béo phì – BlogAnChoi

Uống soda ăn kiêng thường xuyên ảnh hưởng đến sức khỏe gan như thế nào?

2026-01-04T15:05:38Z

Soda ăn kiêng thường được xem là “giải pháp an toàn” cho những ai muốn cắt giảm đường và calo. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy việc uống soda ăn kiêng thường xuyên có thể mang đến những tác động âm thầm lên sức khỏe, đặc biệt là gan. Thói quen tưởng như vô hại này có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD). Vậy cụ thể điều gì đang xảy ra trong cơ thể?

1. Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Các chất tạo ngọt nhân tạo phổ biến trong soda ăn kiêng như aspartame, sucralose hay saccharin có thể làm thay đổi sự cân bằng tự nhiên giữa vi khuẩn “tốt” và “xấu” trong đường ruột, đặc biệt khi được tiêu thụ với tần suất cao. Tình trạng này được gọi là rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Khi hệ vi sinh mất cân bằng, vi khuẩn có hại có thể làm tổn thương niêm mạc ruột, khiến ruột trở nên “rò rỉ”. Điều này cho phép các chất gây viêm, chẳng hạn như lipopolysaccharide, đi vào máu. Các chất này sau đó được vận chuyển trực tiếp đến gan thông qua tĩnh mạch cửa, làm gia tăng phản ứng viêm tại gan.

Viêm gan kéo dài là một yếu tố nguy cơ quan trọng của MASLD – tình trạng chất béo tích tụ trong gan, lâu dần gây sẹo và làm suy giảm chức năng gan. Dù quá trình này diễn ra âm thầm, nhưng về lâu dài, nó có thể gây tổn thương gan đáng kể.

Các chất tạo ngọt nhân tạo phổ biến trong soda ăn kiêng có thể gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột (Ảnh: Internet)

2. Tăng khả năng kháng insulin

Mặc dù không chứa đường, soda ăn kiêng vẫn có vị ngọt, và vị ngọt này đôi khi có thể kích hoạt sự tiết insulin – hormone giúp điều hòa đường huyết. Khi điều này xảy ra thường xuyên, cơ thể có thể dần trở nên kém nhạy cảm với insulin, dẫn đến tình trạng kháng insulin.

Kháng insulin khiến lượng đường trong máu tăng cao và làm gan phải “gánh” thêm áp lực chuyển hóa. Theo thời gian, đường huyết cao có thể làm tổn thương tế bào gan, tạo điều kiện cho chất béo tích tụ tại các vùng bị tổn thương. Đây chính là cơ chế phổ biến dẫn đến MASLD, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì hoặc đã mắc tiểu đường type 2.

Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng lâu dài các chất tạo ngọt nhân tạo như sucralose và aspartame có liên quan đến kháng insulin. Dù còn cần thêm nhiều bằng chứng nhưng giới chuyên môn đồng ý rằng cần thận trọng với việc tiêu thụ kéo dài.

Mặc dù không chứa đường, soda ăn kiêng vẫn có vị ngọt, và vị ngọt này đôi khi có thể kích hoạt sự tiết insulin, dễ dẫn đến tình trạng kháng insulin (Ảnh: Internet)

3. Tăng cảm giác thèm ăn và lượng calo tiêu thụ

Một nghịch lý thú vị là soda ăn kiêng – dù không chứa calo – lại có thể khiến một số người ăn nhiều hơn trong ngày. Điều này xuất phát từ cả yếu tố sinh học lẫn hành vi.

Thứ nhất, vị ngọt không đi kèm năng lượng thật sự có thể khiến hệ thống “phần thưởng” trong não không được thỏa mãn hoàn toàn, từ đó làm tăng cảm giác thèm đồ ngọt. Thứ hai, việc kích thích tiết insulin mà không có đường để sử dụng có thể khiến cơ thể “đòi hỏi” thêm năng lượng từ thực phẩm khác. Cuối cùng, tình trạng rối loạn vi sinh đường ruột và viêm nhẹ cũng có thể làm rối loạn tín hiệu no – đói của cơ thể.

Hệ quả là ăn quá nhiều, tăng cân và béo phì – những yếu tố trực tiếp hoặc gián tiếp làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Soda ăn kiêng – dù không chứa calo – lại có thể khiến một số người ăn nhiều hơn trong ngày (Ảnh: Internet)

4. Tăng nguy cơ mắc MASLD

Một nghiên cứu kéo dài 10 năm được công bố vào năm 2025 cho thấy việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường và không đường đều có liên quan đến nguy cơ mắc MASLD. Những người uống hơn khoảng 330gr đồ uống mỗi ngày có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ cao hơn đáng kể so với người uống ít hoặc không uống.

Điều này không có nghĩa soda ăn kiêng là “thủ phạm duy nhất”. Trên thực tế, những người uống nhiều soda ăn kiêng thường có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn hơn, ít chất xơ hơn và có lối sống kém lành mạnh hơn nói chung. Chính tổng thể thói quen ăn uống và sinh hoạt này mới là yếu tố then chốt làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Uống nhiều soda ăn kiêng thường có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn hơn, ít chất xơ hơn và có lối sống kém lành mạnh hơn, từ đó tăng nguy cơ mắc MASLD (Ảnh: Ohio State Health & Discovery)

Soda ăn kiêng không phải là “kẻ thù” tuyệt đối của gan nhưng việc sử dụng thường xuyên và kéo dài có thể góp phần gây ra những thay đổi bất lợi trong cơ thể. Nếu bạn đang quan tâm đến sức khỏe gan, việc hạn chế soda ăn kiêng, ưu tiên nước lọc, trà không đường và xây dựng chế độ ăn cân bằng, giàu thực phẩm tươi sẽ là lựa chọn an toàn và bền vững hơn về lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

10 nguyên nhân thường gặp gây viêm mạn tính trong cơ thể

2025-09-29T13:28:07Z

Viêm là phản ứng tự nhiên của cơ thể để bảo vệ trước sự tấn công của vi khuẩn, virus hay chấn thương. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm kéo dài quá mức – còn gọi là viêm mạn tính – nó có thể trở thành “ngòi nổ âm ỉ” gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng, từ tiểu đường, tim mạch đến ung thư. Dưới đây là 10 nguyên nhân phổ biến khiến viêm mạn tính hình thành và kéo dài trong cơ thể.

1. Béo phì

Mỡ thừa, đặc biệt là mỡ bụng, không chỉ làm thay đổi vóc dáng mà còn hoạt động như một cơ quan tiết ra các chất gây viêm, trong đó có cytokine. Sự hiện diện thường xuyên của các chất này khiến cơ thể rơi vào tình trạng viêm âm ỉ, lâu dần làm giảm khả năng đáp ứng insulin, gây kháng insulin. Đây chính là nền tảng của hội chứng chuyển hóa – bao gồm mỡ máu cao, tiểu đường tuýp 2 và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Mỡ thừa, đặc biệt là mỡ bụng, không chỉ làm thay đổi vóc dáng mà còn hoạt động như một cơ quan tiết ra các chất gây viêm (Ảnh: Internet)

2. Khói thuốc lá và ô nhiễm môi trường

Khói thuốc lá, khí thải xe cộ hay từ các nhà máy đều chứa nhiều hạt bụi siêu nhỏ. Khi hít vào, chúng gây stress oxy hóa, phá hủy tế bào và kích hoạt phản ứng viêm. Về lâu dài, những tác động này khiến phổi dễ tổn thương, làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn hoặc dẫn đến rối loạn phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Khói thuốc lá và ô nhiễm môi trường có thể gây stress oxy hóa, phá hủy tế bào và kích hoạt phản ứng viêm (Ảnh: Internet)

3. Lão hóa

Theo tuổi tác, hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn, khiến việc kiểm soát viêm trở nên khó khăn. Không chỉ vậy, lão hóa còn gắn liền với nhiều yếu tố khác như cô đơn, suy giảm sức khỏe thể chất hoặc áp lực tài chính. Những tác động tâm lý này góp phần làm tăng căng thẳng kéo dài – một yếu tố kích thích viêm mạn tính.

Lão hóa khiến việc kiểm soát viêm trở nên khó khăn (Ảnh: Internet)

4. Thiếu vận động

Cơ thể ít vận động dẫn đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa đường huyết và viêm. Trong khi đó, duy trì thói quen tập luyện vừa phải 30–60 phút mỗi ngày lại giúp giảm viêm và nâng cao sức khỏe toàn diện. Ngược lại, tập luyện quá sức lại khiến hệ miễn dịch bị quá tải, làm phản ứng viêm gia tăng.

Thiếu vận động dẫn đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa đường huyết và viêm (Ảnh: Internet)

5. Chế độ ăn uống không lành mạnh

Những thực phẩm chế biến sẵn, chứa nhiều đường tinh luyện, carbohydrate tinh chế và chất béo xấu có thể kích thích cơ thể giải phóng cytokine – tác nhân gây viêm. Một số “thủ phạm” quen thuộc bao gồm:

Thực phẩm chiên rán.
Thịt chế biến sẵn.
Đồ ngọt, nước ngọt có gas.
Bánh mì trắng, mì ống và ngũ cốc tinh chế.
Phụ gia, chất tạo ngọt nhân tạo.

Nếu chế độ ăn kéo dài dựa vào các loại thực phẩm này, cơ thể dễ rơi vào tình trạng viêm mạn tính, đồng thời tăng nguy cơ béo phì và bệnh tim mạch.

Chế độ ăn uống không lành mạnh có thể kích thích cơ thể giải phóng cytokine – tác nhân gây viêm (Ảnh: Internet)

6. Rượu

Uống nhiều rượu khiến cơ thể sản sinh độc tố, tạo áp lực lên gan và đường ruột. Điều này dẫn đến stress oxy hóa và viêm. Ngay cả khi uống 1–2 ly rượu mỗi ngày trong thời gian dài cũng đủ làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Uống nhiều rượu có thể dẫn đến stress oxy hóa và viêm (Ảnh: Internet)

7. Căng thẳng mạn tính

Căng thẳng là phản ứng tự nhiên giúp cơ thể đối phó với tình huống khẩn cấp. Nhưng nếu trạng thái này kéo dài, hormone cortisol luôn duy trì ở mức cao, kích hoạt sự sản xuất protein phản ứng C (CRP) – dấu ấn của viêm trong máu.

Nguồn gốc của căng thẳng mạn tính rất đa dạng: áp lực công việc, mối quan hệ gia đình, lo lắng về tài chính, sự cô đơn, sang chấn tâm lý hay việc chăm sóc người bệnh lâu dài. Khi không được giải tỏa, chúng dễ chuyển thành viêm âm ỉ, bào mòn sức khỏe theo thời gian.

Căng thẳng mạn tính khiến hormone cortisol luôn duy trì ở mức cao, kích hoạt sự sản xuất protein phản ứng C (CRP) – dấu ấn của viêm trong máu (Ảnh: Internet)

8. Vấn đề về giấc ngủ

Ngủ không đủ giấc hoặc thay đổi thói quen ngủ thất thường làm rối loạn khả năng điều hòa viêm của cơ thể. Nghiên cứu cho thấy, những người thiếu ngủ thường có nồng độ CRP và fibrinogen – các chỉ số viêm trong máu – cao hơn mức bình thường. Tình trạng này nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến tim mạch và hệ miễn dịch.

Ngủ không đủ giấc hoặc thay đổi thói quen ngủ thất thường làm rối loạn khả năng điều hòa viêm của cơ thể (Ảnh: Internet)

9. Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Đường ruột chứa hàng nghìn tỷ vi khuẩn có lợi và có hại, cùng nhau tạo nên hệ vi sinh vật đường ruột. Khi cân bằng, chúng hỗ trợ tiêu hóa, bảo vệ niêm mạc ruột và củng cố miễn dịch. Nhưng nếu mất cân bằng do chế độ ăn nghèo dinh dưỡng, dùng nhiều kháng sinh, lạm dụng rượu hoặc căng thẳng kéo dài, “hàng rào” ruột sẽ bị suy yếu. Khi đó, các chất độc có thể xâm nhập vào máu, kích hoạt phản ứng viêm mạn tính.

Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột khiến các chất độc có thể xâm nhập vào máu, kích hoạt phản ứng viêm mạn tính (Ảnh: Internet)

10. Một số bệnh lý mạn tính

Một số tình trạng sức khỏe khiến hệ miễn dịch phản ứng quá mức và duy trì viêm lâu dài. Điển hình là các bệnh tự miễn như lupus, bệnh Crohn hay viêm khớp dạng thấp – khi cơ thể nhầm lẫn, tấn công chính các mô khỏe mạnh. Ngoài ra, các bệnh nhiễm trùng kéo dài như viêm gan C hoặc nhiễm H. pylori cũng có thể gây viêm dai dẳng nếu không được điều trị.

Một số bệnh lý mạn tính khiến hệ miễn dịch phản ứng quá mức và duy trì viêm lâu dài (Ảnh: Internet)

Viêm mạn tính không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt, nhưng lại âm thầm làm tổn hại sức khỏe, góp phần vào sự phát triển của nhiều bệnh nguy hiểm. Hiểu rõ những nguyên nhân phổ biến giúp bạn chủ động điều chỉnh lối sống: duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, tập thể dục vừa phải, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng. Đồng thời, nếu có bệnh lý nền, việc tuân thủ điều trị và thăm khám định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ viêm mạn tính, bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

6 Thực phẩm nên tránh khi bị viêm khớp dạng thấp để giảm viêm và bảo vệ khớp

2025-07-23T11:28:19Z

Viêm khớp dạng thấp (RA – Rheumatoid Arthritis) là một bệnh tự miễn mạn tính, gây ra viêm đau ở các khớp và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Dù hiện nay chưa có chế độ ăn uống nào có thể chữa khỏi hoàn toàn RA nhưng dinh dưỡng hợp lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ kiểm soát triệu chứng. Trái lại, một số loại thực phẩm có thể kích thích phản ứng viêm, làm trầm trọng thêm tình trạng sưng đau và tổn thương khớp. Việc hạn chế hoặc loại bỏ các thực phẩm này khỏi chế độ ăn hàng ngày có thể giúp người bị viêm khớp dạng thấp giảm khó chịu đồng thời hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn. Dưới đây là 6 nhóm thực phẩm mà bạn nên hạn chế nếu đang sống chung với viêm khớp dạng thấp.

6 Thực phẩm nên tránh khi bị viêm khớp dạng thấp

1. Thịt đỏ – nguồn chất béo bão hòa gây viêm âm thầm

Thịt bò, thịt heo và các loại thịt đỏ khác thường chứa nhiều chất béo bão hòa, một yếu tố được cho là có thể kích hoạt phản ứng viêm trong cơ thể. Một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ chất béo bão hòa và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Không chỉ làm tăng viêm, thịt đỏ còn góp phần gây tăng cân, từ đó tạo thêm áp lực lên các khớp vốn đã yếu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn nên loại bỏ hoàn toàn nguồn protein khỏi thực đơn bởi protein vẫn rất cần thiết để duy trì sức mạnh cơ bắp và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Thay vì thịt đỏ, bạn nên chọn ăn ức gà hoặc các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá mòi và cá trích vốn giàu axit béo omega-3 – một chất có khả năng giảm viêm và đau khớp tự nhiên. Ngoài ra, đậu, trứng, sữa ít béo hoặc đậu phụ cũng là nguồn protein thay thế lành mạnh cho người bị viêm khớp dạng thấp.

Thịt đỏ thường chứa nhiều chất béo bão hòa, một yếu tố được cho là có thể kích hoạt phản ứng viêm trong cơ thể (Ảnh: Internet)

2. Đường và bột mì tinh chế – thủ phạm âm thầm của viêm mãn tính

Thực phẩm chứa đường tinh luyện và carbohydrate đơn giản, như bánh mì trắng, mì ống từ bột mì tinh chế, gạo trắng, bánh ngọt, nước ngọt,…có thể khiến lượng đường trong máu tăng vọt sau khi ăn. Điều này thúc đẩy cơ thể sản sinh các chất gây viêm gọi là cytokine, từ đó làm nghiêm trọng hơn các triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Không chỉ vậy, tiêu thụ đường và tinh bột tinh chế thường xuyên cũng tăng nguy cơ thừa cân hoặc béo phì, điều vốn dĩ làm gia tăng áp lực lên các khớp, đặc biệt là khớp gối và khớp háng.

Để kiểm soát tốt hơn tình trạng viêm khớp dạng thấp, bạn nên:

Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt (như yến mạch, gạo lứt, bánh mì đen)
Tránh xa thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường
Kiểm tra kỹ thành phần trên nhãn thực phẩm, bởi đường có thể “ẩn mình” dưới nhiều tên gọi khác như fructose, sucrose, corn syrup,…

Một số đánh giá khoa học còn khuyến nghị nên loại bỏ đường ra khỏi chế độ ăn để giảm nguy cơ khởi phát viêm khớp dạng thấp hoặc làm nhẹ các triệu chứng hiện có.

Tiêu thụ thực phẩm nhiều đường và bột mì tinh chế có thể làm tăng lượng đường trong máu, tăng nguy cơ thừa cân hoặc béo phì, từ đó làm nghiêm trọng hơn các triệu chứng viêm khớp dạng thấp (Ảnh: Internet)

3. Thực phẩm chiên rán – “kẻ thù giấu mặt” của khớp

Các món chiên rán thường rất ngon miệng nhưng lại không hề thân thiện với sức khỏe khớp. Thực phẩm chiên chứa nhiều chất béo trans và bão hòa, đồng thời hình thành chất độc AGEs (sản phẩm glycat hóa bền vững) trong quá trình nấu ở nhiệt độ cao. AGEs thúc đẩy quá trình viêm và lão hóa tế bào, góp phần làm trầm trọng thêm triệu chứng viêm khớp dạng thấp.

Thêm vào đó, thực phẩm chiên cũng là nguyên nhân phổ biến gây tăng cholesterol, béo phì và bệnh tim mạch – những yếu tố nguy cơ cao với người bị viêm khớp.

Thay vì chiên, bạn có thể chuyển sang nướng, hấp, áp chảo ít dầu hoặc sử dụng nồi chiên không dầu nếu muốn giữ cảm giác giòn rụm mà không cần đến nhiều chất béo.

Thực phẩm chiên rán chứa nhiều chất béo trans và bão hòa, thúc đẩy quá trình viêm và lão hóa tế bào, góp phần làm trầm trọng thêm triệu chứng viêm khớp dạng thấp (Ảnh: Internet)

4. Gluten – không gây hại với tất cả, nhưng nên cẩn trọng

Gluten là một loại protein tự nhiên có mặt trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch và là nguyên nhân chính gây bệnh celiac – một tình trạng mà hệ miễn dịch tấn công chính ruột non khi tiếp xúc với gluten.

Một số nghiên cứu cho thấy việc loại bỏ gluten khỏi chế độ ăn có thể cải thiện triệu chứng ở người bị viêm khớp dạng thấp, nhất là những người có tình trạng nhạy cảm với gluten hoặc mắc đồng thời bệnh celiac. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khác vẫn chưa đưa ra kết luận rõ ràng.

Vì thế, nếu bạn nhận thấy mình hay bị đau khớp, đầy hơi hoặc tiêu chảy sau khi ăn thực phẩm chứa gluten, hãy thử áp dụng chế độ ăn không gluten trong vài tuần và theo dõi phản ứng của cơ thể. Nếu cảm thấy tốt hơn, việc duy trì chế độ ăn này có thể giúp cải thiện đáng kể sức khỏe khớp.

Thực phẩm chứa gluten có thể làm tăng triệu chứng ở người bị viêm khớp dạng thấp, nhất là những người có tình trạng nhạy cảm với gluten hoặc mắc đồng thời bệnh celiac (Ảnh: Internet)

5. Rượu bia – kẻ đồng lõa thầm lặng khi dùng chung với thuốc

Rượu và các loại đồ uống có cồn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến người mắc viêm khớp dạng thấp, đặc biệt là khi đang sử dụng thuốc điều trị như methotrexate – một loại thuốc chuyển hóa qua gan.

Gan là cơ quan dễ bị tổn thương nếu thường xuyên phải xử lý cả thuốc và rượu cùng lúc. Sự kết hợp này có thể làm giảm chức năng gan, tăng nguy cơ viêm gan, thậm chí gây tổn thương vĩnh viễn nếu không được theo dõi kỹ.

Ngoài ra, uống rượu khi đang dùng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) cũng làm tăng rủi ro xuất huyết tiêu hóa, loét dạ dày – những biến chứng nguy hiểm.

Chưa kể, một số nghiên cứu cho thấy rượu còn liên quan đến tăng nguy cơ loãng xương, điều đặc biệt đáng lưu ý vì người bị viêm khớp dạng thấp vốn đã có nguy cơ cao hơn người bình thường.

Tóm lại, nếu bạn đang điều trị viêm khớp dạng thấp bằng thuốc, hãy hạn chế tối đa hoặc tránh hoàn toàn việc uống rượu để bảo vệ gan và xương.

Rượu bia và các loại đồ uống có cồn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến người mắc viêm khớp dạng thấp, đặc biệt là khi đang sử dụng thuốc điều trị như methotrexate (Ảnh: Internet)

6. Thực phẩm chế biến sẵn – “combo” của các chất gây viêm

Thực phẩm chế biến sẵn bao gồm nhiều loại như:

Đồ ăn vặt đóng gói (bánh quy, khoai tây chiên, snack)
Mì gói, súp ăn liền, thức ăn nhanh
Nước ngọt, nước trái cây công nghiệp
Thịt nguội, xúc xích, đồ hộp

Những sản phẩm này thường chứa nhiều muối, đường tinh luyện, chất béo bão hòa, chất phụ gia và bảo quản – tất cả đều có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể nếu tiêu thụ thường xuyên. Ngoài ra, chúng thường rất nghèo dưỡng chất và dễ gây tăng cân – hai yếu tố không hề có lợi cho người bị viêm khớp dạng thấp.

Lời khuyên là hãy:

Đọc kỹ nhãn thực phẩm trước khi mua
Ưu tiên nấu ăn tại nhà để kiểm soát nguyên liệu
Tăng cường ăn thực phẩm tươi, ít qua chế biến

Thịt chế biến sẵn thường chứa nhiều muối, đường tinh luyện, chất béo bão hòa, chất phụ gia và bảo quản,…có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể nếu tiêu thụ thường xuyên (Ảnh: Internet)

Kết luận

Việc điều chỉnh chế độ ăn uống không thể thay thế cho thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp nhưng lại có thể đóng vai trò hỗ trợ cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Hãy nhớ:

Tránh thực phẩm gây viêm: thịt đỏ, đồ chiên, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn
Cân nhắc hạn chế gluten và rượu nếu cơ thể bạn phản ứng tiêu cực
Bổ sung các thực phẩm chống viêm như cá béo, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi
Trị viêm khớp dạng thấp là một hành trình dài nhưng chỉ cần bạn lắng nghe cơ thể, kiên nhẫn và lựa chọn đúng cách, việc kiểm soát bệnh sẽ trở nên khả thi hơn bao giờ hết.

Bạn có thể quan tâm:

Các triệu chứng của cholesterol cao và cách giảm cholesterol xấu

2025-06-15T12:46:44Z

Cholesterol thường bị gắn liền với các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, nhưng thực tế, nó là một thành phần thiết yếu đối với sự sống. Cơ thể cần cholesterol để thực hiện nhiều chức năng quan trọng, chẳng hạn như sản xuất hormone, xây dựng màng tế bào, hỗ trợ tiêu hóa và tổng hợp vitamin D từ ánh sáng mặt trời. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là cholesterol không phải lúc nào cũng “vô hại” – đặc biệt khi lượng cholesterol “xấu” trong cơ thể tăng cao. Vậy dấu hiệu cholesterol cao là gì và cách giảm cholesterol xấu ra sao? Cùng tìm hiểu nhé!

Cholesterol là gì?

Cholesterol là một chất béo dạng sáp, có mặt trong mọi tế bào cơ thể và rất cần thiết cho hoạt động sống. Cơ thể tự sản xuất phần lớn lượng cholesterol cần thiết, phần còn lại đến từ thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm từ động vật như thịt đỏ, sữa và trứng.

Cholesterol được vận chuyển trong máu thông qua hai loại lipoprotein:

LDL (low-density lipoprotein) – thường được gọi là cholesterol “xấu”, vì khi ở mức cao, nó có thể tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa và gây cản trở lưu thông máu, dẫn đến nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.
HDL (high-density lipoprotein) – được mệnh danh là cholesterol “tốt”, có nhiệm vụ vận chuyển cholesterol dư thừa từ các mô trở về gan để xử lý và đào thải.

Sự cân bằng giữa hai loại cholesterol này đóng vai trò quyết định trong việc duy trì sức khỏe tim mạch.

Cholesterol là một chất béo dạng sáp, có mặt trong mọi tế bào cơ thể và rất cần thiết cho hoạt động sống (Ảnh: Internet)

Những ai có nguy cơ cao?

Theo hệ thống y tế quốc gia Anh (NHS), nguy cơ cholesterol cao thường tăng lên ở các nhóm sau:

Người trên 50 tuổi
Nam giới
Phụ nữ sau mãn kinh
Người gốc Nam Á hoặc châu Phi cận Sahara

Bên cạnh yếu tố di truyền, lối sống cũng là nguyên nhân chính khiến mức cholesterol tăng cao – chẳng hạn như chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, lười vận động, béo phì, hút thuốc hoặc uống rượu thường xuyên.

Dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang bị cholesterol cao

Cholesterol cao thường không gây ra triệu chứng rõ rệt, vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện ra khi thực hiện xét nghiệm máu định kỳ. Tuy nhiên, một số biểu hiện trên cơ thể có thể là cảnh báo gián tiếp:

U vàng (xanthomas): Là những nốt sưng màu vàng chứa đầy cholesterol, thường xuất hiện ở các đốt ngón tay, đầu gối, hoặc gân Achilles (phía sau mắt cá chân).
U vàng quanh mắt: Là những mảng nhỏ màu vàng nhạt gần góc trong của mí mắt – một dấu hiệu phổ biến ở người có cholesterol cao.
Vòng trắng quanh mống mắt (arcus senilis): Một vòng tròn mờ màu trắng hoặc xám bao quanh phần có màu của mắt, đôi khi là dấu hiệu của mức cholesterol cao – đặc biệt ở người trẻ tuổi.

Tình trạng u vàng quanh mắt do cholesterol cao (Ảnh: Internet)

Một trường hợp điển hình được ghi nhận năm 2013 cho thấy một người đàn ông 42 tuổi bị hạn chế vận động ngón tay do các mảng lắng đọng cholesterol tại gân tay. Sinh thiết xác nhận các tế bào u vàng chứa đầy cholesterol chính là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến hoạt động khớp.

Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn có nguy cơ cholesterol cao – dựa trên độ tuổi, cân nặng, tiền sử bệnh tim mạch, cao huyết áp hay tiểu đường,…họ có thể đề nghị xét nghiệm máu để kiểm tra mức lipid.

Làm thế nào để giảm cholesterol xấu?

Tin vui là bạn hoàn toàn có thể cải thiện chỉ số cholesterol thông qua điều chỉnh lối sống. Bên cạnh các loại thuốc hỗ trợ, một chế độ ăn lành mạnh và vận động thường xuyên sẽ giúp kiểm soát mức LDL hiệu quả.

Dưới đây là những cách đơn giản để bắt đầu:

Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ hòa tan

Các loại thực phẩm như yến mạch, đậu, táo, cà rốt và lúa mạch chứa nhiều chất xơ hòa tan – giúp ngăn cholesterol hấp thụ vào máu bằng cách gắn kết với nó trong hệ tiêu hóa rồi thải ra ngoài.

Một bát yến mạch vào buổi sáng là khởi đầu lý tưởng nhưng hãy chọn loại ít qua chế biến để giữ được nhiều dinh dưỡng nhất.

Cắt giảm chất béo bão hòa

Chất béo bão hòa có mặt nhiều trong bơ, mỡ động vật, thịt mỡ, bơ ghee và các sản phẩm từ sữa đầy béo. Thay vào đó, hãy sử dụng chất béo không bão hòa từ dầu olive, hạt óc chó, cá hồi hoặc quả bơ.

Tăng cường vận động thể chất

Tập thể dục đều đặn không chỉ giúp tăng HDL (cholesterol tốt) mà còn hỗ trợ giảm cân và duy trì huyết áp ổn định – tất cả đều góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch.

Thay đổi lối sống theo hướng tích cực như ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên,…là cách để giảm cholesterol xấu (Ảnh: Internet)

Kết luận

Cholesterol cao thường âm thầm và không có triệu chứng rõ ràng nhưng các dấu hiệu như u vàng, vòng trắng quanh mắt hoặc những thay đổi trong chuyển động cơ thể có thể là lời cảnh báo. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp vận động thường xuyên là chìa khóa để kiểm soát cholesterol và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.

Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, đừng ngần ngại hỏi ý kiến bác sĩ và thực hiện xét nghiệm bởi phòng bệnh vẫn luôn tốt hơn chữa bệnh.

Bạn có thể quan tâm:

11 cách kiểm soát cơn thèm ăn giúp quá trình giảm cân thêm hiệu quả!

2025-03-27T12:33:30Z

Các cơn thèm ăn thường xuyên và dai dẳng có thể là một trong những rào cản lớn khiến quá trình duy trì cân nặng khỏe mạnh hoặc giảm cân bị trì trệ. Tuy nhiên, bạn cũng không cần quá lo lắng về vấn đề này vì có rất nhiều cách có thể hỗ trợ làm giảm sự thèm ăn và giúp bạn no lâu hơn. Dưới đây là 11 cách kiểm soát cơn thèm ăn giúp quá trình giảm cân thêm hiệu quả. Cùng tìm hiểu nhé!

1. Uống nước trước bữa ăn

Uống nước trước bữa ăn có thể làm giảm cơn thèm ăn và lượng calo nạp vào một cách hiệu quả. Nguyên nhân là vì uống nước giúp khiến dạ dày bị đầy, từ đó truyền tín hiệu “no” đến não. Các nghiên cứu cũng cho thấy uống 1 cốc nước trước khi ăn 20 phút có thể giúp giảm cơn đói và giảm lượng calo tiêu thụ trong bữa ăn. Chiến lược đơn giản này có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng một cách hiệu quả.

Uống nước trước bữa ăn có thể làm giảm cơn thèm ăn và lượng calo nạp vào (Ảnh: Internet)

2. Ăn nhiều chất xơ hơn

Tiêu thụ các loại thực phẩm giàu chất xơ cũng là cách hiệu quả để giảm cơn thèm ăn. Nguyên nhân là vì chúng có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, thúc đẩy cảm giác no và giảm hormone gây đói. Ngoài ra, chất xơ còn giúp ngừa táo bón, giảm cholesterol, ổn định lượng đường trong máu, ngăn ngừa các bệnh tim mạch,…

Tiêu thụ các loại thực phẩm giàu chất xơ cũng là cách hiệu quả để giảm cơn thèm ăn (Ảnh: Internet)

3. Chế độ ăn giàu protein

Chế độ ăn giàu protein có thể làm giảm sự thèm ăn, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và ngăn ngừa tình trạng ăn quá nhiều. Các thực phẩm cung cấp protein chất lượng cao mà bạn có thể tham khảo gồm: ức gà, trứng, cá hồi, sữa chua, hạt diêm mạch, các loại đậu,…

Chế độ ăn giàu protein có thể làm giảm sự thèm ăn, giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và ngăn ngừa tình trạng ăn quá nhiều (Ảnh: Internet)

4. Lên kế hoạch cho các bữa ăn

Lên kế hoạch cho bữa ăn có thể làm giảm đáng kể tình trạng ăn uống quá nhiều. Khi bạn đã chuẩn bị một bữa ăn hay đồ ăn nhẹ cân bằng và lành mạnh từ trước, bạn sẽ ít có khả năng tìm đến những món ăn nhanh thiếu lành mạnh khi đói. Chiến lược này giúp khẩu phần ăn của bạn luôn ổn định, hạn chế tình trạng “ăn uống vô độ” đồng thời đảm bảo bạn luôn có đủ đồ ăn bổ dưỡng cho cả ngày.

Lên kế hoạch cho bữa ăn có thể kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể, hạn chế tình trạng “ăn uống vô độ” đồng thời đảm bảo bạn luôn có đủ đồ ăn bổ dưỡng cho cả ngày (Ảnh: Internet)

5. Nhai kỹ thức ăn

Thói quen nhai kỹ thức ăn trước khi nuốt không chỉ làm giảm áp lực lên dạ dày và đường ruột mà còn giúp bạn cảm thấy no lâu, hạn chế cơn thèm ăn. Các nghiên cứu cũng cho thấy việc nhai kỹ trước khi nuốt có thể làm giảm cơn đói và lượng thức ăn tiêu thụ. Ngoài ra, nhai kỹ thức ăn còn giúp làm chậm quá trình ăn uống, cho phép não bạn ghi nhận tín hiệu no hiệu quả hơn, ngăn ngừa tình trạng tiêu thụ quá nhiều thức ăn.

Nhai kỹ thức ăn không chỉ làm giảm áp lực lên dạ dày và đường ruột mà còn giúp bạn cảm thấy no lâu, hạn chế cơn thèm ăn (Ảnh: Internet)

6. Thêm chất béo lành mạnh vào chế độ ăn uống của bạn

Bạn lo lắng ăn các thực phẩm giàu chất béo sẽ khiến cơ thể thêm “phì nhiêu”, khó giảm cân? Đừng quá lo, việc thêm chất béo lành mạnh (có trong bơ, các loại hạt, dầu ô liu, cá béo,…) vào bữa ăn một cách hợp lý sẽ mang đến những lợi ích bất ngờ đấy. Cụ thể, các chất béo lành mạnh này sẽ giúp kích thích sản xuất oleoylethanolamide (OEA) trong ruột non và oleoylethanolamide sẽ gửi tín hiệu no đến não. OEA cũng giúp giảm cảm giác thèm ăn, thúc đẩy giảm cân và hạ thấp lượng cholesterol trong máu.

Thêm chất béo lành mạnh vào chế độ ăn uống của bạn một cách hợp lý sẽ giúp kích thích sản xuất oleoylethanolamide (OEA) trong ruột non, khiến bạn dễ thấy no và giảm cảm giác thèm ăn (Ảnh: Internet)

7. Kiểm soát căng thẳng

Căng thẳng mãn tính có thể làm tăng mức cortisol, dẫn đến tăng cảm giác thèm ăn và thèm các loại thực phẩm có nhiều calo. Do đó, kiểm soát mức độ căng thẳng có thể giúp ích trong việc kiểm soát cơn thèm ăn. Thực hành hít thở sâu, thiền hoặc yoga,…là những kỹ thuật giảm căng thẳng phổ biến và hiệu quả. Ngoài ra, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, tăng kết nối xã hội cũng có thể giúp kiểm soát căng thẳng và giảm xu hướng ăn uống theo cảm xúc.

Kiểm soát mức độ căng thẳng có thể giúp ích trong việc kiểm soát cơn thèm ăn (Ảnh: Internet)

8. Ngủ đủ giấc

Phần lớn mọi người đều biết giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe cơ thể. Một giấc ngủ chất lượng có thể mang đến nhiều lợi ích và một trong số đó là giúp kiểm soát cơn thèm ăn. Mỗi đêm, khi bạn ngủ đủ giấc, cơ thể sẽ sản xuất nhiều leptin – một chất giúp ức chế cảm giác thèm ăn, đồng thời làm giảm “hormone đói” ghrelin. Ngược lại, khi bạn thiếu ngủ, hormone ghrelin tăng còn leptin sẽ bị suy giảm, từ đó làm tăng cảm giác đói và kích thích mong muốn ăn những món giàu calo. Như vậy, ngủ đủ giấc mỗi đêm có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn và ngăn ngừa việc ăn quá nhiều.

Ngủ đủ giấc mỗi đêm có thể kiểm soát cơn thèm ăn nhờ làm giảm “hormone đói” ghrelin và tăng sản xuất nhiều leptin – một chất tạo cảm giác no (Ảnh: Internet)

9. Tránh để cơ thể quá đói

Ăn đúng cữ và hạn chế để cơ thể quá đói là cách để giảm cơn thèm ăn hiệu quả. Việc để cơ thể quá đói khiến cơn thèm ăn trở nên trầm trọng và điều này có thể dẫn đến việc khó kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ. Để giải quyết điều này, bạn nên ăn đúng cữ, không bỏ bữa, thực hiện chế độ ăn cân bằng và nên chuẩn bị một ít thức ăn lành mạnh (trái cây, các loại hạt,…) để ăn khi cảm thấy đói dù chưa đến bữa chính.

Ăn đúng cữ và hạn chế để cơ thể quá đói là cách để giảm cơn thèm ăn hiệu quả (Ảnh: Internet)

10. Tập thể dục thường xuyên

Mọi người thường cho rằng các hoạt động thể chất có thể khiến cơ thể nhanh tiêu hao năng lượng và gây đói. Tuy nhiên, khoa học cũng chỉ ra rằng, tập thể dục thường xuyên, đặc biệt là các bài tập cường độ cao, có thể giúp kiểm soát cơn thèm ăn. Nguyên nhân là vì tập thể dục thường xuyên có thể giúp giảm mức ghrelin (hormone đói) và tăng peptide YY (hormone chán ăn) cũng như tăng độ nhạy leptin, từ đó làm giảm cơn thèm ăn và duy trì cảm giác no. Tuy nhiên, cần lưu ý, thời gian và cường độ luyện tập phải phù hợp với sức khỏe cơ thể, tốt nhất là nên hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc huấn luyện viên để được tư vấn.

Tập thể dục thường xuyên, đặc biệt là các bài tập cường độ cao, có thể giúp kiểm soát cơn thèm ăn (Ảnh: Internet)

11. Đánh răng sau bữa ăn

Không chỉ có tác dụng làm sạch, đánh răng sau bữa ăn đánh răng còn có thể giúp làm giảm cảm giác thèm ăn bằng cách báo hiệu với não rằng giờ ăn đã kết thúc. Ngoài ra, hương bạc hà mát lạnh của kem đánh răng cũng có thể khiến bạn cảm thấy đồ ăn kém hấp dẫn hơn. Thói quen đơn giản này sẽ hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn và tránh ăn vặt không cần thiết, từ đó kiểm soát được lượng thức ăn đi vào cơ thể, ngăn ngừa tăng cân, béo phì.

Đánh răng sau bữa ăn có thể giúp làm giảm cảm giác thèm ăn bằng cách báo hiệu với não rằng giờ ăn đã kết thúc (Ảnh: Internet)

Bạn có thể quan tâm:

10 nguyên gây thiếu vitamin D mà bạn nên biết!

2025-03-07T08:15:18Z

Vitamin D là một loại tiền hormone mà bạn có thể nhận được thông qua thực phẩm, thực phẩm bổ sung hoặc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Ban đầu, các nhà nghiên cứu cho rằng vitamin D chỉ liên quan đến quá trình chuyển hóa xương. Tuy nhiên, ngày nay, vitamin D còn được biết đến như là một chất dinh dưỡng quan trọng cho sức khỏe xương, thần kinh, cơ và miễn dịch. Không chỉ vậy, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng vitamin D còn đóng vai trò trong việc giảm viêm, cải thiện sức khỏe đường ruột và kiểm soát lượng đường trong máu. Chính vì thế, việc thiếu hụt vitamin D có thể gây ra nhiều vấn đề đối với cơ thể như tăng nguy cơ các bệnh về xương khớp và tim mạch, suy giảm nhận thức, ảnh hưởng đến chức năng não bộ, làm rối loạn chuyển hóa và suy giảm miễn dịch,… Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến gây thiếu vitamin D.

Chế độ ăn uống không đủ chất

Vitamin D chủ yếu có sẵn trong các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật như các loại các béo, trứng, gan, sữa bò và các chế phẩm từ sữa,… Chính vì thế, những người theo chế độ ăn ít thịt động vật và các sản phẩm từ sữa có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn. Để cải thiện tình trạng thiếu hụt vitamin D, hãy đảm bảo ăn uống đủ chất và cân bằng. Đối với những người ăn theo chế độ thuần chay, bạn có thể sử dụng thực phẩm bổ sung vitamin D.

Chế độ ăn ít thịt động vật và các sản phẩm từ sữa có nguy cơ gây thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Cơ thể bạn có thể dễ dàng sản xuất vitamin D thông qua việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Cụ thể, tia UVB từ ánh nắng mặt trời sẽ kích hoạt quá trình chuyển đổi 7-dehydrocholesterol có sẵn trong da bạn thành tiền vitamin D, sau đó được chuyển hóa thành vitamin D. Chính vì thế, việc ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vitamin D. Một nghiên cứu năm 2022 trên BMJ Nutrition, Prevention & Health cũng xác định rằng những người ở trong nhà dài hạn thường có xu hướng bị thiếu vitamin D. Ngoài ra, việc luôn sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF cao cùng với quần áo bảo hộ cũng có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D. Để cơ thể có thể tổng hợp đủ vitamin D, bạn nên thường xuyên phơi nắng 10-15 phút mỗi ngày vào khoảng 9 giờ sáng hoặc 4 giờ chiều.

Việc ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Lão hóa

Lão hóa là quá trình tất yếu mà cơ thể con người phải trải qua và quá trình này cũng đi kèm với nhiều thay đổi trên cơ thể, trong đó có việc giảm khả năng tổng hợp vitamin D. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Mayo Clinic Proceedings, người lớn tuổi sản xuất vitamin D ít hơn tới 75% so với người trẻ tuổi, ngay cả khi họ thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Một trong những nguyên nhân khiến người lớn tuổi thường thiếu hụt vitamin D được cho là do tình trạng suy giảm chức năng thận – cơ quan đóng vai trò quan trọng trong quá trình kích hoạt vitamin D.

Lão hóa là một trong những lý do làm giảm khả năng tổng hợp vitamin D của cơ thể (Ảnh: Internet)

Làn da sẫm màu

Làn da sẫm màu là một trong những nguyên nhân gây thiếu vitamin D. Như mọi người đã biết, cấu trúc của da bao gồm ba lớp chính là lớp thượng bì (biểu bì), lớp trung bì và lớp hạ bì. Trong lớp biểu bì có chứa một nhóm tế bào melanocytes (tế bào biểu bì tạo hắc tố) có nhiệm vụ sản xuất melanin – sắc tố quyết định màu da, tóc và mắt. Tuy nhiên, melanin không chỉ quyết định màu da mà còn có thể bảo vệ làn da khỏi bức xạ UV từ mặt trời. Cũng chính vì thế mà những người có mức melanin cao hơn (da sẫm màu hơn) sẽ có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn. Theo một nghiên cứu năm 2018 được công bố trên tạp chí Cureus, mức melanin tăng cao sẽ hấp thụ và phân tán tia UV từ mặt trời, dẫn đến giảm sản xuất vitamin D từ da. Nói cách khác, những người có tông màu da sẫm hơn sẽ khó sản xuất vitamin D hơn và cần tiếp xúc với tia UV lâu hơn để sản xuất vitamin D.

Da sẫm màu có melanin cao, bảo vệ làn da khỏi bức xạ UV từ mặt trời và làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Béo phì

Có nghiên cứu cho thấy béo phì có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D. Để giải thích cho vấn đề này, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Obesity đưa ra khái niệm gọi là pha loãng thể tích. Theo nghiên cứu, trọng lượng cơ thể và mỡ cơ thể càng cao thì mức vitamin D càng thấp. Ngoài ra, theo một nghiên cứu được công bố trên Nutrients, vitamin D bị giảm khả dụng do bị cô lập trong mô mỡ. Nguyên nhân là vì vitamin D tan trong chất béo nên nó sẽ liên kết chặt chẽ với chất béo trong cơ thể bạn. Do đó, khi bị béo phì, cơ thể sẽ không thể tiếp cận được vitamin D, gây thiếu vitamin D. Theo nghiên cứu, điều này xảy ra bất kể vitamin D được tiêu thụ thông qua thực phẩm hay được sản xuất trong da. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng cho biết việc giảm mỡ cơ thể thông qua giảm cân có thể dẫn đến việc giải phóng vitamin D vào máu, điều này sẽ giúp đảo ngược tình trạng thiếu hụt.

Béo phì có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Chế độ ăn ít chất béo

Cùng với vitamin A, E và K, vitamin D thuộc nhóm vitamin tan trong chất béo. Điều này có nghĩa là, loại vitamin này cần chất béo để cơ thể có thể dễ dàng hấp thụ. Do đó, việc áp dụng chế độ ăn ít chất béo trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt các vitamin tan trong chất béo, bao gồm cả vitamin D. Do đó, để cơ thể tăng khả năng hấp thụ Vitamin D, bạn nên bổ sung vào thực đơn một số chất béo lành mạnh như dầu ô liu, quả bơ hoặc các loại hạt.

Chế độ ăn ít chất béo trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt các vitamin tan trong chất béo, bao gồm cả vitamin D (Ảnh: Internet)

Bệnh thận và gan

Bệnh thận và gan cũng là nguyên nhân gây thiếu vitamin D. Theo Viện Y tế Quốc gia (NIH), quá trình kích hoạt vitamin D gồm hai bước, bước đầu tiên diễn ra ở gan và bước thứ hai diễn ra ở thận. Do đó, những người mắc bệnh thận và gan sẽ có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn.

Bệnh thận và gan cũng là nguyên nhân gây thiếu vitamin D (Ảnh: Internet)

Dùng thuốc steroid

Steroid hoặc corticosteroid là thuốc chống viêm được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý khác nhau như viêm khớp, hen suyễn, gout, lupus, đa xơ cứng, các bệnh tự miễn,… Tuy nhiên, steroid được cho là có thể gây ra tình trạng thiếu hụt vitamin D. Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Nội tiết và Chuyển hóa Lâm sàng (The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism), steroid có thể thúc đẩy tác dụng của một loại enzyme cản trở hoạt động của vitamin D trong cơ thể.

Dùng thuốc steroid được cho là có thể gây ra tình trạng thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Dùng thuốc giảm cân và hạ cholesterol

Theo một nghiên cứu năm 2021 được công bố trên tạp chí Metabolites, mục tiêu chính của thuốc giảm cân là làm giảm sự hấp thụ chất béo trong chế độ ăn uống. Ngược lại, thuốc hạ cholesterol (như statin) hoạt động bằng cách hạn chế sản xuất cholesterol của cơ thể – trong khi cơ thể lại cần cholesterol để sản xuất vitamin D. Vì vitamin D tan trong chất béo, điều này có nghĩa là các loại thuốc này có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D.

Dùng thuốc giảm cân và hạ cholesterol có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin D (Ảnh: Internet)

Hút thuốc

Hút thuốc ảnh hưởng đến sự hấp thụ vitamin D của cơ thể. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tiếp xúc với khói thuốc lá có liên quan đến mức vitamin D thấp hơn bình thường. Nếu bạn là người thường xuyên hút thuốc, việc cai thuốc sẽ có thể giúp cải thiện lượng vitamin D trong cơ thể.

Hút thuốc ảnh hưởng đến sự hấp thụ vitamin D của cơ thể (Ảnh: Internet)

Bạn có thể quan tâm:

Hội chứng ăn đêm (Night Eating Syndrome): Kẻ phá giấc ngủ và đánh cắp vóc dáng của bạn

2024-10-04T12:58:02Z

Bạn đã bao giờ bị cơn đói buộc phải rời khỏi giường vào nửa đêm và tìm kiếm một món ăn nhanh? Dù đó là một chiếc bánh mì nhỏ, một ly sữa hay cả một bữa ăn nhẹ, cảm giác không thể cưỡng lại việc ăn vào ban đêm đôi khi không chỉ đơn thuần là một thói quen xấu. Đối với một số người, điều này có thể là dấu hiệu của Night Eating Syndrome (NES) – Hội chứng ăn đêm, một rối loạn ăn uống không thể xem nhẹ. Hội chứng ăn đêm không chỉ đơn giản là việc thỉnh thoảng thức dậy và ăn uống. Những người mắc hội chứng này thường phải đối mặt với việc mất kiểm soát lượng thức ăn vào ban đêm và cảm giác thèm ăn mạnh mẽ, kèm theo tình trạng mất ngủ hoặc khó ngủ. NES có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cả sức khỏe thể chất và tinh thần của người mắc, gây ra nhiều vấn đề về cân nặng, tâm lý và cả chất lượng cuộc sống.

Định nghĩa và triệu chứng của hội chứng ăn đêm (Night Eating Syndrome)

Định nghĩa

Hội chứng ăn đêm – Night Eating Syndrome (NES), là một rối loạn ăn uống đặc trưng bởi thói quen tiêu thụ lượng lớn thực phẩm vào ban đêm hoặc sau bữa tối. Người mắc NES thường có xu hướng ăn uống trong trạng thái không thể kiểm soát, đặc biệt là khi thức dậy vào giữa đêm. Không giống như việc ăn nhẹ bình thường vào buổi tối, NES là một hội chứng có ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả sức khỏe thể chất và tinh thần.

Hội chứng này được phân loại là một rối loạn ăn uống vì nó đi kèm với nhiều yếu tố liên quan đến tâm lý và sinh lý, đặc biệt liên quan đến các vấn đề về mất cân bằng hormone, rối loạn nhịp sinh học và căng thẳng tâm lý. NES có liên hệ mật thiết với mất ngủ và nhiều khi cũng đi kèm với các rối loạn giấc ngủ khác, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người mắc.

Hội chứng ăn đêm là một rối loạn ăn uống đặc trưng bởi thói quen tiêu thụ lượng lớn thực phẩm vào ban đêm hoặc sau bữa tối (Ảnh: Internet)

NES không phải là một hiện tượng hiếm gặp. Theo một số nghiên cứu, hội chứng này có thể ảnh hưởng từ 1.5% đến 3% dân số, với tỷ lệ mắc cao hơn ở những người bị căng thẳng, trầm cảm và rối loạn giấc ngủ. Đáng lo ngại hơn, nhiều người có thể mắc hội chứng này mà không nhận ra, dẫn đến các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn không được điều trị kịp thời.

Triệu chứng

Tiêu thụ một lượng lớn thực phẩm vào ban đêm: Một trong những triệu chứng đặc trưng của NES là việc tiêu thụ nhiều calo sau bữa tối hoặc thậm chí sau nửa đêm. Người mắc hội chứng này thường có xu hướng không cảm thấy đói vào ban ngày nhưng lại thèm ăn mãnh liệt vào ban đêm. Thực phẩm họ lựa chọn thường là những món giàu calo, đường hoặc chất béo.
Thức dậy giữa đêm để ăn: Người mắc NES thường thức dậy giữa đêm với cảm giác không thể ngủ lại được nếu không ăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn khiến họ cảm thấy mệt mỏi và thiếu năng lượng vào ngày hôm sau.
Mất ngủ hoặc khó ngủ nếu không ăn: Một triệu chứng khác là tình trạng khó ngủ nếu không ăn trước hoặc trong khi đi ngủ. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn khi người mắc hội chứng NES cảm thấy khó chịu và bồn chồn, buộc phải ăn để có thể ngủ.
Cảm giác tội lỗi hoặc xấu hổ sau khi ăn đêm: Người mắc NES thường cảm thấy xấu hổ, tội lỗi sau khi ăn đêm nhưng không thể kiểm soát được hành vi này. Họ có thể cố gắng che giấu thói quen ăn uống này với người thân hoặc bạn bè, gây ra cảm giác cô lập và tổn thương tâm lý.
Không cảm thấy đói vào buổi sáng: Những người bị NES thường không có cảm giác thèm ăn vào buổi sáng, dẫn đến việc bỏ qua bữa sáng, khiến lượng calo chính trong ngày tập trung vào buổi tối và ban đêm.

Mối quan hệ giữa NES và rối loạn giấc ngủ:

Một điểm nổi bật của hội chứng NES là nó có sự liên kết chặt chẽ với các vấn đề giấc ngủ. Người mắc NES thường bị mất ngủ hoặc giấc ngủ không đủ chất lượng. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng NES có thể là kết quả của sự gián đoạn nhịp sinh học – hệ thống điều chỉnh chu kỳ ngủ và ăn uống của cơ thể.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của hội chứng ăn đêm

Nguyên nhân tiềm ẩn của hội chứng ăn đêm

Hội chứng Ăn đêm (NES) có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, từ sinh lý học đến tâm lý học. Dưới đây là một số nguyên nhân chính được các nhà khoa học và chuyên gia y tế cho rằng có thể gây ra NES:

Hội chứng ăn đêm có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, từ sinh lý học đến tâm lý học (Ảnh: Internet)

Mất cân bằng hormone: Một trong những nguyên nhân chủ yếu của NES là sự mất cân bằng hormone, đặc biệt là các hormone liên quan đến cảm giác đói, no và giấc ngủ. Các nghiên cứu chỉ ra rằng những người mắc NES thường có mức hormone melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ) thấp vào ban đêm, trong khi đó hormone leptin (hormone báo hiệu cảm giác no) cũng bị suy giảm. Điều này khiến họ cảm thấy đói và không thể ngủ ngon nếu không ăn.
Rối loạn nhịp sinh học: Nhịp sinh học là chu kỳ 24 giờ của cơ thể, điều chỉnh giấc ngủ và các hành vi sinh học khác như ăn uống. Ở những người mắc NES, nhịp sinh học có thể bị rối loạn, khiến họ có xu hướng ăn uống vào những thời điểm không hợp lý, đặc biệt là vào ban đêm. Sự xáo trộn này có thể bắt nguồn từ những thay đổi về công việc, lối sống hoặc thói quen ngủ không điều độ.
Căng thẳng và lo âu: Căng thẳng và lo âu cũng là những yếu tố tâm lý góp phần gây ra NES. Khi đối mặt với các tình huống căng thẳng, cơ thể có thể phản ứng bằng cách kích thích cảm giác thèm ăn để tìm kiếm sự thoải mái. Nhiều người mắc hội chứng NES báo cáo rằng họ thường ăn đêm để giảm bớt căng thẳng hoặc nỗi lo âu, dẫn đến việc ăn uống không kiểm soát.
Trầm cảm và rối loạn tâm lý: Trầm cảm cũng có mối liên hệ mạnh mẽ với hội chứng NES. Nhiều người mắc NES đồng thời bị trầm cảm hoặc các rối loạn tâm lý khác. Trong một số trường hợp, NES có thể là cách cơ thể tìm kiếm niềm vui ngắn hạn để giảm bớt cảm giác buồn bã hoặc trống rỗng. Tuy nhiên, hành vi này lại có xu hướng khiến tình trạng tâm lý tồi tệ hơn, tạo ra một vòng luẩn quẩn.

Yếu tố nguy cơ dẫn đến hội chứng ăn đêm

Ngoài những nguyên nhân tiềm ẩn, một số yếu tố nguy cơ cũng có thể làm tăng khả năng mắc NES ở một số đối tượng nhất định:

Rối loạn giấc ngủ: Những người có vấn đề về giấc ngủ, chẳng hạn như mất ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ, thường có nguy cơ cao mắc NES. Khi giấc ngủ bị gián đoạn, cơ thể có thể bị thúc đẩy tìm kiếm năng lượng từ thức ăn để bù đắp cho sự thiếu hụt giấc ngủ.
Tiền sử rối loạn ăn uống: Những người đã từng mắc các rối loạn ăn uống khác, như chứng ăn vô độ (binge eating disorder) hoặc biếng ăn tâm lý (anorexia), cũng có nguy cơ cao phát triển hội chứng NES. Cơ thể và tâm lý của họ thường đã có sự xáo trộn trong cách tiếp cận ăn uống, làm tăng nguy cơ rối loạn về ăn uống vào ban đêm.
Căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày: Những người đối mặt với căng thẳng liên tục trong cuộc sống hàng ngày như áp lực công việc, các mối quan hệ không ổn định, hoặc khó khăn tài chính,…thường có xu hướng mắc NES. Căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến tình trạng ăn đêm để giải tỏa tâm lý.
Thay đổi lối sống hoặc công việc: Các yếu tố như làm việc ca đêm, thay đổi múi giờ khi đi du lịch, hoặc thói quen sinh hoạt không điều độ cũng có thể dẫn đến sự rối loạn nhịp sinh học, từ đó làm tăng nguy cơ mắc NES.

Một số yếu tố nguy cơ cũng có thể làm tăng khả năng mắc NES ở một số đối tượng nhất định (Ảnh: Internet)

Ảnh hưởng của hội chứng ăn đêm đến sức khỏe

Hội chứng ăn đêm không chỉ ảnh hưởng đến thói quen ăn uống mà còn gây ra những tác động tiêu cực lâu dài đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của người mắc. Dưới đây là những ảnh hưởng chính mà NES có thể gây ra:

Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất

Tăng cân không kiểm soát: Một trong những hậu quả dễ nhận thấy nhất của hội chứng NES là tăng cân không kiểm soát. Vì phần lớn lượng calo được tiêu thụ vào ban đêm, khi cơ thể ít hoạt động và tiêu thụ năng lượng thấp hơn, việc này dễ dẫn đến tích tụ mỡ thừa. Ngoài ra, thói quen ăn uống không điều độ làm rối loạn quá trình trao đổi chất và tạo ra các vấn đề về cân nặng.
Nguy cơ béo phì: Tăng cân kéo dài có thể dẫn đến béo phì, một tình trạng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm khác như bệnh tim mạch, đột quỵ và tiểu đường loại 2. Béo phì cũng khiến cơ thể phải chịu áp lực nhiều hơn, làm suy giảm hệ miễn dịch và khiến người mắc dễ bị bệnh tật.
Tiểu đường loại 2: Ăn uống vào ban đêm, đặc biệt là các thực phẩm giàu đường và calo, có thể làm tăng đột biến lượng đường trong máu, làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2. Tiểu đường không kiểm soát sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng khác, ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng như tim, thận và mắt.
Rối loạn tiêu hóa: Việc tiêu thụ lượng lớn thức ăn vào ban đêm gây khó khăn cho quá trình tiêu hóa. Cơ thể cần thời gian để tiêu hóa thức ăn, và nếu bạn ăn ngay trước khi đi ngủ, dạ dày sẽ không thể hoạt động hiệu quả. Điều này dễ dẫn đến các vấn đề về rối loạn tiêu hóa, trào ngược dạ dày thực quản và cảm giác khó chịu vào buổi sáng.
Chất lượng giấc ngủ giảm: NES thường đi kèm với mất ngủ hoặc gián đoạn giấc ngủ. Khi thức dậy giữa đêm để ăn, chu kỳ giấc ngủ tự nhiên bị phá vỡ, khiến cơ thể không thể đạt được giai đoạn giấc ngủ sâu cần thiết để phục hồi và tái tạo năng lượng. Điều này gây mệt mỏi và suy giảm tinh thần vào ngày hôm sau.

Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống

Hiệu suất công việc giảm: Sự thiếu ngủ và ăn uống không điều độ vào ban đêm ảnh hưởng lớn đến khả năng tập trung và làm việc hiệu quả trong ngày. Những người mắc NES thường cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và không thể hoàn thành tốt các nhiệm vụ công việc. Điều này có thể dẫn đến sự giảm sút trong hiệu suất làm việc và ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội.
Cô lập xã hội: Một số người mắc NES có xu hướng che giấu thói quen ăn đêm của mình, từ đó dần dần rơi vào trạng thái cô lập xã hội. Họ có thể tránh các buổi giao lưu với bạn bè hoặc gia đình vì cảm giác xấu hổ về thói quen ăn uống và cân nặng của mình. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, khi càng cô lập, họ càng có xu hướng ăn đêm nhiều hơn để tự an ủi tinh thần.

Hội chứng ăn đêm không chỉ ảnh hưởng đến thói quen ăn uống mà còn gây ra những tác động tiêu cực lâu dài đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của người mắc (Ảnh: Internet)

Chẩn đoán và điều trị hội chứng ăn đêm

Chẩn đoán hội chứng ăn đêm

Chẩn đoán hội chứng ăn đêm đòi hỏi sự kết hợp giữa đánh giá y tế và tâm lý. Để xác định một người có mắc NES hay không, các chuyên gia y tế thường sử dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể dựa trên các triệu chứng và thói quen ăn uống.

Thói quen ăn đêm lặp lại: Một trong những tiêu chí quan trọng nhất để chẩn đoán NES là thói quen ăn uống sau bữa tối hoặc trong khi thức dậy vào ban đêm. Người mắc NES thường tiêu thụ ít nhất 25% lượng calo hàng ngày sau bữa tối và tiếp tục ăn nhẹ vào ban đêm.
Mất ngủ hoặc thức dậy để ăn: Người mắc NES thường không thể ngủ ngon nếu không ăn. Mất ngủ hoặc thức dậy giữa đêm để ăn là một triệu chứng quan trọng khác trong quá trình chẩn đoán.
Cảm giác mất kiểm soát: Những người mắc NES thường cảm thấy không thể kiểm soát được việc ăn uống của mình vào ban đêm và cảm giác này thường kèm theo cảm giác tội lỗi, xấu hổ, hoặc căng thẳng.
Không thèm ăn vào buổi sáng: Một dấu hiệu phổ biến khác của NES là sự thiếu cảm giác thèm ăn vào buổi sáng. Người mắc NES thường bỏ bữa sáng hoặc ăn rất ít, nhưng lượng calo tiêu thụ tăng dần trong ngày và tập trung vào buổi tối.
Không liên quan đến các rối loạn ăn uống khác: Chẩn đoán NES yêu cầu phải loại trừ các rối loạn ăn uống khác như chứng ăn vô độ (binge eating), trong đó người bệnh ăn một lượng lớn thức ăn trong một khoảng thời gian ngắn.

Điều trị hội chứng ăn đêm

Điều trị NES yêu cầu sự kết hợp giữa can thiệp hành vi, trị liệu tâm lý và đôi khi là thuốc để điều chỉnh thói quen ăn uống và giấc ngủ. Việc điều trị NES cần được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể dựa trên nguyên nhân và mức độ của hội chứng.

Trị liệu nhận thức hành vi (CBT)

Trị liệu hành vi nhận thức (CBT) là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho NES. CBT giúp người bệnh nhận thức được các suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực liên quan đến ăn uống và giấc ngủ, từ đó thay đổi hành vi và thói quen. Các mục tiêu chính của CBT trong điều trị NES bao gồm:

Xác định và thay đổi thói quen ăn uống ban đêm: Người bệnh sẽ học cách nhận diện các tình huống và cảm xúc dẫn đến việc ăn đêm, từ đó thay đổi thói quen phản xạ này.
Tạo lập thói quen ăn uống lành mạnh: CBT khuyến khích người bệnh xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, với các bữa ăn chính và phụ được lên kế hoạch rõ ràng trong ngày.
Điều chỉnh giấc ngủ: Phương pháp trị liệu này giúp cải thiện giấc ngủ bằng cách thay đổi thói quen trước khi đi ngủ, giúp người bệnh hạn chế thức dậy giữa đêm để ăn.

Điều trị bằng thuốc

Trong một số trường hợp, các bác sĩ có thể chỉ định thuốc để giúp kiểm soát các triệu chứng của NES. Một số loại thuốc phổ biến bao gồm:

Thuốc chống trầm cảm: Nếu NES có liên quan đến trầm cảm hoặc lo âu, các loại thuốc chống trầm cảm (như SSRI) có thể giúp điều chỉnh các chất dẫn truyền thần kinh trong não, giúp giảm cảm giác thèm ăn và ổn định tâm lý.
Thuốc điều chỉnh hormone: Một số nghiên cứu cho thấy rằng melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ) hoặc leptin (hormone điều hòa cảm giác no) có thể giúp cải thiện giấc ngủ và giảm cảm giác thèm ăn vào ban đêm.
Thuốc hỗ trợ giấc ngủ: Đối với những người bị mất ngủ nghiêm trọng, thuốc hỗ trợ giấc ngủ có thể được sử dụng để giúp họ ngủ sâu hơn mà không thức dậy giữa đêm.

Thay đổi lối sống

Một phần quan trọng trong việc điều trị NES là thay đổi lối sống nhằm tạo ra một thói quen lành mạnh hơn. Các khuyến nghị thường bao gồm:

Xây dựng chế độ ăn uống điều độ: Tập trung vào việc ăn uống cân bằng trong ngày, với bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng và các bữa ăn chính cách nhau hợp lý. Việc ăn sáng đủ có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn vào ban đêm.
Tạo lập thói quen giấc ngủ khoa học: Đảm bảo một lịch trình ngủ đều đặn, tránh sử dụng các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ và tạo ra một môi trường ngủ yên tĩnh, tối và mát mẻ.
Giảm căng thẳng: Sử dụng các phương pháp giảm căng thẳng như thiền, yoga, hoặc các bài tập thư giãn trước khi đi ngủ có thể giúp cải thiện giấc ngủ và hạn chế cảm giác thèm ăn vào ban đêm.

Những hiểu lầm phổ biến về hội chứng ăn đêm

Night Eating Syndrome (NES) là một rối loạn ăn uống ít được nhận biết rộng rãi và dễ gây ra nhiều hiểu lầm. Những nhận định sai lệch về NES có thể khiến người bệnh cảm thấy xấu hổ, không muốn tìm kiếm sự giúp đỡ và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình điều trị. Dưới đây là một số hiểu lầm phổ biến và sự thật về NES.

NES chỉ là thói quen ăn uống không lành mạnh

Sự thật: NES là một rối loạn tâm lý và ăn uống phức tạp, không chỉ đơn thuần là thói quen xấu. Những người mắc hội chứng này thường gặp khó khăn trong việc kiểm soát cơn đói vào ban đêm và có cảm giác thèm ăn không thể kiểm soát. NES thường đi kèm với những vấn đề tâm lý như lo âu và trầm cảm.

Chỉ những người thừa cân mới mắc NES

Sự thật: NES có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bất kể trọng lượng cơ thể. Mặc dù tăng cân và béo phì là hậu quả phổ biến của NES do tiêu thụ nhiều calo vào ban đêm nhưng những người có cân nặng bình thường cũng có thể mắc hội chứng này. NES chủ yếu liên quan đến thói quen ăn uống và giấc ngủ, chứ không phải chỉ về cân nặng.

NES không liên quan đến sức khỏe tâm lý

Sự thật: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng NES có mối liên hệ mật thiết với các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm, và căng thẳng. Việc ăn đêm thường được sử dụng như một cơ chế đối phó với cảm xúc tiêu cực, và NES không thể được điều trị hiệu quả nếu không giải quyết các vấn đề tâm lý liên quan.

NES có thể tự khỏi mà không cần điều trị

Sự thật: Mặc dù một số người có thể cải thiện thói quen ăn uống mà không cần can thiệp y tế, hầu hết các trường hợp mắc NES cần sự hỗ trợ chuyên nghiệp. Điều trị NES đòi hỏi sự kết hợp giữa can thiệp hành vi, trị liệu tâm lý và đôi khi là thuốc. Nếu không điều trị, NES có thể kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

NES chỉ xảy ra ở những người hay thức khuya

Sự thật: NES có thể xảy ra ngay cả với những người có thói quen ngủ đúng giờ. Hội chứng này không chỉ liên quan đến việc thức khuya, mà là về việc thức dậy giữa đêm và có nhu cầu ăn uống mạnh mẽ. Thậm chí những người có lịch trình ngủ bình thường vẫn có thể thức dậy nhiều lần vào ban đêm để ăn.

Kết luận

Hội chứng ăn đêm (NES) là một rối loạn ăn uống và giấc ngủ phức tạp, gây ra những tác động tiêu cực lên cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, với sự hiểu biết đúng đắn về NES và các biện pháp điều trị thích hợp, người mắc hội chứng này hoàn toàn có thể kiểm soát và cải thiện tình trạng của mình.

Điều quan trọng nhất là không nên cảm thấy xấu hổ hay tội lỗi khi mắc hội chứng NES. Đây là một rối loạn có thể điều trị và việc tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia y tế,cùng với việc áp dụng các phương pháp điều trị đúng đắn sẽ giúp bạn lấy lại sự kiểm soát về thói quen ăn uống và giấc ngủ của mình. Hãy nhớ rằng sức khỏe của bạn luôn là ưu tiên hàng đầu và với sự hỗ trợ thích hợp, bạn có thể vượt qua NES và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Bạn có thể quan tâm:

Tình trạng kháng insulin là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

2024-03-01T16:06:46Z

Tình trạng kháng insulin xảy ra khi cơ thể không đáp ứng với insulin – loại hormone giúp đường trong máu đi vào tế bào để chuyển hóa thành năng lượng. Nguyên nhân chính xác của tình trạng kháng insulin vẫn chưa được biết rõ nhưng có liên quan chặt chẽ đến thừa cân và lối sống ít vận động. Theo thời gian, kháng insulin có thể dẫn đến tình trạng tiền tiểu đường – tiền thân của bệnh tiểu đường loại 2. Bài viết này BlogAnChoi sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình trạng kháng insulin: Cách kiểm tra và quản lý các triệu chứng.

Kháng insulin: Các triệu chứng bắt đầu như thế nào?

Ở người bình thường, dạ dày sẽ tiêu hóa thức ăn thành glucose (đường). Glucose đi vào máu, kích hoạt tuyến tụy giải phóng insulin. Sau đó insulin giúp glucose đi vào tế bào để chuyển hóa thành năng lượng hoặc dự trữ để sử dụng sau này. Khi glucose đi vào các tế bào, lượng glucose trong máu sẽ giảm và khiến tuyến tụy ngừng sản xuất insulin.

Ở những người bị kháng insulin, tế bào không thể hấp thụ insulin một cách hiệu quả, dẫn đến tuyến tụy sản xuất ngày càng nhiều insulin, còn gọi là tăng insulin máu.

Insulin là hormone kiểm soát đường huyết (Ảnh: Internet)

Theo thời gian, tuyến tụy không thể đáp ứng nhu cầu sản xuất insulin khiến lượng đường trong máu tăng cao. Tăng đường huyết mãn tính là bước đệm dẫn tới tiền tiểu đường và cuối cùng là bệnh tiểu đường loại 2. Thường không có triệu chứng trong giai đoạn đầu của tình trạng kháng insulin.

Khi tình trạng kháng insulin vẫn tiếp diễn và lượng đường trong máu tăng cao mãn tính, các triệu chứng có thể biểu hiện:

Khát nước quá mức (chứng khát nhiều)
Thường xuyên muốn đi tiểu (đa niệu)
Mờ mắt
Mệt mỏi bất thường

Ngoài ra còn có các dấu hiệu cảnh báo tình trạng kháng insulin khi khám như:

Acrochordon (các mảng da nhỏ, vô hại thường thấy ở các nếp gấp da như cổ, háng và nách)
Gai đen (các mảng da sẫm màu hoặc dày thường thấy ở các nếp gấp da)
Sự phát triển quá mức của tóc ở phụ nữ (rậm lông) hoặc rụng tóc kiểu nam/nữ (rụng tóc nội tiết tố nam)
Huyết áp cao (tăng huyết áp)
Tăng cân, đặc biệt là tăng vòng eo

Mất cân bằng nội tiết tố trong tình trạng kháng insulin

Nguyên nhân chính xác của tình trạng kháng insulin vẫn chưa rõ ràng, mặc dù nghiên cứu cho thấy rằng trong hầu hết các trường hợp, nó liên quan chặt chẽ với ít hoạt động thể chất và béo phì.

Thiếu hoạt động thể chất dẫn đến tích tụ mỡ ở bụng, cơ và gan. Sự tích tụ chất béo dư thừa làm suy yếu tín hiệu insulin (cơ chế kiểm soát glucose, chất béo và năng lượng) và tác dụng điều chỉnh sự hấp thu glucose vào tế bào.

Hội chứng chuyển hóa – một nhóm các triệu chứng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim – cũng là một yếu tố nguy cơ của kháng insulin. Ngoài béo phì, các đặc điểm của hội chứng chuyển hóa bao gồm:

Huyết áp cao
Chất béo trung tính cao trong máu
Cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) – “cholesterol tốt” thấp trong máu
Nồng độ glucose trong máu cao

Các yếu tố nguy cơ khác gây kháng insulin bao gồm:

Tuổi (45 tuổi trở lên)
Có cha mẹ hoặc anh chị em mắc bệnh tiểu đường
Hút thuốc lá
Sử dụng một số loại thuốc, như glucocorticoid mãn tính
Có tiền sử mắc một số tình trạng sức khỏe nhất định, như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc hội chứng Cushing.

Nhiều gene cũng được xác định là có khả năng gây ra tình trạng kháng insulin và dẫn đến tiền tiểu đường/tiểu đường loại 2.

Ngoài các yếu tố mãn tính như tăng cân và thiếu hoạt động thể chất, những stress cấp tính đối với cơ thể (như chấn thương, bỏng nặng hoặc nhiễm trùng huyết) cũng có thể dẫn đến giảm đáp ứng với insulin.

Xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng kháng insulin

Xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng kháng insulin (Ảnh: Internet)

Mặc dù mức insulin cao thường là dấu hiệu sớm của tiền tiểu đường, nhưng mức insulin thường không được xét nghiệm ở đa số mọi người đến khám. Tuy nhiên các cơ sở y tế có thể xét nghiệm tiền tiểu đường/bệnh tiểu đường loại 2 nếu một người có các yếu tố nguy cơ hoặc có triệu chứng tăng đường huyết. Cácxét nghiệm này bao gồm:

Hemoglobin A1c: đo lượng đường trong máu trung bình trong 3 tháng qua.
Đường huyết lúc đói (FPG) đo lượng đường trong máu khi không ăn uống gì (chỉ uống nước) trong ít nhất 8 giờ.
Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lượng đường trong máu trước và 2 giờ sau khi uống dung dịch có đường.

Vai trò của chế độ ăn uống trong tình trạng kháng insulin

Chế độ ăn uống phương Tây có liên quan đến tình trạng kháng insulin, thường bao gồm ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, ngũ cốc tinh chế, các sản phẩm từ sữa giàu chất béo, đồ ăn nhanh và đồ chiên rán, đồ ngọt và đồ uống có đường.

Trong khi chế độ ăn nhiều cholesterol, chất béo bão hòa, muối và carbohydrate có liên quan đến tình trạng kháng insulin, thì không có chế độ ăn kiêng nào được cho là có hiệu quả giúp đảo ngược tình trạng kháng insulin. Thay vào đó, các tổ chức khoa học như Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA) khuyến cáo ăn uống dựa trên mục tiêu cá nhân và sở thích ăn uống (như văn hóa, niềm tin về sức khỏe, kinh tế).

Ăn gì để tránh tình trạng kháng insulin?

ADA khuyên nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, các sản phẩm từ sữa, các loại đậu, hạt.

Nguồn: Internet

Các nguồn protein nạc như protein thực vật và thịt nạc, cá và thịt gà, cũng nên ăn. Thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung nên hạn chế tối thiểu.

Chế độ ăn Địa Trung Hải là một ví dụ điển hình đáp ứng các khuyến nghị trên, gồm nhiều trái cây và rau quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu, đậu, các loại hạt. Cá, thịt gà không da, trứng, phô mai và sữa chua với lượng vừa phải.

Các chế độ ăn kiêng khác giống với chế độ ăn Địa Trung Hải và có thể được xem xét bao gồm:

Phương pháp ăn kiêng để ngăn chặn chế độ ăn tăng huyết áp (DASH)
Chế độ ăn dựa trên thực vật
Chế độ ăn ít carbohydrate

Điều trị kháng insulin như thế nào?

Việc đảo ngược tình trạng kháng insulin chủ yếu tập trung vào lối sống lành mạnh. Tuy nhiên trong một số trường hợp, một loại thuốc gọi là Glucophage (metformin) có thể được kê đơn để cải thiện độ nhạy insulin của cơ thể. Metformin làm giảm lượng đường trong máu bằng cách giảm sự hấp thu glucose ở ruột và lượng glucose mà gan tạo ra. Thuốc này được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt để điều trị bệnh tiểu đường loại 2 và thường là loại thuốc đầu tiên được sử dụng cho hầu hết những người được chẩn đoán mắc bệnh này.

Metformin đôi khi được sử dụng ở những người bị tiền tiểu đường hoặc các tình trạng khác như hội chứng buồng trứng đa nang hoặc béo phì.

Biến chứng của tình trạng kháng insulin

Nếu không được điều trị, tình trạng kháng insulin có thể tiến triển thành tiền tiểu đường và cuối cùng là bệnh tiểu đường loại 2. Sau đó các biến chứng sức khỏe có thể xuất hiện do lượng đường trong máu tăng cao lâu dài. Những biến chứng này bao gồm:

Tổn thương thận
Tổn thương thần kinh
Các vấn đề về mắt, đặc biệt là tổn thương các mạch máu ở phía sau mắt (bệnh võng mạc)
Bệnh tim mạch, có thể dẫn đến đau tim và đột quỵ
Các vấn đề về chân như loét do tổn thương dây thần kinh và mạch máu.

Thay đổi lối sống để kiểm soát tình trạng kháng insulin

Trong hầu hết các trường hợp, thực hiện lối sống lành mạnh có thể kiểm soát tình trạng kháng insulin và ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi phát của bệnh tiểu đường loại 2. Đặc biệt, giảm cân là rất quan trọng để cải thiện độ nhạy insulin, thông qua thay đổi chế độ ăn uống, hạn chế lượng calo và tăng hoạt động thể chất.

Ở những người có nguy cơ cao hoặc đã mắc bệnh tiểu đường, ADA khuyến cáo nên hoạt động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần và giảm cân từ 5% đến 7% để ngăn ngừa hoặc trì hoãn khởi phát bệnh tiểu đường loại 2. Có thể tăng cường các hoạt động thể chất trong nhà hoặc giải trí như hút bụi, làm vườn hoặc tận hưởng thời gian vui chơi với thú cưng.

Các hành vi lối sống khác giúp kiểm soát tình trạng kháng insulin bao gồm:

Không hút thuốc lá
Giảm các hành vi ít vận động như xem TV
Điều trị các tình trạng rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn (ví dụ ngưng thở khi ngủ hoặc thiếu ngủ)
Giảm stress một cách lành mạnh bằng các kỹ thuật thư giãn hàng ngày như yoga, thiền hoặc các bài tập thở sâu.

Nguồn: Internet

Bạn có thể xem thêm nhiều bài viết khác của BlogAnChoi:

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Cách giảm cân nhanh cấp tốc tại nhà vừa hiệu quả vừa an toàn để đón Tết

2024-01-29T12:21:13Z

Sở hữu một vóc dáng cân đối, săn chắc là mong ước của tất cả mọi người. Thế nên, nhiều người muốn tìm cách giảm cân nhanh để lấy lại sự tự tin với thân hình hoàn hảo. Vậy làm cách nào để giảm cân hiệu quả mà an toàn, các bạn hãy theo dõi các mẹo sau đây.

Tăng cường thực phẩm chứa nhiều chất xơ

Thực phẩm chứa nhiều chất xơ giúp bạn cảm thấy no lâu, do đó hãy thường xuyên bổ sung trái cây, rau xanh có hàm lượng chất xơ cao để hỗ trợ giảm cân.

Tăng cường chất xơ vào thực đơn giúp no lâu, hạn chế thèm ăn (Ảnh: Internet)

Ngoài ra, các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, đậu tương, đậu đen, đậu xanh hay khoai lang… cũng chứa rất nhiều chất xơ. Đặc biệt, hàm lượng dưỡng chất trong các thực phẩm này cũng dồi dào mà không chứa nhiều calo nên rất phù hợp để giảm cân.

Cách giảm cân nhanh: Hạn chế lượng tinh bột

Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể mỗi ngày nên không thể thiếu. Thế nhưng nếu lượng tinh bột dư thừa sẽ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tăng cân, béo phì. Vì vậy một trong những cách giảm cân nhanh là cắt giảm lượng tinh bột trong khẩu phần ăn hàng ngày. Tuy nhiên chỉ nên cắt giảm chứ không loại bỏ hoàn toàn tinh bột.

Tăng cường sử dụng thực phẩm giàu protein

Thực phẩm giàu protein sẽ giúp tạo nạc, tăng cơ bắp nên cơ thể sẽ săn chắc, gọn gàng hơn. Đồng thời, protein sẽ thúc đẩy nhanh quá trình trao đổi chất, giúp chuyển hóa lượng mỡ dư thừa thành năng lượng nuôi cơ thể, vì thế hỗ trợ quá trình giảm cân đạt hiệu quả tốt.

Bổ sung thực phẩm giàu protein giúp giảm cân, mang đến vóc dáng săn chắc, khỏe mạnh (Ảnh: Internet)

Những thực phẩm chứa lượng protein dồi dào tốt cho việc giảm cân như trứng, ức gà, thịt bò nạc, tôm, các loại cá béo, súp lơ xanh, chuối, các loại hạt giàu đạm… Tuy nhiên, việc bổ sung các thực phẩm này cần khoa học và đủ liều lượng để mang lại hiệu quả.

Muốn giảm cân nhanh phải ăn uống đúng giờ

Ăn uống đúng giờ là một trong những bí quyết giảm cân mà bất cứ ai cũng không được bỏ qua nếu muốn cải thiện vóc dáng hiệu quả, an toàn. Bởi việc ăn uống khoa học với khoảng cách giữa các bữa thích hợp sẽ đảm bảo quá trình tiêu hóa thức ăn, chuyển hóa năng lượng tốt hơn, nhờ đó,vừa có lợi cho sức khỏe và hệ tiêu hóa, vừa hỗ trợ giảm cân hiệu quả, hạn chế tích tụ mỡ thừa.

Uống nhiều nước

Nước có tác dụng thanh lọc, giải độc và hỗ trợ quá trình trao đổi chất. Do đó nếu muốn giảm cân nhanh, bạn nên uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày.

Muốn giảm cân nhanh cần uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày (Ảnh: Internet)

Ngoài ra uống nước còn giúp bạn no lâu, hạn chế thèm ăn. Vì thế trước mỗi bữa ăn hãy uống 1 ly nước để kiểm soát lượng thực phẩm nạp vào cơ thể, hạn chế lượng mỡ tích tụ.

Tuy nhiên bạn chỉ nên sử dụng các loại nước lọc, nước đun sôi để nguội, nước canh, nước rau củ quả… Hạn chế và tốt nhất không dùng nước ngọt có gas, đồ uống có cồn…

Cách giảm cân nhanh: Không ăn đồ chế biến sẵn

Thay vì sử dụng thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều dầu mỡ, muối, chất bảo quản… dễ gây tăng cân, béo phì, thì bạn nên tự nấu nướng cho mỗi bữa ăn. Việc tự nấu ăn sẽ giúp bạn kiểm soát được lượng calo, thành phần dinh dưỡng nạp vào cơ thể, nhờ đó bạn dễ dàng lên kế hoạch ăn uống để việc giảm cân đạt hiệu quả.

Tập luyện thể dục thể thao

Cách giảm cân nhanh, an toàn sẽ không thể thiếu các hoạt động thể dục thể thao. Mỗi ngày dành ít nhất 30 phút với các bài tập phù hợp sẽ hỗ trợ đốt cháy lượng mỡ dư thừa, thúc đẩy quá trình trao đổi chất cũng như tăng cường sức khỏe cho cơ thể. Tuy nhiên bạn nên tìm kiếm các bài tập phù hợp, có lợi cho việc giảm cân để mang lại hiệu quả tốt hơn.

Tập thể dục thể thao thường xuyên là cách giảm cân nhanh và hiệu quả (Ảnh: Internet)

Trên đây là những cách giảm cân nhanh, hiệu quả, an toàn mà các bạn có thể áp dụng tại nhà. Hãy nhớ cần kiên trì thực hiện kết hợp cùng chế độ sinh hoạt khoa học, điều độ mới gia tăng khả năng cải thiện vóc dáng.

Mời bạn xem thêm các bài liên quan:

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Trẻ thích ăn đồ ngọt, nếu không kiểm soát sẽ gây ra những nguy hiểm gì?

2023-09-11T10:37:18Z

Đa số trẻ nhỏ đều có sở thích ăn đồ ngọt như: bánh, kẹo, nước ngọt,…. Tuy nhiên, ba mẹ nên lưu ý rằng việc tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt có thể là nguyên nhân rất nhiều ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ, đặc biệt là về sức khoẻ. Bài viết này sẽ đưa ra những ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ và đưa ra những giải pháp hạn chế cho trẻ ăn quá nhiều đồ ngọt.

Việc tiêu thụ đồ ngọt không phải là không tốt nếu như chúng ta biết cách điều chỉnh cho trẻ ăn sao cho hợp lý, cùng với đó là sự kết hợp với việc ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng để bổ sung cho trẻ chất béo cần thiết cũng như các loại chất xơ và protein,…. Bên cạnh những loại vitamin và khoáng chất cần thiết ra thì những chất nói trên cũng đóng một phần không thể thiếu trong cơ thể.

Những ảnh hưởng của đồ ngọt đến sức khoẻ của trẻ. (Nguồn: Internet)

Nếu trẻ quá lạm dụng việc ăn đồ ngọt, ăn quá nhiều, quá thường xuyên có thể gây ra một số ảnh hưởng nguy hiểm đến chính sức khoẻ của trẻ.

Những ảnh hưởng của đồ ngọt đến sức khoẻ của trẻ

Quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng gặp khó khăn

Nghe thì có vẻ không khả quan. Nhưng thực chất việc tiêu thụ quá nhiều các loại thực phẩm ngọt vào cơ thể sẽ gây ra tác động không nhỏ đến quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể, khiến cho mọi hoạt động bị giảm đi nhất là tiêu thụ các loại vitamin, sắt, canxi,… những chất này rất cần thiết cho trẻ.

Ngoài ra, việc ăn quá nhiều đồ ngọt còn khiến cho trẻ gặp vấn đề về ăn uống, đó chính là vấn đề trẻ lười ăn do ăn quá nhiều kẹo dẫn đến đầy bụng, no.

Ảnh hưởng đến răng

Chắc hẳn không ít trẻ nhỏ tuổi nhưng đã gặp phải tình trạng sâu răng do ăn quá nhiều đồ ngọt. Trong thành phần của các loại kẹo ngọt chắc chắn sẽ có đường. Đường tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong khoang miệng tạo các lớp mảng bám trên răng, ăn mòn men răng.

Đa số trẻ sẽ không có thói quen đánh răng 2 lần trên ngày, tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động trong khoang miệng dẫn đến sâu răng.

Tăng cân, gây béo phì ở trẻ

Tăng cân mất kiểm soát của trẻ xuất phát từ việc sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh. Đặc biệt, những trẻ có thói quen ăn đồ ngọt chiếm tỉ lệ béo phì cao hơn so với những trẻ bình thường, vì lượng chất béo có trong đồ ngọt là khá lớn.

Tăng cân, gây béo phì ở trẻ. (Nguồn: Internet)

Nếu ăn quá nhiều đồ ngọt sẽ vô tình gây ra tích thụ chất béo trong cơ thể. Từ đó, xuất hiện mô mỡ gây ra tăng cân không kiểm soát.

Cách hạn chế ăn đồ ngọt ở trẻ

Cách để hạn chế cho trẻ không ăn quá nhiều đồ ngọt không phải là quá khóc. Ba mẹ chỉ cần làm theo các cách sau:

Trong chế độ ăn hàng ngày của trẻ, ba mẹ nên thêm nhiều những loại thực phẩm đa dạng, có màu sắc bắt mắt. Đặc biệt là vẫn phải cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho trẻ.

Cách hạn chế ăn đồ ngọt ở trẻ. (Nguồn: Internet)

Chia nhỏ bữa ăn của trẻ trong ngày, theo từng khoảng thời gian để đảm bảo trẻ không bị đói hoặc thèm ăn.
Thêm một số loại gia vị có mùi thơm, kích thích cảm giác thèm ăn của trẻ.
Hạn chế tối đa cho trẻ ăn các loại bánh, kẹo, nước ngọt,… chứa nhiều đường hoá học.

Một số loại thực phẩm thay thế

Rau củ

Ngoài việc cho trẻ ăn các loại rau xanh ra, ba mẹ có thể thay thế bữa ăn của trẻ bằng các loại củ quả nhiều màu sắc như: Bí đỏ, cà rốt, cà chua, các loại hạt,…. Những thực phẩm này vừa cung cấp chất xơ cho trẻ mà lại không khiến cho trẻ nạp quá nhiều calo trong bữa ăn.

Ba mẹ nên lựa chọn những loại rau củ quả tươi, đảm bảo an toàn để tránh gây ra những ảnh hưởng cho quá trình phát triển của trẻ.

Sữa

Nguồn đạm an toàn cho trẻ không thể không nhắc đến sữa. Sữa là loại đồ uống mà trẻ rất thích vừa giải khát, lại cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng cho sự phát triển não bộ của trẻ. Ba mẹ nên chọn cho trẻ, đặc biệt là trẻ béo phì loại sữa không đường để hạn chế lượng đường trong cơ thể tăng cao.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết của BlogAnChoi dưới đây:

Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến bài viết. Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để biết thêm nhiều điều mới hơn nhé!

Lợi ích của đậu phụ hỗ trợ sức khỏe và tăng cường miễn dịch cho cơ thể

2023-03-23T00:48:43Z

Đậu phụ là một trong những loại thực phẩm được sử dụng phổ biến vì giá rẻ và dễ chế biến, thường xuyên có trong bữa ăn gia đình. Ngoài ưu điểm dễ ăn, dễ nấu thì đậu phụ còn được biết đễn với nhiều tác dụng hỗ trợ sức khoẻ rất tốt.

Đậu phụ là một loại thực phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng có thể được dùng làm thực phẩm cung cấp protein cho những người đang thực hiện chế độ ăn thuần chay.

Những lợi ích của đậu phụ đối với sức khỏe

Giúp hỗ trợ giảm cân và hạn chế tình trạng béo phì

Cholesterol và chất béo có trong đậu phụ là không cao nên rất thích hợp để sử dụng cho những người đang trong quá trình giảm cân và những người thực hiện chế độ ăn chay, ít chất béo và ít cholesterol.

Đậu phụ giúp hỗ trợ giảm cân và hạn chế tình trạng béo phì (Nguồn: Internet)

Ngoài việc chứa ít cholesterol và chất béo thì trong đậu phụ còn có nhiều protein hỗ trợ cải thiện cơ bắp, giảm chấn thương khi hoạt động mạnh.

Để giảm cân nhanh chóng và hiệu quả, điều đầu tiên là phải kiểm soát được thức ăn tiêu thụ hằng ngày, ăn nhiều hoa quả, rau xanh, đặc biệt là bổ sung đậu phụ để bữa ăn đa dạng hơn.

Đậu phụ giúp tăng cường miễn dịch (Nguồn: Internet)

Hiện nay, đậu phụ không chỉ là đậu trắng nhạt nhẽo bình thường mà đã được chế biến thành nhiều món ăn khác, thêm gia vị để không bị ngán khi ăn.

Giúp tăng cường miễn dịch

Đậu phụ là thực phẩm hỗ trợ tăng cường miễn dịch rất hiệu quả do có nhiều dinh dưỡng và chất chống oxy hoá, cung cấp đủ những chất cần thiết để tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ sức khoẻ.

Hỗ trợ tim mạch

Lối sống không lành mạnh và thói quen ăn uống có thể ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là tim mạch. Chính vì vậy phải lựa chọn thực phẩm đảm bảo hỗ trợ tốt cho sức khoẻ, tăng cường hệ miễn dịch.

Nếu muốn giảm lượng cholesterol có hại thì đậu phụ được cho là lựa chọn đơn giản và đem lại hiệu quả tốt bởi hàm lượng dinh dưỡng của nó giúp hỗ trợ hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh liên quan đến tim mạch.

Ổn định huyết áp

Đậu phụ cũng có khả năng chống viêm rất tốt do có nhiều peptide hoạt tính giảm tình trạng tổn thương các mạch máu, từ đó cũng giúp cho huyết áp luôn trong trạng thái ổn định.

Đậu phụ giúp ổn định huyết áp (Nguồn: Internet)

Hỗ trợ làm đẹp

Ngoài những tác dụng bên trong cơ thể, đậu phụ cũng đem lại nhiều lợi ích cho da như làm giảm nếp nhăn, tăng độ đàn hồi của da, giúp da sáng và căng bóng hơn, ngoài ra các cơ trên da mặt cũng được săn chắc, hạn chế tình trạng lão hoá sớm cho da.

Chính vì vậy, thường xuyên ăn đậu hàng ngày là điều rất cần thiết để giúp cơ thể vừa khoẻ mạnh vừa đẹp da.

Những aikhông nên ăn đậu phụ?

Đậu phụ có rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ nhưng không phải ai cũng có thể ăn thường xuyên được. Những người mắc bệnh về tuyến giáp thì nên hạn chế ăn đậu phụ bởi có chứa goitrogenic sẽ gây cản trở hoạt động của tuyến giáp, mặc dù không gây ra nhiều tác dụng phụ nhưng nên hạn chế ăn để bảo đảm sức khoẻ.

Ngoài ra còn một số trường hợp không nên ăn quá nhiều đậu như những người đang hoặc đã từng có tiền sử mắc bệnh sỏi thận.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết của BlogAnChoi dưới đây:

Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến bài viết. Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để biết thêm nhiều điều mới hơn nhé!

Nguồn tham khảo: Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống

Ung thư buồng trứng: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

2022-10-04T06:03:36Z

Ung thư buồng trứng có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai buồng trứng. Bệnh thường gặp nhất ở phụ nữ trung niên sau 50 tuổi. Các phương pháp điều trị ung thư buồng trứng đã trở nên hiệu quả hơn trong những năm gần đây, với kết quả tốt nhất khi bệnh được phát hiện sớm.

Ung thư là một căn bệnh trong đó các tế bào bất thường trong cơ thể phát triển ngoài tầm kiểm soát. Ung thư thường được đặt tên cho bộ phận của cơ thể nơi nó bắt đầu, ngay cả khi nó lây lan sang các bộ phận cơ thể khác sau đó.

Ung thư buồng trứng là gì?

Ung thư buồng trứng là một nhóm bệnh bắt nguồn từ buồng trứng, hoặc các khu vực liên quan của ống dẫn trứng và phúc mạc. Nghiên cứu hiện tại cho thấy ung thư này bắt đầu từ ống dẫn trứng và di chuyển đến buồng trứng, cơ quan sinh đôi sản xuất trứng của phụ nữ. Phụ nữ có hai buồng trứng nằm trong khung chậu, mỗi bên của tử cung.

Ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Buồng trứng tạo ra nội tiết tố nữ estrogen và progesterone, cũng như sản xuất trứng để sinh sản. Phụ nữ có hai ống dẫn trứng là một cặp ống dài và mảnh ở mỗi bên của tử cung. Trứng đi từ buồng trứng qua ống dẫn trứng đến tử cung. Phúc mạc là lớp mô lót bao phủ các cơ quan trong ổ bụng.

Phân loại của ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng có nhiều loại và phân loại khối u khác nhau. Loại khối u phổ biến nhất là ung thư biểu mô tuyến, và loại phụ phổ biến nhất là ung thư biểu mô tuyến huyết thanh. Hầu hết các ung thư biểu mô tuyến huyết thanh là các khối u cấp cao (phát triển mạnh).

Các triệu chứng của ung thư buồng trứng

Khi ung thư buồng trứng được phát hiện ở giai đoạn đầu, việc điều trị đạt hiệu quả tốt nhất. Ung thư buồng trứng thường gây ra các dấu hiệu và triệu chứng, vì vậy điều quan trọng là phải chú ý đến cơ thể của bạn và biết điều gì là bình thường đối với bạn. Các triệu chứng có thể do một nguyên nhân nào đó khác ngoài ung thư, nhưng cách duy nhất để biết là đến gặp bác sĩ, y tá hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác của bạn.

Triệu chứng của ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Ung thư buồng trứng giai đoạn đầu hiếm khi có triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, một số triệu chứng có thể xuất hiện. Bao gồm:

Đầy hơi hoặc khó chịu trong bụng
Đau ở bụng hoặc khung xương chậu
Cảm thấy no quá nhanh trong bữa ăn
Đi tiểu thường xuyên hơn

Những triệu chứng này có thể được gây ra bởi nhiều tình trạng không phải là ung thư. Nếu chúng xảy ra liên tục trong hơn một vài tuần, hãy báo cáo chúng cho chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn.

Yếu tố nguy cơ của ung thư buồng trứng

Tiền sử gia đình

Tỷ lệ phát triển ung thư buồng trứng của phụ nữ cao hơn nếu người thân bị ung thư buồng trứng, vú hoặc đại tràng. Các nhà nghiên cứu cho rằng những thay đổi về gen di truyền chiếm 10% các trường hợp ung thư buồng trứng. Điều này bao gồm các đột biến gen BRCA1 và BRCA2, có liên quan đến ung thư vú và những gen liên quan đến hội chứng Lynch, làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng. Phụ nữ có tiền sử gia đình nên nói chuyện với bác sĩ để xem liệu việc theo dõi y tế kỹ hơn có thể hữu ích hay không.

Độ tuổi

Yếu tố nguy cơ lớn nhất của ung thư buồng trứng là tuổi tác (Ảnh: Internet)

Yếu tố nguy cơ lớn nhất của ung thư buồng trứng là tuổi tác. Nó có nhiều khả năng phát triển sau khi phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh. Sử dụng liệu pháp hormone sau mãn kinh có thể làm tăng nguy cơ. Mối liên hệ dường như mạnh nhất ở những phụ nữ dùng estrogen mà không có progesterone trong ít nhất 5 đến 10 năm. Các bác sĩ không chắc chắn liệu dùng kết hợp estrogen và progesterone có làm tăng nguy cơ mắc bệnh hay không.

Béo phì

Béo phì làm tăng nguy cơ mắc ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Phụ nữ béo phì có nguy cơ mắc ung thư buồng trứng cao hơn những phụ nữ khác. Và tỷ lệ tử vong vì ung thư buồng trứng ở phụ nữ béo phì cũng cao hơn so với phụ nữ không béo phì.

Các xét nghiệm tầm soát ung thư buồng trứng

Không có cách nào dễ dàng hoặc đáng tin cậy để xét nghiệm ung thư buồng trứng nếu một phụ nữ không có triệu chứng. Không có thử nghiệm nào được chứng minh là có thể cứu sống khi sử dụng ở phụ nữ có nguy cơ trung bình. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào có thể là ung thư buồng trứng, bác sĩ có thể đề nghị khám vùng chậu sau âm đạo, siêu âm qua ngã âm đạo hoặc xét nghiệm máu CA-125 để giúp tìm ra nguyên nhân.

Chẩn đoán ung thư buồng trứng

Chẩn đoán ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)Các xét nghiệm hình ảnh, chẳng hạn như siêu âm hoặc chụp CT, có thể giúp phát hiện khối lượng buồng trứng. Nhưng những lần kiểm tra này không thể xác định liệu bất thường có phải là ung thư hay không. Nếu nghi ngờ ung thư, bước tiếp theo thường là phẫu thuật để lấy khối u. Một phần của khối u được tách mẫu và kiểm tra thêm. Đây được gọi là sinh thiết giải phẫu bệnh.

Các giai đoạn của ung thư buồng trứng

Các giai đoạn của ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Tỷ lệ sống sót của ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng có thể là một chẩn đoán đáng sợ, với tỷ lệ sống sót tương đối trong 5 năm dao động từ 93% đến 19% đối với ung thư buồng trứng biểu mô, tùy thuộc vào giai đoạn ung thư được phát hiện. Đối với các khối u có tiềm năng ác tính thấp, tỷ lệ sống sót tương đối trong 5 năm nằm trong khoảng từ 97% đến 89%.

Điều trị ung thư buồng trứng

Phẫu thuật ung thư buồng trứng

Phẫu thuật ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Phẫu thuật được sử dụng để chẩn đoán ung thư buồng trứng và xác định giai đoạn của nó, nhưng nó cũng là giai đoạn điều trị đầu tiên. Mục đích là loại bỏ càng nhiều khối ung thư càng tốt. Điều này có thể bao gồm một buồng trứng đơn lẻ và các mô lân cận ở giai đoạn I. Trong các giai đoạn nặng hơn, có thể cần phải cắt bỏ cả hai buồng trứng, cùng với tử cung và các mô xung quanh.

Hóa trị liệu

Hóa trị liệu ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Trong tất cả các giai đoạn của ung thư buồng trứng, hóa trị thường được thực hiện sau khi phẫu thuật. Giai đoạn điều trị này sử dụng thuốc để nhắm mục tiêu và tiêu diệt bất kỳ khối ung thư nào còn sót lại trong cơ thể. Thuốc có thể được đưa qua đường uống, qua đường tiêm tĩnh mạch, hoặc trực tiếp vào bụng (hóa trị liệu trong phúc mạc). Phụ nữ có khối u có tiềm năng ác tính thấp thường không cần hóa trị trừ khi khối u phát triển trở lại sau phẫu thuật.

Các liệu pháp trị liệu nhắm trúng đích

Các nhà nghiên cứu đang nghiên cứu các liệu pháp nhắm vào cách phát triển của ung thư buồng trứng. Khối u phát triển mất kiểm soát nhờ quá trình hình thành mạch máu mới liên tục. Một loại thuốc được gọi là Avastin ngăn chặn quá trình này, làm cho các khối u nhỏ lại hoặc ngừng phát triển.

Lưu ý sau khi điều trị

Mãn kinh sớm

Mãn kinh sớm (Ảnh: Internet)

Khi phụ nữ bị cắt bỏ cả hai buồng trứng, họ không thể sản xuất estrogen của chính mình nữa. Điều này kích hoạt thời kỳ mãn kinh, bất kể bệnh nhân trẻ đến đâu. Sự sụt giảm nồng độ hormone cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý, bao gồm cả chứng loãng xương. Điều quan trọng là phụ nữ phải được chăm sóc theo dõi thường xuyên sau khi được điều trị ung thư buồng trứng.

Chậm phục hồi

Phụ nữ có thể thấy rằng mất nhiều thời gian để năng lượng của họ trở lại sau khi kết thúc điều trị. Mệt mỏi là một vấn đề rất phổ biến sau khi điều trị ung thư. Bắt đầu một chương trình tập thể dục nhẹ nhàng là một trong những cách hiệu quả nhất để phục hồi năng lượng và cải thiện cảm xúc. Kiểm tra với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn để xác định hoạt động nào phù hợp với bạn.

Các yếu tố giảm thiểu nguy cơ

Mang thai

Mang thai làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Những phụ nữ đã từng sinh con tự nhiên có nguy cơ mắc ung thư buồng trứng hơn những phụ nữ chưa từng sinh con. Nguy cơ dường như giảm dần với mỗi lần mang thai và việc cho con bú có thể tăng cường khả năng bảo vệ.

Thuốc tránh thai

Sử dụng thuốc tránh thai làm giảm nguy cơ mắc ung thư buồng trứng (Ảnh: Internet)

Ung thư buồng trứng cũng ít phổ biến hơn ở những phụ nữ đã dùng thuốc tránh thai. Những phụ nữ đã sử dụng thuốc này trong ít nhất 5 năm có thể giảm một nửa nguy cơ so với những phụ nữ không bao giờ uống thuốc. Giống như mang thai, thuốc tránh thai ngăn cản quá trình rụng trứng. Một số nhà nghiên cứu cho rằng rụng trứng ít thường xuyên hơn có thể bảo vệ khỏi ung thư buồng trứng.

Thắt ống dẫn trứng

Thắt ống dẫn trứng (Ảnh: Internet)

Thắt ống dẫn trứng của bạn, chính thức được gọi là thắt ống dẫn trứng, có thể cung cấp một số biện pháp bảo vệ chống lại ung thư buồng trứng. Đối với trường hợp cắt tử cung – cắt bỏ tử cung cũng vậy.

Cắt bỏ buồng trứng

Đối với những phụ nữ có đột biến gen khiến họ có nguy cơ cao bị ung thư buồng trứng, cắt bỏ buồng trứng là một lựa chọn. Điều này cũng có thể được xem xét ở phụ nữ trên 40 tuổi được cắt bỏ tử cung.

Chế độ ăn ít chất béo

Mặc dù không có chế độ ăn uống chắc chắn để ngăn ngừa ung thư buồng trứng, nhưng có bằng chứng cho thấy những gì bạn ăn có thể tạo ra sự khác biệt. Trong một nghiên cứu gần đây, những phụ nữ tuân theo chế độ ăn ít chất béo trong ít nhất 4 năm ít có nguy cơ mắc bệnh ung thư buồng trứng hơn. Một số nhà nghiên cứu cho biết ung thư cũng ít phổ biến hơn ở những phụ nữ ăn nhiều rau, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn.

Một số bài viết bạn có thể quan tâm:

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu bạn dành quá nhiều thời gian sử dụng thiết bị điện tử?

2022-09-30T03:32:40Z

Các thiết bị điện tử giúp cuộc sống của chúng ta dễ dàng hơn đáng kể nhưng chúng cũng gây ra rất nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới cơ thể và tâm trí của chúng ta. Hãy cùng BlogAnChoi tìm hiểu xem điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu bạn dành quá nhiều thời gian sử dụng thiết bị điện tử nhé!

1. Các vấn đề tiêu hóa