Khô mắt sau khi thức dậy: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

Bạn đã bao giờ thức dậy với cảm giác mắt bị cộm, rát hoặc mờ? Đó có thể là dấu hiệu của tình trạng khô mắt vào buổi sáng, một vấn đề phổ biến ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và thị lực nếu không được xử lý đúng cách. Khô mắt có thể khiến mắt bạn cảm thấy khó chịu, dễ bị kích ứng, nhạy cảm với ánh sáng và thậm chí gây đỏ mắt hoặc giảm tầm nhìn tạm thời. Tình trạng này xảy ra khi mắt không tạo đủ nước mắt hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, khiến bề mặt nhãn cầu bị khô và thiếu lớp bảo vệ cần thiết.

Nguyên nhân gây khô mắt sau khi thức dậy

Có nhiều lý do khiến mắt bạn bị khô vào mỗi sáng. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:

• Không khí khô trong phòng ngủ: Sử dụng quạt, điều hòa hoặc máy sưởi trong khi ngủ có thể làm giảm độ ẩm trong không khí, khiến nước mắt bốc hơi nhanh hơn.
• Sử dụng máy thở CPAP: Những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ thường dùng máy thở CPAP, có thể khiến không khí thổi vào mắt, gây khô.
• Không nhắm mắt hoàn toàn khi ngủ (hở mi khi ngủ): Đây là tình trạng phổ biến mà nhiều người không nhận ra.
• Chất gây dị ứng trong phòng ngủ: Bụi, lông thú cưng hoặc phấn hoa có thể khiến mắt bị kích ứng và trở nên khô rát vào buổi sáng.
• Đeo kính áp tròng qua đêm: Việc này hạn chế oxy tiếp cận giác mạc, gây khô mắt kéo dài.
• Tư thế ngủ không phù hợp: Nằm nghiêng hoặc úp mặt có thể khiến một bên mắt tiếp xúc trực tiếp với gối, làm mất độ ẩm.
• Bệnh lý hoặc thuốc: Một số loại thuốc (như thuốc dị ứng, chống trầm cảm, thuốc cảm lạnh) và bệnh lý (rối loạn tuyến lệ, viêm mí mắt, tiểu đường) có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất nước mắt.

Biện pháp khắc phục tại nhà

Nếu bạn thường xuyên bị khô mắt vào buổi sáng, đừng lo lắng. Có nhiều cách đơn giản bạn có thể áp dụng tại nhà để cải thiện tình trạng này:

1. Tăng độ ẩm trong phòng

Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ để duy trì không khí ẩm, đặc biệt trong mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa. Điều này giúp giảm bốc hơi nước mắt khi bạn ngủ.

2. Bổ sung dinh dưỡng

Các chất béo omega-3 (có trong dầu cá) đã được chứng minh là có lợi cho sức khỏe mắt. Tuy nhiên, cần lưu ý, hãy hỏi ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thực phẩm chức năng phù hợp.

3. Uống đủ nước

Cơ thể thiếu nước cũng có thể khiến mắt bạn trở nên khô. Hãy đảm bảo uống đủ 1.5–2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt nếu bạn hoạt động nhiều hoặc ngủ trong môi trường máy lạnh.

4. Đắp khăn ấm

Đắp khăn ấm lên mắt khoảng 5–10 phút trước khi ngủ có thể giúp làm mềm tuyến nhờn ở mí mắt, cải thiện khả năng giữ ẩm của nước mắt.

5. Vệ sinh mí mắt

Rửa sạch vùng mí mắt bằng khăn mềm hoặc tăm bông thấm nước ấm có thể giúp loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và ngăn ngừa viêm tuyến lệ.

6. Điều chỉnh tư thế ngủ

Nên nằm ngửa khi ngủ, tránh nằm nghiêng hoặc nằm úp để hạn chế tiếp xúc giữa mắt và gối hoặc chăn.

Các phương pháp điều trị y tế

Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, bạn có thể cần đến các phương pháp điều trị chuyên sâu hơn:

1. Nước mắt nhân tạo (thuốc nhỏ mắt OTC)

Nhỏ thuốc nhỏ mắt OTC là lựa chọn đầu tiên cho khô mắt nhẹ. Có thể sử dụng 2-4 lần mỗi ngày hoặc theo chỉ dẫn bác sĩ. Nếu mắt bạn nhạy cảm, hãy chọn loại không chứa chất bảo quản.

2. Thuốc kê đơn

Bác sĩ có thể kê các loại thuốc nhỏ mắt giúp tăng tiết nước mắt hoặc giảm viêm:

• Restasis (cyclosporine)
• Xiidra (lifitegrast)
• Alrex (loteprednol)
• Miebo (perfluorohexyloctane)
• Tyrvaya (xịt mũi varenicline) – dành cho những ai không thể dùng thuốc nhỏ mắt.

3. Đặt nút chặn ống dẫn lệ

Một thủ thuật nhỏ giúp giữ lại nước mắt trên bề mặt mắt lâu hơn bằng cách chặn đường thoát nước mắt. Có thể là tạm thời hoặc bán vĩnh viễn.

4. Phẫu thuật (nếu cần)

Trong một số trường hợp, nếu mí mắt dưới bị chùng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật điều chỉnh để ngăn nước mắt thoát ra ngoài quá nhanh.

Phòng ngừa khô mắt vào buổi sáng

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dưới đây là một số thói quen giúp bạn ngăn ngừa tình trạng khô mắt khi thức dậy:

• Dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ dưỡng mắt trước khi ngủ
• Đeo mặt nạ ngủ chuyên dụng để giữ độ ẩm cho mắt
• Không để quạt hoặc điều hòa hướng thẳng vào mặt khi ngủ
• Vệ sinh phòng ngủ sạch sẽ, loại bỏ bụi, lông thú và chất gây dị ứng
• Ngủ đủ giấc và điều trị các bệnh lý liên quan như viêm kết mạc, viêm bờ mi
• Dán băng y tế nhẹ lên mí mắt vào ban đêm nếu bị hở mi (theo hướng dẫn bác sĩ)

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Hãy đi khám nếu bạn có các dấu hiệu sau:

• Khô mắt kéo dài, không cải thiện sau vài ngày
• Cảm giác nóng rát, đau, đỏ mắt nghiêm trọng
• Mắt mờ, khó tập trung hoặc ảnh hưởng đến khả năng lái xe
• Có dịch mủ, bong tróc da quanh mắt hoặc loét
• Khô mắt đi kèm các triệu chứng khác như đau khớp, khô miệng, sưng viêm

Kết luận

Khô mắt vào buổi sáng không phải là tình trạng hiếm gặp và thường có thể được cải thiện bằng những thay đổi nhỏ trong lối sống và môi trường ngủ. Tuy nhiên, nếu triệu chứng không thuyên giảm, bạn nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh để ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

• Viêm mô tế bào quanh hốc mắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
• 12 cách cải thiện và duy trì thị lực hiệu quả, giúp bảo vệ mắt tối đa

Xem thêm

7 loại thức uống giúp giảm đầy hơi hiệu quả

Cảm giác chướng bụng, đầy hơi sau bữa ăn có thể khiến bạn không thoải mái và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. May mắn thay, có một số loại thức uống tự nhiên giúp xoa dịu hệ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy hơi nhanh chóng. Với những nguyên liệu đơn giản, dễ tìm, bạn hoàn ...