xương để duy trì hoạt động sống còn, lâu ngày dẫn đến tình trạng xương yếu, loãng xương.

Tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ ràng cho đến khi có sự cố như gãy xương dù chỉ do va chạm nhẹ. Phụ nữ sau mãn kinh và người lớn tuổi là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất. Do đó, việc bổ sung đủ canxi hằng ngày là cần thiết để bảo vệ sức khỏe xương khớp lâu dài.

5. Vấn đề về răng miệng

Canxi không chỉ có trong xương mà còn là thành phần cấu tạo chính của răng. Khi thiếu hụt, men răng có thể trở nên yếu đi, tăng nguy cơ sâu răng, viêm nướu, thậm chí mất răng.

Những ảnh hưởng này thường diễn ra âm thầm và mất nhiều năm mới biểu hiện rõ, chẳng hạn như ê buốt răng khi ăn uống, men răng mỏng, răng lung lay hoặc dễ gãy. Nếu bạn chăm sóc răng miệng đầy đủ mà vẫn gặp vấn đề, nên xem lại chế độ ăn và bổ sung canxi nếu cần.

6. Suy giảm thị lực và đục thủy tinh thể

Một số nghiên cứu cho thấy thiếu canxi có thể liên quan đến các vấn đề về mắt, như đục thủy tinh thể – tình trạng khiến thủy tinh thể bị mờ, giảm thị lực. Ngoài ra, thiếu canxi còn có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD), một nguyên nhân phổ biến gây mờ hoặc biến dạng tầm nhìn trung tâm ở người lớn tuổi.

Tuy đây không phải là dấu hiệu thường gặp nhất nhưng nếu bạn nhận thấy thị lực giảm dần và có yếu tố nguy cơ thiếu canxi, đừng chủ quan. Việc phát hiện sớm và bổ sung kịp thời có thể giúp ngăn ngừa tổn thương thị lực nghiêm trọng.

7. Ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần

Canxi cũng tham gia vào quá trình dẫn truyền tín hiệu trong não bộ, giúp điều chỉnh tâm trạng và cảm xúc. Thiếu hụt canxi có thể gây ra các biểu hiện như:

• Dễ cáu gắt, lo âu
• Mất ngủ
• Lú lẫn nhẹ
• Trầm cảm nhẹ đến trung bình

Những thay đổi này thường diễn ra từ từ, khiến nhiều người không để ý. Tuy nhiên, việc cải thiện mức canxi trong cơ thể có thể góp phần cân bằng tâm trạng và hỗ trợ sức khỏe tinh thần.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây thiếu canxi

Tình trạng thiếu canxi có thể xảy ra do nhiều lý do:

• Chế độ ăn không đầy đủ: Thiếu thực phẩm giàu canxi như sữa, rau lá xanh, hải sản
• Không dung nạp lactose: Tránh các sản phẩm từ sữa vì dị ứng hoặc tiêu hóa kém
• Thiếu vitamin D: Vitamin D cần thiết để hấp thụ canxi hiệu quả
• Rối loạn tuyến cận giáp: Làm giảm hormone kiểm soát canxi máu
• Suy thận hoặc viêm tụy mãn tính
• Dùng thuốc: Một số thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống co giật có thể ảnh hưởng đến nồng độ canxi

Ngoài ra, phụ nữ sau mãn kinh cũng dễ bị thiếu canxi do sự suy giảm estrogen, khiến cơ thể hấp thu canxi kém hơn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bạn nên đến gặp chuyên gia y tế nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Chuột rút cơ thường xuyên
• Cảm giác tê hoặc ngứa ran kéo dài
• Móng tay giòn, tóc khô, da bong tróc
• Rối loạn nhịp tim
• Co giật (trong trường hợp thiếu canxi nghiêm trọng)

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ canxi, từ đó đề xuất phương pháp điều trị phù hợp.

Cách điều trị và phòng ngừa thiếu canxi

Việc điều trị sẽ tùy thuộc vào mức độ thiếu hụt. Một số phương pháp phổ biến bao gồm:

• Bổ sung canxi dạng viên uống hoặc tiêm tĩnh mạch
• Điều chỉnh thuốc đang sử dụng nếu chúng ảnh hưởng đến mức canxi
• Bổ sung vitamin D để cải thiện khả năng hấp thụ
• Điều trị bệnh lý nền, như suy tuyến cận giáp hoặc bệnh thận

Ngoài ra, bạn nên tăng cường các thực phẩm giàu canxi trong bữa ăn hằng ngày như:

• Sữa và các chế phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai)
• Rau lá xanh đậm như cải xoăn, rau bina
• Cá hồi, cá mòi (ăn cả xương)
• Hạnh nhân, hạt chia
• Đậu phụ và sản phẩm từ đậu nành

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bổ sung quá nhiều canxi cũng có thể gây hại, dẫn đến tình trạng tăng canxi huyết, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, thận và tim mạch. Vì vậy, tốt nhất là tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng viên bổ sung.

Kết luận

Thiếu canxi là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phát hiện và điều trị sớm nếu bạn chú ý đến những dấu hiệu của cơ thể. Việc bổ sung đầy đủ canxi qua thực phẩm hoặc thực phẩm chức năng kết hợp với lối sống lành mạnh, sẽ giúp bảo vệ sức khỏe xương, tim mạch, thần kinh và tâm lý trong suốt cuộc đời.

Nếu nghi ngờ mình bị thiếu canxi, hãy chủ động gặp bác sĩ để được xét nghiệm và tư vấn giải pháp phù hợp.

Bạn có thể quan tâm:

• 12 cách giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp hiệu quả
• 20 loại thực phẩm có lợi cho người bị viêm khớp
• 7 lợi ích tuyệt vời của hạnh nhân đối với sức khỏe

1. Duy trì cân nặng khỏe mạnh

Trọng lượng cơ thể ảnh hưởng trực tiếp đến các khớp, đặc biệt là khớp hông, đầu gối và mắt cá chân. Khi bạn thừa cân, các khớp phải chịu áp lực nhiều hơn, dễ bị thoái hóa và gây đau.

Giảm cân không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho khớp mà còn làm chậm tiến trình tổn thương khớp ở những người bị viêm xương khớp. Vì vậy, nếu bạn đang thừa cân, hãy bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn và vận động. Giảm vài cân cũng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể cho sức khỏe khớp.

2. Tăng cường vận động thể chất

Tập luyện đều đặn là một trong những cách hiệu quả nhất để kiểm soát đau do viêm khớp. Hoạt động thể chất giúp tăng cường cơ bắp quanh khớp, cải thiện khả năng vận động và giảm cứng khớp.

Bạn không cần phải tập quá nặng, chỉ cần đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe nhẹ nhàng hoặc tham gia các lớp yoga. Điều quan trọng là duy trì sự đều đặn và lựa chọn bài tập phù hợp với tình trạng cơ thể.

Ngoài ra, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để xây dựng chương trình luyện tập phù hợp với loại viêm khớp bạn đang mắc phải.

3. Tránh các hoạt động gây đau

Mặc dù vận động rất cần thiết nhưng bạn cũng nên tránh các hoạt động có thể làm trầm trọng thêm cơn đau hoặc tổn thương khớp.

Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi thực hiện một hoạt động nào đó, đó là dấu hiệu cho thấy bạn cần điều chỉnh. Hãy lắng nghe cơ thể mình: nghỉ ngơi khi cần, thay đổi tư thế làm việc, dùng công cụ hỗ trợ nếu cần thiết (như nẹp, gậy đi bộ,…).

Thay vì cố gắng chịu đựng, bạn nên ưu tiên thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật và không gây áp lực lên khớp.

4. Sử dụng thuốc giảm đau hợp lý

Thuốc có thể giúp kiểm soát cơn đau viêm khớp, đặc biệt là trong những đợt bùng phát. Các loại thuốc không kê đơn như paracetamol, ibuprofen hoặc naproxen thường được dùng để giảm viêm và đau tạm thời.

Ngoài ra, bác sĩ có thể kê các loại thuốc mạnh hơn như corticosteroid, thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs) hoặc thuốc sinh học,…tùy vào loại viêm khớp cụ thể bạn đang mắc.

Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần đúng liều lượng và thời gian, tránh lạm dụng gây tác dụng phụ lên gan, thận hoặc đường tiêu hóa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào – kể cả các sản phẩm thảo dược hay thực phẩm chức năng.

5. Sử dụng phương pháp nhiệt hoặc lạnh

Liệu pháp nhiệt và lạnh có thể giúp làm dịu các triệu chứng của viêm khớp một cách đơn giản tại nhà.

• Nhiệt ấm: (chườm nóng, tắm nước ấm) giúp thư giãn cơ bắp, tăng lưu thông máu, giảm cảm giác cứng khớp.
• Lạnh: (chườm đá, túi gel lạnh) giúp giảm sưng viêm và tê bì khớp khi đang đau cấp.

Bạn có thể thay đổi giữa nóng và lạnh tùy vào tình trạng cụ thể. Ví dụ, vào buổi sáng, khi khớp bị cứng, bạn có thể tắm nước ấm. Còn khi khớp bị sưng hoặc đau sau khi hoạt động, chườm lạnh sẽ hiệu quả hơn.

6. Tập luyện các bài tập kéo giãn

Các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng giúp duy trì hoặc cải thiện độ linh hoạt của khớp. Điều này đặc biệt quan trọng với người bị viêm khớp vì khớp có thể trở nên cứng và khó cử động nếu không được vận động thường xuyên.

Bạn có thể thực hiện các bài kéo giãn đơn giản cho vai, hông, đầu gối hoặc cổ tay. Yoga và Pilates cũng là lựa chọn tốt giúp kéo giãn cơ bắp và cải thiện thăng bằng.

Hãy luyện tập một cách chậm rãi, có kiểm soát và đừng ép khớp vào những vị trí gây đau. Nếu cảm thấy không chắc chắn, bạn có thể tìm sự hướng dẫn từ chuyên gia vật lý trị liệu.

7. Ăn uống lành mạnh

Một chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng có thể giúp kiểm soát viêm và giảm đau do viêm khớp.

Hãy ưu tiên các thực phẩm sau:

• Rau xanh đậm (bông cải xanh, cải bó xôi): giàu chất chống oxy hóa và vitamin K.
• Cá béo (cá hồi, cá thu): chứa nhiều omega-3, giúp giảm viêm tự nhiên.
• Các loại hạt (óc chó, hạnh nhân): chứa chất béo lành mạnh.
• Ngũ cốc nguyên cám, trái cây tươi: giàu chất xơ, giúp giảm phản ứng viêm.

Ngược lại, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện, dầu chiên lại nhiều lần,…vì chúng có thể kích hoạt viêm và làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

8. Bổ sung thực phẩm hỗ trợ khớp

Một số loại thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung được cho là có lợi cho sức khỏe khớp, giúp cải thiện tình trạng viêm và đau:

• Collagen: hỗ trợ cấu trúc sụn và khớp.
• Glucosamine và chondroitin: giúp phục hồi sụn khớp.
• Curcumin (từ nghệ): có đặc tính kháng viêm tự nhiên.
• Vitamin D và canxi: giúp xương chắc khỏe, hạn chế loãng xương.

Trước khi bổ sung các loại thực phẩm này, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn về liều lượng và sản phẩm phù hợp, tránh nguy cơ tương tác thuốc hoặc dùng sai cách.

9. Tăng cường chất lượng giấc ngủ

Ngủ không đủ giấc hoặc ngủ không sâu có thể làm cơn đau viêm khớp trầm trọng hơn. Trong khi đó, giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể hồi phục, giảm căng thẳng và hỗ trợ kiểm soát viêm.

Một số mẹo giúp bạn ngủ ngon hơn:

• Đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày.
• Tránh sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát mẻ.
• Tập thể dục nhẹ nhàng vào ban ngày (tránh tập ngay trước giờ ngủ).
• Nếu cơn đau làm bạn khó ngủ, hãy thử chườm nóng nhẹ trước khi đi ngủ hoặc điều chỉnh tư thế nằm để giảm áp lực lên khớp.

10. Giảm căng thẳng và giữ tinh thần tích cực

Căng thẳng tinh thần không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn làm tăng cảm giác đau. Nhiều nghiên cứu cho thấy, người bị viêm khớp có mức độ căng thẳng cao thường cảm thấy đau nhiều hơn.

Một số kỹ thuật giúp bạn thư giãn và kiểm soát căng thẳng hiệu quả:

• Thiền: giúp bạn tập trung vào hiện tại và tách khỏi cảm giác đau.
• Thở sâu và đều: giảm nhịp tim, thư giãn hệ thần kinh.
• Nghe nhạc nhẹ, đọc sách, viết nhật ký: giúp giải tỏa cảm xúc tiêu cực.

Giữ cho tinh thần lạc quan cũng rất quan trọng. Hãy tìm đến sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè hoặc các nhóm hỗ trợ người bệnh viêm khớp để chia sẻ và đồng hành.

11. Khám sức khỏe định kỳ

Việc theo dõi sức khỏe thường xuyên giúp bạn nắm bắt được tiến triển của bệnh và điều chỉnh phương pháp điều trị kịp thời.

Hãy đảm bảo đi khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ, xét nghiệm máu hoặc chụp X-quang nếu cần. Nếu bạn đang dùng thuốc, việc kiểm tra chức năng gan, thận hoặc các chỉ số viêm là rất quan trọng để đảm bảo an toàn.

Ngoài ra, bác sĩ có thể đề xuất vật lý trị liệu, phẫu thuật hoặc thay đổi thuốc nếu tình trạng không cải thiện sau một thời gian.

12. Kiên trì và lắng nghe cơ thể

Cuối cùng, điều quan trọng nhất trong hành trình kiểm soát viêm khớp chính là sự kiên trì và chăm sóc bản thân một cách chủ động.

Mỗi người sẽ có trải nghiệm bệnh khác nhau, vì vậy, bạn cần lắng nghe cơ thể mình để tìm ra những phương pháp phù hợp nhất. Đừng nản lòng nếu không thấy kết quả ngay lập tức vì việc quản lý viêm khớp là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự điều chỉnh liên tục.

Hãy coi việc chăm sóc sức khỏe khớp là một phần trong lối sống hằng ngày – từ ăn uống, vận động đến nghỉ ngơi. Với sự kiên nhẫn và hướng đi đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, năng động và kiểm soát được cơn đau viêm khớp.

Bạn có thể quan tâm:

• Các triệu chứng của viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (EoE)
• 7 lợi ích tuyệt vời của hạnh nhân đối với sức khỏe
• 20 loại thực phẩm có lợi cho người bị viêm khớp

Theo Mayo Clinic, viêm khớp vảy nến là một bệnh tự miễn, tức là hệ miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các mô khỏe mạnh – cụ thể là các khớp. Tình trạng này hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể được kiểm soát bằng thuốc và thay đổi lối sống. Ước tính có khoảng 30% người mắc bệnh vảy nến sẽ phát triển viêm khớp vảy nến.

Viêm khớp vảy nến không giống nhau ở mọi người. Dưới đây là 5 dạng phổ biến nhất của bệnh này, mỗi loại có đặc điểm riêng biệt về triệu chứng và vị trí ảnh hưởng.

1. Viêm khớp vảy nến không đối xứng

Loại này chiếm tỷ lệ lớn trong các trường hợp viêm khớp vảy nến, thường chỉ ảnh hưởng đến một bên cơ thể. Điều đó có nghĩa là bạn có thể bị đau khớp ở một đầu gối hoặc một bàn tay mà bên còn lại không bị ảnh hưởng – trái ngược với các dạng viêm khớp thông thường vốn có tính đối xứng.

Thông thường, chỉ khoảng 1 đến 3 khớp bị ảnh hưởng. Các khớp lớn như đầu gối, cổ tay hoặc cổ chân thường là nơi dễ gặp phải tình trạng viêm. Tuy nhiên, đôi khi các khớp nhỏ như ngón tay, ngón chân cũng có thể bị sưng và đau.

Triệu chứng điển hình bao gồm:

• Cứng khớp vào buổi sáng
• Sưng, nóng đỏ vùng khớp bị ảnh hưởng
• Các đợt phát ban da đi kèm

Mặc dù thường được xem là dạng nhẹ hơn, viêm khớp không đối xứng vẫn có thể gây đau đáng kể nếu không điều trị. Việc sử dụng thuốc DMARD (thuốc chống thấp khớp tác động chậm) hoặc corticosteroid có thể giúp kiểm soát viêm và làm chậm tiến triển bệnh.

2. Viêm khớp vảy nến đối xứng

Ngược lại với dạng không đối xứng, viêm khớp vảy nến đối xứng ảnh hưởng đến cùng một khớp ở cả hai bên cơ thể. Ví dụ, nếu bạn bị đau một bên cổ tay phải thì cổ tay trái cũng sẽ có triệu chứng tương tự. Đây là dạng bệnh có phần giống với viêm khớp dạng thấp nên đôi khi dễ gây nhầm lẫn.

Theo một bài viết đăng trên Clinical Reviews in Allergy & Immunology năm 2012, khoảng 50–60% bệnh nhân viêm khớp vảy nến bị tổn thương đối xứng tại nhiều hơn bốn khớp.

Triệu chứng có thể bao gồm:

• Cứng và đau ở nhiều khớp cùng lúc
• Khó vận động buổi sáng
• Kèm theo các tổn thương ngoài da đặc trưng của bệnh vảy nến

Dạng đối xứng có xu hướng tiến triển nặng hơn theo thời gian và có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào trong cơ thể. Đặc biệt, viêm khớp không đối xứng cũng có thể chuyển sang thể đối xứng nếu không được kiểm soát tốt.

Điều trị bao gồm:

• Thuốc DMARD để làm chậm quá trình hủy hoại khớp
• Corticosteroid để giảm viêm
• Điều chỉnh lối sống, tập vật lý trị liệu

3. Viêm khớp cột sống

Viêm khớp cột sống vảy nến, hay còn gọi là viêm cột sống dính khớp, ảnh hưởng đến cột sống, khung chậu, hông và vai. Đây là dạng bệnh gây đau lưng mạn tính, có thể khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc cúi, xoay người hoặc thực hiện các cử động linh hoạt.

Theo Cleveland Clinic, khi bệnh tiến triển, các đốt sống có thể dính lại với nhau, gây cứng khớp và giảm khả năng vận động. Người bệnh thường cảm thấy đau nhiều hơn vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu không vận động.

Một nghiên cứu năm 2017 trên Annals of the Rheumatic Diseases cho thấy 24% người bị viêm cột sống cũng mắc bệnh vảy nến.

Phương pháp điều trị bao gồm:

• Vật lý trị liệu, kéo giãn cơ
• Kiểm soát tư thế đúng khi ngồi và nằm
• Sử dụng DMARD và thuốc ức chế TNF (loại thuốc sinh học giúp giảm phản ứng miễn dịch)

4. Viêm khớp liên đốt xa (DIP)

Đây là dạng viêm khớp ảnh hưởng đến các khớp gần móng tay, móng chân – được gọi là các khớp liên đốt xa. Tuy khá hiếm, chỉ chiếm dưới 10% số ca, nhưng dạng bệnh này thường đi kèm với tổn thương ở móng tay, như móng sần sùi, dày lên hoặc tách móng.

Triệu chứng bao gồm:

• Đau và sưng ở các khớp đầu ngón tay/chân
• Thay đổi ở móng (một đặc điểm gợi ý khá rõ)
• Cứng khớp khi ngủ dậy hoặc sau thời gian bất động

Việc điều trị có thể đơn giản hơn với những trường hợp nhẹ, chỉ cần:

• Ngâm tay chân trong nước ấm
• Dưỡng ẩm và bảo vệ móng
• Dùng thuốc giảm đau thông thường

Tuy nhiên, nếu bệnh tiến triển và gây đau nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê đơn DMARD hoặc tiêm corticosteroid tại chỗ để kiểm soát triệu chứng.

5. Viêm khớp vảy nến Mutilans (biến dạng)

Đây là dạng nặng nhất và cũng hiếm gặp nhất của viêm khớp vảy nến, chỉ chiếm dưới 5% tổng số trường hợp. Mutilans gây ra phản ứng viêm mạnh khiến xương ở các khớp tay, chân bị phá hủy, dẫn đến tình trạng các ngón tay và ngón chân bị rút ngắn, biến dạng rõ rệt – giống như hình ảnh “bút chì trong cốc” trên X-quang.

Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến khớp mà còn gây mất xương cục bộ, làm thay đổi hoàn toàn hình dạng bàn tay, bàn chân của người bệnh.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc thể này gồm:

• Yếu tố di truyền
• Uống nhiều rượu
• Hút thuốc
• Làm việc nặng nhọc lặp đi lặp lại
• Căng thẳng kéo dài

Việc điều trị bao gồm:

• NSAID (thuốc chống viêm không steroid) để giảm đau
• Corticosteroid để kiểm soát viêm mạnh
• Thuốc sinh học (biologics) nhắm vào hệ miễn dịch, giúp ngăn chặn phản ứng tự miễn gây tổn thương khớp

Viêm khớp vảy nến là một bệnh lý phức tạp với nhiều dạng biểu hiện khác nhau. Từ nhẹ như đau ở một vài khớp đến nặng như biến dạng chi, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Nếu bạn đang bị vảy nến và thấy xuất hiện các cơn đau khớp bất thường – đặc biệt là cứng khớp vào buổi sáng hoặc kèm theo sưng đỏ – hãy đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác. Việc điều trị sớm sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, giảm nguy cơ tổn thương vĩnh viễn và cải thiện khả năng vận động trong cuộc sống hằng ngày.

Nguồn tham khảo/dịch: The 5 Types Of Psoriatic Arthritis – Health Digest

Bạn có thể quan tâm:

• 20 loại thực phẩm có lợi cho người bị viêm khớp
• 7 loại bệnh chàm phổ biến hàng đầu hiện nay
• Nguyên nhân gây ngứa lòng bàn tay là gì? Cách điều trị và phòng ngừa

1. Cá béo

Cá hồi, cá thu, cá mòi và các loại cá béo khác chứa nhiều axit béo omega-3 – một dưỡng chất có khả năng giảm viêm mạnh mẽ. Các nghiên cứu cho thấy omega-3 giúp làm giảm lượng protein gây viêm trong cơ thể đồng thời cải thiện đáng kể tình trạng cứng khớp vào buổi sáng và các cơn đau ở khớp. Việc bổ sung cá béo vào thực đơn hàng tuần không chỉ có lợi cho khớp mà còn tốt cho tim mạch và não bộ.

2. Quả anh đào

Quả anh đào, đặc biệt là loại anh đào chua, rất giàu anthocyanin – hợp chất có đặc tính chống viêm mạnh. Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc uống nước ép anh đào hoặc ăn loại quả này thường xuyên có thể giúp giảm triệu chứng ở người bị viêm khớp, đặc biệt là bệnh gút – một dạng viêm khớp do tích tụ axit uric.

3. Dầu ô liu

Dầu ô liu nguyên chất chứa chất béo không bão hòa đơn lành mạnh và các hợp chất có khả năng bắt chước tác dụng của thuốc chống viêm. Loại dầu này giúp bôi trơn các khớp đồng thời hỗ trợ làm chậm quá trình tổn thương do viêm. Thay thế dầu ăn thông thường bằng dầu ô liu trong nấu nướng có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe khớp.

4. Rau bina

Rau bina (rau chân vịt) không chỉ giàu vitamin và khoáng chất mà còn chứa kaempferol – một chất chống oxy hóa mạnh mẽ có khả năng giảm viêm và làm chậm sự phá hủy sụn khớp. Ăn rau bina thường xuyên giúp cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho xương và hỗ trợ bảo vệ khớp lâu dài.

5. Hạt óc chó

Hạt óc chó là một trong những loại hạt chứa nhiều omega-3 thực vật nhất. Với khả năng giảm các dấu hiệu viêm và làm dịu các cơn đau khớp, việc ăn một ít hạt óc chó mỗi ngày là lựa chọn tuyệt vời cho người bị viêm khớp. Đồng thời, loại hạt này còn tốt cho tim mạch và trí não.

6. Gừng

Gừng từ lâu đã được dùng trong y học cổ truyền để giảm viêm và đau. Các hợp chất có trong gừng giúp ức chế các chất gây viêm trong cơ thể, từ đó làm giảm đau khớp và cải thiện khả năng vận động. Gừng có thể dùng tươi, pha trà hoặc kết hợp vào món ăn hằng ngày để tăng hiệu quả chống viêm.

7. Nghệ

Curcumin – hoạt chất chính trong nghệ – được biết đến với đặc tính chống viêm mạnh mẽ. Curcumin giúp ngăn ngừa và giảm các phản ứng viêm ở khớp, cải thiện tình trạng cứng khớp và đau mãn tính. Bạn có thể bổ sung nghệ trong món ăn hoặc sử dụng thực phẩm chức năng chứa curcumin theo chỉ dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

8. Tỏi

Tỏi chứa các hợp chất như diallyl disulfide có khả năng chống viêm đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Một số nghiên cứu còn cho thấy, tiêu thụ tỏi thường xuyên có thể giảm nguy cơ mắc viêm xương khớp và cải thiện sức khỏe khớp tổng thể.

9. Súp lơ xanh

Súp lơ xanh rất giàu sulforaphane – hợp chất giúp ngăn chặn các enzyme gây tổn thương khớp. Ngoài ra, loại rau họ cải này còn cung cấp vitamin C, K và chất xơ, hỗ trợ tăng cường miễn dịch và duy trì sự linh hoạt của khớp.

10. Trà xanh

Trà xanh chứa nhiều polyphenol – chất chống oxy hóa mạnh giúp giảm viêm đồng thời bảo vệ sụn khớp khỏi tổn thương. Việc uống trà xanh đều đặn có thể làm chậm tiến triển của các bệnh viêm khớp mạn tính.

11. Quả mọng

Dâu tây, việt quất, mâm xôi,…không chỉ thơm ngon mà còn giàu vitamin C, anthocyanin và chất chống oxy hóa. Những dưỡng chất này giúp giảm căng thẳng oxy hóa và chống viêm trong cơ thể – hai yếu tố chính gây ra sự tổn thương ở khớp.

12. Đậu

Các loại đậu như đậu đen, đậu đỏ, đậu xanh,…chứa nhiều protein, chất xơ và chất chống oxy hóa. Chúng có khả năng giảm mức độ protein phản ứng C (CRP) – một dấu hiệu của tình trạng viêm trong cơ thể. Đậu cũng là nguồn thay thế protein động vật lý tưởng cho người bị viêm khớp.

13. Cam

Cam và các loại trái cây họ cam quýt giàu vitamin C – chất cần thiết cho quá trình hình thành collagen, một thành phần quan trọng của sụn khớp. Tuy nhiên, bạn chỉ nên tiêu thụ vừa phải vì dư thừa vitamin C đôi khi có thể làm trầm trọng thêm một số triệu chứng viêm.

14. Socola đen

Socola đen chứa flavonoid và chất chống oxy hóa có khả năng chống viêm. Chọn socola có hàm lượng ca cao từ 70% trở lên và ít đường sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho sức khỏe khớp mà không gây tăng đường huyết.

15. Hạt lanh

Hạt lanh chứa axit alpha-linolenic (ALA) – một loại omega-3 thực vật có tác dụng giảm viêm hiệu quả. Bạn có thể thêm hạt lanh vào sữa chua, sinh tố hoặc món ăn để tăng cường chất dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe xương khớp.

16. Dứa

Dứa là nguồn cung cấp bromelain – enzyme giúp làm giảm viêm và đau khớp. Một số nghiên cứu cho thấy bromelain có thể cải thiện khả năng vận động ở những người bị viêm khớp, đặc biệt là ở đầu gối.

17. Quả bơ

Bơ không chỉ là nguồn chất béo không bão hòa đơn tuyệt vời mà còn giàu vitamin E và các chất chống oxy hóa giúp chống viêm. Bơ còn có thể làm chậm quá trình thoái hóa sụn và cải thiện chức năng khớp.

18. Ớt chuông

Ớt chuông chứa nhiều vitamin C – dưỡng chất giúp bảo vệ sụn và tăng cường khả năng miễn dịch. Ngoài ra, hợp chất capsaicin trong ớt chuông có đặc tính chống viêm tự nhiên, giúp làm dịu cơn đau khớp hiệu quả.

19. Đậu lăng

Đậu lăng là nguồn protein, chất xơ và polyphenol tuyệt vời. Các hợp chất này giúp chống lại viêm nhiễm và hỗ trợ duy trì sức khỏe xương khớp. Đặc biệt, đậu lăng cũng dễ chế biến và phù hợp trong nhiều món ăn hằng ngày.

20. Nấm

Một số loại nấm như nấm hương, nấm maitake,…chứa các hợp chất có khả năng chống viêm và hỗ trợ hệ miễn dịch. Thêm nấm vào khẩu phần ăn không chỉ giúp cải thiện hương vị mà còn hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng của viêm khớp.

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các triệu chứng viêm khớp. Việc bổ sung những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, có khả năng chống viêm vào thực đơn hằng ngày có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, mỗi người có thể phản ứng khác nhau với từng loại thực phẩm, vì vậy hãy lắng nghe cơ thể bạn và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có hướng đi phù hợp nhất.

Bạn có thể quan tâm:

• Vì sao bụng bạn kêu “ùng ục” và cách kiểm soát sôi bụng hiệu quả
• 7 loại bệnh chàm phổ biến hàng đầu hiện nay
• Lòng bàn tay son (Palmar Erythema): Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa

Sôi bụng là gì?

Âm thanh phát ra từ bụng hay dạ dày, thường được mô tả là “sôi bụng”, thực chất là kết quả của các chuyển động trong hệ tiêu hóa. Khi thức ăn, chất lỏng và khí di chuyển qua dạ dày và ruột, chúng tạo ra những âm thanh “ùng ục” hay “ọc ọc”. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường và là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang hoạt động.

Tuy nhiên, nếu tiếng kêu trở nên to bất thường, xuất hiện thường xuyên và đi kèm với các dấu hiệu như đầy hơi, tiêu chảy, đau bụng hoặc thay đổi thói quen đại tiện, rất có thể bạn đang gặp phải một tình trạng y tế cần được kiểm tra kỹ lưỡng.

Nguyên nhân gây sôi bụng

Đói

Khi bạn đói, cơ thể sẽ tiết ra ghrelin – một loại hormone thông báo cho não rằng đã đến lúc nạp năng lượng. Hormone này kích thích các cơ tiêu hóa co bóp và thúc đẩy dạ dày tiết dịch tiêu hóa, sẵn sàng “tiếp đón” thức ăn. Trong trạng thái trống rỗng, các chuyển động này không được làm dịu bởi thức ăn nên tạo ra âm thanh rõ ràng và dễ nhận biết hơn.

Quá trình tiêu hóa

Ngay sau khi bạn ăn, dạ dày và ruột bắt đầu làm việc để phân hủy thức ăn. Các cơ trong đường tiêu hóa liên tục co bóp để đẩy thức ăn qua hệ thống và hấp thụ chất dinh dưỡng. Khi khí và chất lỏng cùng di chuyển qua những vùng rỗng hoặc co thắt, tiếng “ọc ọc” tự nhiên xuất hiện như một phần của quá trình tiêu hóa.

Nuốt không khí

Những thói quen tưởng chừng vô hại như ăn quá nhanh, vừa ăn vừa nói, uống bằng ống hút, nhai kẹo cao su, hút thuốc,…đều khiến bạn vô tình nuốt không khí vào bụng. Lượng khí này, khi di chuyển qua dạ dày và ruột, có thể tạo ra tiếng động giống như sôi bụng.

Thực phẩm và đồ uống sinh khí

Một số loại thực phẩm dễ tạo khí trong đường ruột hơn những loại khác, chẳng hạn như:

• Đậu
• Đồ uống có gas (nước ngọt, bia,…)
• Rau họ cải (cải xanh, cải bắp,…)
• Thực phẩm giàu chất xơ
• Các sản phẩm từ sữa
• Chất tạo ngọt nhân tạo (sorbitol, xylitol,…)

Những thực phẩm này có thể khiến khí tích tụ nhiều hơn trong hệ tiêu hóa, dẫn đến âm thanh “ồn ào” từ bên trong bụng.

Không dung nạp lactose

Người không dung nạp lactose (một loại đường trong sữa) sẽ gặp khó khăn trong việc tiêu hóa các sản phẩm từ sữa. Khi lactose không được phân giải ở ruột non, nó chuyển xuống ruột già và bị vi khuẩn lên men, sinh ra khí. Kết quả là đầy hơi, đau bụng và tất nhiên, tiếng sôi bụng cũng sẽ to hơn bình thường.

Tâm lý căng thẳng và lo âu

Căng thẳng không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động mạnh đến hệ tiêu hóa. Khi bạn lo lắng, cơ thể sẽ thay đổi cách co bóp của ruột, làm cho bụng trở nên nhạy cảm hơn. Tình trạng này có thể gây ra tiếng động trong bụng ngay cả khi bạn không ăn gì.

Cách giảm sôi bụng

Mặc dù sôi bụng là một phần bình thường trong hoạt động của hệ tiêu hóa nhưng nếu bạn cảm thấy khó chịu hoặc muốn kiểm soát nó tốt hơn, những mẹo sau đây có thể giúp ích:

Ăn đều đặn

Không để bụng trống quá lâu là một trong những cách đơn giản nhất để hạn chế sôi bụng. Hãy chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để duy trì hoạt động tiêu hóa ổn định.

Ghi nhật ký ăn uống

Theo dõi thực đơn hàng ngày cùng các phản ứng tiêu hóa sau bữa ăn sẽ giúp bạn phát hiện những loại thực phẩm gây ra hiện tượng sôi bụng. Khi đã nhận diện được “thủ phạm”, bạn có thể điều chỉnh chế độ ăn phù hợp hơn.

Điều chỉnh cách ăn uống

Những thói quen đơn giản như ăn chậm, nhai kỹ, tránh nói chuyện khi ăn. hạn chế nuốt không khí khi nhai kẹo cao su hay dùng ống hút,…sẽ giúp giảm lượng khí thừa trong bụng, từ đó hạn chế tiếng kêu khó chịu.

Tránh thực phẩm sinh nhiều khí

Nếu bạn nhận thấy bụng mình thường xuyên kêu sau khi ăn các loại rau họ cải, đậu hoặc đồ uống có gas, hãy thử giảm lượng tiêu thụ. Đồng thời, hãy chú ý tới các chất tạo ngọt nhân tạo – chúng cũng là nguyên nhân khiến bụng dễ “ồn ào”.

Uống đủ nước

Bổ sung đủ nước không chỉ tốt cho toàn bộ cơ thể mà còn giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru hơn, giảm nguy cơ đầy hơi và giảm sôi bụng.

Kiểm soát căng thẳng

Thực hành các kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu, thiền định, yoga hoặc đơn giản là tham gia các hoạt động yêu thích có thể giúp làm dịu hệ tiêu hóa và giảm thiểu ảnh hưởng của stress lên dạ dày.

Tăng cường vận động

Đi bộ nhẹ nhàng sau bữa ăn hoặc thay đổi tư thế ngồi cũng có thể giúp hạn chế tình trạng tích khí và giảm tiếng sôi bụng.

Khi nào sôi bụng là dấu hiệu đáng lo ngại?

Phần lớn trường hợp, sôi dụng chỉ là phản ứng tự nhiên và không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, nếu bạn gặp tình trạng sôi bụng đi kèm với các dấu hiệu sau, hãy nhanh chóng tham khảo ý kiến bác sĩ:

• Đau bụng dữ dội hoặc kéo dài
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài
• Buồn nôn, nôn
• Có máu trong phân
• Không thể xì hơi hoặc cảm thấy chướng bụng nặng nề

Các bệnh lý liên quan có thể gây sôi bụng

Bệnh viêm ruột (IBD)

Bệnh Crohn và viêm loét đại tràng là hai dạng phổ biến của IBD. Những bệnh này gây viêm đường tiêu hóa và thường dẫn đến đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi, sụt cân và sôi bụng liên tục.

Không dung nạp thực phẩm

Không chỉ lactose, mà cả gluten và một số carbohydrate khó tiêu hóa khác cũng có thể gây đầy hơi, khó tiêu, chướng bụng, thay đổi thói quen đi tiêu và cả sôi bụng.

Viêm dạ dày ruột

Nhiễm trùng do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng có thể làm ruột bị viêm, gây tiêu chảy, sốt, đau bụng và sôi bụng.

Chảy máu đường tiêu hóa

Những tổn thương trong đường tiêu hóa như loét, nhiễm trùng, viêm ruột hoặc ung thư có thể dẫn đến chảy máu, làm thay đổi hoạt động của ruột và phát ra âm thanh bất thường.

Bệnh celiac

Đây là một bệnh tự miễn, trong đó gluten gây tổn thương ruột non. Người mắc bệnh celiac thường gặp khó khăn trong tiêu hóa và hấp thụ, dẫn đến đầy hơi, tiêu chảy và bụng “ồn ào”.

Tắc ruột

Tình trạng nguy hiểm này ngăn cản thức ăn và chất lỏng lưu thông, gây sưng, đau dữ dội và tiếng ruột bất thường. Đây là trường hợp khẩn cấp và cần can thiệp y tế ngay.

Giải đáp một số câu hỏi thường gặp

Có nên lo lắng khi bụng thường xuyên kêu?

Không nhất thiết. Hầu hết các trường hợp là bình thường. Tuy nhiên, nếu tiếng kêu đi kèm đau, tiêu chảy kéo dài, sụt cân hoặc thay đổi thói quen đi tiêu, bạn nên đi khám.

Tại sao bụng tôi kêu khi không đói?

Âm thanh có thể do khí, chất lỏng hoặc thức ăn còn trong ruột. Một số loại thực phẩm, hoặc tình trạng như không dung nạp lactose cũng khiến bụng kêu mà không liên quan đến cơn đói.

Có cách nào làm giảm tiếng kêu khi ở nơi yên tĩnh không?

Thay đổi tư thế, đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng hoặc ấn nhẹ vào vùng bụng có thể giúp làm dịu âm thanh.

Nếu bụng tôi kêu cả ngày thì sao?

Nếu chỉ là tiếng kêu đơn thuần, bạn không cần quá lo. Nhưng nếu có kèm triệu chứng khác như đầy hơi, tiêu chảy hay đau bụng, bạn nên khám để xác định nguyên nhân.

Bạn có thể quan tâm:

Say nắng là gì?

Say nắng, hay còn gọi là sốc nhiệt (heat troke), là một dạng rối loạn thân nhiệt nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với nắng nóng trong thời gian dài, làm cho nhiệt độ cơ thể tăng quá cao (thường trên 40°C) và thường kèm theo tình trạng rối loạn hoạt động của các cơ quan như thần kinh, tuần hoàn, hô hấp,…do tác động của nắng nóng hoặc các hoạt động thể lực quá mức.

Nguyên nhân gây ra tình trạng say nắng

Nguyên nhân dẫn đến say nắng thường do tiếp xúc với môi trường nóng ẩm trong thời gian dài khiến nhiệt độ cơ thể tăng lên. Một nguyên nhân phổ biến không kém là do hoạt động thể lực quá sức dưới trời nắng quá lâu, đặc biệt là buổi trưa hoặc khi thời tiết oi bức. Ngoài ra, một số yếu tố có liên quan như làm việc ngoài trời mà không đội mũ, không uống đủ nước, không mặc đồ thoáng mát, nghỉ ngơi không đủ hoặc uống rượu,…cũng làm tăng nguy cơ say nắng.

Các triệu chứng khi bị say nắng

Các triệu chứng say nắng thường gặp bao gồm:

• Nhiệt độ cơ thể tăng cao, da khô, nóng, ửng đỏ.
• Thở gấp, tim đập nhanh.
• Đau đầu, chóng mặt, choáng váng.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Mệt mỏi.
• Yếu cơ, chuột rút.
• Ngất xỉu, co giật nếu không được xử lý kịp thời.

Cách xử trí khi bị say nắng

• Nhanh chóng đưa người bị say nắng vào nơi mát mẻ, thông thoáng.
• Giảm thân nhiệt cho người bệnh bằng cách nới lỏng quần áo, chườm mát bằng khăn lạnh ở các vị trí như trán, cổ, nách,…
• Nếu nạn nhân còn tỉnh, cho uống nước mát pha chút muối hoặc nước điện giải.
• Trong trường hợp người bị say nắng ngất xỉu hoặc xảy ra các tình trạng như buồn nôn, khó thở, đau ngực, co giật,…thì thì phải gọi cấp cứu hoặc chuyển đến cơ sở y tế nhanh chóng. Trong thời gian này, liên tục theo dõi tình trạng người bệnh và thường xuyên chườm mát cho họ.

Các biện pháp phòng ngừa say nắng

Dưới đây là những biện pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để tránh bị say nắng:

Hạn chế ra ngoài khi trời nắng gắt

Tránh ra ngoài trong khoảng thời gian 11h trưa đến 3h chiều, khi ánh nắng gay gắt nhất. Nếu buộc phải ra ngoài, nên che chắn cẩn thận và tránh đứng lâu dưới nắng trực tiếp.

Che chắn cẩn thận khi ra ngoài

Như đã nói ở trên, nếu bắt buộc phải ra ngoài khi trời nắng nóng và oi bức, bạn nên đội mũ rộng vành, nón lưỡi trai hoặc mang ô/dù đồng thời có thể đeo kính râm, khẩu trang để bảo vệ mắt và da mặt khỏi tia UV. Nếu mặc quần áo dài tay, hãy chọn chất liệu thoáng mát, màu sáng để phản xạ ánh nắng tốt hơn.

Uống đủ nước

Uống đủ nước cũng là cách phòng ngừa say nắng hiệu quả. Bạn nên uống nước từng ngụm nhỏ, ngay cả khi chưa khát. Nếu hoạt động ngoài trời nhiều, có thể bổ sung thêm nước điện giải, nước dừa, nước trái cây,…

Làm mát cơ thể thường xuyên

Nếu thấy quá nóng, hãy dùng khăn ướt, xịt khoáng hoặc quạt cầm tay để làm dịu nhiệt. Bạn cũng có thể tắm để làm mát nhưng cần lưu ý là tránh tắm ngay khi vừa đi nắng về. Tốt nhất là nên nghỉ ngơi 1 lúc cho cơ thể hạ nhiệt tự nhiên sau đó mới tắm.

Không làm việc hoặc hoạt động thể chất quá lâu dưới trời nắng

Để ngăn ngừa say nắng, bạn không nên làm việc hoặc hoạt động thể chất quá sức dưới trời nắng trong thời gian dài. Nếu bắt buộc phải làm, nên nghỉ ngơi định kỳ sau khoảng 45 phút hay 1 tiếng ở những nơi mát mẻ.

Bổ sung dinh dưỡng hợp lý

Trong những ngày nắng nóng, bạn có thể ăn nhiều trái cây, rau củ, đặc biệt là loại nhiều nước như dưa hấu, cam, dưa leo,…và tránh ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ.

Bạn có thể quan tâm:

• 8 loại thực phẩm chống lão hóa mà bạn có thể thêm vào thực đơn thường ngày
• 12 cách duy trì và cải thiện sức khỏe thận mà bạn nên biết
• 7 thực phẩm giúp tăng cường trao đổi chất mà bạn nên bổ sung vào chế độ ăn uống thường ngày
• 10 thói quen xấu có thể khiến da nhanh lão hóa, hình thành nếp nhăn sớm

1. Thực phẩm có nhiều đường

Tiêu thụ các loại thực phẩm có nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ bị viêm hoặc làm tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn. Nguyên nhân là vì đường có thể kích thích sự phát triển của vi khuẩn và vi rút gây bệnh, đặc biệt là gây rối loạn khuẩn đường ruột – tình trạng mà các vi sinh vật có lợi ít hơn so với các vi sinh vật có khả năng gây hại cho sức khỏe. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều đường còn liên quan đến một số bệnh viêm nhiễm, bao gồm bệnh tim, béo phì và gan nhiễm mỡ.

2. Thức ăn nhanh

Ăn quá nhiều thức ăn nhanh có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe, tiêu biểu nhất phải kể đến béo phì và viêm nhiễm. Nguyên nhân của việc này là do thức ăn nhanh thường chứa nhiều gia vị và các chất phụ gia.

Ví dụ, các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều muối làm tăng sản xuất các protein gây viêm, chẳng hạn như yếu tố hoại tử khối u alpha (TNF-α) và interleukin-6, (IL-6). Lượng muối cao cũng liên quan đến các tình trạng viêm như viêm khớp dạng thấp (RA) và có thể gây xơ vữa động mạch (mảng bám tích tụ trong động mạch), làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

3. Thịt đỏ và thịt chế biến sẵn

Thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, ví dụ như thịt xông khói và xúc xích, được được xếp vào nhóm thực phẩm có nguy cơ gây viêm cao. Thường xuyên tiêu thụ các loại thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có thể làm tăng khả năng mắc viêm mạn tính. Ví dụ, chế độ ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có liên quan đến các dấu hiệu viêm như protein phản ứng C (CRP) và protein gây viêm đại thực bào (MIP) ở những phụ nữ được coi là thừa cân hoặc béo phì. Các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng, ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn sẽ làm tăng nồng độ trimethylamine-N-oxide (TMAO) trong máu, một hợp chất do vi khuẩn đường ruột sản xuất có khả năng gây ra viêm và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

4. Thực phẩm chiên rán

Thực phẩm chiên rán, chẳng hạn như khoai tây chiên, thịt xông khói và gà rán, chứa nhiều AGE – hợp chất được tạo ra thông qua phản ứng giữa đường và protein hoặc chất béo. Chế độ ăn nhiều AGE góp phần làm tăng khả năng gây viêm và stress oxy hóa. Ngoài ra, AGE còn có liên quan đến quá trình lão hóa nhanh cũng như làm tăng nguy cơ mắc nhiều tình trạng sức khỏe do viêm như tiểu đường, bệnh tim và một số bệnh ung thư.

5. Thực phẩm có hàm lượng muối cao

Ăn các loại thực phẩm có hàm lượng muối cao hoặc thêm quá nhiều muối vào thức ăn có thể làm tăng nguy cơ gây viêm hoặc khiến tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn.

Một nghiên cứu cho thấy lượng muối cao có thể góp phần gây ra bệnh viêm ruột (IBD) – là bệnh lý viêm mãn tính ở ruột, bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng – và làm bệnh trở nên trầm trọng hơn. Nguyên nhân là vì muối ảnh hưởng tiêu cực đến vi khuẩn đường ruột, làm giảm mức độ vi khuẩn bảo vệ và làm tăng tình trạng viêm ở đường tiêu hóa.

6. Chất tạo ngọt nhân tạo

Một số chất tạo ngọt nhân tạo, như aspartame và sucralose, được cho là có thể làm tăng nguy cơ bị viêm. Cụ thể, một số thí nghiệm cho thấy tiêu thụ chất tạo ngọt nhân tạo (aspartame) có thể gây ra những thay đổi tiêu cực ở vi khuẩn đường ruột và thúc đẩy môi trường gây viêm trong đường tiêu hóa. Các nghiên cứu trên động vật cũng phát hiện sucralose có thể làm giảm vi khuẩn bifidobacteria có lợi và làm tăng vi khuẩn đường ruột gây viêm, dẫn đến tình trạng viêm ruột. Mặc dù các nghiên cứu trên người còn hạn chế nhưng đây cũng là những cảnh báo mà bạn cần lưu ý.

7. Rượu

Rượu là tác nhân hàng đầu gây viêm cho cơ thể. Cụ thể, rượu làm tổn thương các mô và kích hoạt sự hình thành các gốc tự do, dẫn đến tình trạng viêm. Uống rượu cũng làm tăng sản xuất các protein gây viêm như TNF-α. Khi uống rượu trong thời gian dài, nồng độ TNF-α tăng có thể gây tổn thương các cơ quan như gan và dẫn đến bệnh gan do rượu (ALD). Để ngăn ngừa và hạn chế tối đa tình trạng viêm, bạn nên ngừng sử dụng rượu hoặc chỉ uống với lượng vừa phải.

Dưới đây là 7 loại thực phẩm có thể gây viêm cực phổ biến. Để ngăn ngừa và cải thiện tình trạng viêm, bạn nên hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm trên. Điều này sẽ giúp cải thiện đáng kể sức khỏe của bạn.

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

• Tăng huyết áp tĩnh mạch là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
• 10 loại thực phẩm cần tránh khi bạn bị viêm dạ dày
• 7 thực phẩm giúp tăng cường trao đổi chất mà bạn nên bổ sung vào chế độ ăn uống thường ngày
• 15 cách cải thiện sức khỏe đường ruột đơn giản, hiệu quả và an toàn mà bạn có thể thực hiện ngay tại nhà
• 10 loại thực phẩm gây ợ nóng mà bạn nên lưu ý
• 10+ thực phẩm giúp tăng cường miễn dịch: Ngon – bổ – dễ tìm!
• 10+ loại thực phẩm tốt cho xương cực phổ biến và dễ tìm mà bạn có thể đưa vào thực đơn hằng ngày
• 10 loại thực phẩm giàu protein thực vật mà những người ăn chay không nên bỏ qua
• 10 thực phẩm có khả năng giảm nguy cơ ung thư mà bạn nên biết
• 16 mẹo giảm cân “lười biếng” không cần kiêng khem, càng ăn càng gầy!

1. Các món cay

Cảm giác cay nóng có thể giúp tăng hương vị của món ăn cũng như kích thích vị giác của người ăn. Tuy nhiên, người bị viêm dạ dày không nên ăn nhiều thực phẩm cay nóng. Nguyên nhân là vì đồ ăn cay nóng có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, tăng sản xuất axit dạ dày, từ đó làm trầm trọng hơn tình trạng viêm. Để ngăn ngừa và cải thiện viêm dạ dày, bạn nên tập thói quen ăn uống thanh đạm, ít gia vị, đặc biệt là các gia vị cay như ớt, tiêu, wasabi,…

2. Thực phẩm chiên rán

Thực phẩm chiên rán thường nhiều chất béo bão hòa, rất khó tiêu hóa nên dễ gây đầy hơi, chướng bụng và có thể làm kích ứng dạ dày. Những thực phẩm này có xu hướng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, thúc đẩy trào ngược axit và làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm dạ dày cũng như góp phần làm tăng tình trạng viêm. Hạn chế tiêu thụ thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ sẽ là cách để cải thiện tình trạng viêm dạ dày của bạn.

3. Rượu bia

Uống quá nhiều rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra và làm trầm trọng hơn tình trạng viêm dạ dày. Cồn, axit axetic, axit tartaric, histamine,…có trong rượu bia khiến dạ dày tiết ra nhiều axit dịch vị, làm kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày, tăng nguy cơ viêm nhiễm. Uống rượu bia trong thời gian bị viêm dạ dày có thể làm tăng cơn đau và làm trầm trọng thêm tình trạng viêm. Vì lý do này, bạn nên tránh xa rượu bia nếu muốn ngăn ngừa và cải thiện bệnh viêm dạ dày.

4. Đồ uống có ga

Không chỉ rượu bia mà các đồ uống có ga, chẳng hạn như nước ngọt và soda, cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm dạ dày. Nguyên nhân là vì các loại nước ngọt có ga chứa nhiều khí CO2 (carbon dioxide) và thường có chứa axit. Các thành phần này gây đầy hơi và tăng áp lực trong dạ dày, thúc đẩy trào ngược axit, gây kích ứng thêm niêm mạc dạ dày. Vì lý do này, tốt nhất bạn không nên uống các loại nước có ga khi bị viêm dạ dày.

5. Cà phê

Cà phê và các loại đồ uống có chứa caffein khác, chẳng hạn như trà, có thể làm tăng tiết axit và dịch vị dạ dày. Do đó, tiêu thụ quá nhiều các loại đồ uống này có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm dạ dày. Vì vậy, các chuyên gia y tế khuyến cáo rằng người mắc bệnh dạ dày không nên sử dụng cà phê để tránh bệnh trở nên nặng hơn.

6. Trái cây họ cam quýt

Các loại trái cây họ cam quýt như cam, chanh, quýt, bưởi,…cũng thuộc nhóm thực phẩm cần tránh khi bị viêm dạ dày do chúng có hàm lượng axit citric cao, dễ làm tăng tiết axit dịch vị, bào mòn niêm mạc dạ dày. Vì vậy, người mắc bệnh viêm loét dạ dày nên hạn chế sử dụng loại trái cây này.

7. Socola

Đối với những ai bị viêm dạ dày, nên kiêng hoặc hạn chế ăn socola. Theobromine và caffeine có trong socola có thể làm giãn cơ thực quản dưới và đồng thời kích thích tiết axit dạ dày, gây trào ngược dạ dày thực quản. Socola cũng thường chứa nhiều đường và chất béo, những thành phần có thể làm chậm quá trình tiêu hóa và gây kích ứng dạ dày. Chính vì thế, đối với những người bị viêm dạ dày, nên hạn chế tiêu thụ hoặc kiêng hoàn toàn socola.

8. Sữa và các sản phẩm từ sữa

Sữa và các sản phẩm từ sữa – chẳng hạn như sữa chua Hy Lạp, pho mát, kem,… – có thể khó tiêu đối với những người bị viêm dạ dày vì chúng thúc đẩy tăng sản xuất axit dạ dày, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng viêm niêm mạc dạ dày. Để ngăn ngừa và cải thiện tình trạng viêm dạ dày, bạn nên chọn các sản phẩm từ sữa ít béo hoặc nếu có thể, hãy chọn các sản phẩm thay thế có nguồn gốc thực vật như sữa hạnh nhân, sữa đậu nành hoặc sữa yến mạch.

9. Hành tây

Đối với những người mắc các vấn đề về dạ dày, cụ thể là viêm dạ dày, thì không nên ăn quá nhiều hành tây, đặc biệt là hành tây sống. Các hợp chất có trong hành tây có thể kích thích sản xuất khí, tăng áp lực trong dạ dày, kích thích tiết axit dạ dày thúc đẩy trào ngược axit. Đối với những người bị viêm dạ dày, tốt hơn là nên bạn nên hạn chế tiêu thụ hành tây. Nếu muốn ăn, hãy nấu chín và chỉ ăn với số lượng nhỏ.

10. Tỏi

Tỏi có nhiều tác dụng đối với sức khỏe nhưng những người bệnh bị đau dạ dày lại không nên ăn nhiều tỏi, đặc biệt là tỏi sống. Vị cay nóng, hợp chất fructan và alliin (tiền chất của allicin) có trong tỏi có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và tăng tiết axit dạ dày. Do đó, nếu bạn ăn nhiều tỏi sống, đặc biệt là khi đói, có thể bị ợ nóng, đầy hơi, thậm chí là viêm loét dạ dày. Ăn tỏi chín hoặc đã lên men với số lượng vừa phải và không ăn khi đói là cách ngăn ngừa, cải thiện tình trạng viêm dạ dày hiệu quả.

Bạn có thể quan tâm:

• 10 loại thực phẩm gây ợ nóng mà bạn nên lưu ý
• 15 cách cải thiện sức khỏe đường ruột đơn giản, hiệu quả và an toàn mà bạn có thể thực hiện ngay tại nhà
• 8 cách hạ đường huyết không cần dùng thuốc, lưu ngay!

1. Các món cay nóng

Thực phẩm chứa nhiều gia vị cay như ớt, tiêu,…có thể kích thích dạ dày và gây ra ợ nóng. Nguyên nhân là vì apsaicin – một hợp chất có nhiều trong ớt và gây ra cảm giác đau, nóng – có thể kích thích các tế bào thần kinh cảm giác ở niêm mạc dạ dày, làm tăng sự tiết dịch vị trong dạ dày. Điều này có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng ợ nóng. Do đó, để ngăn ngừa tình trạng ợ nóng khó chịu, bạn nên hạn chế ăn các món có nhiều gia vị cay nhé!

2. Trái cây họ cam quýt

Các loại trái cây họ cam quýt như bưởi, cam, chanh,…cũng nằm trong nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gây ra ợ nóng. Giải thích cho việc này, các nhà khoa học cho rằng, các loại trái cây họ cam quýt rất giàu axit. Khi ăn, chúng có thể kích thích niêm mạc dạ dày, tăng tiết axit trong dạ dày, từ đó gây ra tình trạng ợ nóng, trào ngược. Để hạn chế nguy cơ ợ nóng, bạn không nên ăn các loại trái cây này sau khi uống rượu hoặc đang đói.

3. Socola

Tin xấu cho những người nghiện socola là món ăn thơm ngon này có thể là nguyên nhân khiến bạn bị ợ nóng, đặc biệt là với những người đang mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Nguyên nhân là vì socola đã được chứng minh là làm giảm giãn cơ thắt thực quản dưới, từ đó làm tăng nguy cơ trào ngược và ợ nóng do có chứa caffeine và theobromine. Tuy nhiên, không phải ai ăn socola cũng bị ợ nóng và bạn có thể ăn thử một ít để kiểm tra tình trạng của mình.

4. Bạc hà

Một thực tế có thể khiến nhiều người bất ngờ là bạc hà là một trong số các thực phẩm làm tăng nguy cơ mắc trào ngược dạ dày và ợ nóng. Cụ thể, một số chất trong bạc hà có thể làm giãn cơ thắt thực quản, khiến axit dạ dày trào ngược trở lại.

5. Cà chua

Tương tự trái cây họ cam quýt, cà chua có hàm lượng axit cao, tiêu biểu là axit citric và axit malic, có thể làm trầm trọng hơn tình trạng trào ngược axit và ợ nóng. Nếu bạn ăn cà chua khi bụng đói, nguy cơ trào ngược axit và ợ nóng sẽ tăng lên nhiều lần.

6. Cà phê

Cà phê là một trong số những thực phẩm hàng đầu gây ợ nóng. Nguyên nhân là vì cà phê không chỉ có tính axit mà còn chứa caffeine. Cụ thể, cà phê có tính axit nhẹ, có thể gây kích ứng niêm mạc thực quản và kích thích dạ dày sản xuất nhiều axit hơn bình thường. Trong khi đó, lượng lớn caffeine trong cà phê không chỉ làm tăng độ axit trong dạ dày mà còn làm giãn cơ thắt thực quản dưới. Tất cả những điều này có thể gây ra và làm trầm trọng hơn chứng trào ngược axit và ợ nóng.

7. Đồ uống có ga

Đồ uống có ga có thể khiến chứng ợ nóng trở nên tồi tệ hơn vì chúng chứa nhiều khí cacbonic, làm tăng lượng khí trong hệ tiêu hóa của bạn. Khí dư thừa có nghĩa là nguy cơ đầy hơi cao hơn và áp lực lên cơ thắt thực quản dưới của bạn nhiều hơn, cả hai đều có thể dẫn đến chứng ợ nóng. Ngoài ra, đồ uống có ga thường có chứa axit, có thể làm thay đổi nồng độ axit trong đường tiêu hóa, tăng nguy cơ trào ngược axit và ợ nóng.

8. Thực phẩm chiên, rán

Thực phẩm chiên, rán nhiều dầu mỡ cũng có thể là nguyên nhân gây ra chứng ợ nóng. Lý do cho việc này là vì lượng chất béo dồi dào trong các loại thực phẩm chiên thường khó tiêu hóa, khiến thức ăn tồn đọng lâu trong ruột và dạ dày. Điều này sẽ làm tăng nguy cơ trào ngược axit và ợ nóng.

9. Hành tây

Một trong số các “tác dụng phụ” của hành tây chính là chúng có thể gây ra hoặc làm trầm trọng hơn tình trạng ợ nóng. Cụ thể, một số hợp chất có trong hành tây có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản, ợ nóng. Đáng nói là mùi vị hăng nồng của hành tây càng khiến tình trạng trào ngược và ợ nóng trở nên khó chịu hơn gấp nhiều lần. Chính vì thế, những người bị ợ nóng hoặc bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) nên hạn chế ăn hành tây.

10. Tỏi

Ăn tỏi quá nhiều, đặc biệt là tỏi tươi, có thể gây ra tình trạng khó tiêu, trào ngược axit hay ợ nóng. Nguyên nhân là do tỏi có chứa nhiều allicin. Chất này có thể làm tăng axit dạ dày và kích thích ợ nóng.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 thực phẩm giúp tăng cường trao đổi chất mà bạn nên bổ sung vào chế độ ăn uống thường ngày
• 15 cách cải thiện sức khỏe đường ruột đơn giản, hiệu quả và an toàn mà bạn có thể thực hiện ngay tại nhà
• Không béo nhưng bụng to: 6 động tác yoga giảm béo bụng hiệu quả

1. Tiêu chảy

Tiêu chảy là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của chứng không dung nạp lactose. Tiêu chảy có thể xảy ra khi lactose không được tiêu hóa trong ruột non, khiến nước di chuyển vào đường tiêu hóa, dẫn đến phân lỏng. Tình trạng này thường không quá nghiêm trọng hay kéo dài, đa phần chỉ xảy ra một hoặc hai lần sau khi tiêu thụ các thực phẩm có chứa lactose khoảng 30 phút đến 2 tiếng.

2. Táo bón

Tuy không phổ biến bằng tiêu chảy, thế nhưng, chứng không dung nạp lactose vẫn có thể gây táo bón ở một số người. Nguyên nhân của việc này được cho là có liên quan đến khí metan do vi khuẩn đường ruột sản xuất, làm giảm nhu động ruột.

3. Đầy hơi, chướng bụng

Đầy hơi, chướng bụng là các dấu hiệu không dung nạp lactose phổ biến. Nguyên nhân của tình trạng này là do quá trình lên men lactose của vi khuẩn trong ruột kết tạo ra các khí như hydro, carbon dioxide và methane. Sự tích tụ các khí trong quá trình tiêu hóa sẽ dẫn đến đầy hơi, chướng bụng, gây căng tức và khó chịu.

4. Đau bụng

Một dấu hiệu phổ biến khác của chứng không dung nạp lactose là đau bụng. Điều này là do quá trình lên men và sản xuất khí trong ruột kết, dẫn đến khó chịu và chuột rút ở vùng bụng. Tùy thuộc vào cơ thể và khả năng dung nạp lactose của mỗi người mà cường độ và tần suất của cơn đau sẽ khác nhau, có thể chỉ đau nhẹ nhưng cũng có thể đau quặn, dữ dội.

5. Buồn nôn và nôn

Trên thực tế, một số người sẽ phản ứng nhanh và mạnh đối với lactose. Trong những trường hợp này, cơ thể sẽ cố gắng từ chối lactose trước khi nó đi vào phần còn lại của hệ tiêu hóa bằng cách phản ứng tiêu cực với việc ăn các loại thực phẩm có chứa lactose, từ đó gây ra cảm giác buồn nôn và nôn.

6. Đau đầu/Đau nửa đầu

Đau đầu và đau nửa đầu là những triệu chứng phổ biến nhất của chứng không dung nạp thực phẩm, trong đó bao gồm cả tình trạng không dung nạp lactose. Một nghiên cứu liên kết chứng đau nửa đầu với chứng không dung nạp lactose cho thấy, đối với những người kém hấp thu lactose, tình trạng đau đầu tăng đáng kể khi tiêu thụ lactose (Southern Pain and Neurological).

7. Mệt mỏi

Mệt mỏi là dấu hiệu phổ biến của tình trạng nhạy cảm với thực phẩm hay dị ứng, bao gồm cả chứng không dung nạp lactose. Đây cũng có thể là do phản ứng miễn dịch của cơ thể khi ăn phải thực phẩm có chứa lactose. Khi bạn ăn phải thứ gì đó mà cơ thể thực sự không thích, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để xử lý và đào thải nó. Điều này khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, từ đó gây ra tình trạng mệt mỏi và yếu ớt.

Bạn có thể quan tâm:

• 10 thực phẩm có khả năng giảm nguy cơ ung thư mà bạn nên biết
• 12 dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn có thể đang thừa estrogen
• 8 cách giảm nguy cơ mắc ung thư ruột kết mà bạn nên biết

1. Tổng quan về kinh nguyệt

Kinh nguyệt là một quá trình sinh lý bình thường ở phụ nữ, đánh dấu sự trưởng thành về giới tính và khả năng sinh sản. Chu kỳ kinh nguyệt trung bình kéo dài khoảng 28 ngày, tuy nhiên, mỗi người phụ nữ có thể có chu kỳ kinh riêng. Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng bất thường về chu kỳ kinh nguyệt hay lượng máu của kỳ kinh, hoặc cả hai. Điều này có thể biểu hiện qua nhiều hình thức khác nhau, từ việc kinh nguyệt quá nhiều/quá ít, đến việc kinh nguyệt không đều đặn hoặc hoàn toàn không có kinh.

2. Dấu hiệu khi bị rối loạn kinh nguyệt

Rối loạn kinh nguyệt không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về chu kỳ kinh mà còn là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Các triệu chứng như rong kinh, thống kinh, thiểu kinh, cường kinh, vô kinh và chu kỳ kinh không đều đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ.

Cụ thể, các triệu chứng này có thể gây ra mệt mỏi, thiếu máu, đau bụng dữ dội, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và các hoạt động hàng ngày. Trong một số trường hợp, rối loạn kinh nguyệt còn có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng hơn như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung hoặc các rối loạn nội tiết.

Một số triệu chứng thường gặp:

Rong kinh

Rong kinh là tình trạng kinh nguyệt kéo dài quá 7 ngày và lượng máu kinh nhiều hơn bình thường, có thể gây ra mệt mỏi, chóng mặt và thiếu máu. Nguyên nhân có thể do rối loạn đông máu, u xơ tử cung hoặc các bệnh lý khác.

Ngoài ra, rong kinh còn có thể đi kèm với các triệu chứng như đau bụng dưới, đau lưng, mệt mỏi kéo dài và thay đổi tâm trạng.

Thống kinh

Thống kinh là tình trạng đau bụng dữ dội xảy ra trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt. Đau có thể lan rộng ra lưng, đùi và ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày. Một số phụ nữ còn bị buồn nôn, tiêu chảy hoặc chóng mặt. Nguyên nhân gây thống kinh có thể do co thắt tử cung quá mạnh, lạc nội mạc tử cung hoặc u xơ tử cung.

Thiếu kinh

Thiếu kinh là tình trạng kinh nguyệt quá ít hoặc không có kinh trong 3 tháng liên tiếp. Nguyên nhân có thể do rối loạn nội tiết, suy dinh dưỡng, căng thẳng, hoặc các bệnh lý như buồng trứng đa nang. Thiếu kinh có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng hơn như vô sinh.

Cường kinh

Cường kinh là tình trạng kinh nguyệt quá nhiều, làm mất máu quá nhiều cho cơ thể. Điều này có thể dẫn đến thiếu máu, mệt mỏi, chóng mặt và thậm chí là suy nhược cơ thể. Nguyên nhân gây cường kinh có thể do rối loạn đông máu, u xơ tử cung hoặc do các polyp tử cung.

Vô kinh

Vô kinh là tình trạng ngừng kinh nguyệt hoàn toàn. Nguyên nhân có thể do mang thai, mãn kinh sớm, rối loạn nội tiết, hoặc các bệnh lý phụ khoa khác. Vô kinh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của phụ nữ.

Màu kinh bất thường

Kinh nguyệt có màu đen, nâu hoặc có cục máu đông có thể là do máu lưu lại trong tử cung quá lâu trước khi được đào thải ra ngoài, hoặc do các vấn đề về đông máu. Ngoài ra, màu sắc kinh nguyệt bất thường cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung, polyp tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung.

3. Tác động của rối loạn kinh nguyệt đối với sức khỏe

Rối loạn kinh nguyệt không chỉ gây ra những khó chịu trong cuộc sống hàng ngày mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe sinh sản và tổng thể của phụ nữ. Cụ thể:

• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: Đau bụng kinh dữ dội, rong kinh kéo dài, hoặc kinh nguyệt không đều có thể gây ra mệt mỏi, căng thẳng, giảm tập trung, ảnh hưởng đến công việc và các mối quan hệ xã hội.
• Tăng nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa: Rối loạn kinh nguyệt thường đi kèm với các bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu. Những bệnh lý này không chỉ gây ra các triệu chứng khó chịu mà còn có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

  

• Gây khó khăn trong việc mang thai: Rối loạn kinh nguyệt có thể là dấu hiệu của các vấn đề về rụng trứng, gây khó khăn trong việc thụ thai. Ngoài ra, các bệnh lý đi kèm như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
• Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý: Rối loạn kinh nguyệt có thể gây ra các vấn đề về tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm, giảm ham muốn tình dục, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

• Tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính: Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt có nguy cơ cao mắc các bệnh mãn tính như bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì.
• Ảnh hưởng đến làn da và tóc: Rối loạn nội tiết do rối loạn kinh nguyệt có thể gây ra các vấn đề về da như mụn trứng cá, da nhờn và rụng tóc.

4. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về kinh nguyệt, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Đặc biệt, bạn nên đi khám nếu:

• Chu kỳ kinh nguyệt đột ngột thay đổi.
• Đau bụng kinh quá mức, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.
• Kinh nguyệt kéo dài quá 7 ngày hoặc quá ít.
• Có các triệu chứng khác như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu.

Xem video chia sẻ từ chuyên gia bác sĩ đông y về rối loạn kinh nguyệt, để biết rõ hơn thế nào là kinh nguyệt bình thường, kinh nguyệt bất thường.

5. Nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt

Nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt có thể do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

Rối loạn nội tiết

Sự mất cân bằng hormone estrogen và progesterone là nguyên nhân phổ biến gây rối loạn kinh nguyệt. Các vấn đề về tuyến giáp, buồng trứng đa nang cũng có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố và gây ra các bất thường về kinh nguyệt.

Các bệnh lý phụ khoa

Bên cạnh u xơ tử cung, viêm vùng chậu và lạc nội mạc tử cung, các bệnh lý khác như polyp tử cung, ung thư cổ tử cung cũng có thể gây ra rối loạn kinh nguyệt.

Các vấn đề về sức khỏe tổng thể

Ngoài béo phì, suy dinh dưỡng, tiểu đường và bệnh tuyến giáp, các bệnh lý mãn tính khác như bệnh celiac, bệnh Crohn cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.

Stress

Căng thẳng kéo dài làm tăng sản xuất hormone cortisol, gây ảnh hưởng đến sự cân bằng nội tiết tố và làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Ngoài ra, stress còn có thể làm giảm khả năng miễn dịch, tăng nguy cơ viêm nhiễm và gây ra các vấn đề về sức khỏe khác.

Sử dụng thuốc

Một số loại thuốc như thuốc tránh thai, thuốc điều trị ung thư, thuốc chống viêm không steroid, thuốc chống co giật có thể gây ra các tác dụng phụ lên chu kỳ kinh nguyệt.

Các yếu tố khác

Tuổi tác, lối sống không lành mạnh, phẫu thuật vùng chậu, các yếu tố di truyền cũng có thể góp phần gây ra rối loạn kinh nguyệt.

6. Phòng ngừa rối loạn kinh nguyệt bằng cách nào?

Để phòng ngừa rối loạn kinh nguyệt, bạn nên tham khảo một số gợi ý dưới đây:

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

• Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, các loại hạt để cung cấp vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
• Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn: Giảm thiểu việc tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo bão hòa và chất bảo quản.
• Uống đủ nước: Nước giúp đào thải độc tố và duy trì sự cân bằng nội tiết.

Tập thể dục đều đặn

• Các bài tập nhẹ nhàng: Yoga, đi bộ, bơi lội giúp giảm stress, cải thiện tuần hoàn máu và điều hòa hormone.
• Tránh tập luyện quá sức: Việc tập luyện quá sức có thể gây căng thẳng cho cơ thể và ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.

Quản lý stress

• Tìm kiếm các phương pháp thư giãn: Thiền, nghe nhạc, đọc sách, dành thời gian cho bản thân… giúp giảm căng thẳng hiệu quả.
• Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ ngon giúp cơ thể phục hồi và điều hòa hormone.

Duy trì cân nặng hợp lý

Cân nặng ổn định giúp duy trì sự cân bằng nội tiết tố. Để duy trì cân nặng ổn định, hãy kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Tránh các phương pháp giảm cân cấp tốc hoặc chế độ ăn kiêng quá khắt khe, vì chúng có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe và làm mất cân bằng nội tiết tố.

Khám phụ khoa định kỳ

Khám phụ khoa định kỳ là một việc làm vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Việc khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý phụ khoa có thể gây rối loạn kinh nguyệt, chẳng hạn như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung. Khi phát hiện bệnh sớm, việc điều trị sẽ trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ tư vấn cho bạn về các vấn đề sức khỏe sinh sản và những biện pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp.

Tránh sử dụng thuốc tùy tiện

Trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là thuốc tránh thai, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Giữ vệ sinh vùng kín

• Vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày: Sử dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ.
• Tránh mặc quần lót quá chật: Chọn quần bằng chất liệu cotton, thoáng mát, fit người.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho lời khuyên của bác sĩ. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

Tóm lại, rối loạn kinh nguyệt là một vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe sinh sản. Để phòng ngừa và điều trị hiệu quả, bạn nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, giảm stress và khám phụ khoa định kỳ. Nếu bạn đang gặp phải bất kỳ dấu hiệu nào của rối loạn kinh nguyệt, hãy tìm đến sự tư vấn của bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Rối loạn kinh nguyệt không còn là điều phải lo lắng nếu bạn có kiến thức và sự chăm sóc đúng cách.

Cúm thường là gì?

Định nghĩa cúm thường

Cúm thường là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do các loại virus cúm gây ra, phổ biến nhất là các virus thuộc họ Rhinovirus, Adenovirus và virus cúm mùa. Đây là tình trạng sức khỏe mà hầu hết mọi người đều gặp phải, đặc biệt vào những thời điểm giao mùa.

Hiểu rõ về loại cúm này, sẽ giúp bạn phân biệt được cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào, từ đó việc phòng tránh bệnh sẽ hiệu quả hơn.

Nguyên nhân và các loại virus gây cúm thông thường

Cúm thường chủ yếu do các virus lây truyền qua đường hô hấp. Những virus này thường xâm nhập cơ thể qua:

• Không khí: Khi tiếp xúc với giọt bắn từ người bệnh qua ho, hắt hơi.
• Tiếp xúc trực tiếp: Chạm vào bề mặt nhiễm virus và đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Các loại virus phổ biến gây cúm thông thường bao gồm Rhinovirus (nguyên nhân hàng đầu), Coronavirus (trừ các biến thể gây bệnh nghiêm trọng) và một số chủng Enterovirus.

Hiểu rõ nguyên nhân này sẽ giúp bạn biết cách phòng ngừa hiệu quả, đồng thời phân biệt cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào.

Triệu chứng phổ biến của cúm thường

Người mắc cúm thường sẽ gặp các triệu chứng nhẹ đến trung bình như:

• Nghẹt mũi, sổ mũi hoặc đau họng.
• Ho, đau đầu và mệt mỏi.
• Sốt nhẹ hoặc không sốt, kèm theo đau cơ và khớp.

Dù các triệu chứng này không nghiêm trọng như cúm A, nhưng việc nhận biết và điều trị đúng cách rất quan trọng.

Cúm A là gì?

Định nghĩa cúm A

Cúm A là một dạng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra. Virus cúm A thuộc họ Orthomyxoviridae và có khả năng gây bệnh nghiêm trọng, đặc biệt khi bùng phát thành dịch.

Đây là loại cúm có mức độ lây lan nhanh và thường nặng hơn cúm thường. Hiểu định nghĩa về cúm A sẽ giúp bạn nhận biết cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào mà có cách xử lý kịp thời.

Phân loại và đặc điểm virus cúm A (ví dụ: H1N1, H5N1)

Virus cúm A được phân loại thành nhiều chủng dựa trên protein bề mặt Hemagglutinin (H) và Neuraminidase (N). Một số chủng phổ biến và nguy hiểm bao gồm:

• H1N1: Chủng gây ra đại dịch cúm năm 2009, thường được gọi là cúm lợn.
• H5N1: Chủng cúm gia cầm, có tỷ lệ tử vong cao khi lây nhiễm sang người.
• H3N2: Một chủng cúm mùa phổ biến, gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hơn ở người cao tuổi và trẻ nhỏ.

Khả năng biến đổi liên tục của virus cúm A khiến việc phòng ngừa và điều trị trở nên khó khăn. Vì vậy, cần hiểu cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào sẽ giúp bạn đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của từng loại cúm.

Triệu chứng cúm A

Người mắc cúm A thường gặp các triệu chứng rõ rệt và nghiêm trọng hơn so với cúm thường, bao gồm:

• Sốt cao đột ngột, thường trên 38 độ C.
• Đau họng, ho khan và nghẹt mũi.
• Đau nhức cơ và khớp, kèm theo mệt mỏi toàn thân.
• Ớn lạnh, đổ mồ hôi và cảm giác khó thở.
• Một số trường hợp có thể xuất hiện buồn nôn hoặc tiêu chảy.

So với cúm thường, cúm A có nguy cơ dẫn đến biến chứng cao hơn như viêm phổi, suy hô hấp và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Do đó, bạn nên biết phân biệt cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào để có thể nhận biết bệnh sớm và đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp.

Cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào?

Cách phòng ngừa cúm thường và cúm A

Sau khi hiểu được cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào, tiếp theo hãy tìm hiểu các biện pháp phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe an toàn nhé.

Các biện pháp phòng ngừa chung cho cả hai loại cúm

• Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc nơi công cộng hoặc người bệnh để giảm nguy cơ nhiễm cúm thường và cúm A.
• Đeo khẩu trang: Sử dụng khẩu trang khi đến những nơi đông người hoặc trong mùa dịch để hạn chế lây nhiễm cúm A qua giọt bắn.
• Vệ sinh môi trường sống: Làm sạch và khử trùng các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn ghế, giúp ngăn ngừa virus cúm A và cúm thông thường.
• Tăng cường sức đề kháng: Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, uống nhiều nước, ngủ đủ giấc và duy trì thói quen tập thể dục để cơ thể khỏe mạnh và tăng khả năng chống lại cúm thường cũng như cúm A.
• Hạn chế tiếp xúc: Tránh tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng cúm hoặc bị bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm cúm A.

Lưu ý tiêm vaccine phòng cúm A và cúm mùa

Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa cúm, đặc biệt là cúm A. Các loại vaccine cúm mùa hiện nay được thiết kế để bảo vệ cơ thể khỏi nhiều chủng virus, bao gồm cả các biến thể phổ biến của cúm A. Nên:

• Tiêm phòng hàng năm vì virus cúm, bao gồm cúm thường và cúm A, thường xuyên thay đổi.
• Thực hiện tiêm vaccine đúng lịch và đúng liều lượng, đặc biệt với trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, và người có bệnh nền.

Hiểu rõ cách phòng ngừa sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, đồng thời giảm nguy cơ lây nhiễm cả cúm thường và cúm A trong mùa dịch.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần thăm khám y tế

Dù bạn mắc cúm thường hay cúm A, việc nhận biết dấu hiệu nghiêm trọng là rất quan trọng. Hãy đến gặp bác sĩ ngay nếu xuất hiện:

• Sốt cao kéo dài trên 3 ngày, không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
• Khó thở, thở gấp, hoặc đau tức ngực, đặc biệt ở người mắc cúm A.
• Mệt mỏi quá mức, không thể ăn uống hoặc sinh hoạt bình thường.
• Ho kèm đờm có màu lạ hoặc có máu.
• Triệu chứng ngày càng nặng, dù đã chăm sóc tại nhà.

Đối tượng nguy cơ cao (trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền)

Những đối tượng dễ gặp biến chứng khi mắc bệnh, đặc biệt là cúm A, bao gồm:

• Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh.
• Người cao tuổi trên 65 tuổi.
• Phụ nữ mang thai hoặc vừa sinh con.
• Người mắc bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, hoặc suy giảm miễn dịch.

Việc nhận biết cúm thường và cúm A khác nhau như thế nào sẽ giúp bạn chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời. Hãy luôn duy trì lối sống lành mạnh, rửa tay thường xuyên, tiêm vaccine đầy đủ và đừng chủ quan trước các dấu hiệu của bệnh.

Bệnh gút là gì? Có trị dứt điểm được không?

Bệnh gút là một căn bệnh mãn tính của chuyển hóa purin, dẫn đến tăng nồng độ acid uric trong máu và hình thành tinh thể urat lắng đọng ở các khớp, gây đau nhức, sưng tấy, khó chịu dai dẳng cho người bệnh. Tính chất mãn tính của bệnh này đồng nghĩa với việc không có phương pháp nào có thể loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân gốc rễ. Tuy nhiên, với các biện pháp điều trị hiện đại, người bệnh có thể kiểm soát tốt các triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo Hiệp hội Thấp Khớp Hoa Kỳ (ACR), việc kiểm soát tốt nồng độ acid uric trong máu là yếu tố quan trọng nhất để đạt được các mục tiêu này. Điều trị sớm bệnh gút là rất quan trọng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc bắt đầu điều trị khi các triệu chứng còn nhẹ có thể giúp ngăn ngừa tổn thương khớp vĩnh viễn và giảm nguy cơ gây biến chứng.

4 cách điều trị bệnh gút hiệu quả

1. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát và điều trị bệnh gút. Bên cạnh việc hạn chế các loại thực phẩm giàu purin, người bệnh nên ưu tiên bổ sung các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E để giảm viêm và bảo vệ các khớp. Việc xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng và khoa học không chỉ giúp kiểm soát bệnh gút mà còn cải thiện tổng thể sức khỏe người bệnh.

Khuyến cáo:

• Uống đủ nước: Giúp đào thải acid uric ra khỏi cơ thể hiệu quả.
• Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ: Giúp giảm hấp thu acid uric.
• Giảm cân: Béo phì là một yếu tố nguy cơ lớn của bệnh gút.
• Hạn chế ăn thực phẩm giàu purin: Thịt đỏ (bò, cừu, bê,…), nội tạng động vật, hải sản, nấm, đậu que,…

Xem thêm: Bệnh gút nên ăn gì và kiêng gì?

2. Điều trị các đợt gout cấp bằng thuốc

Khi cơn gút cấp xảy ra, các loại thuốc như NSAIDs, colchicine, corticosteroid và thuốc giảm acid uric máu sẽ giúp làm giảm nhanh chóng các triệu chứng đau, sưng viêm, giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường. Điều trị kịp thời các đợt cấp không chỉ giảm đau mà còn giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như tổn thương khớp vĩnh viễn.

Chi tiết:

• Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Giúp giảm đau, sưng viêm nhanh chóng.
• Colchicine: Giảm viêm và giảm nồng độ acid uric trong máu.
• Nhóm thuốc corticosteroid: Dùng trong trường hợp bệnh nặng, không đáp ứng với các thuốc khác.
• Thuốc điều trị giảm acid uric máu: Giúp làm giảm nồng độ acid uric trong máu, ngăn ngừa sự hình thành tinh thể urat.

3. Thay đổi lối sống lành mạnh

Để điều trị bệnh gút hiệu quả, việc thay đổi lối sống cũng là một yếu tố quan trọng. Tập thể dục đều đặn, giảm stress và duy trì cân nặng hợp lý sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện chức năng tim mạch và giảm gánh nặng lên các khớp. Hãy biến việc thay đổi lối sống lành mạnh thành một thói quen hàng ngày để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất.

Khuyến cáo:

• Tập thể dục đều đặn: Giúp giảm cân, tăng cường sức khỏe tim mạch và khớp.
• Giữ tinh thần thoải mái: Stress có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh gút.
• Tránh các yếu tố nguy cơ: Hạn chế rượu bia, các chất kích thích.

4. Cách điều trị gút bằng bài thuốc dân gian

Một số bài thuốc dân gian được cho là có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh gút như lá lốt (tác dụng giảm đau, tiêu viêm), lá tía tô (tác dụng giảm đau, kháng viêm) giúp làm dịu các cơn đau nhức do bệnh gout gây ra.

Cách sử dụng lá lốt và lá tía tô hỗ trợ điều trị bệnh gút

1. Bài thuốc ngâm chân

Nguyên liệu:

• 30g lá lốt tươi
• 1 lít nước
• Muối (một ít)

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá lốt, đun sôi với 1 lít nước.
• Để nước nguội bớt, cho thêm một ít muối rồi ngâm chân vào hỗn hợp này khoảng 30 phút.
• Thực hiện đều đặn mỗi ngày.

2. Bài thuốc đắp

Nguyên liệu:

• Lá lốt hoặc lá tía tô tươi
• Muối (một ít)

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá, giã nát hoặc xay nhuyễn cùng với một ít muối.
• Đắp hỗn hợp lên vùng khớp bị đau, dùng gạc băng cố định.
• Để khoảng 20-30 phút rồi rửa sạch.
• Thực hiện 2-3 lần/ngày.

3. Bài thuốc uống

Nguyên liệu:

Lá tía tô tươi

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá tía tô, đun sôi với nước.
• Uống nước sắc hàng ngày.

Lưu ý:

Việc sử dụng lá lốt và lá tía tô để chữa bệnh gút chỉ nên xem như biện pháp hỗ trợ, không thay thế cho việc điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Các bài thuốc dân gian có thể có tác dụng phụ hoặc tương tác với thuốc khác. Do đó, trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Lưu ý cần nhớ cho người bị gút

• Để kiểm soát tốt bệnh gút, người bệnh cần chú ý đến chế độ ăn uống và lối sống. Hạn chế tối đa thực phẩm giàu purin, tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước. Bên cạnh đó, việc tập luyện vận động đều đặn, giảm cân và quản lý stress cũng rất quan trọng.
• Về thuốc men, hãy tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ và khám sức khỏe định kỳ để theo dõi tình hình bệnh. Chăm sóc bản thân cũng là một phần không thể thiếu. Hãy bảo vệ khớp khỏi chấn thương, vệ sinh sạch sẽ vùng khớp bị viêm và tìm hiểu về bệnh để chủ động hơn trong quá trình điều trị.

Qua bài viết này, chúng ta đã cùng tìm hiểu về những cách điều trị bệnh gút hiệu quả, từ việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sử dụng thuốc tây đến thay đổi lối sống. Việc kết hợp nhiều phương pháp sẽ giúp mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là người bệnh gout cần đồng hành cùng bác sĩ để được tư vấn và theo dõi sát sao quá trình điều trị bệnh.

Bạn đã từng áp dụng cách điều trị bệnh gút nào? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình trong phần bình luận bên dưới nhé!

Triệu chứng của bệnh gút

Bệnh gout thường khởi phát đột ngột với các cơn đau khớp dữ dội, sưng đỏ và nóng. Khớp ngón chân cái là vị trí thường bị tấn công đầu tiên, nhưng bệnh cũng có thể ảnh hưởng đến các khớp khác như mắt cá chân, đầu gối, cổ tay và bàn tay. Cơn đau thường xuất hiện vào ban đêm và có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày. Ngoài ra, người bệnh còn có thể cảm thấy khớp cứng, khó cử động. Nếu không được điều trị kịp thời, các cơn đau gút sẽ tái phát thường xuyên hơn và gây ra các biến chứng như tổn thương khớp vĩnh viễn và tophi (các nốt tinh thể urat lắng đọng dưới da).

Nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản trong điều trị bệnh gút

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh gút. Các nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản bao gồm:

Giảm lượng purine

Purine là chất có trong nhiều loại thực phẩm, khi chuyển hóa sẽ tạo ra acid uric. Việc hạn chế thực phẩm giàu purine giúp giảm lượng acid uric trong máu. Đặc biệt, nên tránh các loại nội tạng động vật như gan, thận.

Uống đủ nước

Uống đủ nước giúp tăng cường bài tiết acid uric qua đường tiểu, giảm nguy cơ hình thành tinh thể urat. Mục tiêu là uống khoảng 2-3 lít nước mỗi ngày.

Giảm cân

Béo phì là một yếu tố nguy cơ của bệnh gút. Giảm cân có thể giúp giảm nồng độ acid uric trong máu. Nghiên cứu cho thấy giảm 5% cân nặng có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các cơn gút cấp.

Sử dụng các nguồn protein có hàm lượng purine thấp

Để giảm lượng purine nạp vào cơ thể, người bệnh gút nên ưu tiên các loại protein có hàm lượng purine thấp như: Thịt gia cầm, cá trắng, trứng, các loại đậu hạt.

Nạp nhiều rau xanh và trái cây

Rau xanh và trái cây không chỉ giàu vitamin, khoáng chất mà còn chứa ít purine. Các loại rau củ quả nên ăn nhiều như: Rau lá xanh, các loại củ (cà rốt, khoai lang, bí đỏ,…) và trái cây (táo, lê, cam, bưởi,…)

Lựa chọn chất béo lành mạnh

Chất béo lành mạnh giúp giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch. Người bệnh gút nên ưu tiên các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu hạt cải

Phương thức nấu ăn phù hợp

Cách chế biến thực phẩm cũng ảnh hưởng đến hàm lượng purine. Nên chọn các phương pháp nấu ăn như luộc, hấp, nướng thay vì chiên rán để giảm lượng chất béo và tăng cường hương vị tự nhiên của thực phẩm. Nên hạn chế sử dụng các loại gia vị cay nóng có thể kích thích khớp, làm hình thành nhiều cơn đau.

Tuân thủ thực đơn ăn uống dinh dưỡng

Để đạt hiệu quả tốt nhất, người bệnh gút nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng một thực đơn ăn uống phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình. Một thực đơn cân bằng, giàu dinh dưỡng sẽ giúp kiểm soát bệnh gút hiệu quả hơn.

Bệnh gút nên ăn gì? 10 thực phẩm tốt cho người bệnh gout

Ngoài những thực phẩm đã đề cập ở trên, người bệnh gút có thể tham khảo thêm một số thực phẩm tốt khác như:

Trái cây

Các loại quả mọng, cherry, dưa hấu. Đặc biệt, cherry có tác dụng làm giảm nồng độ acid uric trong máu, giúp giảm đau và viêm khớp hiệu quả. Ngoài ra, các loại quả mọng khác như dâu tây, việt quất cũng giàu chất chống oxy hóa, tốt cho sức khỏe tổng thể.

Rau củ quả & thực phẩm giàu vitamin C

Rau củ (súp lơ, cần tây, cà chua,…) và các loại thực phẩm như cà rốt, cam, bưởi, dâu tây,… giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm viêm và hỗ trợ cơ thể đào thải acid uric ra khỏi cơ thể.

Thịt trắng

Các loại thịt trằng như ức gà, cá hồi, cá ngừ,… chứa ít purine hơn thịt đỏ, đồng thời cung cấp protein chất lượng cao cần thiết cho cơ thể người bệnh.

Trứng

Trứng là nguồn thực phẩm chứa hàm lượng protein dồi dào, lòng trắng trứng chứa nhiều protein và ít chất béo, là lựa chọn tuyệt vời cho người muốn giảm cân và kiểm soát bệnh gút.

Dầu thực vật

Các lại dầu thực vật thường giàu chất béo không bão hòa đơn và đa. Trong đó, dầu ô liu giúp giảm viêm và bảo vệ tim mạch, dầu hạt cải chứa omega-3 có tác dụng chống viêm hiệu quả.

Cà phê và trà xanh

Một số nghiên cứu cho thấy, việc uống cà phê điều độ có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh gút và các cơn gout cấp. Trà xanh chứa chất oxy hóa giúp giảm viêm, tăng cường trao đổi chất và bảo vệ tế bào, tốt cho sức khỏe tổng thể.

Sữa, đậu nành & ngũ cốc nguyên hạt

Các sản phẩm từ sữa, đậu nành là nguồn cung cấp protein và canxi tốt cho người bệnh gút. Đồng thời, ngũ cốc nguyên hạt như gạo lức, yến mạch thường giàu chất xơ, giúp ổn định đường huyết và tăng cường cảm giác no hiệu quả.

Người bị bệnh gút nên kiêng ăn gì?

Để kiểm soát bệnh gút hiệu quả, người bệnh cần hạn chế hoặc tránh các loại thực phẩm giàu purine, có thể làm tăng nồng độ acid uric trong máu. Việc tuân thủ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cơn gút.

Cụ thể, nên hạn chế:

Thịt đỏ

Các loại thịt đỏ (bò, cừu, lợn, nội tạng động vật) chứa hàm lượng purine cao, đặc biệt là các bộ phận như nội tạng, thịt xay.

Hải sản

Tôm, cua, ghẹ, cá trích,… Hải sản là nguồn cung cấp purine dồi dào, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh gút.

Đồ uống có cồn

Rượu bia làm tăng sản xuất acid uric và làm giảm khả năng bài tiết acid uric của thận.

Đồ uống có đường

Nước ngọt, nước ép trái cây đóng hộp,… Những đồ uống này chứa nhiều đường fructose, một loại đường đơn giản có thể làm tăng sản xuất acid uric.

Thực phẩm chế biến sẵn

Xúc xích, thịt nguội, đồ hộp,… Các loại thực phẩm này thường chứa nhiều muối, chất bảo quản và purine, không tốt cho người bệnh gút.

Một số loại rau

Măng tây, nấm, đậu que, những loại rau này có hàm lượng purine cao. Nên hạn chế tiêu thụ các loại rau này, đặc biệt là phần thân của chúng.

Kết luận

Đối với người mắc bệnh gút, chế độ ăn uống đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát tình trạng bệnh. Nếu tuân thủ các nguyên tắc dinh dưỡng và lựa chọn thực phẩm phù hợp, người bệnh có thể giảm thiểu các cơn đau khớp, cải thiện chất lượng cuộc sống và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm do căn bệnh này gây ra.

1. Tuổi tác

Tuổi tác là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến chứng mất trí nhớ. Theo sự tăng trưởng của tuổi tác, nguy cơ mắc chứng mất trí cũng tăng lên. Đó là lý do tại sao suy giảm trí nhớ là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Người ta tin rằng điều này là do quá trình lão hóa tự nhiên, dẫn đến những thay đổi trong cấu trúc và chức năng của não. Lão hóa có thể dẫn đến sự hình thành các mảng bám và rối loạn trong não, làm tổn thương các tế bào thần kinh và gây ra suy giảm nhận thức.

2. Lối sống

Lối sống ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe tinh thần lẫn thể chất của con người và đây cũng là yếu tố không nhỏ góp phần gây ra chứng mất trí nhớ. Lối sống ít vận động, ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn, hút thuốc, uống quá nhiều rượu và thiếu sự kích thích về mặt tinh thần có thể làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức. Để ngăn ngừa tình trạng mất trí nhớ cũng như cải thiện nhận thức, bạn nên tập thể dục thường xuyên, áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, bỏ thuốc lá, hạn chế uống rượu và tham gia các hoạt động kích thích tinh thần,…

3. Di truyền

Di truyền đóng vai trò quan trọng sự phát triển của chứng mất trí. Những người có tiền sử gia đình mắc chứng mất trí, đặc biệt là bệnh Alzheimer, có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Tuy nhiên, di truyền không phải là yếu tố quyết định tất cả mà các yếu tố về lối sống cũng có tác động rất lớn đến vấn đề mất trí nhớ.

4. Thiếu tương tác xã hội

Việc thiếu tương tác xã hội có khả năng là trầm trọng hơn chứng mất trí nhớ. Nhiều chuyên gia cho rằng sự cô đơn và thiếu tương tác xã hội có thể dẫn đến trầm cảm, căng thẳng và suy giảm nhận thức. Để có thể tăng cường sức khỏe nhận thức và giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ, hãy duy trì mạng lưới xã hội mạnh mẽ, tham gia các hoạt động xã hội và các sự kiện cộng đồng.

5. Rối loạn chuyển hóa

Rối loạn chuyển hóa, chẳng hạn như bệnh tiểu đường và béo phì, có liên quan không nhỏ đến chứng mất trí nhớ. Kiểm soát glucose kém, kháng insulin và huyết áp cao đều có thể có tác động tiêu cực đến não và góp phần làm suy giảm nhận thức. Kiểm soát các tình trạng này thông qua chế độ ăn uống, tập thể dục và dùng thuốc hợp lý có thể giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.

6. Thiếu oxy lên não

Lưu lượng máu và oxy lên não đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, ngăn ngừa và cải thiện chứng mất trí nhớ. Các tình trạng dẫn đến giảm lưu lượng máu, chẳng hạn như bệnh tim mạch, đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí. Duy trì sức khỏe tim mạch thông qua việc tập thể dục thường xuyên, chế độ ăn uống lành mạnh và kiểm soát các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn có thể giúp ngăn ngừa suy giảm nhận thức.

7. Tiếp xúc với các chất độc hại

Các chất độc hại như kim loại nặng, rượu, độc tố nấm mốc, glyphosate, thuốc, hóa chất hoặc chất phụ gia trong thực phẩm,…có thể góp phần gây ra chứng mất trí nhớ. Tiếp xúc quá nhiều với các chất độc này có thể dẫn đến căng thẳng oxy hóa, viêm và tổn thương tế bào não. Tránh tiếp xúc với các chất độc hại, giảm tiêu thụ rượu bia và tuân theo chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa,…là những phương pháp có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mất trí nhớ.

8. Thiếu hụt chất dinh dưỡng

Thiếu hụt chất dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin B12, D và E, cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Các loại vitamin này đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe và chức năng của não, do đó, việc thiếu chúng có thể dẫn đến suy giảm nhận thức. Một chế độ ăn uống cân bằng và đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng là cách để bạn có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.

9. Mất cân bằng hormone

Mất cân bằng hormone, chẳng hạn như trong rối loạn chức năng tuyến giáp và mãn kinh, có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức và làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng này có thể ảnh hưởng đến hóa chất não và làm suy yếu các quá trình nhận thức. Kiểm soát nồng độ hormone thông qua can thiệp y tế phù hợp và lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

10. Chấn thương sọ não

Tiền sử chấn thương sọ não (TBI) có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí cao hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời. TBI có thể gây suy giảm nhận thức ngay lập tức nhưng cũng góp phần vào sự phát triển lâu dài của chứng mất trí nhớ. Việc thực hiện các biện pháp ngăn ngừa chấn thương đầu, chẳng hạn như mặc đồ bảo hộ khi chơi thể thao hoặc đội nón bảo hiểm khi tham gia giao thông hay thắt dây an toàn khi đi oto, là rất quan trọng để ngăn chặn các nguy cơ gây tổn thương não, dẫn đến mất trí nhớ.

Bạn có thể quan tâm:

• 7 triệu chứng polyp đại tràng mà bạn cần chú ý
• 10 nguyên nhân phổ biến khiến bạn bị tê, ngứa tay chân
• 7 dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn có thể bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột

Nguyên nhân gây ra bệnh gan nhiễm mỡ

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh gan nhiễm mỡ. Phần lớn trong số đó là do thói quen sinh hoạt, ăn uống thiếu lành mạnh hoặc do bệnh lý nền như tiểu đường, rối loạn chuyển hóa,… Cụ thể:

• Chế độ ăn uống không lành mạnh: Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, giàu đường và chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
• Uống quá nhiều rượu: Uống nhiều rượu trong thời gian dài là nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ, còn gọi là bệnh gan nhiễm mỡ do rượu (ALD). Nguyên nhân là do rượu làm chậm khả năng xử lý chất béo của gan, làm suy giảm chức năng gan, từ đó dẫn đến tích tụ mỡ.
• Béo phì: Thừa cân hoặc béo phì là yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh gan nhiễm mỡ vì nó làm tăng sự tích tụ chất béo trong gan.
• Kháng insulin: Kháng insulin, thường liên quan đến bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa, có thể góp phần gây ra bệnh gan nhiễm mỡ.
• Các yếu tố khác: Ngoài những nguyên nhân phổ biến trên, gan nhiễm mỡ còn có thể do vấn đề di truyền. Ngoài ra, cũng có trường hợp gan nhiễm mỡ xảy ra khi phụ nữ mang thai, được gọi là gan nhiễm mỡ cấp tính khi mang thai,…

Các triệu chứng của gan nhiễm mỡ

Ở giai đoạn đầu của bệnh gan nhiễm mỡ, cơ thể gần như không có triệu chứng gì, thường chỉ phát hiện trong quá trình kiểm tra sức khỏe định kỳ. Bước sang các giai đoạn sau, các triệu chứng của gan nhiễm mỡ mới dần được thể hiện rõ. Một số triệu chứng phổ biến của bệnh gan nhiễm mỡ bao gồm:

• Mệt mỏi, ăn không ngon
• Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn
• Thiếu năng lượng và suy nhược
• Thường xuyên đau tức vùng hạ sườn phải
• Ngứa ngáy, dị ứng
• Vàng da, vàng mắt
• Nước tiểu có màu vàng đậm

Cách phòng ngừa và quản lý bệnh gan nhiễm mỡ

Trên thực tế, bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa và quản lý tình trạng gan nhiễm mỡ khi phát hiện sớm. Bằng cách áp dụng các thói quen lành mạnh như chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát cân nặng và hạn chế uống rượu,…mọi người có thể làm giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ, ngăn chặn quá trình tiến triển của bệnh đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể. Cụ thể:

Chế độ ăn làm mạnh

Chế độ ăn uống lành mạnh là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa và quản lý gan nhiễm mỡ. Bạn nên ăn nhiều trái cây, rau, các loại hạt, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc đồng thời tránh hoặc hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, giàu đường và chất béo.

Tập thể dục đều độ

Hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và cải thiện chức năng gan ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Tập các bài tập phù hợp và duy trì thói quen tập luyện đều đặn, điều này không chỉ giúp bảo vệ và duy trì chức năng gan mà còn tốt cho sức khỏe tổng thể.

Quản lý cân nặng

Duy trì cân nặng khỏe mạnh là rất quan trọng trong việc ngăn ngừa và kiểm soát bệnh gan nhiễm mỡ. Nếu bạn muốn giảm cân, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc các huấn luyện viên thể hình để được tư vấn về chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp.

Hạn chế uống rượu, bia

Rượu, bia là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan nhiễm mỡ do rượu. Chính vì thế, chỉ cần bạn không hoặc hạn chế tiêu thụ rượu bia, nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và quá trình tiến triển của bệnh sẽ được cải thiện đáng kể.

Kiểm soát các bệnh lý tiềm ẩn

Tiểu đường, cholesterol cao và huyết áp cao là những nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ hoặc làm bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, kiểm soát các bệnh lý trên sẽ giúp ngăn chặn và cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ.

Bệnh gan nhiễm mỡ là một vấn đề sức khỏe phổ biến trong xã hội hiện đại. Bằng cách áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng khỏe mạnh, hạn chế hoặc tránh uống rượu bia và kiểm soát các bệnh lý tiềm ẩn, mọi người có thể giảm đáng kể nguy cơ và sự tiến triển của bệnh gan nhiễm mỡ.

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

• 7 lý do khiến bạn thèm muối: Bạn có biết?
• 6 lợi ích của ớt cayenne đối với sức khỏe mà bạn có thể chưa biết!
• Một số tác hại của nước ngọt đối với cơ thể

Nguyên nhân gây nhiễm ký sinh trùng đường ruột

Có nhiều nguyên nhân khiến bạn bị nhiễm ký sinh trùng. Một số nguyên nhân phổ biến nhất có thể kể đến gồm:

• Ăn thịt hoặc cá chưa nấu chín.
• Tiêu thụ thực phẩm được trồng trọt và chế biến không hợp vệ sinh.
• Uống nước bị ô nhiễm.
• Sinh hoạt ở nơi có điều kiện vệ sinh kém.
• Xử lý phân động vật mà không rửa tay ngay sau đó.
• Lây nhiễm do tiếp xúc với người bị nhiễm trùng.

7 dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng đường ruột

1. Các vấn đề về tiêu hóa

Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của việc bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột là cơ thể bạn thường gặp các vấn đề về tiêu hóa. Ký sinh trùng có thể gây viêm ruột, dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi và đau bụng. Các triệu chứng này có thể kèm theo buồn nôn và nôn.

2. Mệt mỏi

Một dấu hiệu của nhiễm ký sinh trùng đường ruột phổ biến khác là cơ thể bị mệt mỏi và suy nhược ngay cả khi bạn đã nghỉ ngơi đầy đủ. Nguyên nhân là do chúng hấp thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn bạn ăn, khiến bạn không còn đủ chất dinh dưỡng để tạo ra năng lượng. Do đó, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và uể oải, ngay cả khi đã ngủ đủ giấc.

3. Kích ứng da

Ký sinh trùng đường ruột cũng có thể gây kích ứng da. Những triệu chứng này có thể thể hiện ở dạng nổi mề đay, phát ban, bệnh trứng cá đỏ và thậm chí là bệnh chàm. Nguyên nhân là do ký sinh trùng giải phóng độc tố vào máu, từ đó gây ra phản ứng dị ứng và viêm. Do đó, bạn có thể bị phát ban, nổi mề đay và ngứa.

4. Giảm cân bất thường

Sụt cân không rõ nguyên nhân cũng có thể là dấu hiệu của việc bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột. Nguyên nhân là do chúng tiêu thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn bạn ăn, dẫn đến việc cơ thể bạn không có đủ chất dinh dưỡng, gây ra sụt cân. Điều thú vị là chúng cũng có thể khiến bạn luôn cảm thấy đói. Bạn có thể ăn nhiều hơn nhưng lại không tăng cân.

5. Thiếu máu

Ký sinh trùng đường ruột cũng có thể gây thiếu máu. Nguyên nhân là do chúng tiêu thụ các tế bào hồng cầu, làm giảm số lượng tế bào hồng cầu trong cơ thể bạn. Điều này có thể bạn có thể bị mệt mỏi, yếu và khó thở.

6. Dị ứng

Ký sinh trùng đường ruột cũng có thể gây dị ứng. Nguyên nhân là do chúng giải phóng độc tố vào máu, có thể gây ra phản ứng dị ứng và viêm. Do đó, bạn có thể gặp các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi và ngứa mắt.

7. Đau khớp

Khó tin nhưng ký sinh trùng đường ruột có thể khiến bạn bị đau khớp. Nguyên nhân là do chúng giải phóng độc tố vào máu, gây viêm ở các khớp. Do đó, bạn có thể bị đau, cứng và sưng ở các khớp.

Cách loại bỏ ký sinh trùng đường ruột

Để loại bỏ ký sinh trùng đường ruột, đầu tiên, cần xác định loại ký sinh trùng bạn mắc phải để lựa chọn phương án thích hợp. Hầu hết các trường hợp có thể được chữa khỏi bằng thuốc không kê đơn. Thế nhưng, một số trường hợp có thể cần dùng thuốc theo toa hoặc thậm chí là phẫu thuật tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh nhiễm trùng. Nếu bạn nghĩ mình bị nhiễm ký sinh trùng, hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị sớm nhé!

Bạn có thể quan tâm:

• 10 loại thực phẩm tốt cho não và giúp tăng cường trí nhớ
• 7 loại thực phẩm lợi tiểu phổ biến mà bạn nên biết
• Một số lợi ích của măng tây đối với sức khỏe mà bạn nên biết
• 7 triệu chứng sớm của ung thư buồng trứng mà mọi người cần biết

Thức khuya

Ngày nay, mọi người có xu thế thức khuya, hoạt động về đêm và nhiều nhất là ở giới trẻ. Các bạn trẻ sẽ ngủ rất trễ và coi đó như một đặc trưng ở thế hệ mình hiện nay. Nhưng việc thức khuya sẽ cực kỳ đến sức khoẻ gan của bạn, sẽ làm men gan tăng cao bởi vì các nguyên nhân như sau:

• Gây tăng gánh nặng thải độc cho gan: Theo như đồng hồ sinh học trong cơ thể, buổi tối từ 23 giờ đến 1 giờ sáng hôm sau là thời gian mà lá gan tập trung thải độc, loại bỏ chất thải. Và gan sẽ thực hiện tốt vai trò này khi cơ thể trong trạng thái ngủ say. Còn khi bạn thức khuya nhiều sẽ làm thay đổi đồng hồ sinh học và làm tăng phản ứng oxi hóa có hại cho gan, nó sẽ làm sản sinh những chất trung gian gây độc hại, tăng gánh nặng cho gan và nặng hơn sẽ làm phá hủy tế bào gan.
• Ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất béo của gan: Từ 1 giờ đến 3 giờ sáng, túi mật trong gan đẩy mạnh tiêu hóa chất béo, mỡ xấu, cholesterol. Do đó, khi bạn thức quá trình này sẽ bị cản trở và dẫn đến việc gan nhiễm mỡ.

Dùng quá liều thực phẩm chức năng

Thực phẩm chức năng khi sử dụng cần phải có được chỉ định của bác sĩ. Bời vì dùng quá liều lượng, cơ thể bạn sẽ không hấp thụ được hết, dẫn đến men gan tăng do phải lọc đi lượng thuốc quá liều mà bạn đã bổ sung vào.

Bạn nên nhớ thực phẩm chức năng chỉ thực sự tốt khi dùng đúng liều lượng, nạp vào lúc cơ thể thiếu. Vì nếu không đây chính là một trong những tác nhân trong việc gây quá tải cho quá trình thải độc của gan.

Dùng thuốc có chứa thành phần gây hại

Ngoài thực phẩm chức năng thì thuốc cũng là tác hại chủ yếu ảnh hưởng đến gan của bạn. Hầu hết các loại thuốc đều dẫn đến tổn thương cho gan tuỳ mức độ, thông dụng nhất sẽ là thuốc hạ sốt, giảm đau có chứa kháng sinh, kháng viêm. Viêm gan cấp chỉ xảy ra với liều lớn hơn 4g/ ngày ở người lớn, trẻ em là >100 mg/kg, còn ở bệnh nhân gan là <2g/ ngày.

Các thuốc giảm đau chống viêm như aspirin, diclofenac,… hay thuốc kháng lao glucocorticoid,… cũng có thể làm men gan gia tăng nếu dùng liều cao và liên tục trong thời gian dài.

Dùng nhiều đồ dùng bằng nhựa

Đồ dùng làm bằng nhựa từ lâu đã được liệt kê là một trong những dụng cụ gây hại đến sức khỏe cho cả con người và môi trường. Vì trong nhựa có chứa BPA (Bisphenol A) là một trong những hoá chất gây hại chính, có thể giải phóng vào thực phẩm được chứa đựng bên trong. Đặc biệt khi được nung nóng, BPA sẽ gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chức năng gan thậm chí khi dùng quá nhiều có thể dẫn đến ung thư.

Do đó, giới trẻ ngày nay phải nên hạn chế tuyệt đối các loại đồ dùng bằng nhựa, bằng cách mua riêng cho mình dụng cụ ăn uống bằng inox đến từ các thương hiệu nổi tiếng, có những chứng nhận sản xuất không ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng, đặc biệt là nên chịu được nhiệt độ cao.

Từ “Retinol” trong các mỹ phẩm

Retinol trong mỹ phẩm có thể điều trị mụn, trị nám da, giúp kháng khuẩn và tái tạo làn da. Chính vì những lợi ích tuyệt vời như trên mà Retinol là thành phần được hiện diện trong phần lớn các sản phẩm làm đẹp.

Nhưng khi dùng nhiều trong thời gian dài, chất này sẽ thấm vào da rồi đi vào cơ thể, trở thành một trong những chất có hại mà gan phải loại bỏ để bảo vệ cơ thể. Hãy chú ý và sử dụng Retinol theo chỉ định của bác sĩ nhé!

Các chất gây độc hại tích lũy đến gan từ việc ăn uống

Các độc tố như thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng, thuốc bảo quản,… sẽ trực tiếp vào cơ thể chúng ta thông qua đường ăn uống, gây nguy hại dẫn đến men gan tăng, viêm gan và nặng có thể là ung thư gan.

Ngoài ra, việc bổ sung quá nhiều Beta Carotene từ thực phẩm hằng ngày được xem là nguyên nhân tiềm ẩn cho sức khỏe của lá gan. Vì đã có trường hợp hy hữu người đàn ông vì ăn quá nhiều cà rốt dẫn đến vàng da nặng, viêm gan nên hãy cân bằng trong chế độ ăn uống của mình bạn nhé!

Sốt là gì?

Sốt là sự tăng nhanh về nhiệt độ của cơ thể cao hơn mức bình thường, mức bình thường cơ thể từ (36,5 – 37,5°C), cơ thể tăng dần nhiệt độ từ 37,5°C bắt đầu của sốt và từ 38,5 °C dùng thuốc để hạ sốt.

Nguyên nhân gây ra sốt

• Do cơ thể bị virus và vi khuẩn xâm nhập, cơ thể có những phản ứng để chống lại sự tấn công của virus và vi khuẩn
• Do tiêm vacxin gặp phản ứng sau tiêm, đây phản ứng thường gặp và khá an toàn. Tuy nhiên khi sốt quá cao cần theo dõi để tránh trẻ bị co giật
• Phản ứng khi cơ thể bị viêm nhiễm như viêm họng, mụn nhọt, cúm… các viêm bên trong cơ thể mắt thường không thấy được.

Cách giảm sốt cho trẻ

1. Chườm ấm bằng khăn để giảm nhiệt độ cơ thể cho trẻ

Khi nhiệt độ của cơ thể tăng dần từ 37,5°C có biểu hiện quấy khóc, bỏ ăn và ngủ li bì, dùng nước ấm lau trán, lưng, nách bẹn cho trẻ liên tục trong 30 phút, nếu không có dấu hiệu giảm cần cho sử dụng ngay thuốc hạ sốt.

2. Mặc đồ thoải mái cho bé dễ vận động và thoát được nhiệt

Nhiều ba mẹ khi con sốt hay mặc rất ấm cho bé và đắp chăn kín vì sợ bé lạnh, tuy nhiên làm như vậy khi bé toát mồ hôi gây thấm ngược lại cơ thể bé sẽ càng ốm nặng hơn. Vì vậy, để bé nằm nơi thoáng mát, có thể sử dụng điều hòa và quạt để tạo môi trường thông thoáng cho bé dễ chịu.

3. Sử dụng thuốc hạ sốt Paracetamol cho bé

Paracetamol là thuốc hạ sốt và giảm đau an toàn và hiệu quả cho 99% trẻ em Việt Nam hiện nay. Paracetamol có tên gọi khác là acetaminophen nó không có tác dụng chống viêm như Ibuprofen mà trẻ nhỏ cũng thường hay dùng nếu không đáp ứng được Paracetamol.

Paracetamol có tác dụng giảm đau trong các trường hợp: Đau răng, đau chân, đau bụng kinh, đau đầu, sốt, cúm… Tuy nhiên, nếu sử dụng hạ sốt lâu dài rất hại gan và có thể tử vong nếu sử dụng quá 6g/ngày. Vậy sử dụng thuốc paracetmol cho trẻ như thế nào là an toàn và hạ sốt cho trẻ tốt nhất?

Liều của paracetamol cho trẻ nhỏ từ sơ sinh ( 10- 15 mg/kg/ngày, ngày dùng 2-3 lần, mỗi lần cách nhau ít nhất 4 – 6 tiếng)

Sử dụng đồng thời cho trẻ uống thêm oresol để cung cấp khoáng và điện giải giúp trẻ bù đủ nước khi sốt. Nếu bé có thể ăn uống bình thường có thể cho trẻ ăn những đồ mềm dễ nuốt và ăn thêm hoa quả để trẻ có sức.

Một vài trường hợp trẻ nhỏ không đáp ứng với thuốc hạ sốt chuyển qua dùng Ibuprofen (tuyệt đối không dùng cho trường hợp trẻ sốt sốt huyết) 5mg/kg/ngày và cách 6 – 8 giờ mới được sử dụng liều tiếp theo

Cách dùng: Pha gói thuốc với một lượng nước vừa đủ để thuốc tan hết, cho bé uống hết. Đối với những bé dưới 1 tuổi có thể dùng viên đặt hậu môn.

Sau khi đã sử dụng các phương pháp trên mà vẫn sốt không cắt được cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán chính sác tình trạng của bé. Hoặc khi bé sốt quá 48 giờ không cắt cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Giun thường có ở trẻ khi nào?

Giun là loài ký sinh trùng có thể sống trong đường ruột của con người, thường ở những trẻ có hệ tiêu hóa yếu, hay mút tay, chơi đùa khu vực không hợp vệ sinh rất dễ nhiễm phải các loại giun.

Biểu hiện trẻ bị nhiễm giun

• Trẻ tiêu hóa kém, không tăng cân kể cả khi ăn tốt. Đau bụng quanh rốn hoặc chỗ hố chậu phải. Giun đũa hay đau bụng lúc đói, trẻ hay nôn trớ nhất là buổi sang. Trẻ gầy nhưng bụng lại to.
• Trẻ đi ngoài, đau bụng âm ỉ do giun thường kích thích niêm mạc ruột.
• Ngứa hậu môn vào ban đêm. Trẻ nữ thường viêm nhiễm âm đạo khi nhiễm giun kim
• Trẻ xanh xao mệt mỏi có biểu hiện của việc thiếu máu.
• Có hiện tượng dị ứng, mẩn đỏ ở da, dùng thuốc không khỏi cứ tái đi tái lại nhiều lần
• Trẻ kém ngủ và hay nằm sấp khi ngủ.

Hậu quả việc cơ thể trẻ có quá nhiều giun

• Trẻ biếng ăn, chậm lớn, suy dinh dưỡng, thiếu máu, mệt mỏi, da xanh xao.
• Không điều trị giun thì giun có thể chui lên phổi gây ho, tắc ống mật và gây viêm tụy.

Các biện pháp hạn chế giun ở trẻ nhỏ

• Cho trẻ ăn chín uống sôi hạn chế ăn các loại rau củ quả tươi sống hay thực phẩm thịt chưa chín kĩ, vệ sinh thân thể trẻ.
• Rửa tay trước khi ăn, sau khi vệ sinh và chơi đùa để hạn chế việc giun xâm nhập cơ thể.

• Cắt móng tay, móng chân cho trẻ, hạn chế vi khuẩn trú ngụ khi trẻ chơi đùa đất cát có thể đọng lại kẽ móng tay chân của trẻ.
• Vệ sinh đồ chơi, nhà cửa sạch sẽ, thường xuyên tẩy giun cho trẻ 6 tháng/lần.

Các loại giun trẻ dễ mắc phải

• Giun kim: Hay gặp những trẻ từ 3 đến 7 tuổi, biểu hiện điển hình là ngứa hậu môn vào ban đêm khiến trẻ khó chịu khó ngủ.
• Giun móc: Ấu trùng giun móc đi qua da xâm nhập vào cơ thể, khi trẻ nghịch vui chơi đất cát ở những nơi giun tóc hoạt động.
• Giun đũa: Giun đũa nguy hiểm hơn các giun khác, biểu hiện ho, sốt, tiêu chảy.
• Giun tóc: Không nguy hiểm như 3 loại giun trên nhưng gây thiếu máu và thường kí sinh ở ruột già.

Thuốc tẩy giun cho bé

• Với bé dưới 1 tuổi không nên dùng thuốc.
• Bé trên một tuổi dùng và dùng đúng thuốc. Dùng Albendazole 200 mg (zentel) liều 1 viên duy nhất.

• Trẻ trên 2 tuổi và người lớn dùng menbedazole 500 mg liều một viên duy nhất. Uống lúc nào cũng được nhưng tốt nhất sáng trước ăn 30 phút hoặc sau ăn tối 1 viên hoặc Albendazole 400 mg dùng 1 viên sau ăn tối, có thể nhắc lại sau 3 tuần liều lặp lại.

Bố mẹ cần theo dõi trẻ để tẩy giun định kì cho bé 6 tháng/lần để tránh việc giun làm ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình phát triển của trẻ, luôn giữ vệ sinh sạch sẽ để trẻ hạn chế tiếp xúc các nguồn gây bệnh để trẻ có thể phát triển toàn diện.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số bài viết khác trên BlogAnChoi như:

• Khi nào nên bắt đầu tẩy giun cho trẻ? Dấu hiệu trẻ nhiễm giun mà cha mẹ cần biết
• 4 món ăn tiềm ẩn nguy cơ đưa giun sán vào cơ thể: Bạn đã biết chưa?
• Bệnh giun đũa và nguy cơ lây nhiễm tiềm tàng
• Nguy cơ đau bụng giun tiềm tàng ai cũng có thể mắc phải

Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để có thêm nhiều thông tin và kiến thức hữu ích bạn nhé!

Nhiệt miệng là gì?

Nhiệt miệng là tình trạng tổn thương niêm mạc miệng, gây viêm loét, mẩn đỏ sưng đau rát quanh vùng tổn thương. Làm trẻ bỏ ăn, quấy khóc đến dài ngày và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ nếu không được điều trị sớm.

Nguyên nhân gây nhiệt miệng

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra nhiệt miệng, nhưng đặc biệt các nguyên nhân chủ yếu gây nhiệt miệng là:

• Do thiếu vitamin nhóm B, thiếu sắt và kẽm
• Do vi khuẩn trong khoang miệng gây nên, khi miệng có một vài tổn thương nhỏ và vi khuẩn tấn công gây ra những vết loét to
• Do ăn đồ ăn cay nóng lâu ngày ảnh hưởng tỳ vị tâm can
• Do trào ngược dạ dày gây nên tình trạng viêm loét tại khoang miệng

5 bước xử lý tình trạng nhiệt miệng ở trẻ để bệnh nhanh khỏi

1. Rửa miệng bằng nước muối 0,9% và betadin 1%

Nước muối sinh lý 0,9% là loại nước muối có chứa 0,9 gam NaCl trong 1 lít nước có tác dụng làm sạch vết thương và loại bỏ chất bẩn.

Betadin 1% có tác dụng diệt vi khuẩn virus và nấm, thuốc hay được điều trị trong khoang miệng xử lý tình trạng viêm trong miệng như nấm miệng, viêm họng, viêm loét miệng và viêm lợi

Cách làm: Lấy 5ml betadin 1% pha với 5 ml nước muối sinh lý 0,9 %. Đối với trẻ dưới 15 tháng lấy tăm bông và gạc rơ lưỡi rơ đều quanh miệng và khu vực nhiệt. Đối với các em bé có thể xúc miệng cho xúc trực tiếp ngày 2- 3 lần để sát khuẩn khoang miệng.

2. Bôi thuốc nhiệt miệng với các thành phần lành tính với trẻ nhỏ

Sau khi sát khuẩn miệng xong thấm khô vị trí nhiệt miệng và bôi các loại kem trị nhiệt miệng như Zytee, su bạc để giảm đau và giúp vết thương nhanh lành.

Zytee điều trị nhiệt miệng với thành phần gồm choline salisylat và clorua benzalkonium có tác dụng chống viêm, giảm sưng, giảm viêm.

Thuốc Vimexca thành phần là vitamin PP, nano bạc, rutin, acidhyaluronic hỗ trợ người bị nhiệt miệng, viêm loét miệng, người bị viêm nhiễm khoang miệng.

Thuốc R- oral tee với thành phần dịch chiết trà xanh, tế tân, hoắc hương, bình lang với công dụng là làm dịu mát tổn thương răng lợi, niêm mạc miệng, ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn.

3. Uống alphachoay để tiêu viêm

Đối với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi một ngày dùng 1,5 viên alphachoay pha nước và cho bé uống từ từ.

Alphachoay là thuốc tiêu viêm có vị ngọt rất dễ uống, với các trường hợp nốt nhiệt quá to sưng đỏ thì cần ngậm hoặc uống alphachoay.

4. Uống Paracetamol giảm đau

Nếu gặp tình trạng quá đau nhức uống thêm giảm đau, tùy vào cân nặng của bé mà lượng thuốc giảm đau là bao nhiêu ( 10 – 15mg/kg/ ngày paracetamol)

5. Uống thêm bột sắn, trà làm mát giải độc cơ thể

Pha bột sắn với đường uống mỗi ngày hai đến ba cốc hoặc nấu lên như cháo để ăn. Bột sắn có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, chống oxy hóa … cải thiện rõ ràng cho những bệnh nhân bị nhiệt miệng nếu kiên trì sử dụng sau 3 ngày

Bạn có thể sử dụng thêm trà dâu ngô rau má với tác dụng lợi tiểu mát gan, thanh nhiệt, giải độc thường được sử dụng trong trường hợp nóng trong người và người hay uống bia rượu.

Khi nhiệt miệng hạn chế ăn đồ nóng và cay, khô để hạn chế trà sát vào vết thương. Nên ăn cháo, các thức ăn mềm và hoa quả có vị ngọt nhẹ để giảm các giác đau khi va chạm vào vết thương. Cần uống đủ lượng nước một ngày để tình trạng nhiệt miệng được cải thiện.

Các bạn có thể tham khảo video youtobe hướng dẫn cách chăm sóc bé bị nhiệt miệng của Dược sĩ Trương Minh Đạt:

Axit uric là gì?

Axit uric là một chất thải được tạo ra trong cơ thể và phần lớn được đào thải nhờ thận thông qua nước tiểu. Axit uric là một chất hóa học được tạo ra trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, khi purin bị phân hủy. Purin là chất có trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống như gan động vật, cá cơm, cá thu, đậu, và bia.

Purin cũng được cơ thể tạo ra một cách tự nhiên, nó là thành phần cấu tạo DNA của tế bào nên khi các tế bào trong cơ thể bị tổn thương và chết sẽ tạo ra axit uric như một chất thải.

Xét nghiệm nồng độ axit uric được thực hiện bằng cách phân tích mẫu máu. Nồng độ axit uric trong máu bình thường có thể khác nhau tùy theo phòng xét nghiệm, thường là như sau:

• Nữ giới: 2,4 đến 6,0 mg/dL
• Nam giới: 3,4 đến 7,0 mg/dữ liệu

Tăng axit uric trong máu có thể gây triệu chứng như thế nào?

Nồng độ axit uric tăng cao trong máu có thể xảy ra khi thận không có khả năng loại bỏ axit uric một cách hiệu quả. Tình trạng này có thể xuất hiện ở những người ăn nhiều thực phẩm chứa axit uric, uống quá nhiều rượu, thừa cân, mắc bệnh tiểu đường, dùng một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, hoặc bị rối loạn chức năng thận.

Tăng axit uric không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng rõ ràng, nhưng các triệu chứng có thể xuất hiện ở những người mắc bệnh nền liên quan với axit uric hoặc khi lượng axit uric tăng quá cao và kéo dài. Axit uric sẽ tích tụ trong các mô và cơ quan, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe như:

• Bệnh gút (viêm khớp) được đặc trưng bởi các triệu chứng:
  • Đau khớp dữ dội, đặc biệt trong 12-24 giờ đầu
  • Đau khớp kéo dài vài ngày đến vài tuần và lan sang nhiều khớp khác theo thời gian
  • Sưng đỏ và đau nhức quanh khớp
  • Giảm khả năng cử động
• Hình thành sỏi thận với các triệu chứng bao gồm:
  • Đau lưng
  • Đau hông
  • Đi tiểu nhiều
  • Buồn nôn và nôn ói
  • Thay đổi trong nước tiểu: nước tiểu đục, có màu hoặc mùi bất thường
• Sốt và ớn lạnh

Nguyên nhân khiến axit uric trong máu tăng cao là gì?

Sau đây là một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ có thể làm tăng axit uric trong máu:

• Di truyền
• Nhiễm toan
• Suy tuyến cận giáp (tuyến giáp hoạt động kém)
• Uống quá nhiều rượu
• Bệnh tiểu đường
• Béo phì
• Huyết áp cao
• Suy thận
• Bệnh u nang tủy thận
• Cơ thể bị thiếu nước nặng, thường do dùng thuốc lợi tiểu
• Tập thể dục quá mức
• Chế độ ăn giàu purin
• Bệnh đa hồng cầu nguyên phát
• Bệnh bạch cầu
• Người mắc ung thư hoặc đang hóa trị (nồng độ axit uric tăng cao do hội chứng ly giải khối u)
• Dùng thuốc ức chế miễn dịch
• Ngộ độc kim loại chì
• Giới tính (nam giới dễ bị tăng axit uric hơn nữ giới)
• Nhiễm độc thai kỳ

Các phương pháp điều trị tăng axit uric là gì?

Nồng độ axit uric có thể được kiểm soát bằng các loại thuốc sau do bác sĩ kê toa:

Thuốc trị sỏi niệu

Thuốc trị sỏi đường tiết niệu giúp ngăn chặn sự tái hấp thu axit uric trong nước tiểu, từ đó ngăn sự hình thành các tinh thể axit uric trong cơ thể. Probenecid và sulfinpyrazone là hai loại thuốc trị sỏi niệu thường được sử dụng.

Thuốc ức chế xanthine oxidase

Bệnh gút có thể được phòng ngừa bằng cách sử dụng các chất ức chế xanthine oxidase như allopurinol. Tuy nhiên nếu sử dụng thuốc này trong giai đoạn viêm khớp cấp tính có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh gút.

Những người mắc bệnh bạch cầu hoặc ung thư hạch có thể được kê toa sử dụng allopurinol để giảm các vấn đề do hóa trị và hội chứng ly giải khối u. Những tình trạng này có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu, sau đó axit uric sẽ tích tụ và hình thành các tinh thể trong thận. Hiện tượng này có thể xảy ra trong quá trình điều trị và dẫn đến suy thận.

Tổng kết

Axit uric là một chất thải được tạo ra trong cơ thể một cách tự nhiên, nếu dư thừa có thể gây hại cho khớp và mô. Khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao trong thời gian dài có thể gây nhiều hậu quả cho sức khỏe. Những người bị bệnh gút phải kiểm soát nồng độ axit uric mình ở mức phù hợp, điều này có thể giúp giảm bớt các triệu chứng và giảm khả năng bùng phát bệnh gút.

Nguồn tham khảo: medicinenet

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

• Mắt bị đỏ phải làm sao? Có thể tự chữa mắt đỏ tại nhà hay không?
• 11 dấu hiệu sớm của chứng sa sút trí tuệ cần chú ý phát hiện ngay

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Thuốc nhỏ mắt và rửa bằng nước lạnh có thể giúp hỗ trợ điều trị viêm kết mạc do nguyên nhân virus và dị ứng, nhưng nếu mắt bị nhiễm trùng do vi khuẩn thì phải dùng kháng sinh do bác sĩ kê đơn. Dưới đây là giải thích những phương pháp tại nhà có thể giúp giảm bớt mắt đỏ và những phương pháp sai lầm mà bạn nên tránh.

Có thể tự chữa mắt đỏ tại nhà không?

Mắt đỏ thường tự khỏi khi có thời gian nghỉ ngơi, nhưng các biện pháp đơn giản tại nhà cũng có thể giúp giảm bớt một số triệu chứng khiến bạn khó chịu. Các nguyên nhân khác nhau gây ra mắt đỏ sẽ đáp ứng với cách điều trị khác nhau, vì vậy những biện pháp này cũng có thể giúp bạn biết mình đang mắc phải nguyên nhân gì.

Mắt đỏ có thể do các chất gây dị ứng như phấn hoa và cỏ khô gây ra, hoặc có thể do virus, vi khuẩn gây ra. Mắt đỏ do virus thường đi kèm với các triệu chứng cảm lạnh như nghẹt mũi hay sổ mũi, trong khi mắt đỏ do vi khuẩn thường xảy ra khi có bụi bẩn hoặc vật lạ rơi vào mắt, cũng có thể tay bạn bị bẩn và dụi mắt, hoặc bạn tiếp xúc với người đã mắc bệnh này và sau đó bạn chạm tay vào mặt mình.

Nếu mắt đỏ liên quan đến dị ứng, nó sẽ giảm bớt khi bạn không còn tiếp xúc với chất gây dị ứng nữa. Nhưng nếu nguyên nhân do virus thì phải đợi cho đến khi hệ thống miễn dịch của bạn có thể chống lại virus, trong thời gian đó hãy cố gắng giảm nhẹ các triệu chứng và tránh lây lan bệnh cho người khác. Nhiễm trùng do vi khuẩn có thể được giải quyết nhanh với sự trợ giúp của kháng sinh, nhưng phải có đơn thuốc của bác sĩ.

Hầu hết mọi người cho rằng mắt đỏ là do vi khuẩn, nhưng trên thực tế nguyên nhân phổ biến nhất là do virus.

Các biện pháp tại nhà khi bị mắt đỏ bao gồm:

• Dùng thuốc nhỏ mắt dưỡng ẩm hay nước mắt nhân tạo.
• Chườm lạnh
• Các loại thuốc giảm đau không cần kê đơn

Ngoài ra bạn nên tránh lây mắt đỏ bằng cách:

• Thay và giặt vỏ gối, ga trải giường hàng ngày
• Tránh dùng tay chạm vào mặt và mắt
• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là sau khi chạm vào mặt và mắt
• Làm sạch hoặc vứt bỏ khăn tay sau khi sử dụng
• Vứt bỏ kính áp tròng mà bạn đang đeo khi bị nhiễm trùng và không đeo kính áp tròng cho đến khi khỏi hoàn toàn.
• Vứt bỏ hoặc làm sạch cọ mascara và cọ trang điểm bằng xà phòng và nước để tránh tái nhiễm

Nếu có bất kỳ mối lo ngại nào, hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn và xác định nguyên nhân gây mắt đỏ, giúp giảm nguy cơ lây lan và điều trị hiệu quả hơn.

Các biện pháp giảm nhẹ mắt đỏ tại nhà

Bạn có thể giảm nhẹ các triệu chứng hoặc tác dụng phụ của mắt đỏ cho đến khi khỏi hoàn toàn. Những phương pháp này có thể giúp giảm đau hiệu quả bất kể bạn bị mắt đỏ do nguyên nhân nào.

Chườm lạnh

Mắt đỏ có thể gây viêm và kích ứng quanh vùng mắt bị tổn thương. Chườm lạnh có thể giúp giảm viêm và làm dịu các triệu chứng liên quan.

Bạn có thể chườm lạnh bằng cách ngâm một chiếc khăn nhỏ hoặc khăn giấy vào nước lạnh, vắt kiệt nước rồi đắp lên mắt bị đau. Nếu chỉ một bên mắt của bạn bị đỏ thì chỉ chườm mắt đó và chỉ chườm lạnh một lần để không lây sang mắt bình thường và tránh nguy cơ tái nhiễm. Nếu cả hai mắt của bạn đều bị đỏ, hãy dùng 2 khăn riêng để chườm cho 2 mắt.

Thuốc nhỏ mắt

Dưỡng ẩm cho mắt bằng nước mắt nhân tạo không kê đơn (OTC) hoặc nước muối sinh lý là một giải pháp tốt. Cảm giác khó chịu ở mắt có thể là do mắt bị khô, hoặc có thể là do môi trường, chẳng hạn như bụi từ hệ thống sưởi/làm mát trong nhà. Cung cấp đủ nước cho mắt có thể giúp làm dịu mắt.

Nếu mắt đỏ của bạn là do dị ứng thì thuốc nhỏ mắt kháng histamine OTC cũng có thể hữu ích.

Rửa bằng nước mát

Rửa bằng nước bình thường hoặc mát cũng có thể giúp làm dịu mắt và làm sạch bụi bẩn hoặc các vật lạ ảnh hưởng đến khả năng nhìn của bạn hoặc khiến bạn khó mở mắt. Các chuyên gia khuyên rằng nếu bạn bị ngứa mắt thì hãy tránh xa các nguồn nhiệt vì hơi nóng làm cho cơn ngứa trở nên tồi tệ hơn. Bạn nên dùng nước mát để rửa mắt khi bị ngứa.

Thuốc uống không kê đơn

Nếu mắt bạn bị viêm thì các loại thuốc chứa acetaminophen (như Tylenol®) hoặc ibuprofen có thể hiệu quả để giảm đau và khó chịu. Đối với nguyên nhân dị ứng, các loại thuốc như Zyrtec® có thể hữu ích.

Những cách chữa mắt đỏ sai lầm bạn nên tránh

Một số người trên mạng quảng cáo những biện pháp chứa mắt đỏ tại nhà nhưng lại không có hiệu quả, thậm chí gây tổn thương nặng hơn. Những biện pháp đó chưa được khoa học chứng minh là có thể giúp giảm viêm kết mạc, thậm chí trong một số trường hợp có thể gây nhiễm trùng nặng hơn.

Nhìn chung, các chuyên gia khuyên bạn không nên đắp hay bôi bất cứ thứ gì lên mắt nếu không có hướng dẫn của bác sĩ. Điều này áp dụng cho mắt đỏ cũng như các bệnh khác liên quan đến mắt.

Những cách chữa sai lầm cần tránh bao gồm:

Dùng sữa mẹ

Có thể bạn đã từng nghe nhiều người nói rằng nhỏ sữa mẹ vào mắt có lợi vì sữa có kháng thể. Một nghiên cứu năm 2021 cũng cho thấy một giọt sữa mẹ có thể là phương pháp điều trị hiệu quả cho trẻ dưới 6 tháng tuổi bú sữa mẹ bị chảy nước mắt. Nhưng các nghiên cứu khác cho thấy nó không có hiệu quả đối với hầu hết các nguyên nhân phổ biến gây mắt đỏ. Không có nghiên cứu thống kê nào chứng minh rằng sữa mẹ có thể điều trị hiệu quả mắt đỏ ở người lớn. Thậm chí cách này có thể làm cho các triệu chứng ở mắt trở nên tồi tệ hơn vì nó có thể đưa vi khuẩn vào mắt và gây nhiễm trùng nặng hơn.

Rửa mắt bằng nước tiểu

Dựa theo dân gian hoặc nghe trên mạng, một số người đã rửa mắt bằng nước tiểu để điều trị các tình trạng như mắt đỏ. Vi khuẩn luôn có trong nước tiểu, vì vậy cách này có thể gây ra nhiều bệnh nhiễm trùng khác do vi khuẩn xâm nhập vào mắt. Nó cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng khó chịu mà bạn đang gặp phải. Nếu bạn muốn rửa mắt thì nước sạch và mát là tốt nhất.

Visine và các loại thuốc nhỏ mắt khác

Các loại thuốc nhỏ mắt được dán nhãn là “nước mắt nhân tạo” rất tốt nếu bạn bị mắt đỏ, nhưng bạn nên tránh xa các loại thuốc nhỏ mắt “giảm đỏ”, như Visine®. Trong một số trường hợp, các loại thuốc này có thể khiến triệu chứng mắt đỏ trở nên trầm trọng hơn và mắt bị đau ngứa nhiều hơn bình thường.

Thảo mộc và thực phẩm

Những thứ này có thể chứa nhiều vi trùng và không được chứng minh về mặt khoa học để điều trị mắt đỏ. Nếu không có hướng dẫn của bác sĩ thì không được dùng các loại thảo mộc và thực phẩm bôi lên mắt dù chỉ với lượng nhỏ, vì có thể gây kích ứng nhiều hơn.

Mất bao lâu để mắt đỏ tự khỏi?

Nếu bạn áp dụng các biện pháp chữa mắt đỏ tại nhà trên đây để làm dịu các triệu chứng thì cũng không thể chữa khỏi hoàn toàn chỉ sau một đêm. Mắt đỏ do dị ứng có thể biến mất nhanh chóng nếu được điều trị bằng thuốc kháng histamine và các biện pháp chăm sóc thích hợp khác. Nhưng mắt đỏ do vi khuẩn và virus sẽ không khỏi nhanh như vậy.

Mắt đỏ do vi khuẩn sẽ trở nên trầm trọng hơn theo thời gian nếu không dùng thuốc kháng sinh. Với virus, thời gian hồi phục tùy thuộc vào tình trạng nhiễm virus của bạn diễn biến như thế nào, ví dụ như cảm lạnh. Các triệu chứng cảm lạnh thường kéo dài khoảng 2 tuần, mặc dù mắt đỏ do virus thường biến mất sau 5 đến 7 ngày. Nếu dùng thuốc kháng sinh thì mắt đỏ do vi khuẩn cũng hồi phục sau khoảng 5 đến 7 ngày.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Đối với mắt đỏ do virus, bạn không thể làm gì để nhanh khỏi ngoài việc chờ đợi. Nhưng có những trường hợp nên đến gặp bác sĩ, ví dụ như mắt đỏ do vi khuẩn sẽ trở nên trầm trọng hơn theo thời gian nếu không dùng kháng sinh. Triệu chứng do vi khuẩn thường là mắt bị đỏ và viêm, đồng thời có thể bị sưng mí mắt, bị chảy dịch đặc, màu hơi vàng hoặc hơi xanh và có ghèn, thường không tự cải thiện trong vài ngày.

Mắt đỏ do virus cũng có thể trở thành mắt đỏ do vi khuẩn bất cứ lúc nào. Nếu bạn đưa vật lạ hoặc bụi bẩn vào mắt có thể gây nhiễm trùng do vi khuẩn”

Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu mắt đỏ kéo dài hơn 1 tuần hoặc xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

• Chất dịch màu xanh lá cây hoặc màu vàng chảy ra từ mắt
• Đau mắt
• Khả năng nhìn bị ảnh hưởng như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực
• Nhạy cảm với ánh sáng
• Sốt
• Ớn lạnh
• Nhức mỏi cơ thể
• Phát ban trên da

Đặc biệt, những thay đổi về thị lực là lý do quan trọng để đến gặp bác sĩ ngay lập tức vì đó có thể là triệu chứng của một vấn đề nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như đột quỵ hay khối u não.

Đôi khi, mắt đỏ ở trẻ em cũng có thể là triệu chứng của bệnh sởi, vì vậy nên đến gặp bác sĩ ngay nếu trẻ chưa được tiêm phòng.

Tổng kết

Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào trên đây và bạn lo lắng về nguyên nhân của chúng hoặc cách xử lý tốt nhất thì hãy đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để được điều trị thích hợp. Hãy luôn chú ý đến sức khỏe của mắt và không dựa hoàn toàn vào các biện pháp điều trị tại nhà. Hãy tìm lời khuyên từ các chuyên gia y tế bất cứ khi nào cảm thấy lo ngại.

Nguồn tham khảo: Cleveland Clinic

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Những điều bạn cần biết
• Tình trạng kháng insulin là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Nếu chỉ xuất hiện các vấn đề về trí nhớ thì chưa thể chắc chắn đó là sa sút trí tuệ, mà phải có nhiều triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày mới có thể được chẩn đoán là chứng sa sút trí tuệ.

Sa sút trí tuệ có thể ảnh hưởng đến khả năng trí não như:

• Trí nhớ
• Khả năng lý luận và giải quyết vấn đề
• Sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp
• Sự tập trung

11 triệu chứng thường gặp ở giai đoạn sớm của sa sút trí tuệ

1. Thay đổi nhẹ về trí nhớ ngắn hạn

Suy giảm trí nhớ có thể là một triệu chứng sớm của chứng sa sút trí tuệ. Những thay đổi ban đầu thường rất nhỏ và thường liên quan đến trí nhớ ngắn hạn. Những người mắc chứng sa sút trí tuệ có thể nhớ các sự kiện diễn ra nhiều năm trước nhưng lại quên những việc mới xảy ra, ví dụ như:

• Quên vị trí của các đồ vật thường ngày
• Quên lý do khiến họ bước đến một phòng nào đó trong nhà
• Quên những việc cần làm trong một ngày
• Quên hoàn thành một việc mà họ đã bắt đầu, ví dụ như quên tắt bếp sau khi nấu ăn

2. Khó khăn trong việc tìm từ ngữ để nói

Một triệu chứng sớm của chứng sa sút trí tuệ là gặp khó khăn khi nói. Những người mắc chứng sa sút trí tuệ có thể gặp khó khăn trong việc giải thích điều gì đó hoặc tìm ra đúng từ ngữ để nói. Họ cũng có thể dừng lại ở giữa một câu và không biết làm thế nào để nói tiếp.

Những cuộc trò chuyện với người mắc chứng sa sút trí tuệ có thể diễn ra khó khăn và mất nhiều thời gian hơn bình thường để họ thể hiện suy nghĩ hoặc cảm xúc của bản thân.

3. Thay đổi tâm trạng

Sự thay đổi trong tâm trạng cũng là triệu chứng phổ biến của chứng sa sút trí tuệ. Những người mắc tình trạng này có thể không tự nhận ra điều này ở bản thân mình, nhưng mọi người xung quanh có thể nhận thấy sự thay đổi, ví dụ như trầm cảm là triệu chứng phổ biến trong giai đoạn đầu của chứng sa sút trí tuệ.

Những người mắc chứng sa sút trí tuệ cũng có thể sợ hãi hoặc lo lắng nhiều hơn trước. Họ có thể dễ dàng trở nên khó chịu khi thay đổi thói quen thường ngày của họ hoặc bị rơi vào những tình huống xa lạ. Cùng với thay đổi tâm trạng, cũng có thể nhận thấy sự thay đổi trong tính cách của những người này.

4. Sự thờ ơ

Sự thờ ơ là một triệu chứng phổ biến của chứng sa sút trí tuệ giai đoạn sớm. Những người mắc chứng sa sút trí tuệ có thể mất hứng thú với những sở thích hoặc hoạt động mà họ từng thích trước đây, thậm chí không muốn ra ngoài và đi chơi. Họ cũng có thể mất hứng thú với việc dành thời gian ở bên bạn bè và gia đình, và họ có vẻ không cảm xúc.

5. Khó hoàn thành công việc

Sự thay đổi nhỏ về khả năng hoàn thành các công việc thường ngày là một dấu hiệu sớm có thể xảy ra của chứng sa sút trí tuệ. Tình trạng này thường bắt đầu với những công việc phức tạp như:

• Theo dõi các hóa đơn và chi tiêu trong gia đình
• Làm theo một công thức nấu ăn
• Chơi một trò chơi có nhiều quy tắc

Bên cạnh việc khó hoàn thành các công việc quen thuộc, những người mắc chứng sa sút trí tuệ cũng có thể khó học những điều mới hoặc làm theo với các thói quen mới.

6. Nhầm lẫn

Những người trong giai đoạn đầu của chứng sa sút trí tuệ thường hay bị nhầm lẫn, họ có thể gặp khó khăn khi nhớ khuôn mặt của người khác, nhớ ngày tháng hoặc nhớ ra mình đang ở đâu.

Sự nhầm lẫn có thể xảy ra vì một số lý do và thay đổi theo các tình huống khác nhau. Ví dụ, họ có thể tra nhầm chìa khóa xe, quên những việc xảy ra tiếp theo trong ngày, hoặc không nhớ một người mà họ mới gặp.

7. Khó theo dõi các câu chuyện

Khó khăn khi theo dõi các câu chuyện là một triệu chứng kinh điển của chứng sa sút trí tuệ ở giai đoạn sớm. Những người mắc chứng sa sút trí tuệ thường quên ý nghĩa của những từ họ nghe hoặc cảm thấy khó khăn khi theo dõi các cuộc trò chuyện hoặc chương trình TV kéo dài.

8. Khó định hướng không gian

Khả năng ý thức về định hướng không gian có thể bị suy giảm khi bắt đầu xuất hiện chứng sa sút trí tuệ. Họ có thể gặp khó khăn trong việc nhận ra các địa danh thông thường và quên đường đi đến những nơi đã từng quen thuộc với họ, hoặc khó khăn hơn khi làm theo một loạt các hướng dẫn và chỉ đường.

9. Hành động lặp lại

Những người mắc sa sút trí tuệ có thể lặp lại các công việc thường ngày, chẳng hạn như cạo râu hoặc tắm, hoặc họ có thể thu thập các đồ vật một cách kỳ lạ. Họ có thể lặp lại cùng một câu hỏi nhiều lần trong một cuộc trò chuyện hoặc kể lại một câu chuyện nhiều lần.

10. Khó thích nghi với sự thay đổi

Đối với những người trong giai đoạn đầu của chứng sa sút trí tuệ, sự thay đổi có thể khiến họ cảm thấy sợ hãi. Họ không thể nhớ những người mà họ quen biết hoặc không hiểu được những gì mà mọi người đang nói, họ không nhớ tại sao họ đi đến cửa hàng và thậm chí có thể bị lạc trên đường về nhà. Vì vậy họ muốn làm mọi thứ theo thói quen và sợ sự thay đổi. Khó thích nghi với thay đổi cũng là một triệu chứng điển hình của chứng sa sút trí tuệ giai đoạn sớm.

11. Ra quyết định sai

Một triệu chứng của sự suy giảm nhận thức là mất khả năng đưa ra quyết định đúng. Ví dụ, những người mắc chứng sa sút trí tuệ đôi khi không nhận ra các tình huống nguy hiểm, họ cố gắng đi bộ qua một con đường nhiều xe cộ đông đúc mà không đợi cho đến khi an toàn, hoặc đi ra ngoài trời lạnh mà không mặc đồ ấm.

Một dấu hiệu khác của quyết định kém khi mắc chứng sa sút trí tuệ là vấn đề tiền bạc: một người trước đây vốn cẩn thận với tiền của mình đột nhiên trở nên tiêu xài không hợp lý.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Sự hay quên không phải là dấu hiệu chắc chắn để chẩn đoán chứng sa sút trí tuệ, bởi vì trí nhớ giảm là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa và cũng có thể xảy ra do các yếu tố khác, chẳng hạn như:

• Mệt mỏi
• Thiếu tập trung
• Làm nhiều việc cùng lúc
• Thiếu một số chất dinh dưỡng nhất định

Nhưng nếu bản thân bạn hoặc người thân có các triệu chứng sa sút trí tuệ như trên xảy ra thường xuyên và không cải thiện hoặc ngày càng trở nên tồi tệ hơn, thì hãy đến gặp bác sĩ. Bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng sức khỏe thể chất và tinh thần để xác định xem các triệu chứng có liên quan đến sa sút trí tuệ hay nguyên nhân khác hay không.

Chứng sa sút trí tuệ thường phổ biến hơn ở những người trên 65 tuổi, nhưng trong một số trường hợp cũng có thể xuất hiện ở những người trong độ tuổi 30, 40 hoặc 50. Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách có thể làm chậm sự tiến triển của sa sút trí tuệ và duy trì chức năng trí não trong thời gian dài hơn.

Kết luận

Sa sút trí tuệ không phải là một bệnh, mà nó bao gồm một số tình trạng khác nhau ảnh hưởng đến chức năng của não. Những tình trạng này gây ra sự suy giảm nhận thức ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng giao tiếp, suy nghĩ và hành vi của người mắc.

Nhiều người sử dụng khái niệm “sa sút trí tuệ” và “bệnh Alzheimer” thay thế cho nhau, nhưng thực ra chúng không giống nhau. Bệnh Alzheimer là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp sa sút trí tuệ, nhưng nhiều rối loạn khác cũng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ hoặc khả năng xử lý thông tin của não.

Nếu bạn nhận thấy bản thân mình hoặc người thân đang bắt đầu xuất hiện các vấn đề về khả năng nhận thức thì có thể liên hệ với bác sĩ để được tư vấn. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị để làm chậm sự tiến triển của sa sút trí tuệ.

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Những điều bạn cần biết
• Tình trạng kháng insulin là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là gì?

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD viết tắt của “Obsessive-Compulsive Disorder”) là một tình trạng rối loạn tâm lý mãn tính mà người mắc phải thường có những suy nghĩ ám ảnh hay hành vi cưỡng chế có thể khiến họ phải làm đi làm lại một việc gì đó một cách vô nghĩa nhằm giảm bớt lo lắng.

Trong đó, “ám ảnh” là những suy nghĩ ở người bệnh gây ra cảm giác khó chịu, ghê tởm, lo âu và sợ hãi. Những hành vi khiến một người buộc phải làm đi làm lại một việc gì đó một cách vô nghĩa được gọi là “cưỡng chế”. Bệnh OCD có thể khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong công việc, học tập, khiến họ sinh hoạt bất thường trong cuộc sống.

Nguyên nhân dẫn đến rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Nguyên nhân chính xác gây ra OCD vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, các nhà khoa học tin rằng đó là sự kết hợp của nhiều yếu tố như:

Yếu tố di truyền

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, yếu tố di truyền là tác nhân dẫn đến rối loạn ám ảnh cưỡng chế có vai trò quan trọng nhất so với các yếu tố khác.

Nghiên cứu cho thấy nếu một cặp sinh đôi cùng trứng có một người bị mắc OCD thì khả năng người còn lại cũng mắc là từ 80% đến 87%, trong khi cặp sinh đôi khác trứng thì nguy cơ chỉ từ 47% đến 50%.

Những bất thường của não bộ

Nghiên cứu khoa học cũng cho thấy một số bất thường ở não bộ có thể dẫn đến OCD. Hoạt động bất thường ở một số vùng não có liên quan đến việc kiểm soát suy nghĩ và hành vi, chẳng hạn như vỏ não trước trán, hạch hạnh nhân và hồi hải mã, có liên quan đến OCD.

Serotonin và dopamine là hai chất đóng vai trò quan trọng đối với điều chỉnh tâm trạng, lo âu và hành vi. Khi thiếu đi hai chất này có thể dẫn đến xuất hiện OCD.

Yếu tố môi trường

Yếu tố môi trường hay những trải nghiệm của bản thân cũng có thể gây ra rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Một số sự kiện xảy ra trong cuộc sống có thể làm tăng nguy cơ mắc OCD, những sự kiện này thường khiến ta cảm thấy căng thẳng hoặc sang chấn tâm lý chẳng hạn như tai nạn, bị bạo lực, lạm dụng,…

Tính cách của bản thân

Một số người có lối sống khắt khe với bản thân và người khác, họ thường là những người cầu toàn, luôn cảm thấy lo lắng và khó chịu khi mọi thứ không hoàn hảo như mong muốn của họ.

Họ cũng luôn lo âu, không ngừng lo lắng về mọi thứ mà không có lý do, thậm chí bị ám ảnh về những chuyện xấu có thể xảy ra. Lo âu cũng có thể làm cho triệu chứng của OCD trở nên nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng của rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Nhiều người tưởng rằng đây là tình trạng không đáng lo và thường bỏ qua những triệu chứng của nó. Nhưng khi OCD tiến triển nặng hơn có thể ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày của người mắc phải.

Dưới dây là những triệu chứng thường thấy ở người bị OCD:

Sợ vi khuẩn và ô nhiễm

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của người mắc OCD là sự “cuồng” sạch sẽ. Họ luôn bị ám ảnh về bụi bẩn, vi trùng, sự ô nhiêm và luôn tin rằng những thứ này có thể gây hại cho họ và mọi người xung quanh. Điều này có thể dẫn đến các hành vi cưỡng chế để làm sạch bản thân và môi trường xung quanh, ví dụ những người mắc OCD thường có thói quen rửa tay liên tục.

Luôn kiểm tra mọi thứ

Những người mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế thường luôn cảm thấy bất an, lo lắng về mọi thứ xung quanh. Hơn nữa, họ có thể có xu hướng cầu toàn và đặt ra tiêu chuẩn cao cho bản thân, họ luôn muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo. Chính vì thế, họ luôn kiểm tra mọi thứ để giảm bớt sự lo âu và bất an đồng thời có thể đáp ứng tiêu chuẩn hoàn hảo của họ.

Đếm số

Đếm số cũng là một trong những triệu chứng thường gặp ở người mắc OCD, việc đếm số có thể giúp họ tập trung vào một thứ gì đó khác ngoài những suy nghĩ và ám ảnh của chính họ, điều này có thể giúp giảm bớt lo lắng và cảm thấy bình tĩnh hơn.

Ngoài ra, đếm số có thể mang đến cho người mắc OCD cảm giác kiểm soát trong cuộc sống của họ. Việc kiểm soát được suy nghĩ và hành vi bằng cách đếm số có thể giúp họ cảm thấy thoải mái.

Suy nghĩ ám ảnh về bạo lực

Ngoài sự sạch sẽ, người mắc OCD còn bị ám ảnh về sự an toàn. Thế nên họ luôn có những suy nghĩ về bạo lực. Họ có thể lo sợ về việc mình bị làm hại và những suy nghĩ về bạo lực có thể giúp họ kiểm soát nỗi sợ đó.

Luôn đòi hỏi sự hoàn hảo

Người mắc OCD cũng thường lo sợ mắc sai lầm, họ tin rằng sai lầm có thể dẫn đến những hậu quả tồi tệ, điều này dẫn đến suy nghĩ quan trọng hóa sự hoàn hảo trong mọi việc mà họ làm. Bên cạnh đó, người mắc OCD có thể cầu toàn và khắt khe với bản thân, vì thế họ luôn cảm thấy phải làm mọi thứ một cách hoàn hảo.

Làm sao để điều trị rối loạn ám ảnh cưỡng chế?

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế không thể điều trị ngay lập tức, mà thường là quá trình lâu dài. Dưới đây là một số phương pháp để điều trị OCD:

Dùng thuốc

Ngày nay các nhà khoa học đã phát hiện một số loại thuốc có khả năng giúp điều trị tình trạng này. Dù không thể xóa bỏ OCD hoàn toàn nhưng thuốc cũng giúp kiểm soát một phần các triệu chứng của rối loạn này. Người mắc OCD có thể dùng thuốc để ức chế các triệu chứng theo hướng dẫn kê toa của bác sĩ.

Cần sự chăm sóc và hỗ trợ từ gia đình

Người bị OCD cần được chăm sóc và quan tâm từ gia đình, bạn bè như giúp đỡ trong sinh hoạt hằng ngày, nhắc nhở uống thuốc và khích lệ, động viên tinh thần. Những việc này có thể giúp tình trạng của họ có tiến triển và cũng phần nào giúp người mắc OCD hiểu rõ hơn về vấn đề của họ.

Trị liệu hành vi

Tâm lý trị liệu cũng là một phương pháp giúp người mắc OCD có thể đẩy lùi được rối loạn này. Thông qua trị liệu hành vi, họ có thể kiểm soát được suy nghĩ và hành vi của chính mình, từ đó ức chế được các triệu chứng cũng như kiểm soát được những việc sinh hoạt trong cuộc sống bình thường.

Để hiểu rõ hơn về OCD, video dưới đây sẽ cung cấp thêm thông tin về căn bệnh này cho bạn:

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

• Những nguy cơ tiềm ẩn của đồ ngọt ảnh hưởng sức khỏe mà bạn không nên bỏ qua
• Mách bạn 10 cách để duy trì lối sống khỏe mạnh, ít bệnh tật
• 10 mẹo xử lý khi ăn quá nhiều để tiêu hóa nhanh mà không tích mỡ

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Kháng insulin: Các triệu chứng bắt đầu như thế nào?

Ở người bình thường, dạ dày sẽ tiêu hóa thức ăn thành glucose (đường). Glucose đi vào máu, kích hoạt tuyến tụy giải phóng insulin. Sau đó insulin giúp glucose đi vào tế bào để chuyển hóa thành năng lượng hoặc dự trữ để sử dụng sau này. Khi glucose đi vào các tế bào, lượng glucose trong máu sẽ giảm và khiến tuyến tụy ngừng sản xuất insulin.

Ở những người bị kháng insulin, tế bào không thể hấp thụ insulin một cách hiệu quả, dẫn đến tuyến tụy sản xuất ngày càng nhiều insulin, còn gọi là tăng insulin máu.

Theo thời gian, tuyến tụy không thể đáp ứng nhu cầu sản xuất insulin khiến lượng đường trong máu tăng cao. Tăng đường huyết mãn tính là bước đệm dẫn tới tiền tiểu đường và cuối cùng là bệnh tiểu đường loại 2. Thường không có triệu chứng trong giai đoạn đầu của tình trạng kháng insulin.

Khi tình trạng kháng insulin vẫn tiếp diễn và lượng đường trong máu tăng cao mãn tính, các triệu chứng có thể biểu hiện:

• Khát nước quá mức (chứng khát nhiều)
• Thường xuyên muốn đi tiểu (đa niệu)
• Mờ mắt
• Mệt mỏi bất thường

Ngoài ra còn có các dấu hiệu cảnh báo tình trạng kháng insulin khi khám như:

• Acrochordon (các mảng da nhỏ, vô hại thường thấy ở các nếp gấp da như cổ, háng và nách)
• Gai đen (các mảng da sẫm màu hoặc dày thường thấy ở các nếp gấp da)
• Sự phát triển quá mức của tóc ở phụ nữ (rậm lông) hoặc rụng tóc kiểu nam/nữ (rụng tóc nội tiết tố nam)
• Huyết áp cao (tăng huyết áp)
• Tăng cân, đặc biệt là tăng vòng eo

Mất cân bằng nội tiết tố trong tình trạng kháng insulin

Nguyên nhân chính xác của tình trạng kháng insulin vẫn chưa rõ ràng, mặc dù nghiên cứu cho thấy rằng trong hầu hết các trường hợp, nó liên quan chặt chẽ với ít hoạt động thể chất và béo phì.

Thiếu hoạt động thể chất dẫn đến tích tụ mỡ ở bụng, cơ và gan. Sự tích tụ chất béo dư thừa làm suy yếu tín hiệu insulin (cơ chế kiểm soát glucose, chất béo và năng lượng) và tác dụng điều chỉnh sự hấp thu glucose vào tế bào.

Hội chứng chuyển hóa – một nhóm các triệu chứng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim – cũng là một yếu tố nguy cơ của kháng insulin. Ngoài béo phì, các đặc điểm của hội chứng chuyển hóa bao gồm:

• Huyết áp cao
• Chất béo trung tính cao trong máu
• Cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) – “cholesterol tốt” thấp trong máu
• Nồng độ glucose trong máu cao

Các yếu tố nguy cơ khác gây kháng insulin bao gồm:

• Tuổi (45 tuổi trở lên)
• Có cha mẹ hoặc anh chị em mắc bệnh tiểu đường
• Hút thuốc lá
• Sử dụng một số loại thuốc, như glucocorticoid mãn tính
• Có tiền sử mắc một số tình trạng sức khỏe nhất định, như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc hội chứng Cushing.

Nhiều gene cũng được xác định là có khả năng gây ra tình trạng kháng insulin và dẫn đến tiền tiểu đường/tiểu đường loại 2.

Ngoài các yếu tố mãn tính như tăng cân và thiếu hoạt động thể chất, những stress cấp tính đối với cơ thể (như chấn thương, bỏng nặng hoặc nhiễm trùng huyết) cũng có thể dẫn đến giảm đáp ứng với insulin.

Xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng kháng insulin

Mặc dù mức insulin cao thường là dấu hiệu sớm của tiền tiểu đường, nhưng mức insulin thường không được xét nghiệm ở đa số mọi người đến khám. Tuy nhiên các cơ sở y tế có thể xét nghiệm tiền tiểu đường/bệnh tiểu đường loại 2 nếu một người có các yếu tố nguy cơ hoặc có triệu chứng tăng đường huyết. Cácxét nghiệm này bao gồm:

• Hemoglobin A1c: đo lượng đường trong máu trung bình trong 3 tháng qua.
• Đường huyết lúc đói (FPG) đo lượng đường trong máu khi không ăn uống gì (chỉ uống nước) trong ít nhất 8 giờ.
• Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lượng đường trong máu trước và 2 giờ sau khi uống dung dịch có đường.

Vai trò của chế độ ăn uống trong tình trạng kháng insulin

Chế độ ăn uống phương Tây có liên quan đến tình trạng kháng insulin, thường bao gồm ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, ngũ cốc tinh chế, các sản phẩm từ sữa giàu chất béo, đồ ăn nhanh và đồ chiên rán, đồ ngọt và đồ uống có đường.

Trong khi chế độ ăn nhiều cholesterol, chất béo bão hòa, muối và carbohydrate có liên quan đến tình trạng kháng insulin, thì không có chế độ ăn kiêng nào được cho là có hiệu quả giúp đảo ngược tình trạng kháng insulin. Thay vào đó, các tổ chức khoa học như Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA) khuyến cáo ăn uống dựa trên mục tiêu cá nhân và sở thích ăn uống (như văn hóa, niềm tin về sức khỏe, kinh tế).

Ăn gì để tránh tình trạng kháng insulin?

ADA khuyên nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, các sản phẩm từ sữa, các loại đậu, hạt.

Các nguồn protein nạc như protein thực vật và thịt nạc, cá và thịt gà, cũng nên ăn. Thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung nên hạn chế tối thiểu.

Chế độ ăn Địa Trung Hải là một ví dụ điển hình đáp ứng các khuyến nghị trên, gồm nhiều trái cây và rau quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu, đậu, các loại hạt. Cá, thịt gà không da, trứng, phô mai và sữa chua với lượng vừa phải.

Các chế độ ăn kiêng khác giống với chế độ ăn Địa Trung Hải và có thể được xem xét bao gồm:

• Phương pháp ăn kiêng để ngăn chặn chế độ ăn tăng huyết áp (DASH)
• Chế độ ăn dựa trên thực vật
• Chế độ ăn ít carbohydrate

Điều trị kháng insulin như thế nào?

Việc đảo ngược tình trạng kháng insulin chủ yếu tập trung vào lối sống lành mạnh. Tuy nhiên trong một số trường hợp, một loại thuốc gọi là Glucophage (metformin) có thể được kê đơn để cải thiện độ nhạy insulin của cơ thể. Metformin làm giảm lượng đường trong máu bằng cách giảm sự hấp thu glucose ở ruột và lượng glucose mà gan tạo ra. Thuốc này được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt để điều trị bệnh tiểu đường loại 2 và thường là loại thuốc đầu tiên được sử dụng cho hầu hết những người được chẩn đoán mắc bệnh này.

Metformin đôi khi được sử dụng ở những người bị tiền tiểu đường hoặc các tình trạng khác như hội chứng buồng trứng đa nang hoặc béo phì.

Biến chứng của tình trạng kháng insulin

Nếu không được điều trị, tình trạng kháng insulin có thể tiến triển thành tiền tiểu đường và cuối cùng là bệnh tiểu đường loại 2. Sau đó các biến chứng sức khỏe có thể xuất hiện do lượng đường trong máu tăng cao lâu dài. Những biến chứng này bao gồm:

• Tổn thương thận
• Tổn thương thần kinh
• Các vấn đề về mắt, đặc biệt là tổn thương các mạch máu ở phía sau mắt (bệnh võng mạc)
• Bệnh tim mạch, có thể dẫn đến đau tim và đột quỵ
• Các vấn đề về chân như loét do tổn thương dây thần kinh và mạch máu.

Thay đổi lối sống để kiểm soát tình trạng kháng insulin

Trong hầu hết các trường hợp, thực hiện lối sống lành mạnh có thể kiểm soát tình trạng kháng insulin và ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi phát của bệnh tiểu đường loại 2. Đặc biệt, giảm cân là rất quan trọng để cải thiện độ nhạy insulin, thông qua thay đổi chế độ ăn uống, hạn chế lượng calo và tăng hoạt động thể chất.

Ở những người có nguy cơ cao hoặc đã mắc bệnh tiểu đường, ADA khuyến cáo nên hoạt động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần và giảm cân từ 5% đến 7% để ngăn ngừa hoặc trì hoãn khởi phát bệnh tiểu đường loại 2. Có thể tăng cường các hoạt động thể chất trong nhà hoặc giải trí như hút bụi, làm vườn hoặc tận hưởng thời gian vui chơi với thú cưng.

Các hành vi lối sống khác giúp kiểm soát tình trạng kháng insulin bao gồm:

• Không hút thuốc lá
• Giảm các hành vi ít vận động như xem TV
• Điều trị các tình trạng rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn (ví dụ ngưng thở khi ngủ hoặc thiếu ngủ)
• Giảm stress một cách lành mạnh bằng các kỹ thuật thư giãn hàng ngày như yoga, thiền hoặc các bài tập thở sâu.

Bạn có thể xem thêm nhiều bài viết khác của BlogAnChoi:

• Công dụng của các loại vitamin và nên uống thời điểm nào để hấp thu tốt nhất?
• Tư thế ngủ quyết định chất lượng giấc ngủ: Bạn đã biết chưa?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Việc tập cho bản thân thói quen ngủ đúng cách, đóng vai trò rất lớn trong việc cải thiện giấc ngủ, cải thiện tinh thần và đặc biệt là cải thiện sức khoẻ. Tư thế ngủ sai cũng khiến cho chất lượng giấc ngủ giảm, từ đó dẫn đến việc cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi, năng suất làm việc giảm, sức khoẻ cũng từ đó mà bị ảnh hưởng.

Tư thế ngủ không tốt cho sức khoẻ

1. Khi ngủ có thói quen nằm sấp

Thói quen nằm sấp gây áp lực rất nhiều lên toàn bộ cơ thể, thói quen này cũng được coi là thói quen gây bất lợi nhất và cũng gây hại rất nhiều cho sức khoẻ. Thói quen ngủ với tư thế nằm sâp có thể gây ảnh hưởng rất nhiều đến phổi, lưu thông của máu và quá trình hoạt động của tim do ngực bị đè nén.

Bên cạnh đó, vùng chân và bụng chân cũng bị ảnh hưởng do dây chằng không được thả lỏng hết, gây rất nhiều bất lợi.

Còn đối với vùng mặt, tư thế này có thể gây ra tình trạng xuất hiện nếp nhăn, mụn, cơ mặt bị chảy xệ. Không chỉ vậy, các vùng xương cổ, đốt sống cổ, lưng, vùng sau gáy khi nằm tư thế này quá lâu có thể gây ra nhức mỏi và xuất hiện một số bệnh liên quan đến đốt sống cổ, vai gáy, lưng,….

2. Thói quen nằm ngửa

Tư thế nằm ngửa theo suy nghĩ của nhiều người là rất có lợi cho sức khoẻ, đặc biệt là cho việc phát triển chiều cao. Tuy nhiên, suy nghĩ này không hoàn toàn đúng, thói quen nằm ngửa khi ngủ cũng đem lại rất nhiều bất lợi giấc ngủ, đặc biệt là nằm ngửa kết hợp với tay đặt lên vùng ngực hoặc vùng chán.

Thói quen này sẽ gây chèn ép lồng ngực, hoạt động của tim bị ảnh hưởng, khiến cho bản thân luôn gặp tình trạng bị mộng du, ngáy to khi ngủ, gây mỏi vai.

Chính vì vậy, khi ngủ không nên nằm với tư thế này quá lâu.

3. Thói quen nằm nghiêng

Lợi ích của tư thế này là giúp cho tim hoạt động một cách thuận lợi nhất và không gặp phải bất cứ cản trở nào, các khớp cũng như các đốt sống cũng được nghỉ ngơi sau khi hoạt động một ngày hoạt động.

Tuy nhiên, tư thế này cũng có một số điểm bất lợi nếu nằm quá lâu có thể ảnh hưởng đến phổi và dạ dày, các cơ cũng như dây thần kinh cũng sẽ bị ảnh hưởng dọ áp lực của cơ thể gây cản trở quá trình lưu thông máu đến các bộ phận.

Tư thế ngủ đúng cách cho từng trường hợp

1. Đối với những trường hợp đang mang bầu

Tư thế được các chuyên gia y tế khuyến cáo đối với phụ nữ mang thai khi ngủ đó là nằm nghiêng, tư thế này sẽ giúp ích rất nhiều cho sự phát triển của bé trong cổ tử cung. Đặc biệt, tư thế nằm nghiêng sang bên trái sẽ đem lại nhiều thuận lợi cho thai nhi, nhất là việc tiếp cận chất dinh dưỡng từ mẹ và lượng máu tiếp nhận vào cơ thể thai nhi luôn được ổn định.

Tuy nhiên, các mẹ bầu cũng nên thay đổi tư thế để tránh gây hại cho các cơ cũng sức khoẻ từ bên trong.

2. Trường hợp người ngủ ngáy

Nằm nghiêng kết hợp với gối nâng đầu là lựa chọn tốt nhất để cải thiện giấc ngủ cho người ngủ ngáy.Tuy nhiên,nếu như người ngủ ngáy có dấu hiệu mệt mỏi,uể oải, ngáy lớn,thở hổn hển thì cần phải đi kiểm tra ngay vì đó có thể là dấu hiệu của sức khoẻ không tốt.

3. Trường hợp bị đau lưng

Cũng như những trường hợp trên thì nằm nghiêng cũng được cho là tư thế ngủ hiệu quả nhất đối với những người đau lưng.

Tư thế này sẽ khiến cho áp lực ở vùng lưng cũng như vùng hông được giảm bớt, bạn có thể đặt gối vào giữa hai đầu gối chân để tạo đường cong giảm áp lực lên lưng.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết của BlogAnChoi dưới đây:

• Kẹo ngủ ngon là gì? Tại sao kẹo lại giúp ngủ ngon và có an toàn cho sức khỏe hay không?
• Ngủ gật thường xuyên gây hại không ngờ tới sức khỏe

Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến bài viết. Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để biết thêm nhiều điều mới hơn nhé!

Khi nào bắt đầu tẩy giun cho trẻ?

Việc tẩy giun cho trẻ cần được thực hiện đúng thời điểm và đúng cách để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Dưới đây là một số hướng dẫn về khi nào nên bắt đầu tẩy giun cho trẻ:

• Theo khuyến nghị của bác sĩ: Việc bắt đầu tẩy giun cho trẻ nên dựa theo khuyến nghị của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế, xem xét các yếu tố như độ tuổi của trẻ, tình trạng sức khỏe và môi trường sống để đưa ra quyết định phù hợp.
• Độ tuổi phù hợp: Thông thường tẩy giun cho trẻ có thể bắt đầu từ khoảng 1 đến 2 tuổi. Nhưng trong một số trường hợp có thể thực hiện sớm hơn hoặc muộn hơn dựa theo khuyến nghị của bác sĩ.
• Tần suất tẩy giun: Cũng phụ thuộc vào các yếu tố như độ tuổi, môi trường sống và mức độ tiếp xúc với nguy cơ nhiễm giun. Trong môi trường có nguy cơ cao như các khu vực nông thôn hoặc trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa, tẩy giun có thể được thực hiện ít nhất mỗi 6 tháng.
• Điều trị theo nhóm: Nếu một trẻ trong gia đình bị nhiễm giun, các thành viên khác trong gia đình cũng nên được tẩy giun cùng lúc để ngăn chặn sự lây lan của ký sinh trùng.
• Theo dõi và kiểm tra định kỳ: Sau khi bắt đầu điều trị, việc theo dõi và kiểm tra định kỳ sẽ giúp đảm bảo tình trạng nhiễm giun của trẻ được kiểm soát và điều trị hiệu quả.

Trước khi quyết định bắt đầu tẩy giun cho trẻ, phụ huynh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để nhận được hướng dẫn cụ thể và chính xác nhất cho trường hợp của con mình.

Dấu hiệu trẻ nhiễm giun ba mẹ cần biết

Nhận biết dấu hiệu trẻ nhiễm giun là một phần quan trọng để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến mà ba mẹ cần chú ý:

• Thay đổi hành vi và tâm trạng: Trẻ có thể trở nên cáu kỉnh, đau đầu, mệt mỏi hay kém tập trung hơn so với bình thường, cũng có thể trở nên cáu gắt hoặc ức chế.
• Vấn đề tiêu hóa: Các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy hoặc táo bón có thể xuất hiện khi trẻ nhiễm giun.
• Suy yếu sức khỏe và thể chất: Trẻ có thể trở nên yếu, nhanh mệt, thậm chí có thể giảm cân đột ngột.

• Dấu hiệu của ký sinh trùng: Đôi khi trẻ có thể phát hiện giun trong phân hoặc người lớn có thể nhìn thấy giun trong phân của trẻ.
• Thay đổi về giấc ngủ: Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc ngủ, thức dậy nhiều lần trong đêm, hoặc có những cơn ác mộng.
• Dấu hiệu ở da: Có thể xuất hiện các vết sưng, mẩn ngứa hoặc nổi mụn trên da của trẻ.
• Dấu hiệu về hô hấp: Trẻ có thể bị ho, khó thở hoặc có các triệu chứng của viêm phổi.

Nhớ rằng các dấu hiệu này có thể thay đổi và không phải lúc nào cũng xuất hiện rõ ràng. Nếu bạn nghi ngờ trẻ có thể nhiễm giun, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn và điều trị đúng cách.

Cách phòng ngừa nhiễm giun cho bé

Phòng ngừa nhiễm giun là một phần quan trọng để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Dưới đây là một số cách bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ nhiễm giun cho bé:

• Vệ sinh cá nhân: Dạy bé về quy trình vệ sinh cá nhân bao gồm cách rửa tay sạch sẽ trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi ngoài trời.
• Sử dụng nước sạch: Đảm bảo bé uống nước sạch, được lọc hoặc đun sôi để tiêu diệt ký sinh trùng có thể tồn tại trong nước.
• Chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng gồm nhiều rau củ và hoa quả để cung cấp đủ vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch và chống lại nhiễm giun.

• Thực phẩm được chế biến đúng cách: Đảm bảo thực phẩm được chế biến và bảo quản đúng cách để ngăn sự lây lan của vi khuẩn và ký sinh trùng.
• Giữ vệ sinh môi trường sống: Dọn dẹp và lau chùi nhà cửa thường xuyên, giữ cho môi trường sống của bé luôn sạch sẽ và thoáng đãng.
• Hạn chế tiếp xúc với động vật hoặc đất có thể chứa ký sinh trùng: Giữ cho bé tránh tiếp xúc với động vật hoặc đất không được làm sạch và không được phủ kín.
• Kiểm tra và tẩy giun định kỳ: Thực hiện các biện pháp tẩy giun định kỳ theo khuyến nghị của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Đọc thêm bài viết tại đây:

• Cách rối loạn ăn uống làm thay đổi cuộc sống của bạn
• Bệnh hen suyễn ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết và cách chăm sóc phù hợp
• Trẻ xì hơi nhiều có phải bệnh về tiêu hóa? Cách xử lý như thế nào?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Quản lý bệnh tiểu đường có thể khó khăn. Có rất nhiều thách thức trong việc quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả, chẳng hạn như theo dõi lượng đường trong máu, tập thể dục và ăn uống lành mạnh cũng như kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Tuy nhiên, bằng cách đặt ra các mục tiêu thông minh và tuân thủ chúng, việc quản lý bệnh tiểu đường có thể dễ dàng và thành công hơn. Mục tiêu smart cho phép bạn đặt ra các mục tiêu có thể đo lường được và có thể đạt được để giúp bạn kiểm soát bệnh tiểu đường.

Mục tiêu smart là gì?

Trước khi chúng ta nói về các ví dụ về mục tiêu thông minh để quản lý bệnh tiểu đường, sẽ rất hữu ích nếu biết mục tiêu smart là gì. Smart là viết tắt của Specific, Measurable, Achievable, Relevant, and Timely nghĩa là cụ thể, có thể đo lường được, có thể đạt được, liên quan và kịp thời. Hãy chia nhỏ điều này theo từng chữ cái.

S: Điều này có nghĩa là các mục tiêu bạn đặt ra cần phải ngắn gọn, rõ ràng, được xác định rõ ràng và không mơ hồ. Chúng cần phải là những mục tiêu chính xác.

M: Mục tiêu SMART cần phải đo lường được; bạn cần đặt ra các tiêu chí cụ thể có thể đo lường được để xác định mức độ tiến bộ đã đạt được.

A: Những mục tiêu này cần phải thực tế để bạn có thể đạt được chúng. Chẳng ích gì khi đặt ra những mục tiêu mà bạn sẽ không bao giờ có thể đạt được.

R: Mục tiêu bạn đặt ra phải liên quan trực tiếp đến vấn đề bạn đang gặp phải. Các mục tiêu nên hướng tới việc giải quyết các vấn đề cụ thể, chẳng hạn như quản lý bệnh tiểu đường.

T: Để đạt được những mục tiêu nhất định, bạn nên có khung thời gian cụ thể mà bạn sẽ tuân thủ. Việc đặt khung thời gian sẽ cho phép bạn theo dõi tiến trình và kết quả của mình một cách có thể đo lường được theo thời gian. Hơn nữa, việc đặt ra thời hạn sẽ thúc đẩy bạn nỗ lực hướng tới những mục tiêu này.

Tại sao các mục tiêu smart lại quan trọng để quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả?

Bệnh tiểu đường là một tình trạng nghiêm trọng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được quản lý đúng cách. Thật không may, có những thách thức khác nhau bạn sẽ phải đối mặt khi bạn quản lý bệnh tiểu đường, chẳng hạn như nhớ theo dõi và ghi lại lượng đường trong máu của bạn. Biết phạm vi chính xác là rất quan trọng để quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả.

Bệnh tiểu đường có thể gây ra và bị ảnh hưởng bởi căng thẳng trong cuộc sống của bạn và nhiều người gặp khó khăn trong việc kiểm soát nó. Hơn nữa, căng thẳng có thể trực tiếp dẫn đến huyết áp cao, điều này không có lợi nếu bạn mắc bệnh tiểu đường. Có lẽ hai trong số những thách thức lớn nhất sẽ là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục đầy đủ. Hầu hết các bác sĩ chăm sóc sức khỏe sẽ nói với bạn rằng chìa khóa để quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả là chế độ ăn uống và tập thể dục lành mạnh. Ngay cả những việc đơn giản như khám sức khỏe định kỳ cũng có thể là một thách thức. Điều này áp dụng cho nhiều khía cạnh sức khỏe của bạn, bao gồm sức khỏe bàn chân, mắt, răng miệng và tình trạng chung của bạn.

Một trong những cách tốt nhất để quản lý những thách thức này là tạo ra các mục tiêu smart. Nếu bạn đặt ra các mục tiêu cụ thể, có thể đo lường được, có thể đạt được, liên quan và kịp thời, bạn sẽ có thể vượt qua chúng. Việc vượt qua những rào cản này là có thể thực hiện được với các mục tiêu được xác định rõ ràng có thể đạt được, thời hạn để đáp ứng các mục tiêu đó và cách đo lường tiến độ. Mục tiêu smart cung cấp sự tập trung, động lực và định hướng.

10 ví dụ về mục tiêu smart để quản lý bệnh tiểu đường

Bây giờ chúng ta sẽ xem xét các ví dụ về mục tiêu smart khác nhau để quản lý bệnh tiểu đường. Mục đích là giúp bạn vượt qua những trở ngại mà chúng ta đã thảo luận ở phần trước.

1. Kiểm tra lượng đường trong máu

“Tôi sẽ kiểm tra lượng đường trong máu của mình thường xuyên khi tôi dùng insulin. Tôi sẽ nhớ thực hiện điều này bằng cách đặt lời nhắc cho bản thân trên điện thoại thông minh của mình. Khi đo lượng đường trong máu của mình, tôi sẽ nhắm tới mức 4,0 đến 7,0 mmol/L khi tôi nhịn ăn và từ 5,0 đến 10,0 trong vòng hai giờ sau khi ăn. Nếu tôi bị lượng đường trong máu thấp, tôi sẽ cần thực hiện các bước thích hợp để khắc phục tình trạng này.”

S: Đây là một mục tiêu cụ thể vì bạn muốn kiểm tra lượng đường trong máu của mình một số lần cụ thể mỗi ngày và duy trì mức đường huyết cụ thể.

M: Mục tiêu này có thể đo lường được vì bạn có thể dễ dàng theo dõi số lần bạn đo lượng đường trong máu mỗi ngày và lượng đường trong máu này là bao nhiêu.

A: Bằng cách đặt lời nhắc kiểm tra lượng đường trong máu, bạn có thể dễ dàng đạt được mục tiêu này.

R: Mục tiêu này có liên quan vì việc theo dõi lượng đường trong máu liên quan trực tiếp đến việc quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả.

T: Mục tiêu này có giới hạn về thời gian, vì bạn đang đặt ra những thời điểm cụ thể mỗi ngày để kiểm tra lượng đường trong máu của mình và nhằm duy trì mức đường huyết nhất định liên quan đến thời điểm bạn ăn thức ăn.

2. Tuân theo quy tắc 15/15

“Nếu lượng đường trong máu của tôi thấp, tôi sẽ tuân theo quy tắc 15/15: Tôi sẽ kiểm tra lượng đường trong máu của mình, và nếu nó dưới 4,0 mmol/L, tôi sẽ xử lý bằng 15 gram carbs. Sau đó tôi sẽ đợi 15 phút và kiểm tra lại lượng đường trong máu của mình. Nếu mức vẫn dưới 4,0 mmol/L, tôi sẽ xử lý thêm 15 gam carbs và đợi thêm 15 phút. Nếu lượng đường trong máu của tôi đạt từ 4,0 trở lên và tôi cách bữa ăn trong vòng một giờ, tôi sẽ ăn một bữa ăn nhẹ nhỏ. Sau khi tôi kiểm tra lượng đường trong máu ba lần mà vẫn dưới 4,0 mmol/L, tôi sẽ ngay lập tức tìm kiếm sự trợ giúp y tế.”

S: Mục tiêu này rất cụ thể vì bạn biết chính xác khi nào cần đo lượng đường trong máu và phải làm gì nếu lượng đường trong máu thấp.

M: Mục tiêu này có thể đo lường được vì bạn đang sử dụng thiết bị chính xác để đo lượng đường trong máu và bạn có kế hoạch hành động rõ ràng nếu lượng đường trong máu của bạn quá thấp.

A: Mục tiêu này dễ dàng đạt được nhờ kế hoạch hành động rõ ràng của bạn.

R: Đây là một mục tiêu phù hợp vì việc quản lý bệnh tiểu đường tập trung vào lượng đường trong máu khỏe mạnh.

T: Đây là mục tiêu dựa trên thời gian vì bạn sẽ đợi 15 phút giữa các lần kiểm tra lượng đường trong máu.

3. Tập thể dục vừa phải 30 phút mỗi ngày

“Tôi sẽ đặt mục tiêu tập thể dục vừa phải ít nhất 30 phút mỗi ngày, ít nhất 150 phút mỗi tuần. Tôi cũng sẽ bao gồm nhiều hoạt động tim mạch, xây dựng cơ bắp và xây dựng xương. Ngoài ra, tôi sẽ dành 30 phút mỗi sáng để tập thể dục”.

S: Mục tiêu này rất cụ thể vì bạn đặt mục tiêu thực hiện một lượng bài tập cụ thể mỗi ngày và nhiều hoạt động khác nhau.

M:Mục tiêu này rất dễ đo lường vì bạn có thể dễ dàng theo dõi lượng thời gian mình dành cho việc tập thể dục mỗi ngày.

A: Mục tiêu này rất dễ đạt được vì việc dành 30 phút mỗi ngày để tập thể dục không phải là điều quá khó khăn. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc tuân thủ một thói quen, hãy xem hướng dẫn này trên tạo và duy trì thói quen buổi sáng vững chắc.

R: Mục tiêu này có liên quan vì tập thể dục là một trong những nền tảng lớn nhất trong quản lý bệnh tiểu đường.

T: Mục tiêu này dựa trên thời gian vì bạn đang hướng tới một lượng bài tập nhất định mỗi ngày.

4. Bỏ thuốc lá

“Mục tiêu của tôi là sử dụng nhiều phương pháp tư vấn và hỗ trợ cai thuốc lá khác nhau để cai thuốc lá trong tháng tới. Mục tiêu của tôi là giảm lượng thuốc lá hút vào ít nhất ba điếu mỗi tuần. Tôi sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia chăm sóc sức khỏe của mình trong vòng ba ngày tới để ngừng sử dụng các sản phẩm thuốc lá.”

S: Mục tiêu này rất cụ thể vì mục đích là ngừng hút thuốc và sử dụng các sản phẩm thuốc lá bằng các phương pháp cụ thể trong một khung thời gian cụ thể.

M: Mục tiêu này có thể đo lường được vì nếu bạn bắt đầu với 10 điếu thuốc mỗi ngày trong tuần đầu tiên và giảm lượng tiêu thụ đi 3 điếu, thì bạn chỉ nên tiêu thụ 7 điếu mỗi ngày trong tuần thứ hai, v.v.

A: Mục tiêu này có thể đạt được vì có nhiều phương pháp hỗ trợ có thể giúp bạn bỏ thuốc lá. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc bỏ thuốc lá và những thói quen xấu khác, điều này hướng dẫn phát triển thói quen tốt có thể giúp đỡ.

R: Mục tiêu này phù hợp vì việc sử dụng thuốc lá sẽ không tốt nếu bạn mắc bệnh tiểu đường hoặc nói chung.

T: Mục tiêu này dựa trên thời gian vì bạn đang tìm cách cắt giảm thuốc lá theo số lượng cụ thể trong thời gian quy định.

5. Gặp bác sĩ 3 đến 5 tháng một lần

“Tôi sẽ gặp bác sĩ ba đến năm tháng một lần, khám răng mỗi năm một lần, khám mắt và khám chân hàng năm. Tôi cũng sẽ làm theo lời khuyên của bất kỳ nhóm chuyên gia chăm sóc sức khỏe nào, đặc biệt là các mục tiêu quản lý bệnh tiểu đường của tôi.”

S: Mục tiêu này cụ thể khi bạn muốn đến gặp các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trong những khoảng thời gian nhất định.

M: Mục tiêu này có thể đo lường được vì bạn có thể dễ dàng theo dõi tần suất bạn đến gặp những chuyên gia này.

A: Mục tiêu này có thể đạt được vì việc dành đủ thời gian cho một vài cuộc hẹn hàng năm sẽ không quá khó khăn.

R: Mục tiêu này có liên quan vì những bác sĩ này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình trạng hiện tại và sức khỏe tổng thể của bạn.

T: Mục tiêu này dựa trên thời gian, vì mục đích là đến thăm một số chuyên gia chăm sóc sức khỏe nhất định vào những khoảng thời gian cụ thể.

6. Tham gia thiền có hướng dẫn

“Tôi sẽ dành ít nhất 15 phút mỗi ngày để tham gia thiền định có hướng dẫn hoặc các bài tập thư giãn khác để giúp tôi thư giãn và giảm bớt căng thẳng.”

S: Mục đích cụ thể của mục tiêu này là tham gia các bài tập thư giãn trong 15 phút để giảm căng thẳng.

M: Mặc dù mục tiêu này khó đo lường hơn một chút nhưng mức độ căng thẳng mà bạn cảm thấy là chủ quan, bạn vẫn có thể đánh giá mức độ căng thẳng và lo lắng của mình.

A: Mục tiêu này phải dễ dàng đạt được vì có thể thực hiện được việc dành 15 phút mỗi ngày để thư giãn.

R: Mục tiêu này có liên quan vì quản lý căng thẳng cũng liên quan đến quản lý huyết áp, từ đó liên quan đến quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả.

T: Mục tiêu này có giới hạn về thời gian, vì mục đích là dành 15 phút thư giãn mỗi ngày. Hạn chót của bạn là cuối mỗi ngày.

7. Uống thuốc theo chỉ định

Sau khi nhận được đơn thuốc trị tiểu đường từ bác sĩ để kiểm soát bệnh tiểu đường, tôi sẽ dùng thuốc theo đơn. Nếu không, bác sĩ gần như không thể đánh giá chính xác sức khỏe của tôi giữa các lần khám. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.

Tôi sẽ đặt lời nhắc hàng ngày trên điện thoại thông minh của mình để thực hiện liều lượng một cách nhất quán. Khi đi làm, tôi sẽ lấy bất kỳ kim tiêm insulin nào và một hộp đựng thuốc chứa viên metformin nên tôi được trang bị để uống thuốc trị tiểu đường suốt cả ngày.

S: Mục tiêu này dành riêng cho việc quản lý bệnh tiểu đường, tập trung vào việc dùng thuốc thường xuyên để có kết quả tốt nhất.

M: Sự thành công của mục tiêu này có thể được đo lường bằng việc sử dụng thuốc theo chỉ định hàng ngày. Vì vậy, hãy kiểm soát bệnh tiểu đường của bạn.

A: Không có gì về mục tiêu này là không thể đạt được vì kế hoạch đã được thực hiện. Nó thuận tiện phù hợp với thói quen hàng ngày.

R: Mục tiêu này có liên quan đến việc quản lý bệnh tiểu đường vì chúng ta có thể liên tưởng đến những thời điểm chúng ta kê đơn thuốc và quên uống thuốc thường xuyên. Vì vậy, mục tiêu này là một cách tiếp cận chủ động để tránh lịch sử lặp lại để bệnh tiểu đường có thể được quản lý một cách thích hợp.

T: Bằng cách tuân theo quy trình này với lời nhắc nhở hàng ngày, số lượng đường huyết có thể được quản lý một cách thích hợp và có thể điều chỉnh nếu có các yếu tố cơ bản khác cản trở việc kiểm soát bệnh tiểu đường giữa các lần khám bệnh.

8. Điều trị vết rạn da đúng cách

Vết nứt trên da, chẳng hạn như vết cắt, vết trầy xước, có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe cho bệnh nhân tiểu đường nếu không được điều trị đúng cách. Các vết nứt trên da có thể dẫn đến nhiễm trùng, tăng lượng đường trong máu và các tình trạng có hại khác. Vì tôi biết bệnh tiểu đường có thể làm chậm quá trình lành vết thương nên tôi sẽ rửa tay ít nhất 10 lần một ngày và mang theo nước rửa tay và khăn lau trong ví và ô tô khi xa nhà. Tôi sẽ chứng minh tự chăm sóc bằng cách dưỡng ẩm da hàng ngày bằng kem dưỡng da sau khi rửa tay và điều trị bàn chân khô, nứt nẻ hàng ngày để tránh viêm mô tế bào. Tôi cũng sẽ mang theo băng để làm sạch và điều trị đầy đủ vết nứt trên da nếu nó xảy ra khi tôi đang di chuyển.

S: Mục tiêu này dành riêng cho việc chăm sóc làn da của bạn một cách cẩn thận, biết rằng các vết nứt trên da và tình trạng không sạch sẽ có thể dẫn đến các tình trạng khiến việc kiểm soát lượng đường trong máu trở nên khó khăn.

M: Bạn có thể đo lường mức độ thành công của mục tiêu này bằng cách để ý xem làn da của bạn sạch và mềm như thế nào cũng như nhận thấy các vết rạn trên da giảm đi.

A: Mục tiêu này bao gồm kiểm soát bệnh tiểu đường thông qua việc chăm sóc da đúng cách, có thể đạt được bằng việc vệ sinh sạch sẽ, dưỡng ẩm và sơ cứu tốt.

R: Điều trị da khô và biết mức độ dễ bong tróc trên da khi da khô có liên quan đến mục tiêu kiểm soát bệnh tiểu đường. Các vết nứt trên da dẫn đến nhiễm trùng và các tình trạng da khác.

T: Mục tiêu này có giới hạn về thời gian vì tôi sẽ rửa tay ít nhất 10 lần mỗi ngày và dưỡng ẩm bằng kem dưỡng da sau mỗi lần rửa. Tôi cũng sẽ dưỡng ẩm hàng ngày để tránh rạn da, giúp kiểm soát bệnh tiểu đường.

9. Ngủ đủ giấc à điều cần thiết để kiểm soát bệnh

Ngủ đủ giấc (trên 7 giờ) đối với người mắc bệnh tiểu đường là điều cần thiết để kiểm soát bệnh. Nó giúp tôi không bị kháng insulin, kiểm soát cơn thèm ăn suốt cả ngày. Kết quả là tôi có thể tránh được tình trạng huyết áp cao và khả năng tăng cân.

Tôi sẽ tránh uống caffeine vào buổi chiều muộn và buổi tối. Nó có thể ảnh hưởng đến cơ thể tôi trong 8 giờ hoặc hơn. Tôi sẽ giữ phòng ngủ tối và nhiệt độ mát mẻ (khoảng 65 độ) vào ban đêm. Các chuyên gia tin rằng đó là cách tối ưu để có kết quả tốt nhất khi nghỉ ngơi.

Tôi sẽ đảm bảo điều khiển TV, máy tính và điện thoại thông minh không ở gần khi tôi đi ngủ. Họ có thể can thiệp vào chất lượng giấc ngủ của tôi. Tôi sẽ tránh ăn khuya, ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng lượng đường trong máu. Điều này sẽ dẫn đến cảm giác thèm ăn ổn định hơn, cân nặng ổn định và chỉ số đường huyết hàng ngày ổn định.

S: Mục tiêu này cụ thể về lợi ích của việc ngủ đủ giấc để kiểm soát bệnh tiểu đường.

M: Mục tiêu có thể được đo lường bằng chất lượng thời gian nghỉ ngơi của bạn, điều này được phản ánh qua cảm giác thèm ăn hàng ngày, cân nặng tổng thể và chỉ số đường huyết khi kiểm tra hàng ngày.

A: Mục tiêu ở đây có thể đạt được bằng cách tuân theo quy trình đã đặt ra để nghỉ ngơi đầy đủ, từ đó bệnh tiểu đường được kiểm soát tốt hơn.

R: Mục tiêu này có liên quan vì giấc ngủ càng ngon thì càng tốt cho sức khỏe bệnh tiểu đường tổng thể của bạn.

T: Được đáp ứng hàng ngày để có được sự nghỉ ngơi đầy đủ, bệnh tiểu đường có thể được quản lý một cách thích hợp.

10. Ngừng uống rượu làm giảm lượng đường huyết tăng đột biến

Đồ uống có cồn có thể chứa nhiều calo và đường. Thêm vào đó, rượu sẽ biến thành đường trong cơ thể trong quá trình tiêu hóa. Vì vậy, khi quyết định ngừng uống rượu, tôi có thể thấy ngay sự thay đổi lượng đường trong máu vì nó làm giảm lượng đường huyết tăng đột biến và giúp ích cho tôi quản lý cân nặng của tôi tốt hơn.

Đầu tiên, tôi sẽ loại bỏ tất cả đồ uống có cồn ra khỏi nhà và không tiêu thụ chúng khi đi ăn ngoài. Sau đó, nếu tôi thấy khó khăn, tôi sẽ nói chuyện với bác sĩ của mình để xem liệu có cần tham gia vào một chương trình cai nghiện được giám sát về mặt y tế hay không, chương trình này có thể kéo dài 30, 60 hoặc 90 ngày, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của trường hợp của tôi. Đó là một cách an toàn và hiệu quả để làm sạch hệ thống rượu của tôi và bắt đầu quản lý lượng đường trong máu của tôi.

S: Mục tiêu này cụ thể về việc loại bỏ việc sử dụng rượu có thể giúp kiểm soát bệnh tiểu đường như thế nào.

M: Mục tiêu có thể đo lường được vì nó hướng dẫn một người ngừng uống rượu hoàn toàn vì nó không thúc đẩy sức khỏe bệnh tiểu đường.

A: Mục tiêu này có thể đạt được bằng cách đưa ra nhiều biện pháp khác nhau có thể được thực hiện để loại bỏ rượu khỏi chế độ ăn uống và kiểm soát bệnh tiểu đường.

R: Mục tiêu này có liên quan bằng cách cho thấy việc tiêu thụ rượu có thể cản trở đáng kể việc quản lý bệnh tiểu đường như thế nào.

T: Thời gian loại bỏ rượu bia và kiểm soát bệnh tiểu đường có thể tự xảy ra ngay lập tức hoặc trong 30, 60 hoặc 90 ngày với sự giám sát y tế.

Lời kết

Đặt mục tiêu smart để quản lý bệnh tiểu đường không quá phức tạp. Tuy nhiên, việc tuân thủ những mục tiêu này đôi khi có thể là một thách thức. Tuy nhiên, nếu bạn đặt mục tiêu phù hợp và tuân thủ năm chữ cái trong từ viết tắt SMART, bạn sẽ đạt được mục tiêu quản lý bệnh tiểu đường hiệu quả.

Hãy nhớ rằng những điều này cũng có thể được sử dụng cho cuộc sống hàng ngày, không chỉ quản lý bệnh tiểu đường. Đặt mục tiêu smart của bạn ngay hôm nay và kiểm soát bệnh tiểu đường của bạn!

Tình trạng mất ngủ khi mang thai do đâu?

Mất ngủ khi mang thai có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau bao gồm:

• Thay đổi hormone: Trong thai kỳ, cơ thể phụ nữ sản xuất một lượng lớn hormone như progesterone và estrogen. Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chu kỳ giấc ngủ của phụ nữ, gây khó khăn cho giấc ngủ.
• Lo lắng và căng thẳng: Lo lắng về sức khỏe của thai nhi, lo ngại về việc làm mẹ và cảm xúc không ổn định có thể làm cho thai phụ cảm thấy khó chịu và mất ngủ.
• Khó chịu về cơ thể: Trong giai đoạn cuối thai kỳ, kích thước bụng tăng lên có thể gây bất tiện khi nằm, làm giảm chất lượng giấc ngủ.
• Đau và khó thở: Một số phụ nữ mang thai có thể gặp vấn đề về đau lưng, chuột rút và khó thở, đặc biệt trong giai đoạn cuối của thai kỳ. Những vấn đề này có thể làm khó chịu và mất ngủ.
• Tăng tiểu tiện: Việc tăng sản xuất nước tiểu trong thai kỳ có thể khiến phụ nữ mang thai phải thức dậy nhiều lần trong đêm để đi tiểu, làm gián đoạn giấc ngủ.
• Vận động của thai nhi: Các cử động của thai nhi trong tử cung có thể gây ra sự không thoải mái hoặc làm gián đoạn giấc ngủ của mẹ.

Những nguyên nhân này có thể tác động độc lập hoặc kết hợp để gây ra mất ngủ khi mang thai. Để khắc phục tình trạng mất ngủ, quan trọng là phải tìm hiểu nguyên nhân cụ thể và áp dụng các biện pháp phù hợp để cải thiện giấc ngủ.

Mất ngủ khi mang thai có nguy hiểm không?

Mất ngủ khi mang thai kéo dài có thể gây ra một số tác động tiêu cực đối với sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Dưới đây là một số nguy hiểm có thể xảy ra khi mất ngủ kéo dài trong thai kỳ:

• Tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ: Mất ngủ kéo dài có thể tăng nguy cơ xuất hiện các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như đái tháo đường thai kỳ, huyết áp cao, sảy thai và sinh non.
• Ảnh hưởng đến tâm trạng và tinh thần: Mất ngủ có thể làm tăng cảm giác căng thẳng, lo lắng và trầm cảm, đặc biệt là khi mẹ bầu không được nghỉ ngơi đủ. Điều này có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và tinh thần của mẹ, gây stress không cần thiết.
• Giảm khả năng tập trung và làm việc: Thiếu ngủ có thể làm giảm khả năng tập trung, tăng cảm giác mệt mỏi và ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của mẹ bầu, đặc biệt nếu phải làm việc hàng ngày và công việc cần tập trung cao.

• Tác động đến sức khỏe tim mạch: Mất ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và các vấn đề sức khỏe liên quan, do đó ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của mẹ và thai nhi.
• Giảm chất lượng cuộc sống: Mất ngủ có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và tinh thần, làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu và ảnh hưởng đến thai kỳ.

Vì vậy, việc giữ cho giấc ngủ của mẹ bầu lành mạnh và đủ lượng rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Nếu mất ngủ kéo dài, cần thảo luận với bác sĩ để tìm ra nguyên nhân và các biện pháp can thiệp phù hợp.

Mẹo giữ cho tinh thần luôn thoải mái, không mất ngủ khi mang thai

Giữ cho tinh thần luôn thoải mái và tránh mất ngủ khi mang thai là một phần quan trọng của việc chăm sóc bản thân trong thai kỳ. Dưới đây là một số mẹo có thể giúp mẹ bầu duy trì tinh thần tích cực và cải thiện giấc ngủ:

• Thực hiện các kỹ thuật thư giãn: Tập yoga cho thai kỳ, tập thiền và hít thở sâu có thể giúp giảm căng thẳng và lo âu cũng như dễ dàng bắt đầu giấc ngủ.
• Tạo môi trường ngủ thoải mái: Tạo một môi trường ngủ yên tĩnh và thoải mái, bao gồm ánh sáng yếu, giảm tiếng ồn và duy trì nhiệt độ phòng ấm áp.
• Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng: Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc yoga cho mang thai có thể giúp cải thiện giấc ngủ và tinh thần.
• Tránh caffeine: Hạn chế tiêu thụ caffeine, đặc biệt là buổi chiều và tối, để giảm nguy cơ mất ngủ.
• Thực hiện các kỹ thuật quản lý stress: như quản lý thời gian, tập thiền, hoặc viết nhật ký để giảm căng thẳng và lo âu.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn uống cân đối và giàu chất dinh dưỡng có thể giúp cải thiện giấc ngủ và tinh thần. Hạn chế đồ ăn khó tiêu và dễ gây tiêu chảy vào buổi tối để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Giờ ngủ cố định: Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và cân bằng cơ thể.
• Tìm sự hỗ trợ: Nếu bạn gặp vấn đề về giấc ngủ hoặc tâm trạng, hãy thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được sự hỗ trợ và lời khuyên phù hợp.

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

• 18 dấu hiệu rõ ràng về năng lượng tiêu cực ở một người
• 10 cách cộng đồng giúp bạn khỏe mạnh hơn
• Nguyên nhân gây ngứa cổ họng, ho nhiều về đêm và 7 cách điều trị tại nhà

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Đối với những người mắc chứng rối loạn ăn uống, tình trạng này trở thành trọng tâm và ưu tiên chính trong cuộc sống của họ, gây tổn hại đến các mối quan hệ, hiệu quả học tập hoặc công việc cũng như chất lượng cuộc sống nói chung.

Rối loạn ăn uống ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của chúng ta

Hậu quả sức khỏe liên quan đến chứng rối loạn ăn uống rất đa dạng và đôi khi không thể khắc phục được. Những người mắc chứng biếng ăn trở nên hốc hác và suy dinh dưỡng theo thời gian do họ hạn chế ăn uống và tập thể dục quá sức.

Việc thiếu dinh dưỡng hợp lý có thể dẫn đến những bất thường về tim, xương, hệ tiêu hóa và hệ sinh sản. Những người mắc chứng cuồng ăn phải đối mặt với các vấn đề như vấn đề về răng miệng, mất nước và mất cân bằng điện giải do tự gây ra nôn mửa hoặc lạm dụng thuốc. Những người ăn uống vô độ phải vật lộn với tình trạng tăng cân, huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol cao. Trong những trường hợp nghiêm trọng không được điều trị, chứng rối loạn ăn uống thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Rối loạn ăn uống thay đổi cuộc sống của bạn

Một người mắc chứng rối loạn ăn uống thường tránh xa bạn bè và gia đình do cảm giác xấu hổ, sợ bị phát hiện có các triệu chứng hoặc không muốn ăn cùng người khác. Mối bận tâm về thức ăn, việc đếm lượng calo và các nghi thức xung quanh bữa ăn khiến bạn khó có thể đi ăn ngoài hoặc tham dự các cuộc tụ họp xã hội liên quan đến đồ ăn.

Một số có thể tránh những sở thích trước đây như khiêu vũ hoặc thể thao vì hình ảnh cơ thể bị bóp méo hoặc ham muốn gầy đi khi tham gia vào các hoạt động đó. Mối quan hệ với cha mẹ, anh chị em, những người quan trọng khác và bạn bè thân thiết trở nên căng thẳng khi chứng rối loạn xâm chiếm cuộc sống.

Rối loạn ăn uống thay đổi cảm xúc của bạn

Những cảm xúc đi kèm với chứng rối loạn ăn uống cũng gây ra hậu quả thông qua những thay đổi về tâm trạng như trầm cảm, lo lắng, cáu kỉnh, tức giận và nguy cơ tự tử. Cảm giác mất kiểm soát với đồ ăn tạo ra cảm giác tội lỗi sâu sắc và lòng tự trọng thấp.

Sự bóp méo hình ảnh cơ thể dẫn đến sự không hài lòng nghiêm trọng với ngoại hình của một người cho dù họ có gầy đến đâu. Nỗi ám ảnh về thức ăn và cân nặng khiến bạn cực kỳ khó tập trung vào bất cứ điều gì khác, khiến hiệu suất học tập và năng suất làm việc bị ảnh hưởng. Việc làm có thể bị đe dọa nếu vắng mặt quá nhiều do các biến chứng y tế hoặc các chương trình điều trị. Việc bỏ học để đi điều trị chuyên sâu cũng làm gián đoạn việc học tập của một người.

Các lựa chọn điều trị tiềm năng

Việc điều trị chứng rối loạn ăn uống thường đòi hỏi sự kết hợp giữa chăm sóc y tế, tư vấn dinh dưỡng, trị liệu và các nhóm hỗ trợ. Điều này có thể có nghĩa là các chương trình điều trị ban ngày chuyên sâu một phần hoặc toàn thời gian trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Các quá trình phục hồi có thể khá tốn kém giữa chi phí điều trị, hóa đơn y tế và mất thu nhập khi không thể làm việc. Nó cũng đòi hỏi một sự đầu tư lớn về thời gian và năng lượng để xóa bỏ các kiểu suy nghĩ thông thường và các hành vi rối loạn chức năng phát triển xung quanh thực phẩm và tập thể dục. Tuy nhiên, tìm kiếm sự giúp đỡ sẽ dẫn đến tiên lượng được cải thiện và giảm nguy cơ gây hậu quả y tế nghiêm trọng hoặc thậm chí tử vong.

Khi nào nên cân nhắc thuê một nhà trị liệu chứng rối loạn ăn uống

Mọi người thường thuê một nhà trị liệu rối loạn ăn uống khi họ phải vật lộn với chứng rối loạn hành vi ăn uống, các vấn đề về hình ảnh cơ thể hoặc chứng rối loạn ăn uống được chẩn đoán như chán ăn tâm thần, chứng cuồng ăn hoặc chứng rối loạn ăn uống vô độ.

Các dấu hiệu có thể khiến ai đó tìm đến bác sĩ trị liệu rối loạn ăn uống bao gồm bận tâm đến thức ăn, ăn kiêng khắc nghiệt, thường xuyên ăn uống vô độ hoặc tẩy rửa, tập thể dục quá mức, hình ảnh cơ thể bị bóp méo và cảm xúc đau khổ liên quan đến thức ăn và cân nặng. Những người này thường trải qua cảm giác xấu hổ, tội lỗi và lòng tự trọng thấp xung quanh thói quen ăn uống của họ, điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tinh thần và thể chất của họ.

Một nhà trị liệu rối loạn ăn uống cung cấp điều trị chuyên khoa phù hợp với nhu cầu của cá nhân. Họ cung cấp một không gian an toàn, không phán xét để khám phá các yếu tố cơ bản góp phần dẫn đến rối loạn ăn uống, chẳng hạn như chấn thương, chủ nghĩa cầu toàn hoặc các vấn đề cảm xúc chưa được giải quyết. Trị liệu giúp khách hàng phát triển các cơ chế đối phó lành mạnh hơn, nâng cao lòng tự trọng và thúc đẩy mối quan hệ tích cực hơn với thực phẩm và cơ thể của họ.

Các nhà trị liệu sử dụng các kỹ thuật dựa trên bằng chứng khác nhau như liệu pháp nhận thức hành vi (CBT), liệu pháp hành vi biện chứng (DBT) và liệu pháp giữa các cá nhân để giải quyết những suy nghĩ và hành vi không thích hợp liên quan đến chứng rối loạn ăn uống. Nhìn chung, việc thuê một nhà trị liệu rối loạn ăn uống có thể là công cụ hỗ trợ quá trình phục hồi, thúc đẩy sự tự nhận thức và trao quyền cho các cá nhân để nuôi dưỡng một cuộc sống cân bằng và trọn vẹn, thoát khỏi sự kìm kẹp của chứng rối loạn ăn uống.

Lời kết

Mặc dù con đường phục hồi có nhiều thách thức nhưng mọi người có thể và vượt qua được chứng rối loạn ăn uống của mình bằng cách học lại cách ăn uống bình thường với sự hướng dẫn chuyên nghiệp. Thông qua tư vấn, họ có thể giải quyết tận gốc các vấn đề gây ra bệnh tật và phát triển các phương pháp đối phó lành mạnh hơn với căng thẳng và nỗi đau tinh thần. Bằng cách cam kết điều trị và có mạng lưới hỗ trợ mạnh mẽ, những người mắc chứng rối loạn ăn uống có thể lấy lại sức khỏe thể chất, quan điểm về thực phẩm và hình ảnh cơ thể, sự tự tin và sự hài lòng trong cuộc sống nói chung.

Giữ gìn sức khỏe tốt là điều cần thiết đối với mọi người. Hầu như ngày nào chúng ta cũng đấu tranh để có được thân hình như mong muốn; tập thể dục, ăn uống đúng loại thực phẩm với lượng dinh dưỡng chính xác.

Tuy nhiên, trong khi phấn đấu hàng ngày, chúng ta có thể nghe thấy những lầm tưởng đầy thuyết phục về sức khỏe và thể chất. Để công bằng cho việc đó là sự thật hay chỉ là hư cấu, bài viết này có thể giúp bạn phát triển những thói quen tốt để duy trì sức khỏe lành mạnh của mình.

10 lầm tưởng về sức khỏe đã được vạch trần

1. Ăn đêm có thể ảnh hưởng tới việc tăng cân

Không có gì sai khi ăn vào ban đêm, miễn là bạn nhận thức được thực phẩm mình đang ăn. Không quan trọng khi nào bạn sẽ ăn. Tuy nhiên, điều đó chỉ phụ thuộc vào thói quen ăn uống của bạn miễn là bạn không vượt quá lượng calo nạp vào hàng ngày.

Nếu bạn là người thường ăn mọi thứ tùy theo cảm giác thèm ăn. Bạn làm điều đó mà không tính đến lượng calo bạn đang nạp, thì bạn có thể sẽ tăng cân. Vì vậy, bạn có thể ăn rau và trái cây nếu cảm thấy đói trước khi đi ngủ. Khi lựa chọn thực phẩm,chọn những loại có nồng độ đường ít hơn để giữ cho lượng đường trong máu của bạn không tăng đột biến.

2. Ăn chất béo khiến bạn béo

Trên thực tế, chúng ta cần một lượng chất béo vừa phải trong cơ thể để trở nên khỏe mạnh. Nó cung cấp cho chế độ ăn uống hương vị và cảm giác no để bạn cảm thấy no hơn. Loại chất béo mà mọi người ăn được gọi là “chất béo trong chế độ ăn uống” này nằm trong số ba chất dinh dưỡng đa lượng quan trọng mà cơ thể bạn có thể lấy năng lượng. Vì vậy, thay vào đó mọi người nên bao gồm một lượng chất béo lành mạnh vừa phải đến các bữa ăn kiêng hàng ngày.

3. Bạn khỏe mạnh nếu bạn gầy

Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến mà mọi người tin là nếu ai đó nhìn thấy một người trông gầy thì người đó là người khỏe mạnh. Mỗi người giữ chất béo khác nhau. Gầy không phải là thước đo chính xác về sức khỏe của một người. Dinh dưỡng kém và ít hoạt động thể chất có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như bệnh tim. Mặc dù thể lực rắn chắc đòi hỏi sự nỗ lực và kỷ luật, tập thể dục là một thói quen thiết yếu để trở nên khỏe mạnh.

4. Nước tiểu trong là dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể bạn đang đủ nước

Trong khi theo dõi màu nước tiểu của bạn, nó có thể cung cấp thước đo về mức độ ngậm nước của bạn hoặc thậm chí là mất nước. Nước tiểu có màu giống nước táo hoặc sẫm màu hơn có nghĩa là bạn cần uống nhiều nước hơn. Tuy nhiên, nước tiểu trong là quá nhiều. Đó không phải là loại nước tiểu mà bạn đang tìm kiếm mà là chất màu vàng nhạt. Điều cần thiết là phải lưu ý rằng các loại thực phẩm và đồ uống bạn đang dùng như cà phê, nước trái cây và bất kỳ loại thuốc lợi tiểu nào đều có thể ảnh hưởng đến màu nước tiểu của bạn.

5. Cần phải uống tám ly nước mỗi ngày

Nguyên tắc chung: Có lẽ bạn có thể nghe thấy hầu hết mọi người nói rằng bạn phải uống 8 ly nước mỗi ngày. Nhiều yếu tố, bao gồm mức độ hoạt động của bạn, sức khỏe của bạn và nơi bạn sống, có thể ảnh hưởng đến nhu cầu nước của cơ thể.

Mặc dù có những tình huống mà nhu cầu về nước ngày càng tăng nhưng nam giới và nữ giới khỏe mạnh không cần thiết phải tiêu thụ nước với số lượng đáng kể như vậy. Hơn nữa, việc hiểu rõ hơn về nhu cầu chất lỏng của cơ thể sẽ giúp bạn ước tính bạn sẽ cần bao nhiêu nước tiêu thụ hằng ngày.

6. Bạn bị mất nước khi khát

Khát là cách cơ thể bảo bạn uống nước. Nếu bạn cảm thấy khá khát, bạn không tự động gặp nguy cơ bị mất nước cao. Nó có thể là dấu hiệu cho thấy lượng nước tổng thể trong cơ thể bạn giảm 1%. Vì vậy, bạn nên uống một ít nước. Cơ thể cực kỳ giỏi trong việc kiểm soát tỷ lệ nước để đảm bảo nó ở trạng thái cân bằng. Hơn nữa, để có chức năng gan và thận lý tưởng, uống đủ nước là điều cần thiết.

7. Không có chuyện ‘quá nhiều nước’

Mặc dù hiếm khi xảy ra nhưng việc uống quá nhiều nước có thể nguy hiểm. Uống quá nhiều có thể gây ra các bệnh trong cơ thể, chẳng hạn như hạ natri máu. Đó là tình trạng nồng độ natri trong cơ thể bị loãng đi khiến các tế bào bắt đầu sưng lên. Tình trạng có thể xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, nhức đầu, nôn mửa và có thể tiến triển đến hôn mê.

Như vậy, tình trạng này không có nghĩa là bạn không cần phải uống nước khi khát. Thay vào đó, bạn phải uống nước theo nhu cầu của cơ thể. Nó đòi hỏi số lượng lớn để gây ra cái gọi là quá liều nước.

8. Uống cà phê làm bạn mất nước

Nó không làm bạn mất nước khi bạn uống mà chỉ khi bạn uống quá nhiều. Uống 500 mg caffeine trở lên mỗi ngày, hoặc khoảng 3-5 tách cà phê, có thể khiến bạn có nguy cơ bị mất nước. Trong khi caffeine làm mất nước thì nước cà phê có tác dụng bù đắp nhiều hơn những tác động đó. Nó là điều cần thiết để điều chỉnh lượng caffeine vì quá nhiều có thể dẫn đến tổn hại sức khỏe của bạn.

9. Soda dành cho người ăn kiêng tốt hơn soda thông thường

Soda dành cho người ăn kiêng chứa ít calo hơn so với loại thông thường và trong khi kiểm soát cân nặng cũng như vệ sinh răng miệng của bạn, soda dành cho người ăn kiêng thoạt nhìn có vẻ là một lựa chọn tuyệt vời. Mặc dù vậy, cái trước chứa nhiều thành phần nguy hiểm và vô hình hơn cái sau mà một cá nhân không thể nghĩ tới.

Chất làm ngọt nhân tạo có trong soda ăn kiêng có thể gây hại cho cơ thể cũng như răng của bạn. Cơ thể bạn sẽ thèm nhiều đường hơn vì nó không phải là thành phần chính xác và cuối cùng bạn sẽ ăn nhiều calo hơn mức cần thiết. Dù bằng cách nào, không có soda nào tốt hơn. Loại thông thường nếu tiêu thụ thường xuyên và trong thời gian dài, bạn sẽ có 20% nguy cơ bị đau tim. Nó cũng dễ bị loãng xương, hen suyễn và sâu răng.

Vì cả chế độ ăn kiêng và nước ngọt thông thường đều có thể dẫn đến rủi ro về sức khỏe, nên xét đến quy định uống rượu, điều cần thiết là phải ngăn ngừa những tình trạng không mong muốn xảy ra.

10. Tập thể dục sẽ khiến bạn giảm cân bất kể bạn ăn gì

Mọi người có niềm tin rằng trong lúc tập luyện, bạn vẫn có thể đốt bất kỳ bữa ăn không có kế hoạch và không lành mạnh nào. Vì vậy, để biện minh cho việc tập luyện nặng nhọc, mọi người muốn nhận được phần thưởng khi ăn thứ gì đó ngon miệng.

Sự thật là ngay cả tập luyện nhiều nhất không thể bù đắp hoàn toàn cho thói quen ăn uống của bạn. Ngoài ra, mặc dù đốt cháy nhiều calo hơn lượng thức ăn tiêu thụ và tập thể dục có thể giúp đốt cháy lượng calo đó nhanh hơn. Tuy nhiên, ngay cả bài tập nghiêm ngặt nhất cũng chỉ có thể cung cấp tối đa giá trị calo của một thanh sô cô la.

Hơn nữa, rất nhiều huấn luyện viên thể hình trên toàn cầu nhất quán với quan điểm của họ rằng việc đạt được việc xây dựng một cơ thể khỏe mạnh phụ thuộc vào việc luyện tập và lối sống của mỗi cá nhân. Vì vậy, hoạt động cơ thể thường xuyên nên tập trung vào 30% tập luyện và 70% dinh dưỡng.

Lời kết

Tóm lại, có rất nhiều lời khuyên xung quanh chúng ta về những gì chúng ta nên ăn và không nên ăn. Ngay cả phương tiện truyền thông xã hội cũng có tác động đáng kể đến những lầm tưởng đang ảnh hưởng đến cách chúng ta hành động và chăm sóc sức khỏe của mình.

Hơn nữa, điều cần thiết là phải cân nhắc việc không tin mọi tin đồn đang lan truyền một cách nhanh chóng. Nếu có thể, chúng ta nên luôn cố gắng nhìn vào sự thật ngoài mọi suy đoán, cũng như tìm kiếm những nghiên cứu khoa học để hỗ trợ cho những lý thuyết đã nói.