Ánh sáng xanh có gây đau đầu không? Triệu chứng và cách xử lý hiệu quả

Ánh sáng xanh là một phần của quang phổ ánh sáng nhìn thấy được và bạn có thể bắt gặp nó hàng ngày – từ ánh nắng mặt trời cho đến các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng, máy tính và TV. Mặc dù ánh sáng xanh từ màn hình điện tử có cường độ thấp và được xem là an toàn nhưng vẫn có nhiều người thắc mắc: Liệu ánh sáng xanh có thể là nguyên nhân gây đau đầu? Câu trả lời không hoàn toàn đơn giản. Trong một số trường hợp, ánh sáng xanh có thể góp phần gây đau đầu – đặc biệt khi nó đi kèm với các yếu tố như thiếu ngủ, nhạy cảm ánh sáng hoặc mỏi mắt do nhìn màn hình quá lâu.

Nguyên nhân khiến ánh sáng xanh có thể gây đau đầu

1. Nhạy cảm với ánh sáng (photophobia)

Đối với những người có mức độ nhạy cảm ánh sáng cao – đặc biệt là người mắc chứng đau nửa đầu (migraine) – ánh sáng xanh có thể làm khởi phát hoặc làm nặng thêm cơn đau đầu. Nghiên cứu cho thấy khoảng 90% người bị đau nửa đầu cũng bị nhạy cảm với ánh sáng.

Không chỉ ánh sáng xanh, các màu ánh sáng khác như đỏ, trắng hoặc hổ phách cũng có thể gây khó chịu. Tuy nhiên, ánh sáng xanh thường bị đổ lỗi nhiều hơn vì chúng ta tiếp xúc với nó thường xuyên hơn, đặc biệt là qua màn hình điện tử và ánh sáng nhân tạo trong nhà.

2. Chất lượng giấc ngủ kém

Ánh sáng xanh có ảnh hưởng đáng kể đến nhịp sinh học – chu kỳ ngủ và thức của cơ thể. Khi bạn tiếp xúc với ánh sáng xanh vào buổi tối, cơ thể sẽ ức chế sản xuất melatonin, một loại hormone giúp dễ đi vào giấc ngủ.

Kết quả là bạn sẽ khó ngủ hơn, ngủ không sâu và dễ tỉnh giấc. Một đêm ngủ kém chất lượng có thể dễ dàng dẫn đến đau đầu vào hôm sau. Nhiều người thức khuya lướt điện thoại mà không nhận ra nguyên nhân chính gây đau đầu của họ lại là thiếu ngủ, chứ không phải ánh sáng xanh trực tiếp.

3. Mỏi mắt kỹ thuật số

Một nguyên nhân phổ biến khác là mỏi mắt kỹ thuật số (Digital Eye Strain), do nhìn màn hình trong thời gian dài mà không nghỉ ngơi. Khi bạn tập trung vào màn hình, bạn sẽ chớp mắt ít hơn bình thường, khiến mắt bị khô, nhức và căng. Những triệu chứng này có thể kéo theo đau đầu, mờ mắt và khó tập trung.

Triệu chứng nhận biết

Nếu bạn nghi ngờ ánh sáng xanh là nguyên nhân gây đau đầu, hãy để ý các dấu hiệu sau – thường xuất hiện khi sử dụng thiết bị điện tử hoặc sau đó không lâu:

• Đau âm ỉ hoặc nhức nhối quanh mắt, trán hoặc thái dương
• Mỏi mắt, cảm giác nặng mí hoặc khó mở to mắt
• Khó tập trung thị lực, đặc biệt khi thay đổi khoảng cách nhìn
• Mắt khô, nóng rát hoặc chảy nước mắt
• Mắt nhạy cảm với ánh sáng mạnh
• Mờ mắt tạm thời
• Căng cơ vùng cổ và vai

Cách phòng ngừa và giảm đau đầu do ánh sáng xanh

Nếu bạn thường xuyên đau đầu khi sử dụng thiết bị điện tử, hãy thử các biện pháp sau:

1. Hạn chế sử dụng thiết bị trước giờ ngủ

Cố gắng không dùng điện thoại, máy tính hoặc TV ít nhất 2–3 tiếng trước khi ngủ để tránh rối loạn giấc ngủ và cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

2. Áp dụng quy tắc 20-20-20

Cứ sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa 6 mét trong 20 giây để cho mắt nghỉ ngơi. Đây là một trong những cách đơn giản và hiệu quả nhất để giảm mỏi mắt.

3. Điều chỉnh vị trí màn hình

• Đặt màn hình cách mắt một cánh tay
• Màn hình nên thấp hơn tầm mắt một chút để giảm áp lực lên cơ cổ và mắt

4. Tối ưu độ sáng màn hình

Chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với ánh sáng xung quanh. Vào buổi tối, hãy bật chế độ ban đêm (Night Shift) để giảm ánh sáng xanh.

5. Sử dụng nước nhỏ mắt

Nếu bạn thường xuyên bị khô mắt, hãy cân nhắc dùng nước nhỏ mắt không kê đơn để giữ ẩm và giảm kích ứng.

6. Đeo kính râm ngoài trời

Ánh sáng xanh từ mặt trời cũng có thể gây khó chịu cho những người nhạy cảm. Việc đeo kính râm kể cả khi trời râm sẽ giúp bạn giảm tiếp xúc ánh sáng mạnh.

7. Cân nhắc sử dụng ánh sáng xanh lá

Một số nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh lá cây có khả năng gây đau đầu thấp hơn so với các loại ánh sáng khác. Bạn có thể thử thay bóng đèn trắng thông thường bằng loại phát ánh sáng xanh lá để giảm kích thích thị giác.

Kính lọc ánh sáng xanh: Có nên dùng?

Hiện nay, nhiều sản phẩm kính chống ánh sáng xanh được quảng cáo là giúp giảm mỏi mắt, cải thiện giấc ngủ và hạn chế đau đầu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học vẫn còn hạn chế. Một số người thậm chí còn báo cáo rằng việc sử dụng loại kính này khiến họ bị đau đầu nhiều hơn.

Các chuyên gia khuyến nghị: Không nên phụ thuộc vào kính lọc ánh sáng xanh mà nên ưu tiên cải thiện thói quen sinh hoạt và cách sử dụng màn hình điện tử.

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Nếu bạn thường xuyên bị đau đầu dữ dội, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày thì đừng chủ quan. Hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám và tìm nguyên nhân chính xác. Đừng quên nói rõ tần suất sử dụng màn hình và thời điểm cơn đau xuất hiện.

Kết luận

Ánh sáng xanh không phải lúc nào cũng trực tiếp gây đau đầu nhưng nó có thể góp phần nếu bạn nhạy cảm với ánh sáng, thiếu ngủ hoặc sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều mà không nghỉ ngơi hợp lý. Bằng cách thay đổi một vài thói quen nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày, bạn hoàn toàn có thể giảm nguy cơ đau đầu và bảo vệ sức khỏe mắt một cách hiệu quả.

Bạn có thể quan tâm:

• Hội chứng Ganser: Khi tâm trí “giả vờ” bệnh
• Cortisol là gì và vì sao căng thẳng kéo dài lại gây hại đến vậy?
• Uống gì để ngủ ngon? Gợi ý 6 loại đồ uống lý tưởng để uống trước khi đi ngủ
• Hội chứng “tim vỡ” (Broken Heart Syndrome): Khi trái tim đau vì cảm xúc

Xem thêm

Rối loạn tích trữ (Hoarding Disorder) là gì? Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và tác động

Bạn có bao giờ cảm thấy khó khăn khi phải vứt bỏ một món đồ, dù nó đã cũ kỹ, hỏng hóc hay không còn giá trị sử dụng? Việc giữ lại những món đồ lặt vặt không còn ý nghĩa không chỉ là thói quen mà có thể là dấu hiệu của rối loạn tích trữ (Hoarding Disorder). ...