10. Thịt chó hầm

Phân hóa thạch tiết lộ nhiều điều về chế độ ăn uống của tổ tiên chúng ta. Một mẫu phân cổ từ Hang Hinds ở Texas có một mảnh vỡ 9.400 năm tuổi từ hộp sọ của một con chó đã được thuần hóa.

Trong hàng ngàn năm, loài chó đã mang đến cho chúng ta bầu bạn và sự bảo vệ. Và bây giờ có vẻ như chúng cũng (vô tình) cung cấp cho chúng ta nguồn thực phẩm. Phân tích DNA cho thấy mảnh hộp sọ đến từ một con chó được thuần hóa chứ không phải của loài chó hoang dã như chó sói hay cáo.

Con chó giống một con chó bản địa Mỹ mũi ngắn sống ở New Mexico. Nó có lẽ nặng khoảng 13,6 kg – đây có thể là một bữa ăn thịnh soạn cách đây 10.000 năm. Nhưng chó có lẽ không phải là món ăn hàng ngày vì dựa trên bằng chứng dân tộc học, người tiền sử chỉ ăn thịt chó trong nạn đói hoặc các bữa tiệc ăn mừng với phương pháp nấu nướng ưa thích là hầm.

9. Cá lên men với vỏ thông và da heo

Xương cá phân hủy nhanh hơn nhiều so với xương của động vật trên cạn nên thói quen ăn hải sản cũng khó có thể theo dõi hơn. Nhưng một khám phá 9.200 năm tuổi của Thụy Điển đã giúp chúng ta rất nhiều.

Tại một địa điểm ở Blekinge, Thụy Điển, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy số lượng xương cá khổng lồ, khoảng 30.000 xương trên một mét vuông. Chúng được lên men trong một cái hố đầy da hải cẩu và da lợn rừng, trộn với vỏ cây thông và mỡ hải cẩu.

Việc phát hiện ra địa điểm lên men hàng loạt cho thấy người dân Bắc Âu đã bắt đầu định cư từ khoảng thời gian đó.

8. Cá sấu và hà mã

Một địa điểm ở Kenya, nơi tổ tiên của chúng ta sinh sống cách đây 1,95 triệu năm được bảo tồn tốt đến mức các nhà nghiên cứu có thể tái tạo lại môi trường cổ xưa. Sự giàu có của các hóa thạch thực vật đã tuyệt chủng vẽ nên bức tranh về một vùng đầm lầy ẩm ướt hơn nhiều ở phía bắc Kenya.

Các nhà nghiên cứu tìm thấy răng của những con vật bị giết thịt cách đây hai triệu năm. Răng của chúng có dấu vết của những loài thực vật cực nhỏ, có nghĩa là tổ tiên chúng ta rất thích những loại động vật ăn cỏ.

Các sinh vật sống tại đầm lầy được ưa thích vì an toàn hơn những đồng cỏ và thảo nguyên – nơi sinh sống của những sát thủ lớn họ mèo và linh cẩu.

7. Dạ dày của động vật

Tổ tiên của chúng ta thường xuyên ăn những thứ khó chịu vì nhu cầu sống sót. Nhưng trong số những thứ khó chịu nhất có thể có nhũ trấp, chất chứa trong dạ dày được tiêu hóa một phần từ động vật.

Một số nhà nghiên cứu tin rằng vào này dựa trên những tàn tích hiển vi được tìm thấy trong mảng bám răng của người Neanderthal 50.000 năm tuổi. Trong đó người ta tìm thấy một ít cỏ thi và hoa cúc, cả hai đều có vị đắng.

Các nhà nghiên cứu đề xuất rằng những loài thực vật này đã xâm nhập vào ruột của người vượn cổ qua dạ dày của động vật.

Một số nền văn hóa hiện nay vẫn giữ vững truyền thống ẩm thực tương tự: người Inuit ở Greenland thỉnh thoảng ăn dạ dày tuần lộc như một món ngon, trong khi người Úc bản địa ăn dạ dày của kangaroo.

6. Bột mì

Người ta cho rằng bột mì là một loại thực phẩm được phát minh ra để nuôi sống các nền văn minh đang mở rộng trong thời đại nông nghiệp. Nhưng nó đã có niên đại ít nhất là 32.000 năm trước.

Nghiền thực vật là một chiến lược ẩm thực đơn giản nhưng thông minh, mang lại những món ăn ngon hơn, ít hư hỏng hơn. Ở Puglia, Ý, tại khu hang động Grotta Paglicci, người Gravettian thời kỳ đồ đá cũ đã làm điều đó từ trước khi có các hoạt động nông nghiệp hàng nghìn năm với chày và cối xay – một hòn đá cỡ bằng tay với một đầu nhọn và một đầu phẳng: Đầu nhọn được sử dụng để đập vỡ hạt và đầu phẳng sẽ nghiền chúng.

Khi các nhà nghiên cứu quét phần còn sót lại trên dụng cụ này, họ đã tìm thấy tinh bột từ yến mạch hoang dã, kê thời tiền sử và quả đấu.

5. Cá biển sâu (Cá ngừ)

Khi hình dung con người của 50.000 năm trước, chúng ta chỉ nghĩ họ tụ tập quanh đống lửa trong những hang động nhỏ tồi tàn. Nhưng những người này đã sử dụng các kỹ năng hàng hải của mình để đến được Úc và quan trọng hơn là được ăn uống ngon miệng: những món cá được bán với giá hàng nghìn đô la ngày nay.

Trong một điểm tụ cư ở Jerimalai, Đông Timor, có một kho xương cá 42.000 năm tuổi với 38.000 chiếc. Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là hơn một nửa số xương thuộc về các loài sống ở vùng nước sâu như cá vẹt và cá ngừ.

Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy hai lưỡi câu được đẽo từ vỏ sò. Cây lâu đời nhất có niên đại từ 16.000 đến 23.000 năm. Xét đến lưỡi câu được phát hiện lâu đời nhất trước đó là khoảng 5.500 năm tuổi, những khám phá tại Jerimalai đã làm đảo lộn dòng thời gian của người pescatarian.

Vì cá ngừ quá nhanh nhẹn để đánh bắt bằng giáo nên tổ tiên của chúng ta phải chèo bè ra biển và bẫy chúng bằng lưới hoặc lưỡi câu thủ công, phiên bản nâng cấp của những loại được phát hiện ở nơi trú ẩn trên.

4. Cháo

Tổ tiên chúng ta từ 10.000 năm trước đã nấu cháo bằng cách trộn tất cả các loại tinh bột có thể tìm được và nấu chúng lên.

Ngoài cháo thì súp và các món hầm cũng xuất hiện từ thời đó, dựa trên dư lượng sáp và dầu thực vật được phát hiện trong đồ gốm thời tiền sử tại địa điểm Takarkori và Uan Afuda ở Sahara của Libya.

Thứ hai, trái cây nấu chín không bị hỏng nhanh và có thể để dành cho lần sau. Thứ ba, những loại cây quá xơ nên không ngon miệng có thể được làm mềm qua quá trình nấu nướng. Cuối cùng, những cây độc cũng có thể ăn được sau khi đun sôi kỹ.

3. Khoai lang nướng

Bên trong Hang Biên giới ở dãy núi Lebombo ở biên giới Nam Phi với eSwatini, các nhà khoa học đã tìm ra bằng chứng của món khoai lang nướng cách đây hơn 170.000 năm.

Đây là những loại tinh bột rang lâu đời nhất từng được phát hiện. Và mặc dù các mẫu cháy thành than (nấu trên tro) đã gần 200.000 năm tuổi, các nhà nghiên cứu được trang bị kính hiển vi điện tử quét vẫn có thể nhìn thấy cấu trúc bên trong của chúng.

Giống như khoai lang ngày nay, biến thể Hypoxis cổ xưa này có thể ăn sống, nhưng nấu chín sẽ khiến răng và dạ dày dễ chịu hơn và giải phóng nhiều calo hơn.

Nó cũng phát triển quanh năm trên khắp châu Phi, khiến nó trở thành nguồn thực phẩm tuyệt vời để duy trì sự di cư. Dựa trên lượng thực vật dư thừa trong vùng thì có vẻ như chế độ ăn ở đây có nhiều tinh bột hơn thịt.

2. Thỏ

Một cuộc săn giết lớn như voi ma mút có thể giúp một nhóm người Neanderthal được ăn no trong nhiều ngày. Nhưng người Neanderthal cũng chế tạo bẫy để bắt những con mồi nhỏ, nhanh nhẹn như thỏ. Các nhà nghiên cứu đã lùng sục 8 điểm nóng của người Neanderthal ở Pháp, có niên đại từ 400.000 năm trước, phát hiện ra rằng xương động vật ở nhiều địa điểm có tới 80% đến 90% là xương thỏ.

Một số chiếc xương dài được cố tình bẻ gãy ở hai đầu, cho thấy ai đó đã nhai hai đầu và hút hết tủy xương quý giá bên trong.

Khám phá này cho thấy mức độ thông minh và khả năng thích ứng bất ngờ của những “người thượng cổ”. Không giống như việc giết những con mồi lớn hơn như hươu và gia súc, săn thỏ cần có bẫy hoặc công cụ. Kiểu săn bắn này là một sự đổi mới được cho là của con người hiện đại. Nó đòi hỏi một trí óc nhạy bén hơn là một cánh tay khỏe mạnh và được cho là một lý do khiến con người hiện đại sống lâu hơn người Neanderthal.

1. Ốc sên nướng bách xù

Hơn 30.000 năm trước, người Homo sapiens ở Tây Ban Nha đã làm điều đó. Họ trở thành những người đầu tiên được thưởng thức món ngon được giới nhà giàu ngày nay ưa chuộng: ốc sên.

Ốc đất Iberus alonensis phổ biến trong thời kỳ chuyển tiếp hình thành nên con người hiện đại giữa Thế Pleistocene (2,6 triệu đến 12.000 năm trước) và Thế Holocene (12.000 năm trước đến nay). Tại khu vực hang động Cova de la Barriada ở Tây Ban Nha, các nhà khoa học đã tìm thấy tàn tích của ốc đất từ ​​​​30.000 năm trước, tức là 10.000 năm trước khi các mẫu ốc sên sớm nhất được tìm thấy ở Địa Trung Hải.

Giống như món khai vị ưa thích tại một nhà hàng Pháp, ốc được nấu trên than hồng của cây bách xù ở nhiệt độ cao, khoảng 375 độ C.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 sự thật kinh khủng nhất về thịt bò
• 10 loại thực phẩm được coi là thuốc kích dục tự nhiên – dù hoàn toàn sai!
• 10 món ăn đặc sản bị coi là “độc ác và man rợ”: Bạn đã thử món nào chưa?

1. Giấm táo là loại giấm gì?

Giấm táo (còn được gọi là ACV: Apple Cider Vinegar) là giấm được lên men từ nước ép quả táo, chứa khoảng 5-6% nồng độ acid acetic nên giấm có vị chua và mùi nồng. Trên thị trường có hai dạng là giấm táo đã tinh chế (nước giấm được lọc sạch, không có cặn), và giấm táo thô (còn cặn lơ lửng được tạo bởi các enzyme trong quá trình lên men, ở Việt Nam gọi các cặn trong giấm là “giấm mẹ”). Hai loại này tuy khác nhau về cảm quan nhưng công dụng và chất lượng như nhau, giấm táo có thể sử dụng gần như vô thời hạn.

2. Giấm táo có công dụng gì?

Gia vị của nhà bếp

Giấm táo được sử dụng để làm mềm thịt nhanh, tăng hương vị của salad khi dùng làm nước sốt, dùng làm chất lên men cho rau muối chua mang lại hương vị thơm ngon hơn giấm trắng, giúp trứng luộc được ngon hơn (do giấm làm nhanh đông lòng trắng, giữ được lòng đỏ thơm và không bị cứng),….

Chất tẩy rửa

Giấm táo được dùng để làm sạch sàn vinyl và gạch men (cần pha loãng), đánh bay váng xà phòng trên tường nhà tắm, bồn rửa mặt.

Diệt cỏ dại, bọ chét, nấm mốc

Dùng giấm táo nguyên chất để xịt lên cỏ dại hoặc xịt lên bề mặt có nấm mốc, để khô sau đó lau bằng nước sạch, hoặc dùng giấm táo và nước tỷ lệ 1:1 thoa lên lông chó mèo để đuổi bọ chét. Cần lưu ý là thử một vùng nhỏ trên chó mèo để coi có bị dị ứng không, rồi mới sử dụng toàn thân.

Chất làm trắng răng, giảm hôi miệng

Dùng 1 muỗng giấm táo và 1 muỗng baking soda (muối nở), trộn với 1 ít nước thành dạng sệt, bôi đều lên răng, chải nhẹ răng sau đó súc sạch miệng bằng nước.

Giấm táo hỗ trợ giảm cân

Giấm táo có chứa acid acetic đã được chứng minh làm giảm hấp thu tinh bột và làm chậm quá trình tiêu hóa (giúp giảm cảm giác thèm ăn). Theo một thử nghiệm lâm sàng được đăng trên Journal Functional Foods vào tháng 4/2018, những người theo chế độ ăn kiêng ít calo dùng 2 muỗng giấm táo pha với nước ấm trong bữa trưa và tối thì kết quả giảm được 4 kilogam trong 12 tuần, vòng hông nhỏ so với người không dùng giấm táo (chỉ giảm được 2,3 kilogam).

Giúp tóc sạch gàu, bóng khỏe

Giấm táo đã được chứng minh trị gàu và ngứa da đầu hiệu quả, do có chứa acid alpha hydroxyl giúp tẩy các tế bào chết trên da đầu, kích thích nang tóc mọc và giúp tóc óng mượt. Lấy 1 phần giấm táo hòa trong 4 phần nước, thấm ướt da đầu bằng hỗn hợp này, để 10 phút rồi gội đầu lại bằng nước sạch, làm 2-3 lần/tuần.

3. Liều lượng dùng giấm táo như thế nào?

Bắt đầu dùng thì chỉ nên dùng một lượng nhỏ trước và pha loãng để tránh kích ứng dạ dày, làm nước giải khát dùng 1-6 muỗng cà phê (tương đương 5-30ml) pha trong 500-1000ml nước, uống cả ngày.

4. Giấm táo có tác dụng phụ gì không?

Ảnh hưởng đến dạ dày và người bị bệnh tiểu đường

Giấm táo làm chậm quá trình tiêu hóa ở dạ dày nên chất dinh dưỡng sẽ lâu được hấp thu vào máu, đối với người bị liệt dây thần kinh dạ dày (hoạt động của dạ dày không bình thường) thì việc thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày sẽ gây ợ chua, ợ nóng, buồn nôn. Còn với người bị tiểu đường thì việc tiêu hóa chậm thức ăn sẽ gây ảnh hưởng lượng đường được hấp thu vào máu làm cho chỉ số insulin không chính xác.

Gây mòn men răng

Trong phòng thí nghiệm, răng được ngâm trong giấm có độ pH 2,7-3,95 sau 4 giờ sẽ bị mất chất khoáng của răng khoảng 1-20%. Trên thực tế, một cô gái 15 tuổi đã uống 237 ml giấm táo không pha loãng mỗi ngày đã gây hư hại răng nghiêm trọng. Do đó, thực phẩm hay đồ uống có tính acid thường gây hư hại răng nếu sử dụng thời gian dài.

Bỏng da

Giấm táo có tính acid khi dùng trực tiếp trên da với nồng độ đậm đặc sẽ gây bỏng da, có trường hợp cô gái 14 tuối bị ăn mòn da mũi khi nhỏ vài giọt giấm táo để tẩy nốt ruồi (làm theo cách trên mạng).

Tương tác với các loại thuốc

• Thuốc trị tiểu đường: Giấm táo làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn nên ảnh hưởng đến lượng đường trong máu, gây hạ đường huyết hoặc hạ kali nguy hiểm.
• Digoxin: thuốc làm giảm lượng kali trong máu, nếu dùng giấm táo khi dùng thuốc sẽ làm mất thêm một lượng lớn kali trong cơ thể.
• Một số thuốc lợi tiểu: Các thuốc này đào thải kali ra khỏi cơ thể, nếu dùng đồng thời với giấm sẽ gây mất lượng kali đáng kể.

5. Lưu ý đặc biệt khi dùng giấm táo

Trên internet, giấm táo được biết đến như một thần dược với rất nhiều công dụng chữa bệnh, nhưng hiện nay rất ít nghiên cứu trên cơ thể người cho thấy lợi ích của giấm táo trong điều trị các bệnh mãn tính, nên cần tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng đúng cách.

Bạn có thể mua giấm táo tại đây

Một số bài viết liên quan bạn có thể tham khảo thêm:

• Dưỡng da trắng mịn tự nhiên với giấm táo và mật ong
• Sự thật về tác dụng giảm cân của giấm táo: Loại nước này công hiệu đến thế nào?

Hy vọng với những thông tin trên BlogAnChoi đã giúp bạn hiểu được công dụng của giấm táo và cách dùng đúng để đem lại cho bạn cơ thể khỏe mạnh. Đừng quên theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để biết thêm nhiều điều bổ ích nhé bạn!

Tài liệu tham khảo: Healthline, Everydayhealth

1. Waxing khiến lông mọc dày và nhanh hơn?

Sự thật: Khi lông bắt đầu mọc trở lại thì bạn có thể cảm thấy như các sợi lông dày và sẫm màu hơn bình thường, đó là bởi vì lông mới mọc vẫn chưa tiếp xúc với các yếu tố như ánh sáng mặt trời hay hóa chất làm sáng màu lông. Điều này không có nghĩa là waxing sẽ khiến lông bạn mọc đen hơn, dày hơn và nhanh hơn đâu. Vì vậy nếu thói quen waxing khiến bạn vui vẻ thì không cần phải thay đổi làm gì cả.

2. Mỗi người nuốt 8 con nhện khi ngủ trong một năm?

Sự thật: Nhện không quan tâm đến con người và chúng cũng không thích trèo lên người và chui vào miệng khi chúng ta ngủ đâu. Hơi thở và tiếng ngáy của chúng ta quá nặng khiến chúng không thể đến gần được. Con người cũng quá lớn so với chúng – chúng thực sự coi chúng ta như một phần của môi trường xung quanh thôi, không hơn.

Hơn nữa, nếu có một con nhện lang thang trên mặt và chui vào miệng thì liệu chúng ta có thức dậy hay không nào?

3. Bẻ khớp ngón tay gây viêm khớp?

Sự thật: Khi chúng ta kéo căng hoặc uốn cong các ngón tay, các bao hoạt dịch chứa chất lỏng hoạt dịch bị vỡ ra gây nứt khớp. Các bao hoạt dịch đóng vai trò bôi trơn và giảm ma sát giữa các khớp và sụn khớp. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thói quen này không gây viêm khớp, nhưng bạn cần phải bỏ nó vì nứt khớp ngón tay mãn tính có thể khiến bàn tay bạn cầm nắm yếu hơn.

4. Cà rốt có thể cải thiện thị lực?

Sự thật: Cà rốt là một nguồn cung cấp vitamin A dồi dào, có tác dụng cải thiện khả năng nhìn vào ban đêm. Tuy nhiên chúng ta không cần phải ăn quá nhiều cà rốt để có vitamin A vì có thể nhận được nó từ nhiều loại thực phẩm khác.

Điều quan trọng là phải kết hợp cà rốt với một số loại chất béo để hấp thụ lượng vitamin A một cách tối ưu. Hơn nữa cà rốt sẽ giúp giữ vững thị lực của bạn nhưng chúng không thể cải thiện hoặc chữa cận thị đâu.

5. Lưỡi của chúng ta có 6 vùng vị giác tách biệt?

Sự thật: Tất cả các vùng trên lưỡi của chúng ta đều có thể phát hiện ra tất cả các mùi vị khác nhau có trong thực phẩm. Câu chuyện về các vùng vị giác có từ năm 1901, nhưng gần đây các nhà khoa học đã tìm ra sự thật về nó.

Lưỡi của chúng ta có 5.000-10.000 gai vị giác nằm rải rác khắp các khu vực, chúng gửi tín hiệu đến não khi chúng ta nếm thứ gì đó. Vì vậy chúng ta cảm nhận được hương vị dựa trên nhận thức của não về kinh nghiệm và ký ức hơn là các vùng vị giác của lưỡi.

6. Răng trắng là răng khỏe mạnh?

Sự thật: Hàm răng của mỗi người khác nhau và màu sắc của chúng không thể hiện cho sức khỏe của chúng ta. Có thể là nó chỉ thể hiện độ dày men răng của bạn mà thôi, và đó là một điều hoàn toàn bình thường.

Ngoài ra các yếu tố khác như lão hóa và hút thuốc có thể làm giảm hoặc làm xỉn màu men răng khiến chúng mất đi độ trắng. Và cũng không nên bỏ qua vấn đề di truyền, đây là lí do có thể khiến màu răng của bạn trở nên khác biệt đấy.

7. Tim ngừng đập khi ta hắt hơi?

Sự thật: Khi chúng ta hít vào trước lúc hắt hơi thì áp lực trong tim tăng lên, sau khi hắt hơi thì nó sẽ lại giảm xuống. Vì vậy nhịp tim bị thay đổi một cách hoàn toàn tự nhiên trong quá trình này khiến ta nghĩ rằng tim của mình ngừng đập trong giây lát. Bạn có thể yên tâm rằng hoạt động của tim vẫn tiếp tục như bình thường và nó không dừng lại mỗi khi mũi của bạn bị kích thích đâu.

8. Phải chờ 30 phút sau khi ăn mới được bơi?

Sự thật: Chờ 30 phút đến 1 giờ sau khi ăn để xuống nước là không cần thiết. Không có bằng chứng cụ thể nào cho thấy bạn sẽ chết đuối nếu bụng đang no cả. Có thể bơi khi đã ăn no không phải là cảm giác thoải mái nhất, nhưng nếu bạn làm như vậy thì cũng chẳng có nguy hiểm nào cả.

9. Máu của chúng ta có màu xanh lam trước khi nó tiếp xúc với oxy?

Sự thật: Một số người cảm thấy bối rối khi nhìn qua da và thấy mạch máu có màu xanh lam, nhưng đây chỉ là một ảo ảnh quang học và không phải là bằng chứng cho thấy máu bên trong cơ thể chúng ta có màu xanh đâu nhé.

Trên thực tế, máu vẫn có màu đỏ sẫm bên trong tĩnh mạch của chúng ta và chuyển sang màu đỏ tươi khi gặp oxy, điều này là nhờ vào một hợp chất gọi là heme có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể nhờ dòng máu.

10. Nếu bạn nuốt kẹo cao su, nó sẽ ở trong dạ dày suốt 7 năm?

Sự thật: Đúng là kẹo cao su không được tiêu hóa trong dạ dày, nhưng nó sẽ thoát ra khỏi cơ thể của chúng ta giống như mọi loại thức ăn khác. Chắc chắn là nó sẽ không nằm trong dạ dày của chúng ta trong 7 năm, mà thay vào đó nó sẽ ra đi chỉ trong vòng 7 ngày mà thôi.

Tuy nhiên nuốt kẹo cao su không phải là một ý ​​hay vì quá nhiều kẹo cao su có thể làm tắc ruột và gây táo bón. Đó là lý do tại sao bạn nên cẩn thận với thói quen này – đặc biệt là với trẻ em.

Trên đây là những điều lầm tưởng rất phổ biến về cơ thể của chúng ta. Bạn ấn tượng với sự thật nào nhất? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• 6 loại nấm đắt nhất thế giới bạn biết chưa ?
• Vụ tiếp tay đầu độc chồng khét tiếng trong lịch sử của Giulia Tofana

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Đổ mồ hôi ban đêm không phải là hiện tượng hiếm gặp. Lượng mồ hôi toát ra có thể ít hay nhiều tùy vào việc bạn có dùng chăn hay không, nhiệt độ phòng là bao nhiêu, và thậm chí cả những thực phẩm mà bạn đã ăn trước khi đi ngủ nữa. Nhưng nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm nặng đến mức bạn thường xuyên thấy áo và giường ướt đẫm khi thức dậy thì có thể đó là dấu hiệu của một vấn đề đáng lo ngại.

Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng này, và hầu hết trong số đó không phải là những bệnh lý quá nghiêm trọng. Tuy nhiên trong một số trường hợp đổ mồ hôi đêm xảy ra thường xuyên có thể báo hiệu những vấn đề cần được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Những nguyên nhân ít nghiêm trọng gây đổ mồ hôi đêm

Không phải lúc nào cũng dễ dàng xác định nguyên nhân gây đổ mồ hôi đêm, nhưng các triệu chứng khác kèm theo có thể giúp bạn khoanh vùng một vài bệnh lý có thể là thủ phạm.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (gastroesophageal reflux disease – GERD)

Những cơn trào ngược có thể xảy ra ban ngày hoặc đêm và đôi khi gây đổ mồ hôi đêm. Ngoài ra các triệu chứng khác của GERD là:

• Ợ nóng, thường xảy ra sau bữa ăn
• Đau ngực, cảm giác bỏng rát hoặc như bị bóp chặt
• Khó nuốt thức ăn
• Trào ngược thức ăn và đồ uống
• Rối loạn giấc ngủ
• Các vấn đề về hô hấp, chẳng hạn như ho và các triệu chứng khác tăng lên ở những người mắc bệnh hen suyễn.

GERD thường được chẩn đoán nếu những triệu chứng này xảy ra ít nhất 2 lần một tuần, hoặc nếu những cơn trào ngược mức độ nặng xảy ra ít nhất 1 lần mỗi tuần.

Stress và lo âu

Mặc dù đây là những vấn đề về tinh thần nhưng có thể biểu hiện các triệu chứng của cơ thể, trong đó tăng tiết mồ hôi là một dấu hiệu thường gặp.

Nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm của bạn có nguyên nhân do stress và lo âu thì những triệu chứng khác có thể xuất hiện là:

• Cảm giác lo lắng, sợ hãi thường xuyên tái diễn
• Khó suy nghĩ về những chuyện khác ngoài nỗi lo sợ
• Gặp các vấn đề về giấc ngủ hoặc ác mộng
• Rối loạn tiêu hóa, cảm giác khó chịu ở bụng
• Đau hoặc căng cứng cơ không rõ nguyên nhân
• Cảm giác bồn chồn, thay đổi tâm trạng
• Cảm thấy yếu, mệt, không khỏe trong người

Nếu gặp những triệu chứng này, bạn nên tìm tới các chuyên gia trị liệu tâm lý để giải quyết tình trạng stress và lo âu của mình nhé.

Các vấn đề về nội tiết tố

Rất nhiều tình trạng rối loạn hormone có thể gây đổ mồ hôi về đêm, bao gồm:

• Mãn kinh
• Thiếu testosterone
• Hội chứng carcinoid (rối loạn hormone do ung thư)
• Cường giáp

Các vấn đề về nội tiết tố nêu trên có thể gây ra một loạt triệu chứng, chẳng hạn như:

• Thay đổi cân nặng ngoài ý muốn
• Thay đổi mức năng lượng của cơ thể
• Đau đầu
• Rối loạn chức năng sinh lý
• Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt

Nếu được chẩn đoán và điều trị đúng, nhiều vấn đề về nội tiết tố sẽ được cải thiện và không đáng lo ngại.

Các loại thuốc

Một vài loại thuốc nhất định có thể gây tác dụng phụ là đổ mồ hôi đêm. Nếu bạn vừa bắt đầu sử dụng thuốc trong thời gian gần đây và bị đổ mồ hôi đêm thì hãy nói với bác sĩ để được tư vấn giải quyết nhé.

Các loại thuốc thường gặp có thể gây đổ mồ hôi đêm là:

• Steroid, chẳng hạn như prednisone và cortisone (sử dụng trong điều trị bệnh hen, kháng viêm, ức chế miễn dịch…)
• Thuốc chống trầm cảm loại 3 vòng và SSRI (ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc)
• Thuốc giảm đau như aspirin và acetaminophen
• Thuốc hạ đường huyết dành cho người bị tiểu đường
• Các thuốc thay thế hormone
• Thuốc chống loạn thần phenothiazine dành cho người mắc các rối loạn tâm thần

Nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn thì hãy nói với bác sĩ để đổi sang loại thuốc khác, hoặc tìm các biện pháp để khắc phục tác dụng phụ này.

Những nguyên nhân nghiêm trọng gây đổ mồ hôi đêm

Ngưng thở khi ngủ

Đây là hiện tượng hoạt động hít thở bị ngưng trệ trong lúc ngủ, thường xảy ra nhiều lần trong đêm và có hai dạng khác nhau.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn thường xảy ra khi đường thở bị chặn bởi thứ gì đó, chẳng hạn như các mô vùng họng quá dày ở người thừa cân. Trong khi đó ngưng thở khi ngủ do trung ương có nguyên nhân từ hệ thần kinh trung ương bị rối loạn chức năng điều hòa hơi thở do một bệnh lý nào đó gây ra.

Đổ mồ hôi đêm là triệu chứng thường gặp của ngưng thở khi ngủ. Trên thực tế, một nghiên cứu năm 2013 thực hiện trên 822 người mắc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn không được điều trị đã cho thấy rằng những người này gặp tình trạng đổ mồ hôi đêm nhiều gấp 3 lần bình thường.

Các triệu chứng khác của ngưng thở khi ngủ là:

• Cảm thấy mệt mỏi và đầu óc khó tập trung suốt cả ngày
• Ngủ không ngon giấc, thường xuyên thức dậy giữa đêm
• Khi thức dậy cảm thấy khó thở hoặc đau họng
• Đau đầu
• Có triệu chứng lo âu hoặc trầm cảm

Ngưng thở khi ngủ ngủ có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị, chẳng hạn như tăng nguy cơ mắc hen suyễn và các bệnh tim mạch. Nếu bạn gặp tình trạng đổ mồ hôi đêm kèm theo các triệu chứng của ngưng thở khi ngủ thì hãy tìm đến bác sĩ để được thăm khám chính xác nhé.

Ung thư

Đổ mồ hôi đêm không rõ lý do có thể là triệu chứng của ung thư, tuy nhiên khả năng này là không cao vì ung thư có thể gây ra nhiều triệu chứng khác rõ ràng hơn. Tuy nhiên các triệu chứng này thường giống với biểu hiện của nhiều loại bệnh thôn thường khác, chẳng hạn như cảm cúm.

Nếu đổ mồ hôi đêm kèm với cảm giác mệt mỏi hoặc không khỏe trong người kéo dài hơn 2 tuần thì bạn nên tìm đến các cơ sở y tế để thăm khám. Đặc biệt nếu bạn bị sốt kéo dài hoặc giảm cân ngoài ý muốn trong thời gian gần đây thì đó có thể là dấu hiệu sớm của ung thư.

Các loại ung thư thường liên quan đến đổ mồ hôi đêm bao gồm lymphoma Hodgkin, lymphoma không Hodgkin và bệnh bạch cầu. Triệu chứng của các dạng ung thư này bao gồm:

• Mệt mỏi kéo dài và cơ thể yếu ớt
• Sốt, lạnh run
• Giảm cân ngoài ý muốn
• Sưng hạch bạch huyết ở đầu, cổ, nách…
• Đau bụng, đau ngực
• Đau trong xương

Nhiễm trùng nghiêm trọng

Một vài tình trạng nhiễm trùng đặc biệt có thể gây đổ mồ hôi đêm bao gồm:

• Nhiễm lao, thường là lao phổi
• Viêm nội tâm mạc, tức tình trạng nhiễm trùng và viêm xảy ra ở lớp tế bào lót mặt trong của tim
• Viêm tủy xương
• Nhiễm HIV
• Các bệnh lây truyền qua bọ ve
• Nhiễm vi khuẩn Brucella

Cũng giống ung thư, các bệnh nhiễm trùng này thường gây ra nhiều triệu chứng dễ nhận biết, chẳng hạn như:

• Sốt và lạnh run
• Đau cơ, đau khớp
• Toàn thân mệt mỏi, yếu cơ
• Sụt cân
• Ăn không ngon miệng

Nếu những triệu chứng kể trên kéo dài hơn vài ngày hoặc đột ngột trở nặng thì hãy tìm đến cơ sở y tế ngay lập tức. Ngoài ra cũng nên đi khám nếu bạn bị sốt đột ngột hoặc kéo dài không giảm.

Các rối loạn của hệ thần kinh

Trong những trường hợp hiếm gặp, đổ mồ hôi đêm có thể xảy ra do các vấn đề của hệ thần kinh, chẳng hạn như

• Đột quỵ
• Rối loạn tăng phản xạ tự động (autonomic dysreflexia)
• Bệnh của thần kinh thực vật
• Bệnh rỗng tủy sống (syringomyelia)

Những tình trạng này thường bao gồm nhiều triệu chứng, trong đó một vài dấu hiệu thường gặp là:

• Chán ăn, rối loạn tiêu hóa hoặc rối loạn đi tiểu
• Đầu óc mất tập trung, cảm giác choáng hoặc chóng mặt
• Run và yếu cơ
• Cảm giác tê bì, châm chích ở tay chân

Có cách nào để giảm bớt đổ mồ hôi đêm không?

Nếu không có các triệu chứng báo hiệu vấn đề nghiêm trọng thì bạn có thể thử những cách sau đây để giảm bớt tình trạng đổ mồ hôi đêm:

• Làm mát phòng ngủ của mình: hãy mở hé cửa sổ vào ban đêm hoặc dùng quạt để tạo không khí mát mẻ khi ngủ.

• Thay chăn ga gối nệm: bạn có thể thay thế những tấm chăn dày bằng vải mỏng, ngoài ra hãy thử bỏ bớt những tấm trải giường không cần thiết để giấc ngủ được “nhẹ nhõm” hơn.
• Dùng túi chườm nước đá: hãy thử đặt túi nước đá bên dưới gối để tạo cảm giác mát mẻ khi ngủ. Bạn có thể tìm mua túi chườm nước đá tại đây.
• Đắp khăn mát: dùng một tấm khăn mát đắp lên mặt, trước và trong khi ngủ.

• Uống nước mát: dùng loại cốc hoặc chai giữ nhiệt để đựng nước lạnh khi bắt đầu đi ngủ. Việc nhấm nháp một chút nước mát có thể giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn nếu thức giấc giữa đêm vì đổ mồ hôi, ngoài ra cũng giúp cơ thể không bị thiếu nước nếu đổ mồ hôi quá nhiều.
• Sắp xếp thời gian tập thể dục: hoạt động thể lực ngay trước khi ngủ có thể góp phần làm tăng sự tiết mồ hôi trong đêm.
• Tránh các chất gây tiết mồ hôi: không nên ăn các loại thức ăn cay nóng, không hút thuốc lá và không uống rượu bia ngay trước khi đi ngủ.

Tổng kết

Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng mới đổ mồ hôi đêm và tình trạng này không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ thì có lẽ vấn đề không nghiêm trọng lắm. Tuy nhiên nếu có dịp đi khám bệnh bạn cũng nên đề cập vấn đề này với bác sĩ để được tư vấn.

Nếu đổ mồ hôi đêm khiến bạn gặp vấn đề về giấc ngủ, tỉnh dậy thấy người mình ướt đẫm mồ hôi, hoặc có các triệu chứng khác kèm theo khiến bạn lo lắng thì tốt nhất nên đi gặp bác sĩ ngay lập tức để được kiểm tra và phát hiện sớm những bệnh lý tiềm ẩn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Ngồi trên sàn nhà có lợi như thế nào đối với sức khỏe?
• COVID kéo dài – Hiện tượng còn nhiều ẩn số trong đại dịch COVID-19
• 11 quan niệm sai lầm về ung thư vú – căn bệnh cực kỳ nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời
• 7 điều lầm tưởng về ung thư phổi – Căn bệnh chết người trong xã hội hiện nay
• Tự kỷ có phải là một bệnh? Và còn những sự thật nào mà bạn chưa biết về chứng tự kỷ?
• 6 sự thật về béo phì – Vấn nạn toàn cầu đe dọa sức khỏe của chúng ta
• Những thắc mắc thường gặp về bệnh tiểu đường mà không phải ai cũng biết câu trả lời

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!