Một số nghiên cứu cho thấy thói quen ăn uống lành mạnh là yếu tố quan trọng giúp cơ thể phục hồi khi mắc bệnh, ví dụ như COVID-19. Tuy nhiên cần lưu ý là vẫn phải tuân theo hướng dẫn chế độ ăn của bác sĩ và hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu khẳng định chắc chắn các loại thực phẩm giúp giảm nhẹ tình trạng bệnh.

Sau đây là một số loại thức ăn và đồ uống dễ kiếm tại nhà có thể giúp hỗ trợ hệ miễn dịch của cơ thể chống lại COVID-19.

1. Canh gà

Đây là món “kinh điển” dành cho người bệnh để giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, món canh này đặc biệt hơn hẳn các món khác vì đã được chứng minh là giúp làm tăng lưu thông chất nhầy và do đó giúp loại bỏ virus ra khỏi cơ thể. Lý do có thể là nhờ một loại axit amin tên là cysteine trong canh gà ảnh hưởng đến sự lưu thông chất nhầy trong cơ thể, và tác dụng này thể hiện rõ nhất khi dùng canh tự nấu tại nhà.

2. Khoai tây

Nếu bạn định nấu món canh gà thì hãy cho thêm khoai tây vào. Theo MedlinePlus, loại củ này chứa nhiều kali nên có thể giúp điều chỉnh cân bằng nước trong cơ thể. Đó là yếu tố rất quan trọng đối với người mắc COVID-19 vì bệnh này tác động chủ yếu tới đường hô hấp, khi cơ thể thiếu nước sẽ làm dịch tiết đường hô hấp đặc lại và khó thải ra ngoài hơn.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, mỗi củ khoai tây trung bình cung cấp khoảng 906 mg kali, được coi là một loại thực phẩm giàu kali. Nhưng nếu bạn không thích ăn khoai tây thì sao? Có thể ăn vặt bằng các thực phẩm giàu kali khác như chuối, mơ và quả bơ.

3. Kem trái cây tự làm, không đường

Món ăn mát lạnh này không chỉ làm dịu cơn đau họng là triệu chứng thường gặp của COVID-19 mà còn giúp bù nước và một số chất dinh dưỡng cho cơ thể. Cung cấp đủ nước sẽ giúp hệ miễn dịch duy trì hoạt động bình thường, chống lại mầm bệnh hiệu quả hơn.

Theo các chuyên gia y tế, tình trạng thiếu nước và nhiễm trùng có ảnh hưởng qua lại với nhau: thiếu nước làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, sau đó nhiễm trùng lại làm cơ thể mất nước do đổ mồ hôi và thở nhanh. Thực tế cho thấy tình trạng thiếu nước thường diễn ra từ từ đối với người mắc COVID-19, vì vậy người bệnh nên thường xuyên bổ sung nước ngay cả khi không cảm thấy khát.

4. Nước dừa

Tiêu chảy là một triệu chứng không hiếm gặp của COVID-19, và khi đó cần phải bổ sung chất điện giải bị mất do tiêu chảy. Đó là những khoáng chất như kali, natri và canxi có vai trò thiết yếu đối với các chức năng của cơ thể. Tiêu chảy làm mất rất nhiều chất điện giải khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi và các cơ quan bị rối loạn.

Nhiều người tìm cách bù điện giải bằng các loại nước uống thể thao, nhưng nước dừa có thể là lựa chọn lý tưởng hơn vì nó chứa các chất điện giải tự nhiên với hàm lượng cân bằng và không có đường phụ gia, chưa kể chi phí tiết kiệm hơn nhiều. Các loại đồ uống nhiều đường có thể cản trở hoạt động của hệ miễn dịch, do đó nên chọn nước dừa không đường là tốt nhất.

5. Các loại ngũ cốc nguyên hạt

Cũng giống như các bệnh do virus khác, COVID-19 gây phản ứng viêm trong cơ thể, do đó các thực phẩm có đặc tính chống viêm là lựa chọn phù hợp khi bị bệnh, trong đó các loại ngũ cốc nguyên hạt vừa dễ kiếm vừa có nhiều lợi ích. Một bản đánh giá được đăng trên tạp chí Medicine vào tháng 10/2018 cho thấy ăn ngũ cốc nguyên hạt có liên quan với giảm phản ứng viêm ở nhiều nghiên cứu và nhiều nhóm dân số khác nhau.

Bạn có thể dùng yến mạch, bắp rang, gạo lứt và bánh mì nguyên cám đều là những thực phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt rất tốt.

6. Trái cây và rau tươi

Các thực phẩm giàu vitamin tự nhiên như rau củ quả tươi rất có lợi cho cơ thể, kể cả khi hoàn toàn khỏe mạnh. Đối với người bị bệnh, những thực phẩm có đặc tính chống viêm này còn có tác dụng hỗ trợ quá trình hồi phục rất tốt. Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Gut vào tháng 9/2021 cho thấy: chế độ ăn nhiều thực vật (dù mức độ nhiều hay ít) không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc COVID-19 mà còn giảm nhẹ triệu chứng nếu đã mắc bệnh.

Bên cạnh khoai tây như đã nói ở trên, bạn có thể thử các loại rau củ quả khác như dưa hấu, dưa leo, dâu tây, rau xà lách, đó là những loại chứa rất nhiều nước nên càng tốt cho người bị bệnh.

7. Thức ăn mềm dễ tiêu như nước ép và sinh tố

Nếu bạn gặp triệu chứng đau bụng khi mắc COVID-19 thì các chuyên gia khuyên rằng nên ăn các thực phẩm có đặc tính chống viêm ở dạng dễ tiêu như nước ép và sinh tố. Bạn có thể kết hợp nhiều loại trái cây và rau để tăng thêm hương vị hấp dẫn và nhiều dưỡng chất.

8. Protein từ thực vật

Như đã nói, chế độ ăn nhiều thực vật có lợi cho người mắc COVID-19. Trong bữa ăn hằng ngày, bạn hãy lựa chọn nguồn protein từ thực vật như các loại đậu, hạt và bơ hạt.

Theo các chuyên gia, ăn nhiều protein giúp cơ thể duy trì khối lượng cơ bắp trong thời gian bị bệnh phải hạn chế vận động thể chất. Ngoài ra COVID-19 cũng khiến cơ thể chuyển sang trạng thái trao đổi chất mạnh hơn, đốt cháy nhiều nhiên liệu hơn để chữa lành tổn thương và phục hồi sức khỏe, do đó cần phải cung cấp nhiều thực phẩm giàu dinh dưỡng cho người bệnh.

Thực phẩm từ động vật là nguồn protein rất tốt, nhưng nghiên cứu cho thấy protein từ thực vật có tác dụng chống viêm tốt hơn protein động vật.

Đa số những người mắc COVID-19 thường ăn ít do khó thở hoặc cảm giác ăn không ngon miệng. Một trong những cách để thức ăn trở nên ngon miệng hơn là chọn các nguyên liệu giàu protein. Nếu bạn quá mệt mỏi hoặc không có thời gian để nấu ăn thì có thể mua hỗn hợp protein lắc hoặc tự làm nhanh gọn tại nhà.

9. Các loại cá béo

Các loại cá béo chứa nhiều axit béo omega-3 (như cá hồi, cá tuyết, cá mòi) có thể làm giảm tình trạng viêm do COVID-19, theo một bản đánh giá trên tạp chí Infection & Chemotherapy tháng 12/2020.

Các axit béo omega-3 là một thành phần cấu tạo nên màng tế bào của cơ thể, qua đó có thể giúp giảm viêm và chống virus. Tuy nhiên cần nghiên cứu thêm về tác dụng của omega-3 đối với COVID-19.

10. Sữa chua Hy Lạp

Mặc dù không phải là thực vật nhưng đây cũng là nguồn protein rất bổ dưỡng cho cơ thể. Một hộp sữa chua Hy Lạp khoảng 150 g cung cấp khoảng 14 g protein. Sữa chua cũng là một loại thực phẩm lên men, có thể giúp giảm thời gian hoặc mức độ bệnh nặng khi mắc COVID-19, theo một bài đăng trên tạp chí Food Research International tháng 10/2020.

Bạn có thể mua sữa chua Hy Lạp tại đây

Các nhà nghiên cứu cho rằng thực phẩm lên men và men vi sinh có tác dụng hỗ trợ hệ tiêu hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ miễn dịch cũng như chức năng phổi.

11. Trà ấm với mật ong

Giống như canh gà, trà ấm có thể giúp làm long đờm và thải đờm ra ngoài cùng với một lượng virus. Nếu bạn có thói quen pha thêm đường vào trà thì bây giờ hãy thay bằng mật ong. Theo các chuyên gia, dùng mật ong trước khi đi ngủ có thể giúp ngủ ngon hơn ở những người mắc COVID-19, ngoài ra mật ong còn có đặc tính kháng khuẩn giúp hỗ trợ miễn dịch.

Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Clinical Nutrition tháng 12/2018 cho thấy những người nhập viện vì cơn đau tim cấp tính khi dùng hỗn hợp mật ong với sữa trong 3 ngày đã cải thiện giấc ngủ tốt hơn đáng kể so với những người không dùng.

Đặc biệt mật ong còn có đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, nhất là loại mật ong manuka. Các nhà nghiên cứu cho rằng những chất có khả năng giảm tình trạng viêm cấp tính (như trong COVID-19) có thể dẫn đến tăng cường phản ứng miễn dịch, nhưng cần có thêm nghiên cứu để chứng minh điều này.

Tổng kết

Cần nhắc lại rằng các thực phẩm trên đây chỉ có tác dụng hỗ trợ cơ thể, tăng sức đề kháng và giảm nhẹ triệu chứng. Hiện nay không có thực phẩm hay phương pháp ăn uống đặc biệt nào được chứng minh có thể chữa khỏi COVID-19. Hãy chú ý đến các triệu chứng của cơ thể mình và nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, tức ngực dai dẳng, đau hoặc trí óc lơ mơ thì hãy gọi cấp cứu ngay.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• 6 loại thực phẩm tốt cho sức khỏe trong mùa dịch Covid-19 mà bạn nên biết
• Những loại thực phẩm có thể giảm nguy cơ mắc COVID-19 vừa được phát hiện

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

“Siêu miễn dịch” COVID-19 là gì?

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA tháng 12/2021 đã khảo sát các nhân viên y tế mắc COVID-19 dù đã tiêm vaccine, hay còn gọi là hiện tượng nhiễm “đột phá”. Kết quả cho thấy những người đã tiêm 2 liều vaccine và sau đó bị nhiễm “đột phá” sẽ xuất hiện phản ứng miễn dịch rất mạnh, tổng lượng kháng thể tăng gấp 3 lần.

Để hiểu tại sao lại có “siêu miễn dịch”, trước tiên cần biết rằng vaccine có chứa các thành phần của virus giúp cơ thể chúng ta làm quen với mầm bệnh và tạo ra kháng thể chuẩn bị sẵn. Theo tiến sĩ Bill Messer, chuyên gia về miễn dịch và các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon (Mỹ), nhiễm virus sau khi tiêm vaccine giúp kích thích hệ miễn dịch hoạt động mạnh hơn. “Hệ miễn dịch học được những bài học từ vaccine, áp dụng những bài học đó để đối phó khi bị nhiễm, sau đó thu thập thêm kiến ​​thức từ việc bị nhiễm đột phá.”

Tiến sĩ Messer nói rằng nhiễm bệnh càng nặng thì hệ thống miễn dịch càng được huấn luyện và tăng cường mạnh hơn: “Nếu ai đó có các triệu chứng rất nhẹ thì hệ miễn dịch có thể không nhận được bài học tốt giống như khi triệu chứng nghiêm trọng hơn hoặc kéo dài hơn.”

Đáng chú ý là mức độ miễn dịch của cơ thể sau khi được tiêm vaccine cộng với nhiễm “đột phá” có thể mạnh hơn so với từng trường hợp riêng lẻ cộng lại, tức là 1 +1 > 2. Theo tiến sĩ Messer, nhiễm virus sau khi tiêm vaccine có thể giúp hệ miễn dịch nhận diện virus tốt hơn.

“Siêu miễn dịch” có xảy ra với biến thể omicron không?

Nghiên cứu nêu trên được thực hiện trong giai đoạn biến thể delta chiếm ưu thế, vậy hiện nay biến thể omicron có khả năng tạo ra siêu miễn dịch tương tự hay không?

Omicron khác với delta, có chứa nhiều đột biến hơn và khả năng lây lan cũng như né tránh hệ miễn dịch cũng tốt hơn. Tuy vậy tiến sĩ Andy Pekosz, chuyên gia virus học tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg (Mỹ) cho rằng “siêu miễn dịch” vẫn có thể xảy ra với omicron.

Tiến sĩ Pekosz nói: dữ liệu cho thấy rõ ràng là “sau khi tiêm vaccine mRNA [Moderna và Pfizer] cộng với nhiễm COVID đột phá, bạn sẽ có nhiều kháng thể hơn và có thể “phản ứng chéo” với các biến thể khác nhau”.

Có nên cố tình bị nhiễm COVID-19 để tăng cường miễn dịch?

Giáo sư, bác sĩ Bettina Fries tại Đại học Stony Brook (Mỹ) nói: “Chúng tôi chắc chắn không khuyến khích điều này”, vì có một số người không tạo ra phản ứng miễn dịch tốt mà chưa rõ lý do tại sao, và cũng không thể đoán trước ai sẽ rơi vào trường hợp đó, vì vậy sẽ rất nguy hiểm nếu cố tình để cho bản thân bị nhiễm COVID-19.

Ngoài ra phản ứng miễn dịch của từng người đối với nhiễm virus hoặc tiêm vaccine sẽ phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe tổng quát, bệnh nền, và có đang bị suy giảm miễn dịch hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch hay không. “75% trường hợp tử vong do COVID xảy ra ở những người từ 70 tuổi trở lên. Và chúng ta đều biết những người mắc bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim hoặc bệnh phổi, hoặc những người bị suy giảm miễn dịch, nên cẩn thận hơn hết”, bác sĩ Fries cho biết.

Các chuyên gia cũng phản đối việc không tiêm vaccine mà chỉ dựa vào miễn dịch tự nhiên do đã mắc COVID-19 trước đó. Chỉ riêng việc nhiễm virus không thể tạo ra siêu miễn dịch, và “ngay cả khi bạn đã mắc COVID, nếu bạn không được tiêm phòng thì không thể nói trước được điều gì”, bác sĩ Fries nói.

Việc tiêm ngừa không chỉ để bảo vệ bản thân mà còn giúp tránh lây nhiễm cho những người xung quanh, nhất là những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh nặng như người già. Hãy nhớ rằng nếu bạn bị nhiễm virus thì dù không có triệu chứng vẫn có thể lây cho người khác.

“Siêu miễn dịch” kéo dài được bao lâu?

Vẫn chưa thể trả lời chính xác câu hỏi này. Tiến sĩ Messer cho rằng siêu miễn dịch có thể tồn tại trong vòng 3-6 tháng, nhưng không có cơ sở chắc chắn mà chỉ dựa trên suy đoán từ các loại phản ứng miễn dịch khác.

Ông cũng nói thêm: “Ngay cả khi kháng thể giảm đi, bạn vẫn sẽ còn lại các tế bào miễn dịch “ghi nhớ” [tế bào T] liên quan đến việc nhiễm virus hoặc tiêm vaccine”. Các tế bào này có thể kích hoạt hệ miễn dịch nhanh và mạnh hơn nếu bị nhiễm virus lần sau, do đó phản ứng miễn dịch vẫn tốt hơn lần đầu.

Tiêm vaccine vẫn là biện pháp quan trọng

Các chuyên gia cho rằng COVID-19 sẽ tiếp tục tồn tại như các bệnh truyền nhiễm khác, sẽ có những đợt dịch lặp lại và virus tiếp tục biến đổi. Nhiều khả năng chúng ta sẽ phải tiêm vaccine nhắc lại thường xuyên giống như bệnh cúm.

Ban đầu vaccine được tạo ra để giúp mọi người có khả năng miễn dịch càng nhanh càng tốt để ngăn đại dịch lây lan, nhưng giờ đây COVID-19 có thể sẽ tồn tại mãi mãi và cần có kế hoạch miễn dịch lâu dài, có thể là tiêm nhắc lại sau mỗi 2 hoặc 3 năm tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Đại dịch COVID-19 sẽ kết thúc như thế nào? Đi tìm gợi ý từ những đại dịch trong quá khứ!
• COVID-19 ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe sinh lý của nam giới?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Để đối phó với biến thể Omicron đang lây lan ngày càng phổ biến, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật của Mỹ (CDC) gần đây đã đưa ra đánh giá về các loại khẩu trang khác nhau, từ khẩu trang vải bình dân cho tới “khẩu trang phòng độc” cao cấp như N95.

Theo CDC, mặc dù tất cả các loại khẩu trang đều có khả năng bảo vệ nhưng khẩu trang phòng độc được đeo đúng cách sẽ có mức độ bảo vệ cao nhất. Trong khi đó các loại khẩu trang bằng vải dệt thưa bảo vệ kém nhất, khẩu trang vải dày nhiều lớp có khả năng bảo vệ cao hơn, khẩu trang y tế vừa vặn dùng một lần và khẩu trang KN95 bảo vệ tốt hơn nữa, nhưng vẫn kém hơn khẩu trang phòng độc như N95.

Vậy N95 thực ra là gì? Và còn KN95, KF94? Nếu chỉ dùng các loại dễ kiếm như khẩu trang y tế và khẩu trang vải thì phải làm sao để tăng hiệu quả bảo vệ? Dưới đây là hướng dẫn về các loại khẩu trang khác nhau với ưu và nhược điểm riêng của chúng cùng với cách đeo cho từng loại để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.

Khẩu trang N95

Tên gọi của loại khẩu trang này gồm 2 phần: N là viết tắt của non-oil, nghĩa là nó không thể lọc được các hạt có tính dầu, vì vậy không nên dùng ở những nơi như nhà máy hóa dầu. Còn 95 là khả năng của khẩu trang lọc được 95% hạt vật chất trong không khí.

N95 được thiết kế để ôm khít vào mặt và được làm từ các lớp vật liệu không dệt như polypropylene hoặc polystyrene, là đồ trang bị bảo vệ cá nhân thiết yếu của nhân viên y tế. Khẩu trang N95 đúng chuẩn được sản xuất tại Mỹ và được chứng nhận bởi Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (NIOSH).

N95 được xếp vào nhóm khẩu trang phòng độc vì nó ngăn các chất tiết đường hô hấp của người khác tiếp xúc với người đeo, kể cả các giọt bắn và các hạt nhỏ bay trong không khí được gọi là “khí dung”. Đây là điểm khác biệt của N95 vì các loại khẩu trang khác chủ yếu có tác dụng ngược lại: ngăn giọt bắn từ chính người đeo thoát ra ngoài. Chất liệu của N95 cũng có điện tích để đẩy các hạt vật chất ra xa.

Khẩu trang N95 có các kiểu dáng khác nhau như hình chiếc cốc, hình mỏ chim hay mỏ vịt. Loại khẩu trang này từng rất khan hiếm hồi đầu đại dịch, tới mức người dân được khuyên nên hạn chế mua để dành cho nhân viên y tế. Hiện nay N95 đã phổ biến rộng rãi hơn nhưng CDC khuyến cáo người dùng không nên mua những khẩu trang được dán nhãn “phẫu thuật” vì loại này có thêm khả năng ngăn chất lỏng bắn và chỉ dành cho nhân viên y tế.

Ưu điểm

N95 được thiết kế để ôm kín khuôn mặt nhờ gọng cứng ở mũi và dây đeo vòng qua đầu chứ không phải vòng qua tai như các loại khẩu trang khác. Nếu đeo vừa vặn, N95 sẽ cản được hầu hết các giọt bắn và virus trong không khí. Loại khẩu trang này cũng ít xuất hiện hàng giả hơn so với các loại khác, tránh mất tiền mua hàng kém chất lượng.

Nhược điểm

Điểm trừ dễ thấy nhất là N95 đắt tiền hơn các loại khẩu trang thường. Bên cạnh đó, chính vì đặc điểm ôm sát khuôn mặt nên nếu đeo trong thời gian dài khoảng vài giờ sẽ thấy khó chịu khiến nhiều người muốn nới lỏng hoặc tháo ra, làm mất hiệu quả của khẩu trang.

Cách sử dụng khẩu trang N95 tối ưu

NIOSH có hướng dẫn cách đeo và tháo khẩu trang phòng độc cũng như cách kiểm tra để đảm bảo nó ôm khít mặt, ví dụ như dùng cả hai tay ép khẩu trang vào mặt và thở nhanh để kiểm tra có không khí lọt qua hay không.

Lưu ý rằng không được đeo bất kỳ loại khẩu trang nào khác phủ bên ngoài khẩu trang phòng độc như N95, vì làm như vậy có thể khiến nó bị lệch và không ôm sát mặt nữa. Nếu bạn đã mua khẩu trang N95 nhưng cảm thấy không vừa hoặc không thoải mái khi đeo thì hãy mua của hãng khác hoặc kích cỡ khác.

• Bạn có thể mua khẩu trang N95 tại đây

Khẩu trang KN95

KN95 có nhiều điểm giống với N95: cũng là khẩu trang phòng độc và ôm kín quanh miệng và mũi, được làm bằng các lớp vật liệu tổng hợp không dệt như polypropylene hoặc polystyrene và có thể cản được 95% các hạt trong không khí.

Điểm khác biệt của KN95 là thường có mũi nhọn và vòng đeo qua tai thay vì vòng qua đầu như N95, ngoài ra KN95 được sản xuất chủ yếu tại Trung Quốc chứ không phải Mỹ. Chữ K trong tên của nó thể hiện rằng đây là “phiên bản Trung Quốc” của N95, mặc dù nhiều người cho rằng K là viết tắt của “knockoff” tức là hàng nhái, nhưng thực ra KN95 là loại khẩu trang chất lượng cao đã được CDC khuyên dùng để chống lại biến thể Omicron.

Tuy nhiên hiện nay khẩu trang KN95 giả tràn lan khắp nơi nên mọi người phải hết sức cẩn thận khi tìm mua.

Ưu điểm

KN95 thường dễ kiếm hơn N95 và có thể rẻ hơn, có nhiều màu sắc và kiểu dáng khác nhau.

Nhược điểm

Cũng giống như N95, khẩu trang KN95 thường gây khó chịu sau khi đeo một thời gian dài và vòng dây đeo tai có thể gây kích ứng da. Nếu bạn muốn tháo khẩu trang để nghỉ ngơi thì chỉ nên tháo ở ngoài trời và cách xa những người khác ít nhất 2 mét.

Cách sử dụng khẩu trang KN95 tối ưu

Đầu tiên cần phải tìm hiểu kỹ để mua được khẩu trang KN95 chất lượng cao. CDC có hướng dẫn cách phát hiện hàng giả khi mua khẩu trang phòng độc như KN95 hay KF94 (ở dưới), nhưng thông tin của CDC thường khó áp dụng cho đa số người tiêu dùng bình thường.

Trang New York Times đưa ra một số cách để tránh hàng giả như bao bì phải có tem niêm phong chứ không phải dây buộc sơ sài, có ghi rõ hạn sử dụng và tên của nhà sản xuất.

• Bạn có thể mua khẩu trang KN95 tại đây

Khẩu trang KF94

Nếu tìm mua khẩu trang cao cấp trên mạng thì có thể bạn sẽ thấy loại KF94, nhưng nó là gì? KF là viết tắt của Korean filter, tức là loại khẩu trang này được sản xuất ở Hàn Quốc chứ không phải ở Mỹ như N95 hay ở Trung Quốc như KN95.

Khẩu trang KF94 cũng có hình dạng khác biệt: phần thân rộng ở giữa, gọng mũi có thể điều chỉnh và 2 tấm “nắp” giúp ôm sát vào khuôn mặt của người dùng. Theo CDC, khẩu trang KF94 đúng chuẩn có hiệu quả chống lại biến thể Omicron và khả năng cản các hạt trong không khí gần như tương đương với hai loại trên: 94%.

Ưu điểm

KF94 là giải pháp thay thế chất lượng cao cho N95 và KN95, dễ tìm trên thị trường hơn. Khi được đeo đúng cách, nó thường tạo ra khoảng trống quanh mũi và miệng nhiều hơn một chút so với N95 và KN95, do vậy có thể bớt khó chịu hơn khi đeo trong thời gian dài.

Cách sử dụng khẩu trang KF94 tối ưu

Giống như các loại khẩu trang cao cấp khác, bạn phải tránh hàng giả khi mua KF94 và tìm đúng kích thước phù hợp với mình.

• Bạn có thể mua khẩu trang KF94 tại đây

Khẩu trang phẫu thuật (y tế)

Khẩu trang phẫu thuật hay thường được gọi là khẩu trang y tế có dạng phẳng, thường có màu xanh lam và có các nếp gấp nằm ngang ở mặt trước.

Giống như các loại khẩu trang phòng độc, khẩu trang y tế được làm từ vật liệu như polypropylene hoặc polystyrene có tác dụng lọc các giọt bắn và hạt khí dung hiệu quả, chỉ khác là khẩu trang phòng độc lọc được các hạt kích thước nhỏ hơn. Tất nhiên khẩu trang phải vừa khít với khuôn mặt thì mới phát huy được tác dụng tối đa.

Theo CDC, khi mua khẩu trang y tế nên tìm những loại có nhiều lớp (thường là 3 lớp trở lên), được làm bằng chất liệu không dệt và có gọng mũi.

Ưu điểm

Khẩu trang y tế rất dễ tìm, rẻ tiền và cảm giác khi đeo thoải mái hơn nhiều so với khẩu trang phòng độc.

Nhược điểm

Khẩu trang y tế không ôm sát vào mặt như các loại cao cấp ở trên, mặc dù chất liệu có khả năng bảo vệ tốt nhưng khi đeo thường để lại khoảng trống lớn ở 2 bên.

Cách sử dụng khẩu trang y tế tối ưu

Nếu khẩu trang y tế của bạn bị lỏng và không ôm sát mặt thì hãy cố định nó bằng cách thắt nút dây đeo tai để thu ngắn lại hoặc đeo thêm một chiếc khẩu trang vải bên ngoài. Nếu dùng khẩu trang vải bổ sung thì chỉ phủ bên ngoài khẩu trang y tế chứ không làm ngược lại, vì khẩu trang y tế có tác dụng che chắn kín xung quanh miệng và mũi còn khẩu trang vải chỉ giữ cố định và bịt hết các khoảng trống.

• Bạn có thể mua khẩu trang y tế tại đây

Khẩu trang vải

Đây là loại khẩu trang dễ tìm nhất, có thể mua ở các tiệm tạp hóa và cửa hàng quần áo, thậm chí nhiều người đã tự làm khẩu trang bằng vải tại nhà từ những ngày đầu của đại dịch. Khẩu trang bằng vải có đủ loại và đủ kiểu, mức giá cũng rất đa dạng tùy chất liệu và kiểu dáng.

Gần đây CDC đã cảnh báo rằng loại khẩu trang này không bảo vệ hiệu quả trước biến thể Omicron. Tuy nhiên khẩu trang vải nếu được sản xuất tốt (có nhiều lớp, vừa vặn với khuôn mặt, che kín mũi và miệng) và đeo đúng cách thì vẫn có thể giúp ngăn ngừa nhiễm COVID-19. Ngoài ra cũng có thể đeo khẩu trang này bổ sung để giữ khẩu trang y tế che kín mặt.

Một số khẩu trang vải còn được gắn thêm bộ lọc giấy, nhưng chưa rõ có tác dụng tốt hơn hay không.

Ưu điểm

Khẩu trang vải tạo cảm giác thoải mái hơn so với khẩu trang phòng độc và khẩu trang y tế, có nhiều màu sắc và kiểu dáng, đặc biệt là có thể sử dụng nhiều lần và lâu bền hơn.

Nhược điểm

Khẩu trang vải chỉ có một lớp hoặc dùng vải kém chất lượng sẽ không hiệu quả để ngăn cản các hạt trong không khí, nhất là với biến thể dễ lây lan như Omicron. Ngay cả khẩu trang vải nhiều lớp cũng không bảo vệ tốt như khẩu trang phòng độc và khẩu trang y tế, đặc biệt là ở những nơi đông đúc và nơi có nguy cơ cao.

Cách sử dụng khẩu trang vải tối ưu

Chọn khẩu trang vải có nhiều lớp và vừa khít với khuôn mặt của mình để không chừa khoảng trống nhưng cũng phải thoải mái để đeo trong nhiều giờ liền. Giặt khẩu trang theo hướng dẫn của nhà sản xuất, ví dụ như một số loại vải chỉ được giặt tay và phơi khô tự nhiên. Ngoài ra cũng đừng đeo khẩu trang vải quá lâu.

Có thể đeo nhiều loại khẩu trang khác nhau tùy hoàn cảnh không?

Mỗi người nên đánh giá tình hình của bản thân mình để quyết định dùng loại khẩu trang nào. Theo CDC, nên dùng khẩu trang phòng độc thay vì khẩu trang vải hoặc khẩu trang y tế đối với người bị suy giảm miễn dịch, người chăm sóc bệnh nhân mắc COVID-19, người chưa tiêm vaccine, ở trong môi trường đông đúc không thể giữ khoảng cách với người khác, ở trên phương tiện giao thông công cộng, hoặc ở nơi có nhiều người không đeo khẩu trang hoặc đeo không đúng cách trong thời gian dài.

Theo các chuyên gia, nếu đi ra ngoài mua sắm và ít tiếp xúc với người khác thì có thể đeo khẩu trang y tế là đủ. Nhưng nếu làm công việc phải tiếp xúc thường xuyên với nhiều người như nhân viên bán hàng thì nên đeo KN95, N95 hoặc KF94.

Nếu bạn có ý định đi du lịch thì cũng tương tự: khi ở sân bay và trên máy bay, bạn sẽ ở gần những người khác và họ có thể thỉnh thoảng tháo khẩu trang để ăn uống, do đó nên đeo các loại khẩu trang phòng độc chất lượng cao.

Sử dụng lại khẩu trang nhiều lần có được không?

Đối với khẩu trang y tế thì không, khẩu trang vải thì được. Vậy còn khẩu trang phòng độc thì sao?

Theo hướng dẫn y tế cộng đồng nói chung thì có thể sử dụng lại. Nếu không phải ở trong môi trường bệnh viện và khẩu trang phòng độc không bị bẩn thì không nhất thiết phải vứt bỏ chỉ sau một lần dùng. Nhưng phải thay khẩu trang khi nó bị bẩn hoặc không còn ôm sát mặt nữa, và cũng không dùng lâu hơn vài ngày. Đối với N95, sau vài lần sử dụng nó sẽ bị lỏng và phải bỏ đi.

Vậy khi nào nên thay khẩu trang vải mới? Nếu bạn đã đeo và giặt nhiều lần thì khẩu trang vải có thể đã mất tác dụng và nên bỏ đi. Hiện nay không có hướng dẫn rõ ràng về thời gian thay khẩu trang vải, nhưng kinh nghiệm của nhiều người là nếu giơ khẩu trang lên phía có ánh sáng và nhìn thấy các chấm sáng li ti chiếu qua thì chứng tỏ trên khẩu trang có những khoảng trống đủ lớn để các hạt trong không khí lọt qua, tức là không nên dùng nữa.

Loại khẩu trang nào tốt nhất cho trẻ em?

Trẻ em đi học hoặc ở nhà trẻ cả ngày cũng giống như mọi người ở trên máy bay hoặc sân bay, tức là ở môi trường trong nhà nhiều giờ và có nhiều người xung quanh, trong khi các quy tắc giữ khoảng cách có thể bị lơ là. Do đó CDC hiện nay khuyến cáo đeo khẩu trang trong nhà ở các trường học.

Nếu trẻ còn quá nhỏ thì nên dùng khẩu trang y tế để không bị khó chịu khi đeo lâu, còn đối với trẻ lớn có thể dùng khẩu trang cao cấp hơn nếu trẻ cảm thấy thoải mái.

Dù là người lớn hay trẻ em, đeo loại khẩu trang nào thì điều quan trọng nhất vẫn là phải đeo liên tục và đúng cách. Khẩu trang vải chất lượng tốt có nhiều lớp, vừa vặn và được đeo liên tục vẫn là lựa chọn tốt, giúp trẻ em cảm thấy thoải mái khi đeo trong thời gian dài.

• Bạn có thể mua khẩu trang cho trẻ em tại đây

Trên đây là những lưu ý về cách đeo các loại khẩu trang khác nhau để đảm bảo hiệu quả cao nhất. Bạn đang sử dụng loại khẩu trang nào? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan:

• Flurona là gì? Có nguy hiểm hơn corona?
• 8 quan niệm sai lầm về xét nghiệm COVID-19: Bạn có đang lầm tưởng như vậy không?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Vaccine ngừa COVID-19 đang được phổ biến rộng rãi làm cho nhiều người bắt đầu “quên” các biện pháp quan trọng khác được áp dụng để khống chế đại dịch, trong đó có xét nghiệm.

Có nhiều quan niệm sai lầm lan truyền rộng rãi về test COVID-19 khiến nhiều người cảm thấy hoang mang và sinh ra tâm lý ngại đi test. Hãy cùng xem các chuyên gia làm sáng tỏ sự thật và mách bạn cách sử dụng các phương pháp xét nghiệm sao cho hiệu quả và chính xác nhất.

1. Chỉ cần làm xét nghiệm COVID-19 khi có triệu chứng?

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC) khuyến cáo nên xét nghiệm trong nhiều trường hợp khác nhau. Tất nhiên phải làm test khi có các triệu chứng của COVID-19 như sốt hoặc ớn lạnh, đau đầu, buồn nôn, mất vị giác hoặc khứu giác, v.v. cho dù bạn đã được tiêm phòng hay chưa. Nhưng cũng có nhiều tình huống khác phải làm xét nghiệm dù không có triệu chứng.

CDC khuyến cáo: nếu bạn tiếp xúc gần với người bị nhiễm COVID-19 thì nên làm xét nghiệm ngay lập tức và lặp lại từ 5 đến 7 ngày sau đó nếu bạn chưa tiêm vaccine, hoặc xét nghiệm 5 đến 7 ngày sau khi tiếp xúc nếu bạn đã tiêm ngừa đầy đủ.

Tham dự các cuộc tụ họp đông người và ở trong những không gian đông người trong nhà là những tình huống có nguy cơ cao tiếp xúc gần với người mắc COVID-19. Di chuyển giữa các nước bằng đường hàng không quốc tế cũng có thể phải làm xét nghiệm dù bạn đã được tiêm vaccine hay chưa, test cả trước khi đi và trước khi trở về.

Hơn nữa, theo tiến sĩ Thersa Sweet tại Đại học Drexel ở Philadelphia (Mỹ) thì “nên thực hiện ít nhất là test nhanh tại nhà nếu bạn định gặp ai đó bị suy giảm miễn dịch hoặc người cao tuổi,” vì những người này có hệ miễn dịch yếu và bạn có thể sẽ vô tình lây bệnh cho họ.

2. Số ca mắc COVID-19 tăng đột biến là do xét nghiệm nhiều?

Theo tiến sĩ Gigi Kwik Gronvall tại Trung tâm Y tế Johns Hopkins (Mỹ), xét nghiệm là biện pháp quan trọng để các chuyên gia y tế theo dõi mức độ lây lan của virus trong cộng đồng. “Chúng ta biết nhiều hơn về các ca mắc nhờ xét nghiệm, nhưng xét nghiệm không tạo ra nhiều ca mắc hơn.”

Một số người đổ lỗi cho số ca mắc COVID-19 tăng đột biến là do xét nghiệm quá nhiều, nhưng các chuyên gia cho rằng điều đó không đúng, thậm chí ngược lại. Tiến sĩ Sweet nói: “Nếu tỷ lệ dương tính cao, điều đó thực ra có nghĩa là bạn không xét nghiệm đủ số người. Tất cả các đợt tăng đột biến mà tôi thấy gần đây đều đi đôi với sự gia tăng tỷ lệ dương tính.” Như vậy số ca mắc tăng đột biến là do virus thực sự đang lây lan trong cộng đồng.

3. Xét nghiệm PCR luôn tốt hơn test nhanh tìm kháng nguyên?

Có 2 loại xét nghiệm khác nhau được sử dụng để phát hiện COVID-19: một là phản ứng chuỗi polymerase (PCR) tìm vật chất di truyền của virus, đủ độ nhạy để phát hiện ngay từ giai đoạn sớm nhất. Xét nghiệm này chỉ được thực hiện tại các cơ sở chuyên dụng dành cho COVID-19, các bệnh viện, trung tâm y tế, v.v. Từ lúc gửi mẫu cho phòng thí nghiệm đến lúc có kết quả thường là một vài ngày.

Loại thứ 2 là xét nghiệm kháng nguyên, còn gọi là test nhanh, dùng để phát hiện các phân tử đặc biệt gợi ý tình trạng nhiễm virus hiện tại nhưng không ghi lại trực tiếp sự hiện diện của chúng nên kém chính xác hơn một chút. Test này cho kết quả chỉ trong vòng vài phút, do đó đây là loại xét nghiệm được sử dụng rộng rãi tại nhà.

Theo bác sĩ Melanie Swift tại trung tâm y tế Mayo Clinic (Mỹ): “Xét nghiệm tốt nhất là xét nghiệm sẵn có,” đặc biệt đối với những người đang biểu hiện triệu chứng của COVID-19 hoặc có nguy cơ nhiễm virus cao hơn.

Vì test kháng nguyên thường không phát hiện được số lượng virus quá ít nên nếu cho kết quả âm tính thì vẫn nên làm thêm test kháng nguyên thứ 2 để tăng độ chính xác, thường là từ 24 đến 48 giờ sau, hoặc làm xét nghiệm PCR để chắc chắn hơn

Bác sĩ Swift cũng nói rằng: trong nhiều trường hợp, test kháng nguyên là lựa chọn tốt hơn vì có thể tự làm tại nhà. “Xét nghiệm kháng nguyên là lựa chọn tốt cho những người không có triệu chứng muốn được kiểm tra trước hoặc sau khi đi du lịch, hoặc những người cần được kiểm tra trong chương trình giám sát.”

4. Làm xét nghiệm rất khó chịu vì phải chọc que lấy mẫu vào sâu trong mũi?

Ở thời điểm bắt đầu đại dịch, quy trình xét nghiệm COVID-19 yêu cầu phải đưa que lấy mẫu vào sâu tới tận điểm nối giữa mũi với phần trên của họng, được gọi là vùng mũi họng (tỵ hầu). Các nhà khoa học tin rằng nếu virus đã xâm nhập cơ thể thì đó là nơi chúng nhân lên và sẽ phát hiện được nếu lấy mẫu ở đó.

Nhưng trên thực tế nhiều người không thể chịu được cảm giác bị chọc sâu vào mũi, vì vậy quy trình lấy mẫu đã thay đổi: chỉ chọc đến phần giữa của đường mũi, tức là khoảng 2 cm từ ngoài vào trong, được gọi là vùng xoăn mũi giữa, như vậy sẽ dễ dàng và thoải mái hơn nhiều.

Tuy nhiên lấy mẫu ở vùng mũi họng vẫn là chính xác nhất. Một nghiên cứu đánh giá được đăng trên PLOS One tháng 7/2021 cho thấy: các xét nghiệm dùng que lấy mẫu ở mũi họng có độ chính xác 98%, trong khi nếu chọc đến xoăn mũi giữa hoặc ít hơn nữa thì độ chính xác từ 82 đến 88%, nhưng bù lại sẽ sàng lọc được nhiều người hơn, do đó giúp ích cho phòng chống dịch nhiều hơn.

5. Nếu có 2 bộ test nhanh trong một hộp thì chỉ cần dùng 1 bộ, còn bộ kia để dành?

Một số hãng sản xuất bộ test nhanh COVID-19 như Abbott BinaxNOW và Quidel QuickVue có 2 bộ test được đóng gói trong 1 hộp sản phẩm. Theo hướng dẫn của nhà sản xuất, nếu có kết quả âm tính khi làm 1 bộ thì phải làm tiếp lần 2 trong vòng 3 ngày sau đó. Nên có một khoảng thời gian giữa 2 lần test, thường ít nhất 24 giờ và không quá 48 giờ.

Lý do phải làm 2 lần là vì test kháng nguyên có thể cho kết quả âm tính giả nếu xét nghiệm quá sớm sau khi nhiễm, lúc đó số lượng virus quá ít nên không phát hiện được. Đến lúc làm test lần 2, nếu bạn thực sự nhiễm virus thì kết quả sẽ dương tính. Nếu một trong hai lần test dương tính, hãy liên hệ ngay với cơ quan y tế và ở trong nhà, tránh tiếp xúc với mọi người.

6. Có thể không thực hiện chính xác hướng dẫn của bộ test tại nhà nhưng vẫn cho kết quả đúng?

Sự thật là: Khi làm test COVID-19 tại nhà, điều quan trọng là phải tuân theo các bước chính xác như trong hướng dẫn. Nếu làm không đúng dù chỉ một chút thì kết quả có thể sẽ không chính xác.

Ví dụ: bộ test của hãng Abbott BinaxNOW hướng dẫn ngoáy mũi trong 15 giây, nếu ngoáy ít hơn thì có thể không lấy đủ mẫu để phát hiện được virus. Hướng dẫn cũng yêu cầu nhỏ đúng 6 giọt dung dịch vào que test, nếu nhỏ nhiều hơn hoặc ít hơn có thể làm cho kết quả không chính xác.

Do đó hãy luôn dành vài phút để đọc kỹ tất cả các bước hướng dẫn trước khi làm test tại nhà, kể cả nếu bạn đã từng làm trước đó.

7. Nếu đi test thường xuyên thì không cần tiêm vaccine COVID-19?

Sự thật là: Tất cả các loại vaccine COVID-19 được cấp phép đều làm giảm đáng kể nguy cơ mắc COVID-19, đặc biệt là nguy cơ nhập viện hoặc tử vong. Ngược lại, xét nghiệm không thể giúp bạn tránh mắc bệnh, cũng không ngăn được virus lây lan.

Xét nghiệm thường xuyên chỉ có thể cảnh báo sớm nếu bạn bị nhiễm virus để nhanh chóng cách ly, đồng thời thông báo cho những người tiếp xúc gần với bạn cũng nên đi xét nghiệm và cách ly, như vậy sẽ không lây lan COVID-19 cho nhiều người. Nhưng để bảo vệ bản thân và mọi người thì tốt nhất vẫn nên đi tiêm ngừa.

8. Nếu xét nghiệm âm tính thì không cần đeo khẩu trang và thực hiện các biện pháp phòng ngừa khác?

Sự thật là: “Xét nghiệm âm tính không phải là giấy phép để được miễn đeo khẩu trang, giãn cách xã hội hoặc các biện pháp phòng ngừa thông thường khác khi COVID đang lưu hành trong cộng đồng của bạn,” bác sĩ Swift nói.

Xét nghiệm không phải là chắc chắn 100% vì có thể âm tính giả, tức là kết quả xét nghiệm cho biết không có virus nhưng thực ra là có. Xét nghiệm âm tính thật cũng chỉ chỉ cho biết không phát hiện virus tại thời điểm đó, có thể là vì đã nhiễm nhưng còn quá sớm chưa đủ để phát hiện, hoặc bạn có thể bị nhiễm COVID-19 sau khi xét nghiệm.

Như vậy cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh là áp dụng nhiều lớp bảo vệ đồng thời: đeo khẩu trang và giãn cách xã hội khi virus vẫn còn đang lưu hành, thường xuyên rửa tay, tiêm vaccine và xét nghiệm khi cần thiết.

Bạn có thể mua bộ test nhanh COVID-19 tại nhà ở đây

Trên đây là những điều lầm tưởng về xét nghiệm COVID-19 mà nhiều người mắc phải. Hãy cập nhật những kiến thức mới nhất để bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan:

• COVID-19 và vaccine có ảnh hưởng đến kinh nguyệt của nữ giới không?
• Biến thể Omicron của virus gây COVID-19 nguy hiểm tới mức nào? Tại sao lại “đáng lo ngại”?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị bạn nhé!

“COVID kéo dài” hay “tình trạng hậu COVID” là gì?

Ngày 06/10/2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố định nghĩa chính thức đầu tiên của họ về thứ mà trước đây được gọi là “COVID kéo dài”.

Các chuyên gia y tế từ lâu đã chú ý đến hiện tượng: trong khi hầu hết những người mắc COVID-19 sẽ hồi phục sau vài tuần thì có một số người lại phải chịu đựng các triệu chứng kéo dài đến 4 tuần hoặc lâu hơn nữa. Nhưng trước đây chưa có cơ quan nào đưa ra định nghĩa chính thức cho vấn đề này.

Tài liệu của WHO gọi đó là “tình trạng hậu COVID-19” và nói rằng nó “xảy ra ở những người có tiền sử có khả năng hoặc đã được xác nhận nhiễm SARS-CoV-2, thường là 3 tháng kể từ khi bắt đầu nhiễm COVID-19, với các triệu chứng kéo dài ít nhất 2 tháng và không thể giải thích bằng chẩn đoán khác”.

Theo WHO, các triệu chứng phổ biến của tình trạng hậu COVID-19 có thể bao gồm mệt mỏi, rối loạn chức năng nhận thức và một số triệu chứng khác ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày. Các triệu chứng này có thể mới khởi phát sau khi đã khỏi bệnh hoặc nối tiếp liên tục với đợt bệnh ban đầu, cũng có thể thay đổi hoặc tái phát theo thời gian.

Tuy nhiên WHO nói rằng có thể phải đưa ra một định nghĩa khác dành riêng cho trẻ em.

Tình trạng hậu COVID ảnh hưởng đến con người như thế nào?

Tiến sĩ Inimary Toby tại Đại học Dallas (Mỹ) và là thành viên của Hiệp hội Sinh lý học Mỹ cho biết COVID kéo dài có thể ảnh hưởng đến con người về nhiều mặt. Các triệu chứng có thể kéo dài liên tục hoặc chia thành từng đợt tăng giảm và tái phát.

Các triệu chứng có thể thay đổi rất đa dạng tùy từng người, chẳng hạn như rối loạn nhận thức, mệt mỏi hay khó thở. Một số biến chứng đã được ghi nhận của COVID kéo dài bao gồm đột quỵ hoặc đau tim. Tiến sĩ Toby giải thích rằng trong giai đoạn bệnh cấp tính có 3 nhóm triệu chứng:

• Các triệu chứng về hô hấp như ho, khạc đàm, khó thở
• Các triệu chứng cơ xương như đau cơ và khớp, nhức đầu, mệt mỏi
• Các triệu chứng đường ruột như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy

Tiến sĩ Joseph A. Roche là thành viên của Hiệp hội Sinh lý học Mỹ và cũng là người đã nghiên cứu về ảnh hưởng của COVID kéo dài cho biết: tình trạng này có thể giống với một hiện tượng khác được gọi là “viêm não tủy đau cơ” hay “hội chứng mệt mỏi mãn tính” (ME/CFS), xuất hiện ở một số bệnh nhân sau khi mắc các bệnh do virus khác gây ra.

“Điều khiến cho tình trạng hậu COVID-19 đáng quan tâm hơn ME/CFS là không chỉ mệt mỏi về thể chất và tinh thần, mà còn có các vấn đề dai dẳng và tái phát ảnh hưởng đến phổi, tim, mạch máu và các cơ quan khác,” tiến sĩ Roche cho biết.

Tình trạng hậu COVID kéo dài bao lâu?

Tiến sĩ Toby nói rằng khoảng 10 đến 20% mọi người sẽ phải chịu đựng các triệu chứng của COVID kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí vài tháng. Nhưng theo tiến sĩ Roche thì hiện tại chúng ta không thể dự đoán chính xác nó tồn tại trong bao lâu. Dữ liệu mà ông cùng với cộng sự thu thập được cho thấy có những người từng mắc bệnh trong dịch SARS trước đây có triệu chứng kéo dài đến 4 năm.

“Điều này thực sự đáng lo ngại. Tôi đã tiếp xúc với những bệnh nhân mắc COVID-19 trong những đợt nhiễm đầu tiên và vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Mặc dù tôi hy vọng rằng những bệnh nhân gặp tình trạng hậu COVID-19 sẽ cải thiện theo thời gian, nhưng mối lo ngại thực sự của tôi là một số bệnh nhân có thể không bao giờ hồi phục hoàn toàn,” tiến sĩ Roche cho biết.

Làm thế nào để ngăn tình trạng hậu COVID xảy ra?

Cách tốt nhất để tránh COVID kéo dài là phòng bệnh ngay từ đầu, trong đó tiêm vaccine là rất quan trọng. Tiến sĩ Roche nói: “Tiêm vaccine chống lại COVID-19 làm giảm nguy cơ nhiễm SARS-CoV-2 và do đó làm giảm nguy cơ tổng thể của mọi người trong dân số chung gặp phải tình trạng hậu COVID.”

Ngoài ra các biện pháp như đeo khẩu trang, giữ khoảng cách, theo dõi tiếp xúc, tự cách ly khi bị bệnh và nghiên cứu bộ gene của virus cũng rất cần thiết, vì chúng ta chưa biết rõ nguy cơ xuất hiện tình trạng hậu COVID ở những người đã tiêm vaccine mà vẫn mắc bệnh. Các biện pháp này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em, đối tượng chưa đủ điều kiện để tiêm ngừa ở nhiều quốc gia hiện nay.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Chuyên gia hàng đầu của Mỹ nhận định tình hình COVID-19 hiện tại và tương lai như thế nào?
• Nên làm gì với thú cưng nghi ngờ hoặc chắc chắn nhiễm COVID-19?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 thuộc họ Coronavirus, đó là một họ lớn gồm rất nhiều loại virus khác nhau. Một số coronavirus gây bệnh giống như cảm lạnh ở người, trong khi những loại khác gây bệnh cho một số động vật như gia súc, lạc đà và dơi. Đặc biệt một số virus trong họ này chỉ lây nhiễm ở động vật mà không lây cho người.

Virus gây COVID-19 có thể lây từ người sang vật nuôi và ngược lại không?

Mặc dù vẫn còn nhiều điều chưa hoàn toàn sáng tỏ về phương thức lây lan của virus, nhưng các nhà khoa học hiện nay đã biết rằng nó có thể lây từ người sang động vật trong một số trường hợp, đặc biệt là khi động vật tiếp xúc gần với người đã mắc COVID-19.

Một số ít vật nuôi trên toàn thế giới, trong đó có mèo và chó, đã được báo cáo là có biểu hiện triệu chứng khi bị nhiễm virus, chủ yếu là sau khi tiếp xúc gần với những người mắc COVID-19.

Để bảo vệ vật nuôi tránh bị nhiễm virus cần lưu ý:

• Chủ của vật nuôi và tất cả mọi người sống trong nhà nếu đủ điều kiện nên đi tiêm vaccine COVID-19
• Những người đã mắc COVID-19 không nên tiếp xúc với vật nuôi
• Không nên để vật nuôi tiếp xúc với những người chưa được tiêm phòng và những người lạ ngoài gia đình

Nguy cơ vật nuôi lây bệnh COVID-19 sang người hiện nay được cho là thấp. Không cần đeo khẩu trang cho vật nuôi, trên thực tế khẩu trang có thể gây hại cho chúng.

Hiện không có bằng chứng cho thấy virus có thể lây từ da hoặc lông của vật nuôi sang cho người. Không cần lau hoặc tắm cho thú cưng bằng các chất khử trùng hóa học, cồn, hydrogen peroxide (oxi già) hoặc các sản phẩm khác như nước rửa tay, nước lau chùi bếp hay các chất tẩy rửa khác. Nếu bạn chưa biết sản phẩm nào thích hợp để tắm hoặc vệ sinh cho thú cưng của mình thì hãy đến gặp bác sĩ thú y để được tư vấn.

Nếu một người đã bị mắc COVID-19 thì phải làm gì với thú cưng của mình?

• Nếu bạn nghi ngờ hoặc đã được xác nhận mắc COVID-19 qua xét nghiệm thì phải tránh tiếp xúc với thú cưng và các động vật khác, tương tự như cách ly với con người.
• Nếu có thể, hãy nhờ một người trong gia đình chăm sóc thú cưng của mình.
• Tránh tiếp xúc với thú cưng như vuốt ve, ôm ấp, hôn, liếm, ăn chung hay ngủ chung giường.
• Nếu buộc phải tự chăm sóc thú cưng của mình hoặc phải tiếp xúc gần với động vật khi đã mắc COVID-19, hãy đeo khẩu trang và rửa tay trước và sau khi tiếp xúc với chúng

Phải làm gì nếu nghi ngờ thú cưng bị nhiễm virus?

Vật nuôi bị nhiễm virus có thể biểu hiện triệu chứng bệnh hoặc không. Trong số những vật nuôi có triệu chứng được quan sát tới nay, hầu hết chỉ bị bệnh nhẹ và sau đó hồi phục hoàn toàn. Dường như rất hiếm trường hợp bệnh nặng ở động vật.

Những vật nuôi có triệu chứng thường chỉ bị bệnh nhẹ và có thể được chăm sóc tại nhà. Nếu bạn nghi ngờ thú cưng của mình bị nhiễm virus hoặc lo lắng về sức khỏe của chúng thì hãy tìm đến bác sĩ thú y. Lưu ý rằng hầu hết vật nuôi bị nhiễm virus sau khi tiếp xúc gần với người mắc COVID-19, do đó phải rà soát thật kỹ để phát hiện nguồn lây.

Nếu bạn đã mắc COVID-19 và thú cưng bị ốm thì không nên tự mình đưa chúng đến phòng khám thú y. Hãy gọi điện thoại cho bác sĩ thú y và nói cho họ biết bạn đã mắc COVID-19. Một số cơ sở thú y có thể tư vấn qua điện thoại hoặc cung cấp các dịch vụ khác để khám bệnh cho vật nuôi, bác sĩ thú y sẽ đánh giá để lên kế hoạch điều trị và chăm sóc cho thú cưng của bạn.

Phải làm gì nếu vật nuôi dương tính với virus gây bệnh COVID-19?

Tùy thuộc vào triệu chứng cụ thể của con vật, bác sĩ thú y có thể khuyên bạn nên cách ly chúng ở nhà thay vì phải ở lại bệnh viện cho động vật. Trong trường hợp cách ly tại nhà, bạn có thể chăm sóc thú cưng của mình theo các lưu ý sau đây để bảo vệ bản thân và những người khác:

Thường xuyên trao đổi với bác sĩ thú y

Trước khi đưa thú cưng đến phòng khám, hãy gọi điện trước cho họ. Luôn chú ý theo dõi vật nuôi, nếu phát hiện chúng có vẻ khó thở hoặc các dấu hiệu mà bạn nghĩ là khẩn cấp thì phải thông báo ngay cho bác sĩ thú y.

Hạn chế một số hoạt động

Mặc dù hầu hết vật nuôi chỉ có triệu chứng nhẹ hoặc không triệu chứng nhưng các nhà khoa học vẫn chưa hoàn toàn hiểu rõ về sự nhiễm virus ở động vật. Do đó ngay cả khi thú cưng của bạn có vẻ đã khỏe hơn thì vẫn nên tránh một số hoạt động cho đến khi bác sĩ thú y hoặc cơ quan chức năng địa phương xác nhận rằng những việc đó là an toàn hoặc con vật đó đã đủ điều kiện hết cách ly. Các hoạt động cần tránh bao gồm:

• Đến cơ sở thú y mà không gọi trước cho bác sĩ thú y ở đó
• Đến thăm các cơ sở chăm sóc sức khỏe của con người hoặc các trường học
• Đi dạo công viên (kể cả công viên dành riêng cho thú cưng), đi tới chợ hoặc các cuộc tụ tập khác có nhiều người và vật nuôi, chẳng hạn như lễ hội
• Đến các cơ sở chăm sóc cho động vật hay gửi chúng ở lại đó
• Cho chúng gặp gỡ các vật nuôi của người khác hoặc đến thăm nhà khác có hoặc không có vật nuôi
• Sử dụng xe dắt chó đi dạo hoặc thuê người trông giữ chúng mà người đó không sống trong cùng nhà
• Đi du lịch với thú cưng

Cách ly thú cưng bị bệnh với mọi người và những thú cưng khác trong nhà

• Nếu có điều kiện, hãy cho vật nuôi ở trong một “phòng bệnh” dành riêng cho chúng, hoặc cách ly với người và vật nuôi khác giống như cách ly người mắc COVID-19 với những người khác trong gia đình
• Hạn chế tối đa tiếp xúc với vật nuôi như vuốt ve, ôm ấp, hôn, liếm, dùng chung thức ăn hoặc giường ngủ
• Nếu có thể, hãy cho vật nuôi một hộp vệ sinh hoặc khu vực vệ sinh tách biệt với những vật nuôi khác trong nhà
• Nếu nhà có sân vườn, hãy cho vật nuôi giới hạn trong khu vực đó. Nếu bắt buộc phải dắt chúng đi thì chỉ hạn chế trong những lúc đi vệ sinh, chỉ đi gần nhà và giữ khoảng cách ít nhất 2 mét với mọi người và vật nuôi khác. Không để người khác tiếp xúc với vật nuôi của mình.

• Nên nhốt mèo trong nhà. Không cho mèo đã dương tính với virus gây bệnh COVID-19 đi lang thang bên ngoài.
• Mang găng tay khi dọn dẹp cho vật nuôi. Cho phân hoặc chất thải của chúng vào túi kín rồi bỏ vào thùng rác có lót túi. Luôn rửa tay bằng xà phòng và nước ngay sau khi dọn dẹp vệ sinh cho chúng. Hiện không có bằng chứng cho thấy chất thải từ vật nuôi bị nhiễm bệnh cần được khử trùng thêm.

Cung cấp cho vật nuôi chỗ ngủ, thức ăn, đồ đựng thức ăn và đồ chơi riêng, không dùng chung với các đồ dùng của người hoặc động vật khác trong nhà. Xử lý các đồ vật tiếp xúc với chúng bằng chất khử trùng đảm bảo chất lượng, sau đó rửa kỹ bằng nước sạch. Các đồ mềm như khăn, chăn mền và tấm trải để nằm có thể đem giặt và sử dụng lại một cách an toàn. Đồ bẩn đã tiếp xúc với động vật bị bệnh có thể giặt chung với các đồ khác.

Theo dõi các triệu chứng của thú cưng

Theo dõi các triệu chứng trong thời gian cách ly vật nuôi tại nhà là điều rất quan trọng. Vật nuôi bị nhiễm virus gây bệnh COVID-19 có thể biểu hiện các triệu chứng:

• Sốt
• Ho
• Khó thở hoặc thở gấp
• Thờ ơ (lười biếng hoặc uể oải bất thường)
• Hắt hơi
• Sổ mũi
• Tiết dịch ở mắt
• Nôn ói
• Tiêu chảy

Thực hiện theo các hướng dẫn của bác sĩ thú y, chẳng hạn như ghi lại các triệu chứng hằng ngày của thú cưng. Nếu bạn phát hiện các triệu chứng mới hoặc thấy chúng có vẻ trở nặng như khó thở nhiều hơn thì nên gọi bác sĩ thú y ngay lập tức, họ có thể tư vấn qua điện thoại hoặc yêu cầu bạn mang thú cưng đến phòng khám để chăm sóc tốt hơn.

Tự bảo vệ mình khi chăm sóc thú cưng bị bệnh

• Thực hiện các biện pháp phòng ngừa theo khuyến cáo tương tự như khi chăm sóc người bị nhiễm bệnh COVID-19 tại nhà.
• Nên để cho các thành viên trong nhà đã được tiêm phòng đầy đủ phụ trách việc chăm sóc vật nuôi.
• Nếu chủ của vật nuôi thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 thì nên nhờ người khác trong gia đình chăm sóc chúng.
• Tất cả mọi người nên đeo khẩu trang và găng tay khi ở trong cùng phòng hoặc khu vực với vật nuôi bị bệnh.
• Không nên đeo khẩu trang cho động vật, đừng cố làm điều đó với thú cưng của bạn.
• Đeo găng tay khi xử lý đồ đựng thức ăn, đồ chơi hoặc đồ trải nằm của thú cưng và khi dọn phân của chúng. Bỏ găng tay và các chất thải vào túi kín rồi vứt vào thùng rác có lót túi. Luôn rửa tay bằng xà phòng và nước ngay sau khi dọn dẹp vệ sinh cho thú cưng.

• Rửa tay thường xuyên trong ngày bằng xà phòng và nước, mỗi lần ít nhất 20 giây. Tất cả mọi người trong nhà đều nên làm như vậy, đặc biệt là sau khi chạm vào vật nuôi bị bệnh hoặc xử lý đồ dùng của chúng.
• Nếu không có sẵn xà phòng và nước, hãy sử dụng chất sát khuẩn tay có chứa ít nhất 60% cồn, phủ đều lên toàn bộ bề mặt bàn tay và chà xát cho đến khi cảm thấy khô.
• Không dùng tay chưa rửa sạch chạm vào mắt, mũi và miệng của mình.
• Không lau hoặc tắm cho thú cưng bằng các chất khử trùng hóa học, cồn, hydrogen peroxide (oxi già), hoặc các sản phẩm khác như nước rửa tay, nước lau chùi bếp hay các chất tẩy rửa. Không có bằng chứng cho thấy virus có thể lây từ da hoặc lông của vật nuôi sang người hoặc động vật khác. Hóa chất khử trùng có thể làm hại vật nuôi nhiều hơn. Hãy hỏi bác sĩ thú y về các sản phẩm thích hợp để tắm hoặc vệ sinh cho thú cưng.

Khi nào vật nuôi được kết thúc cách ly tại nhà?

Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, một số trường hợp có thể phải xét nghiệm theo dõi để xem vật nuôi có còn dương tính với virus hay không. Có thể cho chúng trở lại các hoạt động bình thường nếu:

• Vật nuôi không biểu hiện triệu chứng trong ít nhất 72 giờ mà không được hỗ trợ y tế

VÀ:

• Đã trải qua ít nhất 14 ngày kể từ lần xét nghiệm cuối cùng cho kết quả dương tính HOẶC tất cả các xét nghiệm theo dõi về tình trạng nhiễm virus tại thời điểm đó đều âm tính.

Những lưu ý chung để tự bảo vệ sức khỏe khi tiếp xúc với động vật

Vì tất cả các loài động vật đều có thể mang mầm bệnh có nguy cơ lây cho con người nên tất cả chúng ta cần nhớ những thói quen lành mạnh khi tiếp xúc với thú cưng và các động vật khác:

• Rửa tay sau khi tiếp xúc với động vật và thức ăn, chất thải hoặc đồ dùng của chúng
• Thực hiện đúng quy trình vệ sinh và dọn dẹp cho vật nuôi
• Nếu có thắc mắc về sức khỏe của thú cưng, hãy tìm đến bác sĩ thú y để được tư vấn
• Lưu ý rằng một số đối tượng đặc biệt có nhiều nguy cơ bị mắc bệnh do động vật lây truyền như trẻ em từ 5 tuổi trở xuống, người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Trên đây là hướng dẫn của CDC Mỹ về cách phòng tránh lây nhiễm COVID-19 giữa con người với vật nuôi, cũng như những việc cần làm khi một trong hai bên bị nhiễm bệnh. Hãy bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng trước đại dịch này nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Thuốc đặc trị COVID-19: Triển vọng mới đang tới, còn những thuốc hiện có thì sao?
• Vaccine COVID-19 dạng hít đang được nhiều hãng thử nghiệm – Tương lai của vaccine nói chung?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Nhiều hãng dược sắp hoàn thành thử nghiệm thuốc đặc trị COVID-19

Cuối tháng 9 mới đây, hãng dược Pfizer cho biết họ đã bắt đầu thử nghiệm quy mô lớn loại thuốc kháng virus đường uống được chế tạo với mục đích ngăn ngừa lây nhiễm COVID-19 ở những người đã tiếp xúc với virus. Các hãng dược khác như Merck & Co có trụ sở tại Mỹ và Roche Holding AG của Thụy Sĩ cũng đang chạy đua để tạo ra thuốc đặc trị COVID-19.

Nghiên cứu của Pfizer sẽ kiểm tra tác dụng của loại thuốc có tên PF-07321332 đối với 2.660 người tham gia là người lớn khỏe mạnh từ 18 tuổi trở lên có người thân trong gia đình được xác nhận đã bị nhiễm COVID-19 có triệu chứng.

Thuốc PF-07321332 được thiết kế để tác động vào một enzym quan trọng giúp virus nhân lên. Trong nghiên cứu này, nó sẽ được sử dụng cùng với liều thấp ritonavir, một loại thuốc từ lâu được sử dụng rộng rãi trong các công thức phối hợp điều trị nhiễm HIV. Ngoài ra Pfizer cũng đã bắt đầu một nghiên cứu khác về PF-07321332 ở bệnh nhân người lớn có triệu chứng nhưng không nhập viện.

Hãng dược Merck và đối tác Ridgeback Biotherapeutics đã thử nghiệm giai đoạn cuối đối với loại thuốc có tên molnupiravir để ngăn ngừa COVID-19, ngoài ra cũng thử nghiệm giai đoạn cuối ở những bệnh nhân không nhập viện để xem thuốc này có làm giảm nguy cơ nhập viện hoặc tử vong hay không.

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy molnupiravir có hiệu quả chống lại các biến thể đã biết của virus, bao gồm cả Delta. Vì thuốc này không nhắm vào protein gai của virus giống như tất cả các loại vaccine COVID-19 hiện nay – vốn là vị trí tạo ra điểm khác biệt giữa các biến thể – nên sẽ giữ được hiệu quả khi virus ngày càng biến đổi.

Molnupiravir tấn công vào enzyme polymerase của virus, thành phần cần thiết để virus nhân lên, kết quả là xuất hiện các sai sót trong mã di truyền của virus khiến nó không thể tồn tại hoặc gây hại như bình thường. Dữ liệu của Merck cho thấy thuốc có hiệu quả cao nhất nếu được sử dụng sớm sau khi nhiễm virus.

Hồi đầu năm nay, Merck cho biết một thử nghiệm nhỏ ở giai đoạn giữa đã phát hiện ra rằng sau 5 ngày điều trị bằng molnupiravir, không bệnh nhân nào có kết quả dương tính với COVID-19 khi dùng thuốc với các liều khác nhau, trong khi có 24% bệnh nhân dùng giả dược đã dương tính.

Merck hiện đang tiến hành 2 thử nghiệm giai đoạn 3 về loại thuốc kháng virus hợp tác sản xuất với Ridgeback Biotherapeutics, một thử nghiệm để điều trị COVID-19 và một thử nghiệm khác để phòng ngừa. Theo dự tính, nghiên cứu điều trị giai đoạn 3 sẽ kết thúc vào đầu tháng 11 tới.

Hiện tại đã có phương thuốc nào hiệu quả với COVID-19?

Hiện vẫn chưa có cách chữa trị COVID-19 thật sự hiệu quả, chỉ có duy nhất một loại thuốc tiêm tĩnh mạch có tên remdesivir đã được FDA (Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ) phê duyệt dùng tại Mỹ, nhưng nghiên cứu cho thấy tác dụng của nó có thể chỉ rất khiêm tốn.

FDA cũng đã cho phép sử dụng khẩn cấp một vài phương pháp điều trị khác, trong đó một số vẫn chưa có bằng chứng hiệu quả từ các thử nghiệm quy mô lớn. Rất nhiều phương pháp điều trị tiềm năng khác cũng đang được nghiên cứu, nhưng hầu hết mới chỉ ở giai đoạn đầu.

Trước tiên hãy tìm hiểu về những khái niệm được gán cho từng loại thuốc:

• Được sử dụng rộng rãi: Các phương pháp đã được sử dụng rộng rãi bởi các bác sĩ và y tá để điều trị bệnh nhân nhập viện vì các bệnh liên quan đến hệ hô hấp, bao gồm cả COVID-19.
• Bằng chứng hứa hẹn: Bằng chứng ban đầu từ các nghiên cứu trên bệnh nhân cho thấy hiệu quả, nhưng vẫn cần nghiên cứu thêm. Trong nhóm này có các phương pháp điều trị đã cho thấy giảm tỷ lệ mắc bệnh, tử vong và tăng tỷ lệ phục hồi trong ít nhất một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng.
• Bằng chứng chưa chắc chắn: Phương pháp cho kết quả tiềm năng trên tế bào hoặc động vật trong phòng thí nghiệm, nhưng chưa được xác nhận ở người; hoặc kết quả đáng khích lệ trong các nghiên cứu hồi cứu ở người; hoặc kết quả khác nhau trong các thí nghiệm khác nhau, do đó cần các nghiên cứu lớn hơn, được thiết kế chặt chẽ hơn để xác định rõ.
• Không khuyến khích: Các bằng chứng ban đầu cho thấy phương pháp không hiệu quả.
• Giả khoa học hay lừa đảo: Không phải là phương pháp điều trị mà các nhà nghiên cứu đã từng xem xét đối với COVID-19. Các chuyên gia đã cảnh báo không nên thử vì không giúp chống lại bệnh mà có thể gây nguy hiểm. Một số người thậm chí đã bị bắt vì bịa đặt về cách chữa COVID-19.
• Có bằng chứng trên tế bào, động vật hoặc con người: Các khái niệm này cho biết bằng chứng hiệu quả điều trị đúng với đối tượng nào. Các nhà nghiên cứu thường bắt đầu thí nghiệm trên tế bào, sau đó chuyển sang động vật, nếu có hiệu quả thì mới cân nhắc thử nghiệm trên người.

Dưới đây là 25 phương pháp điều trị COVID-19 được nhắc đến nhiều nhất, một số đang được thử nghiệm cho thấy có hiệu quả, nhưng hầu hết vẫn đang nghiên cứu giai đoạn đầu. Đặc biệt hãy lưu ý một số tin đồn sai sự thật – những “phương pháp” không hề có hiệu quả mà thậm chí có thể gây nguy hiểm.

Các thuốc ngăn virus xâm nhập và nhân lên

1. Remdesivir

• Có bằng chứng trên tế bào, động vật hoặc con người
• Được sử dụng rộng rãi
• Được FDA phê duyệt

2. Molnupiravir

• Có bằng chứng trên tế bào, động vật hoặc con người
• Bằng chứng hứa hẹn

3. Favipiravir (còn có tên là Avigan)

• Có bằng chứng trên tế bào, động vật hoặc con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

4. PF-07321332

• Bằng chứng chưa chắc chắn

5. ACE-2 tái tổ hợp

• Bằng chứng trên tế bào và động vật
• Bằng chứng chưa chắc chắn

6. Ivermectin

• Bằng chứng trên tế bào và con người
• Không khuyến khích

7. Oleandrin

• Bằng chứng trên tế bào
• Không khuyến khích

8. Lopinavir và ritonavir

• Bằng chứng trên tế bào và con người
• Không khuyến khích

9. Hydroxychloroquine và chloroquine

• Bằng chứng trên tế bào, động vật và con người
• Không khuyến khích

Các thuốc và phương pháp “bắt chước” hệ miễn dịch

10. Kháng thể đơn dòng

• Bằng chứng trên tế bào, động vật và con người
• Được sử dụng rộng rãi
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

11. Huyết tương từ người đã khỏi bệnh

• Bằng chứng trên tế bào và con người
• Bằng chứng chưa rõ ràng
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

12. Interferon

• Bằng chứng trên tế bào, động vật và con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

Các thuốc và phương pháp làm giảm bớt phản ứng quá mức của cơ thể

13. Dexamethasone

• Bằng chứng trên con người
• Được sử dụng rộng rãi

14. Chất ức chế cytokine

• Bằng chứng trên con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

15. Tế bào gốc

• Bằng chứng trên con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

16. Colchicine

• Bằng chứng trên con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

17. Hệ thống lọc máu

• Bằng chứng trên con người
• Không khuyến khích
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

18. Azithromycin

• Bằng chứng trên con người
• Không khuyến khích
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

Các phương pháp khác được áp dụng cho bệnh nhân COVID-19

19. Nằm sấp

• Được sử dụng rộng rãi

20. Các thiết bị và máy móc hỗ trợ hô hấp

• Được sử dụng rộng rãi
• Được cấp phép sử dụng khẩn cấp

21. Chất chống đông máu

• Bằng chứng trên con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

22. Bổ sung vitamin và khoáng chất

• Bằng chứng trên con người
• Bằng chứng chưa chắc chắn

Các “phương pháp” sai lệch và lừa đảo

23. Uống hoặc tiêm các chất khử trùng

• Cảnh báo: Tuyệt đối không được làm

24. Tia UV

• Cảnh báo: Không có bằng chứng

25. Kim loại bạc

• Cảnh báo: Không có bằng chứng

Trên đây là những thông tin về các loại thuốc và phương pháp điều trị COVID-19 hiện có. Hy vọng chúng ta sẽ sớm tìm ra thuốc đặc trị COVID-19 để đẩy lùi đại dịch và trở lại cuộc sống bình thường.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Vaccine COVID-19 dạng hít đang được nhiều hãng thử nghiệm – Tương lai của vaccine nói chung?
• Thực hư chuyện test nhanh COVID-19 dương tính giả do nước ngọt, nước trái cây: Tại sao lại thế?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Vaccine COVID-19 dạng hít rất có tiềm năng

Theo ghi nhận của Tổ chức Y tế Thế giới, trong số hơn 100 loại vaccine COVID-19 đang được nghiên cứu lâm sàng trên thế giới hiện nay thì có 8 loại là dạng hít qua mũi. Chúng được chế tạo để nhắm vào niêm mạc của vùng mũi và cổ họng, nơi đầu tiên mà virus xâm nhập vào cơ thể. Cũng do đường dùng khác biệt nên vaccine dạng hít cũng tạo ra phản ứng miễn dịch khác với vaccine tiêm bắp.

Hồi cuối tháng 7 vừa qua, công ty CanSino Biologics của Trung Quốc đã công bố kết quả thử nghiệm vaccine dạng hít mang tên Ad5-nCoV do chính nước này chế tạo. Vaccine này ở dạng tiêm đã được cấp phép sử dụng trong nước cũng như ở Mexico và Pakistan, tiêm 1 mũi duy nhất.

Kết quả thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu cho thấy vaccine này tạo phản ứng miễn dịch mà không gây tác dụng phụ nghiêm trọng. Thử nghiệm được tiến hành bởi công ty CanSino cùng với các viện khoa học: hai lần hít vaccine cách nhau 28 ngày, với liều lượng bằng 1/5 vaccine dạng tiêm, kết quả tạo ra kháng thể trung hòa tương đương với một mũi tiêm thông thường.

Trong một chương trình trên Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), các nhà nghiên cứu đã giải thích cách dùng vaccine của CanSino bằng một dụng cụ dạng ống đặc biệt. Có 130 người tham gia vào thử nghiệm, trong đó có một nhóm được tiêm một mũi vaccine rồi 28 ngày sau được nhắc lại bằng một liều dạng hít. Theo báo cáo, ở nhóm người này đã xuất hiện phản ứng kháng thể trung hòa mạnh.

Kết quả thử nghiệm này đã được đăng trên tạp chí y khoa The Lancet về bệnh truyền nhiễm: “Tóm lại, việc hít khí dung Ad5-nCoV không gây đau đớn, đơn giản, dung nạp tốt và tạo được miễn dịch.” Thành công bước đầu này cho phép các nhà nghiên cứu tiếp tục tiến hành thử nghiệm lâm sàng vaccine dạng hít giai đoạn 2 và 3, hy vọng cuối cùng có thể đưa vào sử dụng trong thực tế.

Vaccine dạng hít tạo miễn dịch như thế nào?

Vaccine dạng tiêm truyền thống tạo ra phản ứng miễn dịch trên toàn cơ thể, trong khi đó vaccine dạng hít tiếp xúc trực tiếp với mục tiêu là bề mặt niêm mạc ở mũi, họng và phổi. Đó là những vị trí virus xâm nhập đầu tiên, và phản ứng miễn dịch tại đó được gọi là miễn dịch tại chỗ.

Các kháng thể được tạo ra trong phản ứng này hơi khác so với kháng thể trong máu khi dùng vaccine tiêm: chúng được gọi là immunoglobulin A (IgA), có vai trò rất quan trọng chống lại các tác nhân nhiễm trùng đường hô hấp.

Đây không phải lần đầu tiên vaccine dạng hít được chế tạo và thử nghiệm. Hồi những năm 1960-1970 đã có các nghiên cứu cho thấy vaccine hít ngừa cúm và sởi cũng có tác dụng bảo vệ đối với các bệnh này.

Vaccine hít có ưu điểm gì so với vaccine tiêm?

Vaccine dạng tiêm thường đòi hỏi bảo quản lạnh và nhân viên y tế có kỹ năng sử dụng thành thạo – đối với các nước không có điều kiện kỹ thuật tốt và vùng sâu vùng xa thì đây là vấn đề khó khăn. Trái lại, vaccine dạng hít có thể được sử dụng đơn giản bằng các dụng cụ dùng một lần, nhân viên y tế có thể thao tác dễ dàng, do đó giúp “phủ sóng” vaccine trên diện rộng nhanh hơn.

Vaccine này cũng có thể trấn an những người sợ kim tiêm. Trong chương trình của đài CCTV nói trên, nhà khoa học Hou Lihua đang nghiên cứu vaccine dạng hít của CanSino cho biết nó có thể “làm tăng đáng kể” sự chấp nhận tiêm vaccine của mọi người. Ngoài ra vaccine dạng hít được dùng với liều lượng ít hơn nhiều so với dạng tiêm, do đó có thể sản xuất số lượng lớn nhanh hơn.

Ngoài vaccine của CanSino, các giáo sư tại Đại học Hong Kong cũng đang thử nghiệm giai đoạn đầu một loại vaccine ngừa COVID-19 dạng hít khác. Hồi tháng 3 năm nay họ cho biết vaccine dạng tiêm có thể tạo phản ứng miễn dịch toàn thân nhưng không rõ miễn dịch này được đưa tới đường hô hấp hiệu quả đến đâu. Trong khi đó vaccine dạng xịt mũi được chế tạo đặc biệt để gây miễn dịch ở đường hô hấp và các thí nghiệm trên động vật cho thấy nó cũng có thể tạo miễn dịch toàn thân. Các chuyên gia cho rằng vaccine hít cũng ít gây phản ứng phụ hơn.

Vaccine hít có nhược điểm gì không?

Các chuyên gia cho rằng vaccine hít khi được bảo quản ở dạng bột khô có thể giữ được lâu hơn nhiều so với dạng lỏng dùng để tiêm. Nhưng độ bền của loại vaccine này vẫn chưa được nghiên cứu rõ ràng. Thử nghiệm của CanSino không phát hiện thấy tác dụng phụ nghiêm trọng ở giai đoạn 1, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng đó.

Các nhà khoa học cũng lo ngại rằng, mặc dù miễn dịch ngay tại bề mặt niêm mạc có thể bảo vệ đường hô hấp khỏi mầm bệnh, nhưng nó cũng có thể gây tổn thương phổi hoặc làm cho tác động của mầm bệnh nặng nề thêm nếu phản ứng quá mạnh.

Vaccine COVID-19 dạng hít đang được thử nghiệm ở nhiều nơi khác

Trên thực tế, loại vaccine này còn khá mới mẻ và chủ yếu được dùng trong bệnh cúm, nhưng ngày càng có nhiều kế hoạch nghiên cứu chế tạo vaccine hít để đối phó với COVID-19. Các giáo sư tại Đại học Hong Kong như đã nói ở trên đang phát triển vaccine hít ngừa cúm và COVID-19. Đại học Oxford cũng đang nghiên cứu phản ứng miễn dịch khi dùng dạng hít vaccine COVID-19 của họ kết hợp với AstraZeneca sản xuất.

Một thử nghiệm khác tại Anh đang được tiến hành để kiểm tra tính an toàn và đáp ứng miễn dịch của COVI-VAC, loại vaccine tiêm 1 mũi duy nhất do công ty Codagenix của Mỹ sản xuất. Các loại vaccine tương tự cũng đang được thử nghiệm ở Australia và Ấn Độ. Nhưng có một loại vaccine hít của một công ty Mỹ đã không đạt yêu cầu do phản ứng miễn dịch tạo ra không đủ mạnh.

Đáng chú ý là Công ty Dược phẩm Sinh học Wantai Bắc Kinh của Trung Quốc đã lên kế hoạch thử nghiệm quy mô lớn đối với vaccine COVID-19 dạng xịt mũi vào tháng tới. Theo thông tin đăng ký, họ sẽ tuyển 40.000 người tình nguyện cho thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, trong đó người tham gia sẽ được dùng 2 liều vaccine hít cách nhau 2 tuần.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Test nhanh COVID-19 dương tính giả do nước ngọt, nước trái cây: Tại sao lại thế?
• Biến thể R.1 có nguy cơ kháng vaccine COVID-19, khiến các chuyên gia phải theo dõi sát sao

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Video về trò lừa này đã lan truyền trên TikTok từ tháng 12 năm ngoái, thậm chí một trường học ở Liverpool (Vương quốc Anh) gần đây đã cảnh báo cho phụ huynh về vấn đề trẻ em lợi dụng trò này để nghỉ học.

Vậy tại sao nước trái cây và nước ngọt có thể đánh lừa test nhanh COVID-19, và có cách nào để phân biệt dương tính giả với dương tính thật hay không? Hãy cùng tìm hiểu nhé!

Bạn có thể mua bộ test nhanh COVID-19 tại nhà trên Lazada tại đây

Test nhanh COVID-19 hoạt động như thế nào?

Que test nhanh sử dụng kháng thể để bắt lấy virus (kháng nguyên) có trong mẫu thử, dựa trên phương pháp gọi là dòng chảy bên (lateral flow test – LFT). Nếu mở lớp vỏ nhựa của que thử ra, bạn sẽ thấy bên trong có một dải mảnh bằng chất liệu nitrocellulose (gần giống như giấy) và một miếng màu đỏ.

Miếng màu đỏ chứa kháng thể có khả năng bám vào virus, đồng thời chúng cũng được gắn sẵn với các hạt vàng nano (các hạt vàng kích thước siêu nhỏ tạo ra màu đỏ). Khi làm test, bạn trộn mẫu dịch của mình với dung dịch đệm, sau đó nhỏ vài giọt vào ô vuông trên que thử. Xem hướng dẫn cách làm trong video này:

Sau khi thấm vào dải băng nitrocellulose, hỗn hợp sẽ di chuyển lên trên do hiện tượng mao dẫn, mang theo các kháng thể có gắn vàng (bạn sẽ thấy một đám màu đỏ di chuyển). Nếu trong mẫu thử có virus, các kháng thể này cũng sẽ gắn vào virus.

Ở phía trên, ngang mức chữ T (ký hiệu cho “test”) là nơi tập trung nhiều kháng thể hơn nhưng chúng không tự do di chuyển mà bị dính chặt vào dải băng. Khi đám màu đỏ đi tới đây, các kháng thể này cũng bắt lấy virus và do đó làm cho một số kháng thể ban đầu có gắn vàng bị giữ lại (do đã bị dính vào virus trước đó). Như vậy sẽ xuất hiện vạch màu đỏ ở chữ T.

Các kháng thể gắn vàng không dính với virus tiếp tục đi lên tới chữ C (control – đối chứng), tại đó cũng có một nhóm kháng thể có khả năng bắt lấy các hạt vàng mà không cần thông qua virus. Khi đó ở chữ C sẽ xuất hiện vạch màu đỏ, vạch này cho biết que thử vẫn hoạt động tốt và có thể dùng để test nhanh được. Nếu chữ C không có vạch đỏ thì que thử đã hư nên kết quả ở T cũng không chính xác.

Tại sao một số loại đồ uống có thể gây dương tính giả?

Rất nhiều video và bài đăng trên mạng đã “chứng minh” rằng khi nhỏ nước ngọt và nước trái cây lên que thử sẽ cho kết quả hai vạch. Tại sao lại như vậy?

Khả năng thứ nhất là trong nước có chứa thứ gì đó mà các kháng thể nhận diện và gắn vào giống như đối với virus. Nhưng điều này rất khó xảy ra, vì tính chất của các kháng thể là chỉ gắn với những thứ thật trùng khớp với nó, giống như chìa khóa với ổ khóa vậy. Trong dịch họng và nước bọt cũng có vô số chất khác nhau, nhưng kháng thể không hề phản ứng với bất kỳ thứ gì ngoài kháng nguyên chính xác của nó là virus.

Giáo sư Mark Lorch tại Đại học Hull (Anh) cũng khẳng định: “Các loại đồ uống và các dung dịch khác được sử dụng không chứa virus COVID”.

Khả năng thứ 2 hợp lý hơn là có một thứ gì đó trong đồ uống ảnh hưởng đến hoạt động của kháng thể. Có nhiều loại nước đã được sử dụng để đánh lừa que thử, nhưng chúng đều có một điểm chung: độ axit cao. Axit citric trong nước cam, axit photphoric trong nước ngọt và axit malic trong nước táo làm cho chúng có độ pH từ 2,5 đến 4,0. Trong khi đó kháng thể đã thích nghi với điều kiện trong dòng máu của con người là pH khoảng 7,4.

Giáo sư hóa học Andrea Sella tại Đại học London cho biết: “Khi nói đến các thành phần sinh học, hầu hết chúng đều có các thành phần rất nhạy cảm với pH. Ví dụ nếu thay đổi pH bạn có thể thay đổi hoàn toàn điện tích của protein như từ dương thành âm và kết quả là nó sẽ không bám dính chính xác nữa.”

Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ (FDA) cũng đã cảnh báo rằng xét nghiệm kháng nguyên có khả năng cho kết quả dương tính giả, chẳng hạn như khi người dùng không làm đúng hướng dẫn sử dụng.

Độ pH ảnh hưởng tới test nhanh COVID-19 như thế nào?

Độ pH phù hợp là yếu tố then chốt để các kháng thể thực hiện đúng chức năng của mình, và đó là lý do cần dùng dung dịch đệm để trộn mẫu lúc đầu. Dung dịch này được đóng gói chung với que thử, và thực tế là nếu trộn nước ngọt với dung dịch đệm thì que thử lại cho kết quả chính xác như mong đợi: âm tính với COVID-19. Nếu không có chất đệm, các kháng thể sẽ bị pH axit của đồ uống làm ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc và chức năng.

Kháng thể có bản chất là protein được cấu tạo từ các axit amin gắn với nhau thành chuỗi dài, sau đó những chuỗi này cuộn gấp lại thành cấu trúc rất phức tạp và đặc trưng. Những cấu trúc này được giữ vững bởi các liên kết và tương tác giữa các phần khác nhau của phân tử protein, ví dụ các phần tích điện âm bị hút vào vùng tích điện dương. Bất kỳ thay đổi nhỏ nào ở một vị trí cũng có thể ảnh hưởng rất lớn đến chức năng của protein.

Trong môi trường axit, protein trở nên tích điện dương, làm cho nhiều vị trí liên kết bị phá vỡ, thay đổi cấu trúc và hoạt động không chính xác nữa, cụ thể trong trường hợp này là chức năng gắn với virus. Nhưng tại sao kết quả lại ra 2 vạch mà không phải là trắng hoàn toàn? Một cách giải thích là các kháng thể cố định ở vạch T bị thay đổi đến mức có thể gắn trực tiếp với các hạt vàng mà không cần thông qua virus, tạo ra kết quả dương tính giả.

Vậy có cách nào để phân biệt dương tính giả với dương tính thật không? Các kháng thể (giống như hầu hết các protein) có khả năng phục hồi như cũ khi được đưa trở lại điều kiện thích hợp. Một số người đã thử dùng dung dịch đệm để rửa que thử dương tính giả, và kết quả đúng là đã trở lại âm tính thật. Ngoài ra cách chính xác nhất là xét nghiệm PCR tìm virus có độ chính xác cao nhưng tốn chi phí và thời gian nhiều hơn.

Bạn có thể mua bộ test nhanh COVID-19 tại nhà trên Tiki tại đây

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID-19 không còn là “mối đe dọa nghiêm trọng” ở Đan Mạch – Bí quyết của họ là gì?
• Biến thể R.1 có nguy cơ kháng vaccine khiến các chuyên gia theo dõi sát sao

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Biến thể R.1 lây lan tại Nhật Bản và Mỹ

Biến thể mới được đặt tên là R.1, được phát hiện lần đầu tại Nhật Bản vào tháng 1 năm 2021. Trong số 3 người đầu tiên bị nhiễm có một người ở độ tuổi 40, còn lại là 2 trẻ em dưới 10 tuổi, tất cả đều trong cùng một gia đình. Theo một báo cáo của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), “3 bệnh nhân này sống ở Nhật Bản và không có tiền sử đi du lịch nước ngoài”.

Tại Mỹ, biến thể R.1 lần đầu tiên được tìm thấy ở bang Kentucky, là 1 trong 3 bang có tỷ lệ lây nhiễm cao nhất ở nước này, theo Thống đốc Andy Beshear. Biến thể mới này đã lây lan mạnh trong một viện dưỡng lão ở Kentucky, nhiễm cho tổng cộng 45 người, đặc biệt nhiều người trong số đó đã được tiêm phòng.

Theo báo cáo của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Bệnh tật Mỹ (CDC), trong tổng số 83 người già (cư dân) sống ở viện dưỡng lão nói trên và 116 nhân viên làm việc tại đó, có 26 cư dân và 20 nhân viên có kết quả dương tính với COVID-19. Nhiều mẫu bệnh phẩm đã được giải trình tự gene toàn bộ, và đến ngày 01/3/2021 được phát hiện có các đột biến phù hợp với dòng R.1.

Biến thể R.1 có kháng vaccine COVID-19 không?

Đợt bùng phát này được cho là bắt đầu từ một nhân viên bị nhiễm bệnh. Theo kết quả nghiên cứu, “tỷ lệ tấn công ở những cư dân và nhân viên chưa được tiêm phòng cao gấp 3 đến 4 lần so với những người đã được tiêm phòng”. Cụ thể, khoảng 90% cư dân tại đó và 52% nhân viên đã được tiêm 2 liều vaccine, trong số này có 25,4% cư dân và 7,1% nhân viên bị nhiễm bệnh.

Theo phân tích của CDC, số liệu nói trên làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm khả năng miễn dịch bảo vệ của vaccine đối với biến thể R.1. Không chỉ vậy, báo cáo nêu ra 4 trường hợp được cho là tái nhiễm, có thể coi là “bằng chứng về khả năng miễn dịch tự nhiên hạn chế hoặc suy yếu đối với biến thể này”. Tất cả những người này đều biểu hiện triệu chứng bệnh, và một người trong số họ đã tử vong.

Mặc dù CDC chưa công nhận R.1 là biến thể đáng quan tâm hoặc đáng lo ngại, nhưng chủng này mang một số đột biến quan trọng đáng chú ý. Theo CDC, một trong số các đột biến là “bằng chứng về sự gia tăng khả năng lây truyền của virus”, trong khi những đột biến khác cũng đã được phát hiện ở các biến thể đáng lo ngại hiện nay, “cho thấy bằng chứng về sự giảm trung hòa bởi huyết thanh sau khỏi bệnh và sau tiêm chủng. Một đột biến khác được thấy trong R.1 có thể làm giảm hiệu quả của các kháng thể trung hòa.”

Tin tốt là mặc dù có những ca nhiễm COVID-19 sau khi đã tiêm ngừa, nhưng vaccine vẫn giúp giảm khả năng lây nhiễm và các triệu chứng bệnh cho cả bệnh nhân và nhân viên y tế. Hơn nữa, R.1 dường như không dễ lây truyền hơn so với biến thể Delta và cũng không có dấu hiệu sẽ lấn át Delta.

Tính đến ngày 22/4 năm nay, CDC cho biết đã có 1.125 ca mắc R.1 ở Mỹ. Còn tới hiện nay đã có hơn 10.000 ca mắc biến thể này được ghi nhận, theo tiến sĩ William Haseltine, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, viết trên tạp chí Forbes. Những con số đó rất mờ nhạt so với hàng triệu ca mắc biến thể Delta.

Cũng theo tiến sĩ Haseltine, biến thể R.1 mang đột biến D614G có khả năng lây nhiễm cao đã được phát hiện trong các biến thể khác gây ra đợt bùng phát mới của COVID-19. “R.1 là một biến thể đáng theo dõi. Nó đã tạo dựng được chỗ đứng ở cả Nhật Bản và Mỹ”.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID-19 không còn là “mối đe dọa nghiêm trọng” ở Đan Mạch – Bí quyết của họ là gì?
• Đại dịch COVID-19 làm trẻ em tăng cân đáng báo động, đặc biệt là trẻ nhỏ

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

COVID-19 không còn là “mối đe dọa nghiêm trọng” ở Đan Mạch

Ngày 10/9 vừa qua, chính phủ Đan Mạch đã dỡ bỏ tất cả quy định hạn chế do dịch bệnh và tuyên bố rằng COVID-19 không còn là “mối đe dọa nghiêm trọng” ở đất nước này. Tỷ lệ tiêm vaccine ở Đan Mạch rất cao: 86% công dân từ 12 tuổi trở lên và đủ điều kiện đã được tiêm ít nhất một mũi, và 95% người từ 50 tuổi trở lên được tiêm đầy đủ.

Tỷ lệ tử vong trong đại dịch ở Đan Mạch tính đến thời điểm này là 450 người trên 1 triệu dân, thấp hơn nhiều so với các nước khác, chẳng hạn như ở Mỹ là 1.982 ca tử vong trên 1 triệu dân. Vậy đất nước Đan Mạch với dân số 5,8 triệu người đã làm thế nào để kiểm soát đại dịch tốt như vậy?

Các nhà chức trách Đan Mạch đã thực hiện một dự án lớn mang tên HOPE để nghiên cứu về hành vi của người dân liên quan đến COVID-19, trong đó khảo sát hơn 400.000 người dân ở Đan Mạch và 7 quốc gia khác. Kết quả cho thấy sự tin tưởng cao và ổn định của người dân đối với các cơ quan y tế là một yếu tố quan trọng làm nên thành công của Đan Mạch. Sự tin tưởng này dẫn đến tỷ lệ người dân đi tiêm chủng rất cao và tuân thủ các chính sách quan trọng như xét nghiệm diện rộng và “hộ chiếu COVID”.

Đan Mạch đã tiêm vaccine COVID-19 cho người dân như thế nào?

Các nghiên cứu về thái độ của người dân đối với vaccine phát hiện ra rằng sự thiếu tin tưởng vào các cơ quan chức năng là một trong những lý do chính khiến mọi người từ chối tiêm.

Thực tế không phải ai cũng hiểu biết rõ về vaccine, chẳng hạn như liệu vaccine có hiệu quả và an toàn đúng như các hãng sản xuất tuyên bố hay không. Điều đó khiến người dân buộc phải tin tưởng vào các bên liên quan khác, từ các nhà khoa học thử nghiệm vaccine cho đến các cơ quan có trách nhiệm phê duyệt và phân phối chúng.

Dữ liệu khảo sát cho thấy hơn 90% người dân Đan Mạch tin tưởng các cơ quan y tế quốc gia. Tính đến mùa thu năm ngoái, hơn 80% dân số đủ điều kiện ở Đan Mạch cho biết sẵn sàng tiêm vaccine, trong khi ở Mỹ chỉ chưa tới 50%.

Mức độ tin cậy cao là rất ấn tượng, nhưng duy trì được điều đó lâu dài cũng không hề đơn giản, đặc biệt là khi có các thông tin so sánh vaccine này kém hiệu quả hơn hoặc tác dụng phụ nhiều hơn vaccine khác. Nghiên cứu cho thấy rằng trong những tình huống đó, thông tin minh bạch về tất cả các đặc tính của vaccine – cả ưu điểm và nhược điểm – chính là chìa khóa để duy trì sự tin tưởng của người dân, mặc dù trong ngắn hạn điều đó làm mọi người lo lắng một chút.

Biểu đồ trên cho biết tỷ lệ người dân “hoàn toàn đồng ý” hoặc “hơi đồng ý” với nhận định sau: “Nếu cơ quan y tế khuyên những người như tôi tiêm vaccine đã được phê duyệt để chống lại coronavirus, tôi sẽ làm theo lời khuyên của họ”, theo dự án HOPE.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng sự tin tưởng giữa người dân và chính quyền nên là hai chiều, vì nhà chức trách phải đưa ra quyết định đúng đắn đồng thời tin tưởng người dân có thể chống lại những tin tức xấu. Các nhà chức trách Đan Mạch mặc dù khởi đầu hơi dè dặt nhưng sau đó đã thẳng thắn về mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Họ cũng thừa nhận tác dụng phụ tiềm ẩn của một số loại vaccine và hồi tháng 3 năm nay đã quyết định ngưng sử dụng vaccine AstraZeneca.

Các cơ quan y tế Đan Mạch nói rằng: khi những người dễ bị tổn thương nhất đã được tiêm ngừa và dịch bệnh đang được kiểm soát tốt, thì ngay cả những tác dụng phụ hiếm gặp của vaccine AstraZeneca cũng trở thành mối đe dọa lớn hơn cho người dân so với bản thân virus.

Sự đồng lòng và đoàn kết của người dân

Đan Mạch ban đầu chỉ tạm dừng vaccine AstraZeneca, sau đó loại bỏ cả vaccine này và Johnson & Johnson khỏi chương trình tiêm chủng, ngoài ra còn tặng 3 triệu liều vaccine dự phòng cho các nước đang phát triển trong khi họ có thể dùng những liều đó để hoàn thành tiêm ngừa hiệu quả sớm hơn vài tuần.

Ngoài ra một yếu tố quan trọng để kiểm soát đại dịch là xét nghiệm trên diện rộng. Đỉnh điểm là vào đầu năm 2021, Đan Mạch đã thực hiện 4 triệu xét nghiệm mỗi tuần (tức là 75 xét nghiệm trên 100 công dân). Các nhà chức trách cũng khuyến khích người dân tuân thủ xét nghiệm và các hướng dẫn khác như một nghĩa vụ đạo đức – đó là điều đúng đắn cần làm vì nhau, chung tay với tập thể để chiến thắng đại dịch.

Việc “đạo đức hóa” cũng có thể phản tác dụng và dẫn đến xung đột, chẳng hạn như cảm giác tội lỗi hoặc kết tội lẫn nhau để buộc tuân thủ quy định. Tuy nhiên điều đó dường như không xảy ra ở Đan Mạch: hầu hết mọi người đều làm theo hướng dẫn của nhà nước và không đổ tội cho nhau. Thậm chí sự ủng hộ đối với chính phủ cao đến mức hầu hết những người bỏ phiếu chống lại các đảng cầm quyền trong cuộc bầu cử vừa qua ở Đan Mạch vẫn nghĩ rằng chính phủ đang thực hiện các biện pháp cần thiết để đối phó với đại dịch.

Biểu đồ trên cho thấy tỷ lệ người dân “hoàn toàn đồng ý” hoặc “hơi đồng ý” với nhận xét: “Chính phủ đã tiến hành các chính sách cần thiết để xử lý coronavirus.”, theo dự án HOPE.

Đan Mạch tránh được sự chia rẽ trong người dân như thế nào?

Một trong những nguyên nhân gây chia rẽ là mâu thuẫn đảng phái, thường bắt đầu từ các nhà lãnh đạo rồi lan xuống người dân. Trong một cuộc khủng hoảng kéo dài như đại dịch COVID-19, gánh nặng ngày càng dồn lên người dân khiến cho sự ủng hộ của họ dễ bị giảm dần theo thời gian. Sự chia rẽ lại càng làm cho điều này nghiêm trọng hơn.

Đan Mạch có một lợi thế để đối phó với đại dịch, đó là các đảng chính trị của nước này rất hợp tác với nhau. Khảo sát cho thấy ban đầu 80% người dân Đan Mạch tin rằng các nhà lãnh đạo của họ đoàn kết chống lại COVID-19, nhưng sự thống nhất này đã bị lung lay 2 lần:

• Tháng 11/2020, chính phủ quyết định tiêu hủy tất cả chồn ở Đan Mạch vì lo ngại chúng là vật chủ của virus. Hành động này đã bị người dân phản đối rộng rãi về mặt pháp lý và y tế.
• Đến tháng 2/2021, các đảng đối lập ở Đan Mạch lại bất đồng về lộ trình tái mở cửa đất nước.

Nhưng ở cả 2 sự kiện này, sau các cuộc đàm phán sâu rộng, các bên đã đi đến đồng thuận và sự chia rẽ trong người dân đã giảm dần. Các nhà lãnh đạo ưu tiên kiểm soát dịch bệnh hơn so với tranh thủ vận động bầu cử dựa trên sự chia rẽ. Kết quả này có được một phần là nhờ các nhà lãnh đạo cùng thống nhất tuân theo khoa học để khống chế dịch bệnh.

Giảm bớt gánh nặng của các quy định hạn chế trong đại dịch

Nghiên cứu cho thấy gánh nặng xã hội, tài chính và y tế trong thời gian đại dịch góp phần làm tăng sự phản đối của người dân. Ở Đan Mạch, sự tuân thủ và ủng hộ cao từ người dân đã giúp cho các lệnh hạn chế trở nên nhẹ nhàng hơn và giảm bớt gánh nặng này. Do đó người Đan Mạch ít gặp khó khăn hơn do COVID-19 và chấp hành xét nghiệm cùng với hộ chiếu vaccine như là công cụ để bảo vệ tất cả mọi người.

Tổng kết

Người dân Đan Mạch tin tưởng chính phủ và các cơ quan y tế sẽ đưa ra quyết định đúng đắn để chống lại đại dịch – mà thực tế đúng là như vậy. Ở chiều ngược lại, chính phủ và các cơ quan chức năng cũng tin tưởng người dân sẽ hành xử có trách nhiệm và tuân theo các hướng dẫn được đưa ra. Đó là yếu tố then chốt giúp họ kiểm soát được COVID-19 như hiện nay.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Đại dịch COVID-19 làm trẻ em tăng cân đáng báo động, đặc biệt là trẻ nhỏ
• Hãng Moderna đang phát triển vaccine COVID-19 kết hợp ngừa bệnh cúm – Nó có ý nghĩa như thế nào?
• Những người đã khỏi bệnh COVID-19 có nên tiêm vaccine hay không?
• Vì sao một số nước đã tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em, nhưng nhiều nước khác thì chưa?
• COVID-19 lại có thêm “nhân vật mới” – Biến thể C.1.2 và Mu là gì?
• COVID-19 có thể gây ra 11 triệu chứng rất kỳ lạ này – Bạn đã biết chưa?
• Vaccine COVID-19 có cần tiêm mũi thứ 3 tăng cường ngay bây giờ?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Như vậy để tránh rơi vào tình trạng hoang mang, lo lắng, mỗi người chúng ta hãy tự trang bị kiến thức trong cẩm nang tự theo dõi và chăm sóc sức khỏe dành cho F0 cách ly tại nhà ngay bây giờ để hạn chế triệu chứng bệnh diễn biến nặng và bảo vệ tốt nhất tính mạng của chính mình.

Hãy cùng BlogAnChoi tìm hiểu và nắm chắc cẩm nang tự theo dõi và chăm sóc sức khỏe dành cho F0 cách ly tại nhà nhé!

1. Chuẩn bị khu vực riêng cho F0 cách ly tại nhà

Điều quan trọng nhất sau khi bạn phát hiện ra mình là F0 đó chính là chuẩn bị khu vực tự cách ly riêng trong gia đình mình. Điều này giúp hạn chế tối đa nguy cơ lây bệnh cho những người xung quanh.

Chuẩn bị phòng cách ly: Bạn nên sử dụng một phòng riêng trong nhà mình, phòng có cửa sổ thông thoáng, nên sử dụng quạt để làm mát, không nên sử dụng điều hòa.

Chuẩn bị một số vật dụng cơ bản: Sau đây là một số vật dụng tối cần thiết cho F0 sử dụng trong phòng cách ly:

• Dung dịch khử khuẩn để rửa tay và sát trùng các bề mặt vật dụng. Bạn có thể mua dung dịch sát khuẩn tay tại đây
• Nước súc họng sát khuẩn: có thể dùng các dụng dịch chuyên dụng hoặc nước muối sinh lý nồng độ 0,9%. Bạn có thể mua nước súc họng sát khuẩn tại đây
• Khẩu trang y tế, nhiệt kế đo thân nhiệt, có thể mua thêm bộ đo huyết áp điện tử và máy kiểm tra nồng độ oxy trong máu để theo dõi tốt nhất. Bạn có thể mua máy đo oxy máu tại đây
• Một số loại thuốc thiết yếu (thuốc hạ sốt, Oresol, thuốc tiêu chảy, dầu gió, xịt mũi và một số loại thuốc nâng cao sức khỏe như vitamin C, B).
• Đồ dùng cá nhân như bàn chải, khăn mặt, bát đũa, ấm đun nước siêu tốc, bột giặt,…
• Thùng rác riêng có nắp đậy kín và có túi rác kèm theo.

2. Mở cửa sổ thông thoáng

Hãy mở cửa sổ tạo không khí thông thoáng cho khu vực cách ly của bạn, đón ánh nắng trực tiếp vào nhà giúp khử khuẩn căn phòng.

3. Thường xuyên khử khuẩn

• Súc miệng, khử khuẩn họng ít nhất 4 lần/ngày bằng nước muối sinh lý, nước sát khuẩn an toàn.
• Bạn nên thường xuyên dùng dung dịch khử khuẩn, xà phòng rửa sạch tay và các bề mặt tiếp xúc như: mặt bàn, tay nắm cửa, bồn cầu, các vật dụng mà bạn chạm vào,…
• Bạn nên tránh tối đa đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

4. Đeo khẩu trang thường xuyên

• Luôn đeo khẩu trang thường xuyên, chỉ không đeo khi ăn uống và vệ sinh cá nhân.
• Thay khẩu trang 2 lần/ngày, nên khử khuẩn trước khi tháo khẩu trang.

5. Uống nhiều nước – Nâng cao sức khỏe cho F0 cách ly tại nhà

• Trong những ngày phát bệnh, bạn có thể sốt hoặc có một số triệu chứng khác khiến cho cơ thể bị mất nước. Vì vậy việc uống nhiều nước là rất cần thiết. Bạn nên uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày.

• Hãy bổ sung nước hiệu quả bằng cách uống thêm Oresol hay các loại nước ép hoa quả giàu vitamin.
• Tránh các đồ uống có ga, nước ngọt, đồ uống chứa cồn.

6. Chế độ dinh dưỡng hợp lý nâng cao sức khỏe

Ngay bây giờ BlogAnChoi tư vấn giúp bạn chế độ ăn dinh dưỡng hợp lý để nâng cao sức khỏe cho các F0 cách ly tại nhà. Hãy tiếp tục theo dõi nhé!

• Điều đầu tiên, bạn cần đảm bảo vệ sinh trong ăn uống, rửa tay với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng bao gồm: tinh bột, chất đạm, chất béo, đa dạng trong mỗi bữa ăn để hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch.
• Đảm bảo 3 bữa chính mỗi ngày, có thể thêm 1-3 bữa phụ.

• Đảm bảo lượng đạm (protein): Chế độ ăn thiếu protein sẽ làm cơ thể giảm sản xuất kháng thể, khó chống lại virus. Bạn nên phối hợp nguồn đạm động vật (như thịt, cá, trứng, sữa) và đạm thực vật (các loại đậu, đậu phụ, nấm, các loại hạt,…)
• Hạn chế đồ chiên xào, nhiều dầu mỡ. Các đồ hộp, mì tôm, hay các thực phẩn chế biến sẵn khác chứa nhiều chất béo, đường, muối không tốt cho sức khỏe.
• Bổ sung đầy đủ các loại vitamin và khoáng chất cho cơ thể, các loại thực phẩm giàu vitamin C, D, E, A, B12, acid folic,…

• Bổ sung một số loại thực phẩm khác giúp tăng cường hệ miễn dịch: Thực phẩm chống oxy hóa chứa flavonoid (trà xanh, các loại dâu, cần tây, súp lơ xanh, cải xanh, táo, gừng, tỏi, nghệ, dầu đậu nành, các loại rau gia vị như húng, tía tô,…), thực phẩm chứa vi sinh vật có lợi (sữa chua, sữa, phomat,…), thực phẩm giàu omega 3 (cá thu, cá hồi, cá ngừ,… có thể bổ sung thêm viên dầu cá chứa omega 3).

7. Chế độ sinh hoạt hợp lý:

• Bạn nên ngủ đủ 7-8 tiếng/ngày. Đi ngủ sớm trước 11h, ngủ đúng giờ để đảm bảo sức khỏe.
• Tránh căng thẳng, lo lắng thái quá. Tâm lý thoải mái, suy nghĩ tích cực sẽ giúp cơ thể phục hồi tốt, nhanh chóng khỏi bệnh.
• Tuyệt đối không sử dụng rượu bia, các chất kích thích, không hút thuốc.

8. Luyện tập thể dục, chủ động chăm sóc sức khỏe

• Luyện tập thể dục đều đặn tại nhà, cường độ vừa phải phù hợp với tình trạng sức khỏe.
• Mỗi ngày tập luyện khoảng 30 phút.
• Một số bài tập dành cho bạn: Yoga, tập dưỡng sinh, một số bài tập vận động chân tay phù hợp,… giúp bạn chăm sóc sức khỏe tốt nhất.

• Tập hít thở sâu, đều 3 lần/ngày. Bạn nên tập bài tập: đi nhón mũi chân, hóp bụng, hít thở đều, ít nhất 30 phút mỗi ngày, bài tập này đã được chứng minh giúp phổi hô hấp tốt hơn.

9. F0 cách ly tại nhà nên theo dõi cơ thể liên tục

Sau đây BlogAnChoi sẽ hướng dẫn bạn cách theo dõi nhiệt độ, mạch, nồng độ oxy máu trong cẩm nang tự theo dõi chăm sóc sức khỏe dành cho F0 cách ly tại nhà này.

Theo dõi nhiệt độ cơ thể

• Hãy theo dõi nhiệt độ 2 lần/ngày bằng nhiệt kế. Nếu nhiệt độ của bạn trên 38,5 độ C có thể dùng paracetamol để hạ sốt.
• Liều dùng của paracetamol là 10-15 mg/kg trọng lượng cơ thể/lần. Mỗi lần uống cách nhau ít nhất 4-6 tiếng. Tổng liều không sử dụng quá 2 gam/ngày.

Theo dõi mạch

• Bạn đặt 3 ngón tay như hình cho đến khi thấy mạch đập dưới 3 ngón tay.

• Đếm số mạch đập dưới ngón tay của bạn trong vòng 1 phút. Người bình thường sẽ có mạch 60-90 lần/phút. Nếu mạch trên 100 hoặc dưới 50 thì bạn nên gọi ngay cho nhân viên y tế.

Đo nồng độ oxy trong máu (SpO2)

• Bạn nên chuẩn bị trong nhà mình một máy đo độ bão hòa oxy trong máu (SpO2). Bạn kẹp dụng cụ vào một ngón tay như hình và tiến hành đo và ghi nhận lại kết quả.

• Nếu SpO2 từ 94% trở lên thì tiếp tục theo dõi 4-5 lần mỗi ngày để xem có ổn định không
• Nếu thấy khó thở và 90%< SpO2< 94%, thì bạn hãy gọi đến số 1022 hoặc số điện thoại của phường, xã nơi bạn sinh sống để được tư vấn hoặc nhập viện.
• Nếu SpO2< 90%, khó thở trở nặng, bạn cần gọi ngay đến số 1022 hoặc số điện thoại của đội đáp ứng nhanh của phường, xã để nhanh chóng nhập viện.

Theo dõi các triệu chứng trở nặng

Ngay khi bạn có những triệu chứng dưới đây hãy gọi ngay đến số 18001119 hoặc 1022 để nhận tư vấn giúp đỡ hoặc nhập viện cấp cứu:

• SpO2 giảm dưới 94%.
• Thở nhanh, đếm nhịp thở nhiều hơn 24 lần/phút.
• Đau thắt ngực, khó thở khi vận động hay kể cả khi đang nghỉ ngơi.
• Không nói được trọn câu.
• Nhận thức mơ hồ về thời gian, địa điểm.
• Sốt cao trên 39,5 độ C, sốt kéo dài, uống thuốc hạ sốt không đỡ.
• Da tái xanh, môi nhợt nhạt.
• Mệt mỏi nhiều, không thể tự sinh hoạt cá nhân như đi lại, cầm nắm đồ vật, ăn uống, v.v.
• Cảm thấy lạnh đầu ngón tay, ngón chân.

Trên đây là toàn bộ nội dung cẩm nang tự theo dõi và chăm sóc sức khỏe dành cho F0 cách ly tại nhà mà BlogAnChoi muốn gửi đến bạn. Hãy cùng nhau nâng cao sức khỏe, theo dõi sát tình trạng cơ thể để bảo vệ tốt nhất cho cơ thể của bạn, tránh để triệu chứng trở nặng và mau chóng khỏi bệnh nhé!

Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích hãy like, share đến những người thân yêu đang gặp tình trạng như bạn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Tiêm vaccine COVID-19 nhưng bị sai hoặc thiếu thông tin chứng nhận, xử lý thế nào?
• Những di chứng của COVID-19 và một số lưu ý quan trọng sau khi khỏi bệnh

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận thêm nhiều thông tin hữu ích!

Vì sao cần có vaccine COVID-19 kết hợp ngừa cúm?

Vaccine COVID-19 của Moderna đã được phê duyệt sử dụng khẩn cấp từ tháng 12 năm 2020, và hiện nay trong lúc đang chờ Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt hoàn toàn, họ đã bắt đầu nghiên cứu chế tạo loại vaccine kết hợp nói trên.

Tiến sĩ Jacqueline Miller, phó chủ tịch cấp cao của Moderna đã cho biết tại một cuộc họp vào tuần trước: “Tại sao phải phát triển mũi tăng cường COVID-19 và cúm? Bởi vì đây đều là hai loại virus đường hô hấp mà chúng ta đã quan sát thấy tỷ lệ mắc bệnh thực sự gia tăng trong những tháng mùa đông, đặc biệt là khi chúng ta phải ở trong nhà.”

Tiến sĩ Miller nói thêm rằng sự tiện lợi của vaccine 2 trong 1 có thể là chìa khóa để kiểm soát cả hai căn bệnh này về lâu dài. Nếu COVID-19 trong tương lai trở thành bệnh lưu hành địa phương thì người dân sẽ tuân thủ phòng bệnh hơn nếu họ có thể tiêm một mũi vaccine mà lại ngừa được nhiều bệnh.

Trong khi đó tiến sĩ Paul Goepfert, giám đốc Phòng khám Nghiên cứu Vaccine Alabama tại Đại học Alabama ở Birmingham (Mỹ), lưu ý rằng chúng ta vẫn “không biết điều gì sẽ xảy ra” với các mũi tiêm tăng cường ngừa COVID-19. Tuy nhiên ông cho biết: nếu cần tiêm tăng cường thì việc kết hợp với tiêm ngừa cúm hằng năm sẽ có ý nghĩa lớn.

Theo tiến sĩ Goepfert, loại vaccine kết hợp này sẽ đem lại sự tiện lợi rất lớn cho mọi người, do đó ông không nghĩ là Moderna đang quá vội vàng hay sai lầm khi thực hiện kế hoạch như vậy.

Tiến sĩ William Schaffner, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt ở Nashville, bang Tennessee, cũng đồng ý. Ông cho rằng việc Moderna đầu tư chế tạo vaccine kết hợp có thể là một dấu hiệu cho thấy chúng ta sẽ cần tiêm nhắc lại hằng năm ngừa COVID-19. Theo ông, sẽ chẳng có công ty nào đầu tư làm điều đó mà không chắc chắn rằng mọi người sẽ cần dùng đến nó.

Vaccine 2 trong 1 không phải là mới

Tiến sĩ Schaffner cho biết: các loại vaccine “nhiều trong 1” đã được sử dụng suốt nhiều năm qua trên khắp thế giới, đặc biệt là ở trẻ em, chẳng hạn như vaccine ngừa bệnh sởi, quai bị và rubella (MMR) hay vaccine bạch hầu, uốn ván và ho gà (DTaP) đã được sử dụng rộng rãi từ lâu.

Lý do cho điều này rất đơn giản: số lần tiêm ít hơn sẽ giúp mọi người cảm thấy thoải mái hơn, từ đó họ sẽ có ý thức đi tiêm nhiều hơn. Ngoài ra các mũi tiêm kết hợp giúp mọi người ít phải đi lại mất thời gian và giúp các cơ quan quản lý dễ kiểm soát, phân phối vaccine hơn.

Vì lý do đó, tiến sĩ Schaffner nói rằng mọi người không nên lo lắng về việc tiêm vaccine kết hợp COVID-19 và cúm nếu có trong tương lai. “Hãy coi chúng như bất kỳ loại vaccine nào khác. Điều này chỉ làm cho nó dễ dàng và nhanh chóng hơn thôi.”

Tiến sĩ Goepfert nói rằng kể từ khi bắt đầu tiêm vaccine cúm và vaccine COVID-19 đến nay, chúng ta thấy rằng cả hai loại này đều không có phản ứng tiêu cực khi tiêm cùng một lúc. “Tôi không nghĩ là chúng ta sẽ có phản ứng xấu với sự kết hợp này.”

Tuy nhiên hãng Moderna vẫn đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng để chứng minh sự an toàn.

Hãng Moderna nói gì về loại vaccine mới này?

Tại cuộc họp nói trên của Moderna, tiến sĩ Miller cho biết sự cần thiết của vaccine kép đã được chứng minh trong quá khứ, do đó một trong những trụ cột trong chiến lược vaccine của hãng này là cung cấp vaccine phối hợp ngừa các bệnh đường hô hấp. Bà cũng nói thêm rằng vaccine sẽ có tác dụng bảo vệ kéo dài từ năm này qua năm khác.

“Các vaccine để ngăn ngừa mắc bệnh vào mùa đông hằng năm thực sự có thể làm giảm không chỉ các triệu chứng bệnh, thời gian nghỉ làm và nghỉ học, mà đặc biệt ở những người rất già và trẻ rất nhỏ có thể giúp tránh nhập viện,” tiến sĩ Miller cho biết.

Tiến sĩ Goepfert cho biết vaccine được chế tạo theo công nghệ mRNA như của Moderna có thể thay đổi rất nhanh, vì vậy khi các chủng virus biến đổi hằng năm thì có thể điều chỉnh vaccine cho phù hợp một cách nhanh chóng.

Theo tiến sĩ Schaffner, hiện cần thêm các nghiên cứu để đảm bảo những tác dụng phụ của vaccine kết hợp nằm trong mức độ an toàn cho phép.

Đừng quên sự nguy hiểm của bệnh cúm

Tiến sĩ Schaffner nói rằng mũi tiêm kết hợp này cũng có thể đưa chúng ta trở lại với mối quan tâm đã bị tạm quên trong suốt gần 2 năm qua, đó là bệnh cúm.

Bệnh cúm cũng có thể nguy hiểm, nhưng trong thời gian đại dịch COVID-19 số ca mắc cúm đã giảm. Một số chuyên gia cho rằng nguyên nhân là vì mọi người phải đeo khẩu trang và giữ khoảng cách với nhau.

Tuy nhiên bệnh cúm sẽ không biến mất. Chúng ta đã từng lo lắng về nó trước COVID-19 và giờ đây chúng ta cần phải quay lại với nó. Tiến sĩ Schaffner hy vọng vaccine kết hợp sẽ khuyến khích mọi người tiêm chủng nhiều hơn – để ngừa bệnh cúm hoặc COVID-19 hoặc cả hai.

Về phía Moderna, họ đang đặt ra tầm nhìn còn lớn hơn thế. Hãng này hy vọng cuối cùng có thể kết hợp thêm vaccine virus hợp bào hô hấp (RSV) để cho ra đời loại vaccine 3 trong 1. Hiện nay trên thị trường chưa có loại vaccine nào để phòng ngừa RSV.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Những người đã khỏi bệnh COVID-19 có nên tiêm vaccine hay không?
• Vì sao một số nước đã tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em, nhưng nhiều nước khác thì chưa?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

1. Những di chứng sau khi khỏi bệnh COVID-19

Các chuyên gia y tế thuộc Đại học Y khoa Chicago, Mỹ đã thống kê và đưa ra nhận định: đối với những ca bệnh nhẹ, bệnh nhân sẽ phục hồi nhanh và không để lại di chứng. Tuy nhiên với những ca bệnh nặng vẫn có thể gặp phải một số di chứng.

COVID-19 là bệnh đa hệ thống, ảnh hưởng đến rất nhiều chức năng của toàn bộ cơ thể như hệ hô hấp, tim mạch, miễn dịch, thần kinh, xương khớp… Theo thống kê, nhiều trường hợp sẽ gặp phải những triệu chứng như ho nhẹ, mệt mỏi, đau cơ, chóng mặt, nhức đầu, khó ngủ… Chức năng phổi có dấu hiệu bị tổn thương và khó trở về trạng thái như ban đầu.

Kết quả nghiên cứu từ những bệnh viện lớn cho thấy:

• Bệnh viện Princess Margaret ở Hồng Kông đã khảo sát 12 trường hợp bệnh nhân hồi phục sau khi điều trị khỏi bệnh COVID-19. Kết quả cho thấy: 3 trên tổng số 12 người gặp tình trạng khó thở, đồng nghĩa với chức năng phổi giảm từ 20-30%. Suy giảm chức năng hô hấp dẫn đến những hiện tượng khác như ho kéo dài, đau ngực, thở hụt hơi…
• Bệnh viện Royal Free Hospital và Trường Y Đại học London của Anh nhận định: nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tâm trạng, trầm cảm, rối loạn lo âu ở các bệnh nhân từng mắc COVID-19 cao hơn 57% so với những người khác.
• Hiệp hội Y khoa Mỹ cũng đưa ra kết luận dựa trên số liệu nghiên cứu 420 bệnh nhân của Đại học Vũ Hán, Trung Quốc, có đến ⅕ số bệnh nhân vẫn có biểu hiện tổn thương tim sau hồi phục.

2. Một số lưu ý cần quan tâm với những bệnh nhân sau hồi phục COVID-19

Ông Mike Ryan, Giám đốc điều hành Chương trình Y tế khẩn cấp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, bệnh nhân mắc COVID-19 cần khoảng 6 tuần để hồi phục, có thể lâu hơn nếu mắc thêm các bệnh nền nghiêm trọng cùng lúc. Sau khi được xác nhận là đã khỏi, bệnh nhân vẫn cần thêm một thời gian để ổn định lại sức khỏe trở về trạng thái bình thường.

Chú ý chế độ dinh dưỡng

Bệnh nhân hồi phục sau COVID-19 cần hết sức chú ý đến chế độ ăn uống. Đảm bảo cung cấp đầy đủ các nhóm thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, nhiều chất đạm. Đặc biệt nên hạn chế ăn đường do đường có khả năng ức chế hệ miễn dịch.

Ngoài ra, hệ tiêu hoá chưa ổn định nên cần chia khẩu phần ăn ra thành nhiều bữa nhỏ và chọn cách chế biến mềm hơn bình thường để giảm tải cho hệ tiêu hoá nhé.

Thường xuyên tập thở

Để phổi nhanh chóng hồi phục, chắc chắn phải tập thở. Đơn giản chỉ là cách hít vào và thở ra. Không nên tập quá sức trong những ngày đầu bình phục để hạn chế tác động khi thể trạng còn yếu. Bĩnh tĩnh nhưng kiên trì và tập luyện đều đặn hàng ngày nhé.

Luyện tập phục hồi thể trạng

Lựa chọn những động tác nhẹ nhàng, vận động cơ thể để nhanh chóng phục hồi thể trạng. Tránh những bài tập đòi hỏi nhiều sức lực.

Cân bằng tâm lý, giữ tinh thần tích cực

Một trong những di chứng sau khi khỏi bệnh COVID-19 là có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tâm lý. Chính vì vậy, bệnh nhân cần giữ tinh thần thoải mái, không hoảng sợ. Ngủ đủ giấc, tập trung phục hồi sức khỏe và luyện tập để phục hồi các chức năng cơ thể như bình thường. Hãy cố gắng tự điều chỉnh tinh thần của mình bằng các hoạt động tích cực nhất nhé.

Cả thế giới đang chung tay gồng mình chống dịch và từng bước kiểm soát được tình hình dịch bệnh với số liệu khả quan: số ca lây nhiễm giảm dần, số bệnh nhân hồi phục ngày càng cao. Như bất kỳ căn bệnh nào khác, những di chứng sau khi hồi phục là điều không tránh khỏi. Chúng ta hãy trang bị cho mình những kiến thức đầy đủ và chính xác nhất, góp phần đẩy lùi dịch bệnh.

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết. Chúc các độc giả của BlogAnChoi luôn vui tươi. Đừng quên thường xuyên theo dõi chúng mình để cập nhật thông tin mới nhất nhé.

Một số bài viết cùng chuyên mục có thể hữu ích với bạn:

• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?
• COVID kéo dài – Hiện tượng còn nhiều ẩn số và ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong đại dịch COVID-19
• 5 điều quan trọng cần biết về vắc xin COVID-19 cho phụ nữ mang thai
• Tránh bị COVID “dí” bằng những việc đơn giản mà cần thiết giúp nâng cao sức khỏe và tự cách ly tốt trong mùa dịch
• 5 sự thật về vắc-xin phòng COVID-19 mà bạn nên biết

Tiêm vắc xin COVID-19 bao phủ toàn dân càng nhanh càng tốt

Tiêm vắc xin COVID-19 càng nhanh càng tốt, đó là chỉ đạo xuyên suốt quá trình từ khi thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc còn đương nhiệm cho đến bây giờ là thủ tướng Phạm Minh Chính. Việt Nam đã bắt tay vào nghiên cứu vắc xin từ rất sớm và hỗ trợ về mọi mặt cho đội ngũ phát triển vắc xin.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng hy vọng rằng trong quý IV năm 2021 này có thể tự chủ được nguồn vắc xin trong nước để có thể tiêm bao phủ toàn dân. Nhìn các nỗ lực của chính phủ, của đội ngũ nghiên cứu vắc xin, ngoại giao vắc xin chúng ta mới thấu hiểu được sự quan trọng của vắc xin COVID-19 lúc này đến nhường nào.

Biện pháp tốt nhất hiện tại chúng ta có thể làm để sớm đẩy lùi dịch bệnh COVID-19 chính là tiêm bao phủ vắc xin. Đây là chìa khóa giúp chúng ta quay lại cuộc sống bình thường, để hoạt động của người dân tiếp tục diễn ra và để không còn một vùng đỏ nào trên đất nước Việt Nam.

Tiêm vắc xin COVID-19 – Hãy loại bỏ suy nghĩ chờ vắc xin tốt

Mọi người đọc báo hay xem tivi có thể thấy rằng, rất nhiều người Việt Nam có tâm lý chờ vắc xin tốt để tiêm. Có những nơi phải tiêm vắc xin COVID-19 của Trung Quốc lại sợ nó không tốt bằng vắc xin của Mỹ.

Có những người tiêm vắc xin của Mỹ lại sợ nó không tốt bằng của Anh, của Nga. Có những người lại không muốn tiêm vắc xin Việt Nam. Thế nhưng, đó đều là tâm lý không đúng vào lúc này. Tất cả các loại vắc xin được Việt Nam cấp phép sử dụng đều là những loại vắc xin tốt, các nước trên thế giới đã tiêm thử nghiệm với người dân của họ.

Thêm vào đó, Bộ y tế cũng đã kiểm định rất kỹ rồi mới cấp phép cho người dân chúng ta tiêm. Mọi người phải biết rằng, các vị lãnh đạo của chúng ta phải xem xét rất kỹ rồi mới chấp thuận vì vắc xin đó cũng tiêm cho chính họ, cho gia đình họ.

Phó thủ tướng Nguyễn Đức Đam còn tình nguyện tiêm thử nghiệm loại vắc xin COVID-19 của Việt Nam – Nano Covax. Vì thế, không phải vắc xin Sinorpham (Trung Quốc) không tốt, không phải AstraZeneca (Mỹ) không tốt, không phải chỉ Pfizer hay Modena mới tốt, mà là vắc xin được tiêm sớm mới là vắc xin tốt.

Nếu chúng ta không tin tưởng vắc xin của Trung Quốc ư? Hãy nhìn sang đất nước họ ở thời điểm hiện tại. Một quốc gia hơn 1 tỷ dân, lãnh thổ rộng lớn, giao lưu giao dịch nhiều mà số ca mắc mới trong ngày của Trung Quốc hiện tại chưa tới 100 ca. Nguyên nhân là vì đâu? Vì họ đã tiêm vắc xin cho hơn 600 triệu dân của họ bằng vắc xin do chính họ sản xuất và viện trợ cho chúng ta đó.

Hay nhìn sang Campuchia, sang Ả Rập Xê Út, vì sao họ lại rất ít ca nhiễm vào thời điểm biến chủng Delta đang hoành hành trên khắp thế giới? Lý do là vì họ được Trung Quốc viện trợ vắc xin và tiêm vắc xin Sinovax và Sinopham của Trung Quốc đó.

Đó là tất cả những minh chứng rõ ràng nhất để khẳng định rằng “Vắc xin tốt nhất là vắc xin tiêm sớm nhất”. Mọi người có thể kiểm chứng các thông tin trên để loại bỏ tâm lý chờ đợi vắc xin “tốt” nhé.

Tâm lý e sợ vắc xin của nhiều người hiện nay là sai lầm

Thêm một tâm lý sai lầm nữa dẫn đến nhiều người không dám đi tiêm vắc xin đó là nguy cơ tử vong do tiêm vắc xin COVID-19. Một lần nữa có thể khẳng định rằng, vắc xin COVID-19 hiện tại là rất an toàn và đều phát triển trên công nghệ cao.

Sở dĩ khi tiêm có người tử vong là vì dị ứng với thuốc hoặc sốc phản vệ sau khi tiêm. Một minh chứng để mọi người thấy rõ nhất đó là vắc xin cúm mùa hoặc vắc xin phòng sởi, phòng viêm gan B,… Tất cả những loại vắc xin này sau rất nhiều năm nghiên cứu và phát triển vẫn có tỷ lệ tử vong. Vẫn có những em bé đi tiêm vắc xin và tử vong ngay sau đó. Với vắc xin COVID-19 cũng vậy, vẫn có xác suất tử vong.

Vì thế mọi người nên lưu ý và thấu hiểu điều này. Khi đã hiểu rõ thì hãy động viên và truyền cảm hứng cho người thân và những người xung quanh mình để họ có thể tiêm vắc xin sớm nhất.

Với tất cả lý do và minh chứng nêu ra trên đây, hy vọng rằng mọi người dân Việt Nam sẽ sớm ý thức để tiêm vắc xin sớm nhất, thần tốc nhất. Một cuộc sống bình thường mới sẽ sớm trở lại vào đầu năm 2022, đó là mục tiêu của chúng ta. Hơn lúc nào hết, mỗi người dân cần đồng lòng với chính phủ và nhà nước trong thời điểm này. Chúng ta phải đi ăn phở, đi ăn hủ tiếu hay đi du lịch trong năm sau, đó là mục tiêu không ai không muốn.

Một lần nữa khẳng định rằng “Vắc xin tốt nhất sẽ là vắc xin tiêm sớm nhất” và Việt Nam nhất định sẽ đẩy lùi đại dịch.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• 5 điều quan trọng cần biết về vắc xin COVID-19 cho phụ nữ mang thai
• Vì sao đợt bùng phát COVID-19 lần này lại kéo dài và nghiêm trọng như vậy?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

1. COVID-19 có thể cực kỳ nguy hiểm cho phụ nữ mang thai

Mang thai là một thời kỳ xung đột sinh lý bên trong cơ thể. Bởi vì một nửa thông tin di truyền của thai nhi là khác biệt so với cơ thể người mẹ nên phản ứng của hệ miễn dịch sẽ phải thích nghi trong suốt thai kỳ để bảo vệ thai nhi khỏi bị tấn công. Sự thay đổi miễn dịch này có thể làm tăng khả năng bị nhiễm trùng, bao gồm cả virus đường hô hấp như cúm và SARS-CoV-2 – loại virus gây ra COVID-19.

Điều này thực tế đã diễn ra trong năm ngoái và các số liệu thống kê rất đáng lo ngại. Những người nhiễm COVID-19 trong thời kỳ mang thai có nhiều khả năng dẫn đến bệnh nặng hơn so với những người không mang thai.

Cynthia Gyamfi-Bannerman, một chuyên gia sản khoa ở San Diego (Mỹ) tham gia trong Đội đặc nhiệm COVID-19 của Hiệp hội Y học Bà mẹ và Thai nhi (SMFM) cho biết: “So với những người không mang thai, dữ liệu hiện tại cho thấy những người mang thai bị nhiễm virus COVID-19 có nguy cơ cần chăm sóc ICU cao gấp 3 lần, có khả năng cần hỗ trợ và ống thở cao gấp 2 đến 3 lần, đối mặt với nguy cơ tử vong tăng, và đối mặt với nguy cơ thai chết lưu và sinh non ngày càng tăng.”

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman cũng lưu ý rằng mối nguy hiểm này rõ ràng hơn ở những người lớn tuổi mang thai, những người có tình trạng sức khỏe yếu từ trước, người da đen hoặc Latin đều là những người có nguy cơ mắc bệnh nặng và tử vong cao hơn so với người da trắng nếu bị nhiễm COVID- 19.

2. Tiêm phòng vắc-xin COVID-19 khi mang thai có thể giúp giảm đáng kể những nguy cơ này

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman giải thích: “Tiêm phòng là cách tốt nhất để giảm nguy cơ nhiễm COVID-19 và các biến chứng liên quan cho cả bà mẹ và trẻ sơ sinh.”

Nữ tiến sĩ lưu ý rằng vắc-xin là biện pháp hiệu quả giúp chống lại đại dịch hiện nay, kể cả biến thể Delta. Và ngay cả khi ai đó không may bị nhiễm COVID-19 sau khi tiêm thì họ “có khả năng bị nhiễm bệnh nhẹ hơn nhiều so với những người không được tiêm chủng”. Phần lớn những người hiện đang nhập viện hoặc tử vong do COVID-19 đều là người chưa được tiêm chủng.

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman tiếp tục: “Đây là lý do tại sao vắc-xin đã được các tổ chức sức khỏe bà mẹ hàng đầu thế giới xác nhận, cũng như đã được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật đặc biệt khuyến nghị tiêm ngừa COVID-19 cho tất cả mọi người từ 12 tuổi trở lên, kể cả những người đang mang thai, đang cho con bú, đang cố gắng có thai, hoặc có thể có thai trong tương lai.”

Mặc dù những người mang thai không được tham gia vào các thử nghiệm vắc xin, nhưng một số người đã mang thai trong quá trình thử nghiệm. Ngoài ra còn có các dữ liệu về vắc xin trong thai kỳ từ hơn 148.500 trường hợp mang thai được báo cáo qua hệ thống theo dõi sức khỏe sau tiêm chủng của CDC, trong đó những người được tiêm chủng có thể cho biết về sức khỏe và cảm giác của họ sau khi tiêm.

Nhìn chung, các tác dụng phụ của vắc-xin khá tương tự nhau ở nhóm người mang thai và không mang thai. Không có báo cáo nào về tác dụng không mong muốn đối với tình trạng mang thai hoặc tình trạng thai nhi được xác định là do tiêm ngừa COVID-19.

Các nhà sản xuất vắc xin, các nhà khoa học độc lập và CDC của Mỹ đang tiến hành thêm các nghiên cứu về vấn đề này. Tính đến giữa tháng 7/2021, hơn 5.000 người mang thai đã được ghi danh vào sổ đăng ký mang thai an toàn, theo dõi những người được tiêm chủng trong suốt thời kỳ mang thai và những tình trạng khác. Dữ liệu này sẽ bao gồm người được tiêm tự báo cáo cũng như xem xét hồ sơ y tế để có được thông tin chi tiết về kết quả mang thai.

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman cũng bác bỏ một trong những tin đồn sai lầm nhưng khá phổ biến về việc tiêm ngừa COVID-19: cho rằng nó có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. “Không có bằng chứng nào cho thấy mối liên hệ giữa tiêm ngừa COVID-19 với tăng tỷ lệ sẩy thai. Hơn nữa, không có khả năng vắc xin làm thay đổi DNA của cơ thể hoặc vật chất di truyền khác.”

Và mặc dù người phụ nữ không thể tiêm một số loại vắc xin trong thời kỳ mang thai vì chúng có chứa vi rút sống, nhưng các loại vắc xin COVID-19 được FDA cho phép hoặc phê duyệt hiện tại ở Mỹ không thuộc loại như vậy.

3. Tiêm vắc xin COVID-19 khi đang mang thai càng sớm càng tốt

Các chuyên gia đều đồng ý rằng: thời điểm tốt nhất để tiêm vắc xin COVID-19 khi đang mang thai là càng sớm càng tốt. Dựa trên các dữ liệu hiện có về tiêm vắc xin cho phụ nữ mang thai thì không có khái niệm nào gọi là “thời điểm tốt nhất để tiêm vắc xin cho phụ nữ mang thai”. Nghĩa là phụ nữ mang thai được tiêm vắc xin càng sớm càng tốt, chứ không phải là nên tiêm trong tháng thứ mấy.

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman đồng ý rằng tiêm ngừa COVID-19 rất an toàn và hiệu quả tại bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ. “Trong số 2.400 người mang thai được tiêm trong ba tháng đầu, không có nguy cơ bị sẩy thai, các vấn đề về tăng trưởng hoặc dị tật bẩm sinh so với những người mang thai không được tiêm. Không có vấn đề nào được báo cáo ở những người được tiêm sau khi mang thai.”

4. Tiêm phòng khi đang mang thai cũng có thể giúp bảo vệ trẻ sau khi sinh ra

Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman nói: “Ngay cả sau khi mang thai, tiêm ngừa COVID-19 có thể bảo vệ trẻ sơ sinh thông qua các kháng thể.” Chúng ta đều biết rằng tiêm vắc xin khi mang thai có thể bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi các bệnh truyền nhiễm khác – chẳng hạn như ho gà và cúm – trong những tháng đầu khi các bé dễ bị nhiễm trùng nhất nhưng chưa thể tiêm chủng. May mắn thay, điều này cũng đúng đối với vắc xin COVID-19.

Tiến sĩ Eckert chỉ ra một nghiên cứu cho thấy những người được tiêm chủng khi đang mang thai có khả năng truyền kháng thể kháng COVID-19 cho con. Nhiều nghiên cứu đã phát hiện thấy nếu người mẹ mang thai được tiêm vắc xin thì trong máu cuống rốn của trẻ sơ sinh sẽ có kháng thể miễn dịch, cũng như trong sữa của người mẹ.

Các nhà khoa học đang tìm hiểu xem kháng thể sẽ tồn tại ở trẻ sơ sinh trong bao lâu và có thể bảo vệ chống lại COVID-19 hiệu quả đến mức nào.

5. Điểm mấu chốt: Bất kỳ ai đủ điều kiện đều nên tiêm chủng

Quá mệt mỏi với những ông bố bà mẹ “anti vắc xin”, nhưng nhìn chung việc tiếp nhận vắc-xin COVID-19 ở Mỹ vẫn tương đối dễ dàng. Tiến sĩ Gyamfi-Bannerman nói: “Tại Mỹ, bất kỳ ai trên 12 tuổi đều đủ điều kiện nhận vắc-xin COVID-19 miễn phí bất kể tình trạng nhập cư hoặc bảo hiểm.”

Đặc biệt với biến thể Delta có khả năng lây truyền cao đang lưu hành, những người chưa được tiêm ngừa sẽ có nhiều nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng nếu bị nhiễm virus. Tiến sĩ Eckert nói: “Những người mang thai quyết định đợi đến khi sinh xong mới tiêm có thể vô tình làm tăng nguy cơ mắc bệnh nặng hoặc tử vong. Những người mới sinh con và chưa được tiêm phòng trong thời kỳ mang thai được khuyến khích nên tiêm càng sớm càng tốt.”

Trên đây là một số lưu ý cần biết về vắc xin COVID-19 cho phụ nữ mang thai. Hy vọng các bạn luôn khỏe mạnh và an toàn trong thời kỳ này. Nhớ theo dõi BlogAnChoi để cập nhật thêm những tin tức khác về sức khỏe nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID-19 lại có thêm nhân vật mới: Biến thể C.1.2 và Mu là gì, và chúng ta có nên lo lắng không?
• COVID-19 có thể gây ra 11 triệu chứng rất kỳ lạ này – Bạn đã biết chưa?
• Vaccine COVID-19 có cần tiêm mũi thứ 3 tăng cường ngay bây giờ?

Một số nước đã tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em và thanh thiếu niên như thế nào?

Vaccine của BioNTech-Pfizer và Moderna hiện đã được các nước thuộc Liên minh Châu Âu chấp thuận cho trẻ em và thanh thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi. Moderna cho biết vaccine của họ đạt hiệu quả 100% trong một thử nghiệm lâm sàng ở độ tuổi này và được cơ thể dung nạp tốt.

Ủy ban Thường vụ về Tiêm chủng của Đức (STIKO) hiện đã khuyến nghị nên tiêm cho tất cả trẻ em từ 12 đến 17 tuổi. Đánh giá của họ dựa trên dữ liệu mới từ Mỹ, nơi có gần 10 triệu trẻ em và thanh thiếu niên đã được chủng ngừa.

Theo STIKO, lợi ích của vaccine lớn hơn so với những tác dụng phụ rất hiếm gặp. Vào ngày 2/8/2021, bộ trưởng y tế các bang của Đức đã quyết định cho phép tất cả mọi người từ 12 tuổi trở lên được tiêm chủng. Tới ngày 13/8, Bộ trưởng Y tế Đức Jens Spahn viết trên Twitter rằng 1/4 số người trong nhóm tuổi này đã được tiêm ít nhất một mũi.

Vương quốc Anh cũng rất thận trọng về vấn đề này, quy định rằng trẻ em từ 12 tuổi trở lên được phép tiêm vaccine nếu bản thân có nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 hoặc đang sống chung với người có hệ miễn dịch bị suy giảm nghiêm trọng.

Còn tại Mỹ và Canada, vaccine BioNTech-Pfizer đã được sử dụng cho thanh thiếu niên và trẻ lớn kể từ tháng 5/2021. Chỉ riêng ở Mỹ có hơn 4,4 triệu trẻ từ 12 đến 15 tuổi đã được tiêm đầy đủ và gần 3,8 triệu trẻ đã được tiêm liều đầu tiên. Một số quốc gia khác cũng đã phê duyệt vaccine cho nhóm tuổi này, bao gồm Nhật Bản và Israel.

Tại sao vẫn còn tranh cãi về việc tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em?

Ở nhiều quốc gia vẫn đang diễn ra các cuộc thảo luận để xác định xem việc tiêm chủng cho trẻ em và thanh thiếu niên có hiệu quả đến đâu, và không phải tất cả các chuyên gia đều nhất trí với nhau. Nguyên nhân là vì vấn đề này liên quan đến nhiều yếu tố phức tạp như: khả năng bị nhiễm và lây lan virus của trẻ em và thanh thiếu niên từ 12 đến 15 tuổi, tỷ lệ biểu hiện triệu chứng bệnh, và mức độ an toàn của vaccine đối với nhóm tuổi đó.

Miễn dịch cộng đồng ở người lớn là đủ để bảo vệ trẻ em?

Sẽ là sai lầm khi cho rằng chỉ cần tiêm chủng cho người lớn cũng giúp bảo vệ trẻ em trong đại dịch COVID-19. Theo số liệu thống kê, trẻ em và thanh thiếu niên chiếm tỷ lệ lớn trong dân số toàn cầu và không thể bỏ qua độ tuổi này trong các nỗ lực xây dựng miễn dịch cộng đồng. Liên Hợp Quốc ước tính rằng trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi chiếm 30,2% dân số thế giới, tức là khoảng 2,35 tỷ người.

Trong năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết cần có 60% đến 70% dân số toàn cầu được tiêm vaccine để đạt được mục tiêu miễn dịch cộng đồng. Tuy nhiên hiện nay nhiều chuyên gia y tế công cộng – bao gồm cả tiến sĩ Anthony Fauci, chuyên gia cấp cao của Mỹ – cho rằng chúng ta nên cố gắng đạt tỷ lệ tiêm chủng 85%.

Tuy nhiên ở nhiều quốc gia tỷ lệ người trẻ dưới 18 tuổi lại khá thấp, chẳng hạn như ở Đức chỉ chiếm khoảng 16,4% dân số. Do đó có thể giả định rằng ở những nước như vậy chỉ cần tiêm chủng cho tất cả người trưởng thành là đủ để đạt được miễn dịch cộng đồng cho toàn bộ dân số. Trên thực tế ở Đức hiện nay chỉ hơn 62% dân số đã được chủng ngừa ít nhất một mũi.

Tuy nhiên, Hiệp hội Bác sĩ Nhi khoa và Thanh thiếu niên Chuyên nghiệp Đức (BVKJ) đã lên tiếng ủng hộ tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ từ 12 đến 16 tuổi. Theo đại diện của hiệp hội này, đúng là số người trẻ chiếm tỷ lệ thấp, nhưng vì trên thực tế có rất nhiều người lớn không thể tiếp cận được với vaccine nên trẻ em và thanh thiếu niên vẫn là thành phần rất quan trọng, bởi vì không ai biết chính xác thực sự cần tiêm cho bao nhiêu người để đạt được miễn dịch cộng đồng.

Giáo sư Karina Top, nhà nghiên cứu về vaccine và dịch tễ học tại Đại học Dalhousie của Canada, cho biết việc đạt được miễn dịch cộng đồng sẽ phụ thuộc “vào việc tiêm chủng cho người lớn và tôi biết rằng có nhiều quốc gia lo ngại rằng nhiều người lớn không sẵn sàng tiêm chủng”. Đó là lý do để bà cho rằng tiêm chủng cho trẻ em và thanh thiếu niên là quan trọng hơn bao giờ hết.

Trẻ em và thanh thiếu niên có nguy cơ mắc COVID-19 tương tự như người lớn không?

Thật sai lầm khi nghĩ rằng trẻ em và thanh thiếu niên ít có khả năng mắc bệnh nghiêm trọng do COVID-19. Tuy nhiên Viện Robert Koch (RKI) – cơ quan kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh của Đức – cho biết phần lớn trẻ em bị nhiễm bệnh chỉ có các triệu chứng nhẹ hoặc không triệu chứng.

Một nghiên cứu của Ý từ năm 2020 cho thấy thanh thiếu niên dưới 18 tuổi có ít nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng hơn. Cụ thể, trong số 3.836 trẻ em và thanh thiếu niên bị nhiễm COVID-19, chỉ có 4,3% bị ốm nặng, với 4 trường hợp tử vong. Các bác sĩ tim mạch trên thế giới nói rằng từ 0,6% đến 2% trẻ em mắc COVID-19 cần được điều trị tại các đơn vị chăm sóc đặc biệt. Trong một số trường hợp rất hiếm hoi, trẻ em và thanh thiếu niên có thể bị suy tim vì bệnh này.

Viện Nhi khoa Mỹ báo cáo rằng kể từ khi đại dịch bắt đầu, ít nhất 4,2 triệu trẻ em ở nước này đã có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 (tính đến ngày 29/7/2021). Trong số đó có 0,1% đến 1,9% phải nhập viện. Tổng cộng có khoảng 0,03% trẻ em tử vong liên quan đến COVID-19, mặc dù chỉ có 2/3 số bang của Mỹ cung cấp dữ liệu.

Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Liên bang Đức (BMBF) cũng lưu ý rằng trẻ em có khả năng nhiễm virus giống như người lớn, nhưng ít có khả năng bị bệnh hơn. Theo họ, “sự khác biệt phụ thuộc vào độ tuổi này đã được quan sát thấy đối với các bệnh truyền nhiễm khác và có liên quan đến hệ miễn dịch của trẻ em và thanh thiếu niên phản ứng khác với hệ miễn dịch của người lớn”. Nhìn chung, hệ miễn dịch của con người trở nên kém hiệu quả hơn khi cơ thể già đi. Các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu xem liệu điều này có đúng với COVID-19 hay không.

Đồng thời, một nghiên cứu của RKI cho thấy 11% trẻ em gái và 16% trẻ em trai dưới 17 tuổi ở Đức mắc bệnh mãn tính, có thể khiến tình trạng bệnh nặng hơn nếu mắc phải COVID-19. Do vậy việc tiêm vaccine cho lứa tuổi này là nhằm mục đích bảo vệ bản thân trẻ chứ không chỉ là xây dựng miễn dịch cộng đồng.

Chế độ tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em có giống như người lớn không?

Cho tới nay có rất ít nghiên cứu được thực hiện để tìm hiểu ảnh hưởng của vaccine COVID-19 đối với trẻ em và thanh thiếu niên, vì vaccine thường chỉ được thử nghiệm trên người lớn.

Cơ quan Dược phẩm Châu Âu đã phê duyệt vắc xin BioNTech-Pfizer cho trẻ em từ 12 đến 15 tuổi dựa trên một nghiên cứu ở trẻ em trong độ tuổi này. Theo báo cáo, trong số khoảng 1.000 trẻ được chủng ngừa thì không có trường hợp nào mắc bệnh COVID-19, còn trong nhóm đối chứng được tiêm giả dược thì có 16 trẻ đã mắc bệnh.

Canada và Mỹ đã phê duyệt vaccine BioNTech-Pfizer cho trẻ em từ 12 đến 15 tuổi dựa trên một nghiên cứu trên 2.260 trẻ ở độ tuổi này, trong đó có 1.131 trẻ đã được tiêm ngừa. BioNTech-Pfizer cho biết vaccine đã chứng minh hiệu quả 100% ở nhóm tuổi này, tức là hiệu quả cao hơn bất kỳ nhóm tuổi nào khác.

Mặc dù số lượng trẻ em tham gia vào các nghiên cứu trên không nhiều nhưng theo nhà nghiên cứu vaccine Karina Top thì điều đó là phù hợp vì chúng ta đã có rất nhiều dữ liệu và kinh nghiệm với độ tuổi từ 16 trở lên thông qua các nghiên cứu lớn trước đây. “Đã có hơn 100 triệu liều vaccine Pfizer được tiêm trên khắp thế giới, và chúng ta có dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn của vaccine đó ở những người đó”. Theo bà, những kết quả tương tự đối với độ tuổi từ 16 đến 25 có thể mở rộng để áp dụng cho độ tuổi từ 12 đến 15.

Nhưng Karina Top cho rằng cẩn thận vẫn hơn: “Chúng ta luôn phải tiếp tục theo dõi tính an toàn của vaccine sau khi chúng được chấp thuận sử dụng trong dân số, bởi vì ngay cả với 30.000 người trong một nghiên cứu thì bạn cũng không thể phát hiện ra những tác dụng ngoại ý rất hiếm gặp xảy ra ở 1/100.000 hoặc một phần triệu.”

Bác sĩ nhi khoa người Đức Axel Gerschlauer cũng đồng ý rằng vaccine được sản xuất cho người lớn chưa chắc đã phù hợp với trẻ em. Chẳng hạn như bệnh uốn ván, trẻ sơ sinh được tiêm loại vaccine đã sửa đổi khác với vaccine dành cho trẻ em và thanh thiếu niên. Đôi khi các nhóm tuổi khác nhau lại được tiêm liều lượng khác nhau, chẳng hạn như “người dưới 14 tuổi có thể nhận được hai liều vaccine HPV, ít nhất là ở Canada; nhưng những người từ 15 tuổi trở lên cần tiêm liều thứ ba vì phản ứng của họ không mạnh bằng,” nhà nghiên cứu Karina Top cho biết.

Theo các chuyên gia, hệ miễn dịch của trẻ em phản ứng khác với hệ miễn dịch của thanh thiếu niên và người lớn khi được tiêm vaccine, do đó việc tìm ra liều vaccine an toàn và hiệu quả nhất là điều cần thiết. BioNTech-Pfizer và Moderna hiện đang tiến hành các nghiên cứu với trẻ em từ 6 đến 11 tuổi, còn AstraZeneca đang thử nghiệm vaccine của mình trên trẻ nhỏ, nhưng vẫn chưa có kết quả.

Vậy tóm lại có nên tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ em hay không?

Bên cạnh các dữ liệu và ý kiến của ​​chuyên gia thì đây vẫn là quyết định cá nhân và cần được thảo luận với bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ nhi khoa để đánh giá chính xác. Trong từng trường hợp cụ thể, các bác sĩ có thể cân nhắc lợi ích cũng như nguy cơ đối với trẻ và đưa ra khuyến cáo phù hợp.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID-19 có thể gây ra 11 triệu chứng rất kỳ lạ này – Bạn đã biết chưa?
• Vaccine COVID-19 có cần tiêm mũi thứ 3 tăng cường ngay bây giờ?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Biến thể C.1.2 là gì?

Một biến thể mới của virus gây bệnh COVID-19 được phát hiện ở Nam Phi đã khiến các chuyên gia y tế đặc biệt chú ý. Biến thể này được đặt tên là C.1.2 và gây xôn xao trong giới khoa học vì nó sở hữu những đột biến trong bộ gene tương tự như những đột biến từng được phát hiện trong các biến thể đáng lo ngại đã biết như Delta.

Cảnh báo về dòng virus C.1.2 đã được Viện Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm ở Nam Phi đưa ra vào ngày 30/8 vừa qua, trong đó nói rằng nó đã được phát hiện ở tất cả các tỉnh trong cả nước, nhưng với tỷ lệ tương đối thấp. Cụ thể, C.1.2 được phát hiện lần đầu tiên vào tháng 5/2021, sau đó đã có mặt ở phần lớn các tỉnh của Nam Phi và cũng xuất hiện ở 7 quốc gia khác rải rác trên thế giới bao gồm châu Phi, châu Á, châu Âu và châu Úc.

Mặc dù chiếm tỷ lệ thấp trong dân số nói chung nhưng dòng C.1.2 đã thu hút sự chú ý của các nhà khoa học vì nó sở hữu các đột biến trong bộ gene tương tự như những đột biến có trong các biến thể đáng quan tâm và đáng lo ngại khác – chẳng hạn như Delta – và còn có thêm một số đột biến bổ sung.

Vậy chúng ta đã biết gì về biến thể mới này, và nên lo lắng đến mức độ nào?

C.1.2 có phải là biến thể “đáng quan tâm” hoặc “đáng lo ngại”?

Hiện nay thì chưa. Viện Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm của Nam Phi đang tiếp tục theo dõi tần suất của C.1.2 và tìm hiểu xem nó hoạt động như thế nào. Các thử nghiệm vẫn đang được tiến hành để đánh giá xem các đột biến mà nó sở hữu có ảnh hưởng thế nào đối với khả năng lây nhiễm và kháng vaccine. Cho đến nay, dòng virus mới này vẫn chưa đáp ứng các tiêu chí của WHO để được gọi là “biến thể đáng quan tâm” hoặc “biến thể đáng lo ngại”.

Các biến thể đáng lo ngại – chẳng hạn như Delta – là những biến thể đã được xác định có khả năng lây truyền cao hơn, độc lực mạnh hơn hoặc thay đổi tình trạng bệnh lâm sàng của người mắc phải, đồng thời làm giảm hiệu quả của các biện pháp xã hội và y tế cộng đồng.

Còn các biến thể đáng quan tâm là những biến thể đã được chứng minh gây ra sự lây truyền thành nhiều cụm trong cộng đồng và đã được phát hiện ở nhiều quốc gia, nhưng chưa nhất thiết được chứng minh là có độc lực cao hơn hoặc dễ lây lan hơn.

Nếu C.1.2 chưa phải là biến thể đáng quan tâm thì tại sao cơ quan y tế lại đưa ra cảnh báo?

Nguyên nhân là vì C.1.2 chứa các đột biến quan trọng có trong các biến thể khác đã trở thành biến thể đáng quan tâm hoặc đáng lo ngại.

Tiến sĩ Megan Steain, chuyên gia về virus và các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Central Clinical ở Sydney (Úc), cho biết: “Bất cứ khi nào chúng ta thấy những đột biến cụ thể đó xuất hiện, chúng ta sẽ muốn theo dõi biến thể đó để xem nó sẽ làm gì. Những đột biến này có thể ảnh hưởng đến những thứ như liệu nó có né tránh phản ứng miễn dịch hay lây truyền nhanh hơn hay không”.

Ví dụ như Delta: nó sở hữu một số đột biến cho phép nhân lên nhanh hơn và xâm nhập vào các tế bào của cơ thể người hiệu quả hơn. Các nhà khoa học gọi đó là sự liên kết, tức quá trình virus bám dính và gắn vào thụ thể của tế bào chủ để cho phép các thành phần của nó xâm nhập vào bên trong tế bào. Sau đó dường như chúng cũng nhân lên nhanh hơn, tạo ra nhiều virus mới trong khoảng thời gian ngắn hơn.

Theo tiến sĩ Steain, chúng ta sẽ phải chờ một thời gian để các nhà khoa học xác định xem liệu dòng virus mới C.1.2 có thực sự “ưu việt” hơn các chủng khác hay không. Những thử nghiệm và nghiên cứu như vậy tốn khá nhiều thời gian, và còn rất nhiều việc cần làm phía trước.

Mặc dù C.1.2 có chứa một vài đột biến quan trọng đã từng khiến cho các biến thể khác dễ lây nhiễm hơn, nhưng thường thì các đột biến sẽ kết hợp với nhau và tổng hợp lại có thể khiến cho virus mạnh lên hoặc yếu đi.

C.1.2 có thể tự biến mất không?

Có khả năng như vậy. Các biến thể của virus vẫn liên tục xuất hiện và nhiều biến thể trong số chúng rất “mong manh” đến mức tự biến mất trước khi có thể trở thành vấn đề thực sự nghiêm trọng. Chỉ có một số ít thể đột biến sống sót được sau những thay đổi và tiếp tục sinh sôi phát triển lấn át các chủng virus cũ, đó chính là những gì chúng ta đã thấy với Delta.

Theo tiến sĩ Steain, C.1.2 sẽ phải thích nghi thật tốt và lây lan thật nhanh thì mới có thể cạnh tranh được với Delta ở thời điểm hiện tại. Bà cho rằng có rất nhiều khả năng biến thể này sẽ tự mất đi, và tỷ lệ hiện nay của nó thực sự rất thấp.

Chúng ta đã thấy điều này với biến thể Beta và các biến thể đáng lo ngại khác. Ban đầu chúng gây ra vấn đề khá nghiêm trọng, thậm chí có những khu vực mà chúng lây truyền và lan rộng nhanh chóng. Nhưng sau đó chúng lại không duy trì được lâu và bị thay thế bởi các biến thể khác thích nghi tốt hơn. Nói cách khác, chúng bị đào thải một cách tự nhiên.

“Điều đó vẫn có thể dễ dàng xảy ra với C.1.2,” tiến sĩ Steain nhận xét.

Liệu vaccine có hiệu quả với C.1.2 không?

Theo tiến sĩ Steain, chúng ta có thể phỏng đoán dựa trên hiểu biết về một số đột biến mà C.1.2 sở hữu tương tự các biến thể khác như Beta hay Delta, tức là hiệu quả của vaccine có thể sẽ giảm đi một chút. Nhưng đó vẫn chỉ là suy đoán cho đến khi chúng ta thực hiện những thử nghiệm trên thực tế.

“Chúng ta phải luôn nhớ rằng vaccine cho đến nay có vẻ vẫn đang thực sự rất tốt trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng nặng, nhập viện và tử vong do các biến thể,” tiến sĩ Steain nhấn mạnh và cho rằng không cần phải hoảng sợ. “Tuy nhiên điều quan trọng là phải theo dõi các biến thể khác đang có hiện nay và xem chúng diễn biến như thế nào.”

Viện Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm của Nam Phi cho biết họ đang thận trọng về những tác động của dòng virus mới này, đồng thời đang thu thập thêm dữ liệu để hiểu rõ hơn. “Dựa trên sự hiểu biết của chúng tôi về các đột biến trong biến thể này, chúng tôi nghi ngờ rằng nó có thể tránh được một phần phản ứng miễn dịch, nhưng bất chấp điều này, vaccine vẫn sẽ cung cấp mức độ bảo vệ cao chống nhập viện và tử vong”.

Biến thể Mu là gì?

Một biến thể của virus SARS-CoV-2 được đặt tên là “Mu” hay B.1.621 đã được WHO xác định là “biến thể đáng quan tâm” vào đầu tuần này và sẽ được theo dõi sát khi các ca bệnh do nó gây ra đang tiếp tục xuất hiện trên khắp thế giới. Đây là biến thể thứ 5 đang được WHO theo dõi.

Biến thể Mu lần đầu tiên được phát hiện ở Colombia vào tháng 1 năm 2021, và hiện nay các ca bệnh tại đây vẫn tiếp tục gia tăng. Cho đến nay WHO đã phát hiện biến thể này có mặt ở hơn 40 quốc gia, trong số đó có Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ecuador, Canada và một số nước châu Âu.

Theo Tổ chức Sáng kiến ​​Toàn cầu về Chia sẻ Tất cả Dữ liệu Cúm (GISAID), cho đến nay đã có khoảng 2.000 trường hợp nhiễm biến thể Mu được xác định ở Mỹ, là nước có cơ sở dữ liệu lớn nhất về trình tự bộ gene của các chủng virus mới trên thế giới. Hầu hết các trường hợp này phân bố ở các bang California, Florida, Texas và New York.

Tuy nhiên Mu không phải là “mối đe dọa tức thời ngay bây giờ” ở Mỹ, theo lời chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm Anthony S. Fauci trong một cuộc họp báo hôm thứ Năm ngày 02/9. Ông nói rằng mặc dù chính phủ đang “theo dõi rất kỹ” nhưng biến thể này chưa hề có dấu hiệu chiếm ưu thế khi mà Delta vẫn là thủ phạm gây ra hơn 99% số ca nhiễm COVID-19 của cả nước Mỹ.

Mu vẫn chưa được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC) cảnh báo là một biến thể đáng quan tâm hoặc đáng lo ngại. Trong khi đó Bộ Y tế Công cộng California vào ngày 02/9 cho biết đến nay đã có 348 ca mắc liên quan đến Mu được phát hiện ở bang này, và họ sẽ tiếp tục “theo dõi tất cả các biến thể lưu hành tại bang”.

Các báo cáo về Mu đã gây chú ý trên khắp thế giới. Hồi cuối tháng 7, một hãng tin ở bang Florida đã báo cáo rằng 10% các mẫu được giải trình tự tại Đại học Miami là biến thể Mu. Đến đầu tháng 8, hãng Reuters đưa tin rằng 7 người được tiêm vaccine đầy đủ trong một viện dưỡng lão ở Bỉ đã tử vong vì biến thể Mu bùng phát. Tuy nhiên đó chỉ là vài thông tin thoáng qua, chưa đủ để đánh giá rõ ràng về biến thể mới này.

Vì sao biến thể Mu được WHO xếp vào nhóm “đáng quan tâm”?

Câu hỏi quan trọng là liệu Mu có khả năng lây truyền cao hơn so với biến thể hiện đang chiếm ưu thế là Delta, và liệu nó có thể gây ra bệnh nặng hơn hay không.

Mu sở hữu một đột biến tên là P681H, lần đầu tiên được phát hiện trong biến thể Alpha, có khả năng giúp virus lây truyền nhanh hơn. Tuy nhiên kết quả này vẫn đang trong quá trình xem xét thẩm định, tức là đang được các nhà khoa học đánh giá độ chính xác. Hiện nay chúng ta chưa thể chắc chắn về tác động của P681H đối với đặc tính của virus.

Mu cũng sở hữu các đột biến E484K và K417N, có liên quan đến khả năng trốn tránh kháng thể, và có nhiều bằng chứng vững chắc khẳng định điều đó. Những đột biến này cũng xuất hiện trong biến thể Beta, do đó Mu có thể sẽ giống như Beta và khiến cho một số loại vaccine trở nên kém hiệu quả hơn.

Ngoài ra Mu cũng có các đột biến khác – chẳng hạn như R346K và Y144T – mà tác động của chúng là chưa rõ, do đó cần phải nghiên cứu thêm.

Biến thể Mu có dễ lây lan hơn không?

Paul Cardenas, giáo sư về bệnh truyền nhiễm và di truyền tại Đại học San Francisco de Quito ở Ecuador, đã nghiên cứu biến thể Mu và nói rằng bằng chứng hiện tại cho thấy nó có khả năng “dễ lây truyền hơn” so với chủng virus ban đầu. Ông cho biết: “Mu đã có thể vượt qua Gamma và Alpha ở hầu hết các vùng của Ecuador và Colombia.”

Tuy nhiên theo giáo sư Cardenas vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy mọi người nên lo lắng hơn, vì những biến thể mới như vậy vẫn liên tục xuất hiện và cần phải theo dõi nhiều hơn nữa.

Vaccine COVID-19 có còn hiệu quả với biến thể Mu không?

Hiện nay vẫn chưa rõ mức độ hiệu quả của vaccine đối với biến thể này. Trong một phát biểu vào ngày 31/8 vừa qua, WHO cho biết “biến thể Mu có một tập hợp các đột biến cho thấy tiềm ẩn khả năng thoát khỏi hệ miễn dịch”, làm dấy lên lo ngại rằng nó có thể kháng vaccine tốt hơn các biến thể khác. “Nhưng điều này cần được xác nhận bởi các nghiên cứu sâu hơn,” WHO cho biết.

Tiến sĩ Anthony Fauci nói rằng mặc dù dữ liệu từ phòng thí nghiệm cho thấy biến thể Mu có thể tránh được một số kháng thể nhất định – trong đó có các kháng thể được tạo ra sau khi tiêm vaccine – nhưng hiện tại vẫn thiếu dữ liệu lâm sàng và các nghiên cứu khác trên người để kết luận rõ ràng. Ông nhấn mạnh rằng: nhìn chung vaccine vẫn có hiệu quả và là biện pháp bảo vệ tốt nhất chống lại COVID-19.

Hãng sản xuất vaccine Pfizer cho biết họ đang nghiên cứu biến thể Mu và dự kiến ​​sẽ sớm chia sẻ dữ liệu với các cơ quan truyền thông. Người phát ngôn Kit Longley của Pfizer cho biết: cho đến nay, cả dữ liệu thực tế và các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đều không thấy bằng chứng rằng các biến thể đáng lo ngại có thể thường xuyên thoát khỏi tác dụng của vaccine.

Trong khi đó đại diện từ các nhà sản xuất vaccine khác là Moderna, Johnson & Johnson và AstraZeneca vẫn chưa đưa ra bình luận về biến thể Mu. Một nghiên cứu ở Rome (Ý) cho thấy vaccine Pfizer – BioNTech kém hiệu quả hơn đối với Mu khi thử trong phòng thí nghiệm. Mặc dù vậy, nghiên cứu vẫn cho rằng khả năng bảo vệ của vaccine chống lại biến thể này là rất mạnh mẽ.

Tiếp theo sẽ là gì?

Mu là biến thể đáng quan tâm thứ 5 đang được WHO theo dõi. Nó vẫn chưa được đưa vào danh sách các biến thể đáng lo ngại hiện nay bao gồm Delta đang hoành hành khắp thế giới cùng với các biến thể Alpha, Beta và Gamma được WHO công nhận là có khả năng lây truyền hoặc độc tính cao hơn.

Hầu hết các loại virus đều biến đổi theo thời gian, trong đó đa số đột biến rất ít hoặc không hề ảnh hưởng đến đặc tính của chúng, nhưng một số đột biến khác có thể thay đổi mức độ lây lan, khả năng gây bệnh của virus hoặc hiệu quả của vaccine và các loại thuốc khác chống lại chúng.

Hiện tại WHO cho biết cần có nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ các đặc điểm của biến thể Mu và sẽ theo dõi cách nó tương tác với các biến thể khác, đặc biệt là Delta.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID-19 có thể gây ra 11 triệu chứng rất kỳ lạ này – Bạn đã biết chưa?
• Biến thể Lambda là gì? Nó có thể làm đại dịch COVID-19 nghiêm trọng hơn không?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin bổ ích cho cuộc sống bạn nhé!

Kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát cho đến nay, tất cả chúng ta đều đã biết các triệu chứng phổ biến cần chú ý như sốt, ho khan, mệt mỏi, v.v. Nhưng trên thực tế virus SARS-CoV-2 không chỉ trú ngụ ở đường hô hấp mà còn tấn công toàn bộ cơ thể, do đó có thể gây ra một loạt các triệu chứng rất đáng ngạc nhiên ở các cơ quan khác ngoài hệ hô hấp.

Điều đặc biệt nữa là những triệu chứng này rất ít được mọi người nhắc đến, nhưng đôi khi chúng lại là dấu hiệu duy nhất biểu hiện ra ngoài khi cơ thể bị nhiễm virus. Vậy đó là những triệu chứng gì? Hãy cùng khám phá ngay sau đây nhé!

1. Tiêu chảy và nôn ói

Nghĩ thôi đã thấy khó chịu, và rất ít khi được nói đến, nhưng các triệu chứng tiêu hóa thực ra lại là dấu hiệu phổ biến của COVID-19. Thậm chí đó có thể là dấu hiệu ban đầu hoặc duy nhất cho thấy một người đang bị nhiễm bệnh, chẳng hạn như trường hợp của một y tá người Úc đã được chẩn đoán mắc COVID-19 hồi tháng 8/2020 sau khi bị đau bụng, khiến cho chính phủ phải kêu gọi người dân nhận thức được dấu hiệu nguy hiểm tiềm ẩn này.

Nghiên cứu tại tâm dịch ban đầu là Vũ Hán (Trung Quốc) cho thấy có khoảng 50% bệnh nhân COVID-19 gặp các triệu chứng tiêu hóa như tiêu chảy, nôn ói hoặc đau bụng. Như vậy đây là các dấu hiệu không hề hiếm gặp chút nào.

2. Sưng tinh hoàn

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học Cấp cứu Mỹ tháng 9/2020 cho biết một người đàn ông 37 tuổi ở San Antonio (bang Texas) đã bị sưng và đau tinh hoàn 3 ngày sau khi được chẩn đoán mắc COVID-19.

Các nhà nghiên cứu viết rằng “một số biến chứng sinh dục đã được báo cáo” với COVID-19, trong đó có cả vấn đề về đông máu có thể gây ra sự cương cứng kéo dài và đau đớn ở nam giới.

3. Rụng tóc

Triệu chứng rất phiền toái này của COVID-19 đã được phát hiện bởi nữ diễn viên Alyssa Milano khi cô đăng một bức ảnh cho thấy tình trạng rụng tóc của chính mình sau khi nhiễm virus trên mạng xã hội.

Các chuyên gia cho biết chứng rụng tóc này xảy ra trên khắp đầu và được gọi là telogen effluvium, nguyên nhân có thể do căng thẳng, sốt hoặc mắc bệnh. Rất may là hiện tượng này chỉ thoáng qua tạm thời mà thôi.

4. Ù tai

Virus SARS-CoV-2 có thể gây chóng mặt, hoa mắt và ù tai, hoặc cảm giác như có tiếng chuông ngân trong tai. Đặc biệt là các triệu chứng này có thể kéo dài.

Theo Hội Hưu trí Mỹ (AARP), “các nhà nghiên cứu đang xem xét mối liên hệ có thể có giữa COVID-19 và mất thính giác. Thường thì những vấn đề này – trong đó có ù tai hoặc tiếng chuông trong tai – vẫn tồn tại ngay cả sau khi các triệu chứng khác của bệnh đã thuyên giảm.”

5. Nhạy cảm với ánh nắng mặt trời

Tiến sĩ Margot Gage, chuyên gia dịch tễ học ở Texas (Mỹ), đã kể lại với hãng tin NPR về cuộc chiến kéo dài 6 tháng của chính cô với COVID-19. Cô cho biết đã xuất hiện một số triệu chứng không có trong danh sách chính thức của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC), một trong số đó là nhạy cảm với ánh nắng mặt trời.

Tiến sĩ Gage kể lại: “Ra nắng đối với tôi thực sự rất kiệt sức, giống như tôi bị dị ứng với ánh nắng mặt trời, kiểu như vậy.”

6. Các vấn đề về mắt và thị lực

Theo thông tin của trung tâm y tế Mayo Clinic (Mỹ) thì COVID-19 có thể gây ra các vấn đề về mắt như mạch máu đỏ giãn to, mí mắt sưng, chảy nhiều nước mắt và tăng tiết dịch. Nhạy cảm với ánh sáng và kích ứng cũng có thể xảy ra, những triệu chứng này thường xuất hiện ở người bị COVID-19 mức độ nặng.

7. Thay đổi trên da

Có thể bạn đã nghe nói về triệu chứng “ngón chân COVID”, đó là tình trạng ngón chân bị sưng đỏ và đau xuất hiện ở nhiều bệnh nhân trong đại dịch này. Mayo Clinic cho biết: “Những người trẻ tuổi bị COVID-19 ít nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện các tổn thương đau, ngứa trên bàn tay và bàn chân của họ giống như bệnh cước – một tình trạng da bị viêm”, và triệu chứng này thường kéo dài khoảng 12 ngày.

Tuy vậy những bệnh nhân COVID-19 ở mọi lứa tuổi khác nhau đều cho biết họ nhận thấy những thay đổi trên da, chẳng hạn như phát ban đỏ, sẩn, nổi mề đay, hoặc nổi mụn giống như thủy đậu. Theo Nghiên cứu Triệu chứng COVID, những trường hợp như vậy chiếm tỷ lệ tới 20%, tức là rất phổ biến.

Thậm chí các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu này còn đề nghị nên công nhận phát ban trên da là dấu hiệu quan trọng thứ tư của COVID-19, cùng với sốt, ho dai dẳng và mất khứu giác.

8. Các triệu chứng thần kinh

Những người bị COVID-19 thường kể lại rằng họ có cảm giác đầu óc lơ mơ, lú lẫn hoặc mất khả năng tập trung. Nhưng có lẽ vì các triệu chứng này khá mơ hồ hoặc khiến người bệnh mặc cảm nên vẫn chưa được thảo luận nhiều.

Vào tháng 8/2020, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Lancet cho thấy hơn 55% những người mắc COVID-19 xuất hiện các triệu chứng thần kinh sau 3 tháng kể từ thời điểm được chẩn đoán bệnh. Các nhà nghiên cứu cảnh báo COVID-19 có thể gây ra “dịch bệnh tổn thương não”, vì virus dường như có thể gây tình trạng viêm trong não dẫn đến các triệu chứng kéo dài.

9. Viêm khớp sụn sườn

Một số người có triệu chứng COVID-19 kéo dài cho biết họ gặp những cơn đau ngực liên tục giống như đau tim. Thực ra nguyên nhân dẫn đến cảm giác này là do viêm sụn sườn, tức tình trạng viêm của phần sụn nối giữa xương sườn với xương ức.

10. Tưa miệng

Bệnh tưa miệng xảy ra khi một loại nấm men có tên là Candida albicans sinh sôi phát triển tạo thành các mảng trắng dày trên niêm mạc miệng, lưỡi và cổ họng.

Trong một nghiên cứu năm 2020 được thực hiện trên 1.567 bệnh nhân COVID-19, đã có 42 người cho biết họ gặp vấn đề lâu dài với bệnh tưa miệng. Nguyên nhân có thể do virus ức chế hệ thống miễn dịch, từ đó cho phép nấm men – vốn sống tự nhiên trong cơ thể – phát triển tự do mà không bị kiểm soát.

11. Mê sảng

Vào tháng 8/2020, hãng tin NBC News của Mỹ đưa tin rằng các bác sĩ điều trị COVID-19 đã nhận thấy một triệu chứng đáng ngạc nhiên ở những bệnh nhân trẻ tuổi: mê sảng, lú lẫn và giảm nhận thức về môi trường xung quanh. Có tới 40% bệnh nhân nhập viện có thể gặp phải tình trạng này, nhưng thường phổ biến hơn ở những người lớn tuổi. Nguyên nhân có thể là do đặc tính của virus tấn công vào não và gây viêm.

Trên đây là những triệu chứng kỳ lạ nhưng không quá hiếm gặp mà COVID-19 có thể gây ra cho con người. Hãy luôn cảnh giác với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào để phát hiện sớm và chung tay phòng chống dịch COVID-19 bạn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Vaccine COVID-19 có cần tiêm mũi thứ 3 tăng cường ngay bây giờ?
• Biến thể Delta có gì đặc biệt? Vì sao COVID-19 bùng phát dữ dội khi xuất hiện biến thể Delta?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Một số nước đã chuẩn bị tiêm vaccine COVID-19 liều thứ 3

Các quan chức y tế của Mỹ thông báo rằng mũi tiêm tăng cường (mũi thứ 3) ngừa COVID-19 sẽ sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của người dân chỉ ít ngày nữa thôi. Cụ thể, những người ở Mỹ được tiêm đầy đủ vaccine COVID-19 mRNA sẽ đủ điều kiện tiêm liều nhắc lại sau thời điểm tiêm liều thứ hai là 8 tháng.

Chi tiết về kế hoạch này đã được công bố trong cuộc họp báo về COVID-19 của Nhà Trắng vào ngày 18/8, trong bối cảnh biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 đang hoành hành làm tăng cao số ca mắc và số ca nhập viện ở Mỹ, phần lớn là những người chưa được chủng ngừa hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Một thông báo được ký bởi Tiến sĩ Rochelle Walensky (giám đốc CDC), Tiến sĩ Janet Woodcock (quyền Ủy viên FDA – Cơ quan quản lý Thuốc và Dược phẩm Mỹ), Tiến sĩ Anthony Fauci (cố vấn y tế chính của Nhà Trắng), và các nhà lãnh đạo y tế khác của Mỹ đã nói rằng:

“Dữ liệu hiện có cho thấy rất rõ ràng rằng khả năng bảo vệ chống lại sự lây nhiễm SARS-CoV-2 bắt đầu giảm dần theo thời gian sau những liều tiêm chủng ban đầu, và cùng với sự thống trị của biến thể Delta, chúng tôi bắt đầu thấy bằng chứng về việc giảm khả năng bảo vệ khỏi bệnh nhẹ và bệnh trung bình”.

“Dựa trên đánh giá mới nhất của chúng tôi, khả năng bảo vệ hiện tại chống lại bệnh nặng, nhập viện và tử vong có thể giảm trong những tháng tới, đặc biệt là ở những người có nguy cơ cao hơn hoặc đã được tiêm trong các giai đoạn trước của đợt triển khai tiêm chủng”.

Liều vaccine tăng cường sẽ được cung cấp sớm nhất vào khoảng ngày 20 tháng 9. Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao sẽ được ưu tiên tiêm trước, bao gồm những người sống trong cơ sở chăm sóc dài hạn, nhân viên y tế và các nhân viên tuyến đầu khác. Sau đó liều vaccine thứ 3 sẽ được triển khai tương tự như đợt đầu tiên, trong đó những người lớn tuổi có thể sẽ được tiêm sớm hơn.

Một số người bị suy giảm miễn dịch cũng đủ điều kiện để tiêm liều thứ ba, nhưng đối với họ thì không được coi là “liều tăng cường” mà là “liều bổ sung” vì hệ miễn dịch suy yếu không tạo ra phản ứng miễn dịch đủ mạnh sau khi tiêm 2 liều đầu như thông thường.

Nhưng trong lúc các nhà lãnh đạo lên kế hoạch tiêm tăng cường cho người dân ở Mỹ, thì một số chuyên gia lại cảnh báo rằng chưa có nhiều dữ liệu về việc có thực sự cần tiêm mũi thứ 3 hay không. Hơn thế nữa, họ cho rằng yêu cầu cấp thiết bây giờ là phải để dành vaccine cho những người chưa được tiêm ở tất cả mọi nơi trên thế giới, nhất là những nước đang bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì đại dịch.

Mũi tiêm thứ 3 có tác dụng gì trong việc phòng ngừa COVID-19?

Bác sĩ Richard Greenberg, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Kentucky, cho biết hiện nay chưa có đủ dữ liệu để ủng hộ việc triển khai tiêm tăng cường rộng rãi cho người dân ở Mỹ.

Mới đây hãng Pfizer và BioNTech đã gửi dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu cho FDA để xem xét những lợi ích khi tiêm liều vaccine tăng cường của họ. Theo hãng tin CNBC, nghiên cứu này phát hiện ra rằng liều vaccine bổ sung giúp tạo ra “kháng thể trung hòa cao hơn đáng kể” chống lại chủng gốc của virus cũng như các biến thể Beta và Delta.

Tuy nhiên nghiên cứu không chỉ ra liệu mọi người có cần mức kháng thể cao hơn để chống lại bệnh nặng do COVID-19, hay lượng kháng thể hiện có ở thời điểm 8 tháng sau khi tiêm đầy đủ (hoặc lâu hơn nữa) vẫn đủ để bảo vệ khỏi COVID-19.

Theo bác sĩ Greenberg, nghiên cứu này cho thấy sự gia tăng kháng thể khi tiêm liều bổ sung, nhưng ông cho rằng chưa có dữ liệu để chứng minh ý nghĩa trên thực tế.

Lo ngại của các nhà lãnh đạo Mỹ cũng xuất phát một phần từ dữ liệu gần đây của Israel cho thấy có sự suy giảm khả năng bảo vệ do vaccine Pfizer-BioNTech, cụ thể là sự giảm dần hiệu quả của vaccine đối với bệnh nhẹ hoặc bệnh có triệu chứng nói chung và bệnh nặng ở người lớn tuổi.

Theo số liệu của Israel, đối với những người từ 65 tuổi trở lên được tiêm liều thứ hai vào tháng 1 năm nay, hiệu quả của vaccine chống lại bệnh nặng do COVID-19 đã giảm xuống chỉ còn 55%.

Tuy nhiên một số chuyên gia đã chỉ ra rằng dữ liệu này có biên độ sai số lớn, các chuyên gia khác lại cho rằng cần thu thập thêm thông tin – kể cả từ Mỹ – để biết chính xác vaccine có hiệu quả tốt đến đâu.

Dữ liệu trước đó của chính phủ Israel vào tháng 7 cho thấy mức giảm hiệu quả vaccine ít nghiêm trọng hơn, cụ thể là vẫn có hiệu quả 88% đối với nguy cơ nhập viện và 91% đối với bệnh nặng. Nhưng dữ liệu này cho thấy vaccine chỉ có hiệu quả 39% chống lại nhiễm virus và bệnh có triệu chứng.

Điều này trái ngược với một nghiên cứu của Vương quốc Anh được công bố vào tháng 7 trên Tạp chí Y học New England, trong đó phát hiện ra rằng chế độ tiêm hai liều vaccine Pfizer-BioNTech có khả năng bảo vệ khỏi nhiễm virus có triệu chứng do biến thể Delta với hiệu quả là 88%.

Một vài dữ liệu của Mỹ cho thấy rằng vaccine mRNA vẫn duy trì khả năng bảo vệ chống lại bệnh nghiêm trọng do COVID-19, ngay cả khi biến thể Delta đang lưu hành. Một nghiên cứu được CDC công bố ngày 18/8 cho thấy không có sự suy giảm hiệu quả của vaccine trong việc giảm nguy cơ nhập viện do COVID-19 sau khi tiêm 24 tuần.

Một nghiên cứu khác của CDC cho thấy đối với những người sống trong viện dưỡng lão, hiệu quả của vaccine giảm từ 75% (giai đoạn tháng 3 đến tháng 5 năm 2021) xuống còn 53% (giai đoạn tháng 6-7). Hiện chưa có dữ liệu về hiệu quả của vaccine chống lại bệnh nặng ở nhóm người cao tuổi này.

Nguy cơ cao nhất vẫn là những người chưa được tiêm vaccine

Thống kê tại Mỹ cho thấy đang có dấu hiệu gia tăng các ca nhiễm COVID-19 sau khi đã tiêm vaccine đầy đủ (còn được gọi là “ca nhiễm đột phá”) ở một số bang nhất định. Chưa rõ liệu hiện tượng này có xảy ra trên diện rộng hay không, và nguyên nhân là do sự mất dần hiệu quả miễn dịch của vaccine hay là do khả năng lây lan cao hơn của biến thể Delta.

Tuy nhiên trên thực tế chúng ta đều biết vaccine không bao giờ có khả năng bảo vệ 100%, tránh được tất cả mọi sự lây nhiễm. Thay vào đó, chúng được sử dụng chủ yếu để làm giảm số ca mắc bệnh nặng.

Bác sĩ Greenberg nói: “Chúng ta không muốn mọi người bị ốm và phải nhập viện. Đó là công dụng của vaccine – để bảo vệ mọi người khỏi bệnh nặng, khỏi tử vong và khỏi bệnh tật khủng khiếp”. Nếu xét trên phương diện này thì các loại vaccine COVID-19 hiện nay vẫn có hiệu quả, ngay cả đối với biến thể Delta.

Số lượng các ca nhiễm “đột phá” dẫn đến nhập viện hoặc tử vong là rất ít. Tính đến ngày 9 tháng 8, chỉ có hơn 8.000 trường hợp như vậy đã được báo cáo cho CDC. Ngoài ra phần lớn các trường hợp mắc COVID-19 nghiêm trọng và tử vong ở Mỹ là những người chưa được chủng ngừa hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Loại vaccine một liều của Johnson & Johnson (J&J) cũng đã được chứng minh là có hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, kể cả đối với biến thể Delta. Trong một thông báo gần đây, các nhà nghiên cứu Nam Phi đã cho biết rằng mặc dù có nhiều ca nhiễm đột phá nhưng vaccine này vẫn đạt hiệu quả từ 65 đến 66% đối với nguy cơ nhập viện do COVID-19. Khả năng bảo vệ khỏi nguy cơ tử vong thậm chí còn cao hơn: 91 đến 95%.

Tuy nhiên nghiên cứu này không cho biết liệu những người được tiêm vaccine hồi đầu năm có được bảo vệ giống như những người mới tiêm các liều gần đây hay không.

Nhiều quốc gia vẫn đang thiếu vaccine COVID-19

Một số chuyên gia nói rằng với rất ít dữ liệu cho thấy cần phải tiêm mũi thứ 3 ngay bây giờ, thì tốt hơn hết là nên để dành vaccine cho những người chưa được tiêm. Những người này có nguy cơ cao phải nhập viện hoặc tử vong nếu mắc COVID-19, và kể cả khi bản thân họ không có nguy cơ cao thì vẫn có thể dễ dàng lây lan virus cho những người khác.

Dữ liệu của CDC cho thấy trong số những người Mỹ đủ điều kiện để tiêm vaccine thì có đến 30% chưa nhận được dù chỉ một liều. Ngoài ra, trẻ em dưới 12 tuổi cũng chưa đủ điều kiện để chủng ngừa. Do vậy mục tiêu bây giờ là tăng tỷ lệ tiêm chủng trong cộng đồng để làm giảm nguy cơ lây nhiễm cho tất cả mọi người.

Tiến sĩ Ellie Murray, chuyên gia dịch tễ học tại Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Boston, đã đăng trên Twitter: “Hãy tiêm liều tăng cường nếu bạn có hệ miễn dịch bị tổn hại nghiêm trọng, là bệnh nhân ghép tạng hoặc là người rất cao tuổi. Còn nếu không phải thì bạn sẽ giảm thiểu rủi ro của mình nhiều hơn bằng cách thuyết phục những người hàng xóm của bạn tiêm liều đầu tiên và thứ hai [vaccine mRNA] hoặc một liều của J&J.”

Việc tiêm liều thứ 3 cũng đặt ra các vấn đề về công bằng toàn cầu. Theo báo cáo của tổ chức Kaiser Family Foundation, ở các nước thu nhập cao có tới 51% người dân đã nhận được ít nhất một liều vaccine, trong khi tỷ lệ này chỉ là 1% ở các nước thu nhập thấp.

Đầu tháng 8, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã kêu gọi các nước giàu dừng việc tổ chức tiêm liều tăng cường để thế giới có cơ hội cung cấp vaccine cho ít nhất 10% dân số ở tất cả các quốc gia vào cuối tháng 9.

Bác sĩ Greenberg nói: “Tôi hơi lo lắng rằng có rất nhiều người trên thế giới cần vaccine”, và theo ông đó là thực tế mà chúng ta cần quan tâm trước khi tính đến việc chuyển sang chiến lược mới là tiêm tăng cường mũi thứ 3.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Vaccine COVID-19 của Moderna có thể bảo vệ chống lại biến thể Delta
• Vaccine COVID-19 có còn hiệu quả khi virus Corona liên tục biến đổi?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

“Shipper quân đội”: Khi bộ đội đi chợ giúp dân

Thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện siết chặt giãn cách xã hội thêm 14 ngày, cách ly đến từng hộ gia đình, yêu cầu người dân không ra đường để phòng tránh lây lan dịch bệnh Covid-19. Và để giải quyết vấn đề mua sắm các nhu yếu phẩm cần thiết, thành phố đã có sáng kiến để quân nhân, bộ đội đi chợ giúp dân.

Đầu tiên UBND phường sẽ lập danh sách mua thực phẩm theo combo cho các hộ dân trong khu vực. Các gia đình sẽ lựa chọn và đăng ký combo theo nhu cầu của gia đình mình với mẫu có sẵn được phát đến từng nhà. Ngày hôm sau, mỗi tổ sẽ có người của xã, đại diện tổ dân phố và chiến sĩ quân đội đi cùng để thu nhận phiếu đi chợ, thu tiền.

Kết hợp với đó, các tổ này còn tuyên truyền cho người dân hiểu và chấp hành chỉ thị giãn cách xã hội phòng chống dịch bệnh, đồng thời phát mẫu test nhanh, hướng dẫn người dân cách lấy mẫu xét nghiệm Covid-19.

Và trong những ngày đầu ra quân đi chợ hộ dân, các chiến sĩ quân đội đã gây ấn tượng mạnh mẽ cho nhân dân cả nước bởi tác phong quân đội nghiêm túc, nhanh nhẹn cùng sự nhiệt tình, hết lòng vì người dân. Những chiến sĩ bộ đội không chỉ đi chợ, đi siêu thị mua sắm nhu yếu phẩm mà còn chạy xe, luồn lách qua từng con hẻm nhỏ để mang hàng trao tận tay từng hộ gia đình.

Với sự ra quân của lực lượng quân đội, việc mua sắm, cung ứng lương thực, thực phẩm cho người dân đã được giải quyết nhanh chóng và hiệu quả hơn rất nhiều mà vẫn đảm bảo việc phòng dịch tối đa.

Chùm ảnh hài hước về việc bộ đội đi chợ hộ dân

Cư dân mạng trong mùa giãn cách đã rảnh nay còn rảnh hơn, ngồi cập nhật tình hình của các “shipper quân đội” và nhanh chóng chế ra những chùm ảnh hài hước, đáng yêu trong vòng một nốt nhạc.

Những câu chuyện hài hước được thể hiện qua nét vẽ ngộ nghĩnh, đáng yêu về các chú bộ đội cũng như sự yêu mến, biết ơn của người dân đã mang đến tiếng cười cũng như truyền động lực, niềm tin và sự lạc quan cho nhân dân cả nước trong những ngày căng mình chống dịch này.

Đố anh tìm được em

Một “đặc sản” nổi bật, đặc trưng nhất của Sài Gòn chính là những con hẻm sâu tít tắp cùng những địa chỉ nhà giống như tọa độ hàng hải dài hàng chục số, nhìn mà muốn say sóng. Thế nên các “shipper quân đội” khi giao hàng đến nhà cho người dân đã gặp phải tình huống “toát mồ hôi hột” khi đọc địa chỉ nhà.

Khi các chị em nghe tin “shipper quân đội đến”

Nếu bạn đã xem bộ phim Hậu Duệ Mặt Trời từng làm mưa làm gió trên các mạng xã hội thì bạn sẽ hiểu được phần nào tâm lý của các chị em khi nghe tin sẽ có các anh bộ đội mặc quân phục ship hàng đến tận cửa nhà mình.

Thế là chẳng để cư dân mạng chờ lâu, những bộ ảnh thể hiện rõ nét trạng thái của các chị em gái trong ngày chờ lấy lương thực đã được “điều chế” ngay và luôn, mang đến tiếng cười và sự thích thú cho tất cả mọi người. Mà biết đâu được đấy, trong những ngày ship hàng này, lại có chị em nào được “ship người yêu” đến tận cửa thì sao.

Anh chỉ cần gõ cửa, hôn lễ chúng mình cứ để em lo, hết cách ly mình tổ chức liền nha anh.

• Sang chấn vì group “Ghét cha mẹ” gần 5K thành viên: Chửi mắng, nguyền rủa cha mẹ
• Tránh bị COVID “dí” bằng những việc đơn giản mà cần thiết giúp nâng cao sức khỏe và tự cách ly tốt trong mùa dịch
• Biến thể Lambda là gì? Đại dịch COVID-19 liệu có chuyển hướng do biến thể này?
• Quá stress trong mùa dịch COVID-19? Thử ngay 10 cách giải tỏa đơn giản mà cực vui này nhé!

Trong suốt đại dịch COVID-19, virus SARS-CoV-2 đã sinh ra vô số đột biến: từ biến thể Alpha từng thống trị giai đoạn đầu cho đến chủng Delta đang hoành hành hiện nay.

Nhưng các nhà khoa học giờ đây đã phát hiện thêm một biến thể mới được đặt tên theo thứ tự bảng chữ cái Hy Lạp là Lambda. Câu hỏi là: liệu biến thể này có mang những đặc điểm nguy hiểm khiến cho đại dịch chuyển sang một hướng mới hay không?

Hiện tại Lambda là một “biến thể đáng quan tâm”

Tiến sĩ Benjamin Pinsky, giám đốc Phòng thí nghiệm Virus Lâm sàng tại Đại học Stanford (Mỹ), cho biết: biến thể Lambda được phát hiện lần đầu tiên ở Peru và hiện nay rất đáng quan tâm vì đã lan rộng ở Nam Mỹ. Tuy nhiên ông cũng nói rằng “hiện tại chúng ta vẫn chưa biết liệu đây có phải là thứ sẽ thay thế Delta hay không”.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mặc dù ngày càng được mọi người biết đến và chú ý nhiều hơn nhưng Lambda chưa được coi là một biến thể “đáng lo ngại” – thuật ngữ đã được dùng để gọi các chủng Alpha, Beta, Gamma và Delta. Thay vì vậy, Lambda đang ở cấp độ thấp hơn được gọi là biến thể “đáng quan tâm” – tức là WHO cho rằng cần phải theo dõi nhưng hiện tại ít gây lo ngại.

Điều đó không có nghĩa là Lambda ít quan trọng hơn dù xét trên khía cạnh nào đi nữa, theo chuyên gia Maria Van Kerkhove, trưởng nhóm kỹ thuật của WHO về COVID-19 cho biết. Đó là vấn đề mà WHO đang tích cực thảo luận và cố gắng thu thập thêm thông tin từ tất cả các nguồn hiện có.

Theo Van Kerkhove, biến thể Lambda chứa một số đột biến trong protein gai, có một số chỗ mất axit amin và có vài đặc điểm đáng chú ý, vì bất kỳ thay đổi nào của virus đều có khả năng ảnh hưởng đến tác dụng của vaccine.

Cho đến nay, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC) chưa gọi Lambda là một biến thể đáng quan tâm hay đáng lo ngại ở Mỹ, và các trường hợp nhiễm Lambda không được theo dõi công khai trên trang web của cơ quan này.

Biến thể Lambda có đặc điểm gì khác so với các biến thể còn lại?

Theo tiến sĩ Pinsky, một trong những lý do khiến Lambda gây chú ý là nó mang một đột biến được gọi là L452Q, tương tự như một đột biến có tên L452R đã được tìm thấy trong biến thể Delta và “biến thể California”, hay còn gọi là biến thể Epsilon. Khi tiếp xúc với hệ miễn dịch của người đã tiêm vaccine COVID-19, sự hiện diện của đột biến L452R đã được chứng minh là làm giảm 3 lần hiệu quả của các kháng thể ngăn chặn virus xâm nhập vào tế bào.

Tuy nhiên tin tốt là các loại vaccine cho đến nay vẫn có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và tử vong, ngay cả đối với các biến thể mang đột biến này như Delta.

Tiến sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm của chính phủ Mỹ, đã nêu ra các dữ liệu cho thấy các loại vaccine được phép sử dụng ở Mỹ là Pfizer-BioNTech, Moderna và Johnson & Johnson đều có bằng chứng về hiệu quả lâm sàng đối với biến thể Delta .

Tiến sĩ Fauci cũng cho biết rằng vẫn có những trường hợp bị nhiễm virus dù đã tiêm chủng, vì không có loại vaccine nào hiệu quả 100%. Nhưng các trường hợp này hầu như không dẫn đến bệnh nặng hoặc tử vong.

Một nghiên cứu được thực hiện tại Nam Phi và các nước lân cận với sự tham gia của khoảng 478.000 nhân viên y tế đã cho thấy hiệu quả thực tế của vaccine Johnson & Johnson chống lại biến thể Delta: khả năng bảo vệ khỏi tử vong là 91-96% và chống nhập viện là 71%.

Cũng theo tiến sĩ Fauci, các nghiên cứu khác đã thống kê được trong số các ca nhiễm sau khi tiêm chủng đầy đủ thì mức độ bệnh nhẹ là 96%, trung bình 3%, nặng dưới 0,05% và tử vong dưới 0,05%.

Mặc dù hiện nay chưa xuất hiện biến thể nào có khả năng làm mất tác dụng của vaccine một cách đáng kể, nhưng tiến sĩ Pinsky cho biết không thể loại trừ khả năng này: “Chúng ta cần chuẩn bị cho khả năng virus có thể đột biến để tránh được các loại vaccine hiện có. Nhưng công nghệ vaccine mới nhất đang hứa hẹn rằng vaccine có thể được cập nhật nhanh chóng để giải quyết những biến đổi của coronavirus”.

Lambda có thể vượt lên thay thế Delta hay không?

Các chuyên gia cho biết hiện không có nhiều dữ liệu cho thấy Lambda sẽ thay thế Delta để trở thành chủng virus chiếm ưu thế ở Mỹ.

Tiến sĩ Pinsky nói: “Tôi không nghĩ có bằng chứng vào thời điểm hiện tại cho thấy đây sẽ là loại virus tránh được hệ miễn dịch của chúng ta”. Tuy nhiên ông vẫn cho rằng cần phải thận trọng với biến thể này.

Cho đến nay, các dữ liệu cho thấy Lambda vẫn chưa phổ biến rộng rãi như Delta. Theo Bộ Y tế Công cộng của Mỹ, có ít nhất 152 trường hợp nhiễm biến thể Lambda được ghi nhận ở bang California (số liệu cập nhật đến ngày 13/8). Trong khi đó Delta đã gây ra số ca nhiễm gấp 69 lần con số đó, mặc dù nó xuất hiện ở bang này sau Lambda vài tháng.

Mặc dù không phải tất cả các trường hợp mắc COVID-19 đều được giải trình tự gene để xác định biến thể virus, nhưng tất cả các dữ kiện cho đến nay đều cho thấy Delta là chủng chiếm ưu thế nhất ở Mỹ. Theo CDC ước tính, biến thể này gây ra khoảng 98% số ca nhiễm COVID-19 của cả nước, tính đến hiện nay.

Sự thống trị của Delta cho thấy các biến thể của virus có khả năng thay đổi nhanh và nhiều như thế nào trong thời gian tương đối ngắn. Chủng gốc gây ra các ca nhiễm đầu tiên ở Mỹ về cơ bản đã tuyệt chủng trên khắp đất nước. Biến thể Alpha lần đầu tiên được phát hiện ở Vương quốc Anh và cũng có khả năng lây lan nhanh chiếm khoảng 70% số ca nhiễm ở Mỹ vào tháng 5, nhưng đã giảm xuống dưới 1% ở hiện tại.

Trong số 152 ca nhiễm Lambda đã được phát hiện ở bang California cho đến nay, có 88 trường hợp được xác định vào tháng 4. Kể từ đó, số ca mắc biến thể này được xác định mỗi tháng đã giảm mạnh: chỉ còn 43 ca vào tháng 5, 8 ca vào tháng 6 và 2 ca trong tháng 7, theo số liệu từ các quan chức y tế của bang.

Mối quan tâm đặc biệt của các chuyên gia y tế công cộng hiện nay là liệu Delta cuối cùng có thể bị “soán ngôi” bởi các biến thể khác như Lambda hay không. Chuyên gia Van Kerkhove cho biết họ đang theo dõi mức độ lưu hành của nó mạnh đến đâu, tức là có thể lây nhiễm cho bao nhiêu người sau khi ca nhiễm được phát hiện.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Biến thể Delta có gì đặc biệt? Vì sao Delta làm COVID-19 bùng phát dữ dội?
• Vaccine COVID-19 của Moderna có thể bảo vệ chống lại biến thể Delta

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Cả thế giới đang chứng kiến sự bùng phát dữ dội của COVID-19, mà tác nhân quan trọng nhất là biến thể Delta. Nhiều nước đã phải thay đổi chiến lược đối phó với đại dịch sau khi biến thể này càn quét mạnh mẽ, chẳng hạn như nước Mỹ đã yêu cầu người dân đeo khẩu trang trở lại, kế hoạch tiêm vaccine đang gặp khó khăn và các quan chức ngày càng lo lắng hơn về những kết quả đã đạt được trong nhiều tháng trước.

Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm 12/8 đã cho biết mọi nhân viên hoặc nhà thầu của chính phủ liên bang sẽ phải khai báo là đã được tiêm ngừa hay chưa, và những người không phải đeo khẩu trang khi làm việc phải giữ khoảng cách với những người khác và xét nghiệm virus ít nhất một lần một tuần.

Vậy biến thể Delta có gì đặc biệt mà khiến cả thế giới chao đảo như vậy? Delta có gì khác so với virus ban đầu và các biến thể còn lại? Sau đây là những điều chúng ta đã biết về nó cho đến nay.

Biến thể Delta là gì?

Biến thể Delta ban đầu được gọi là B.1.617.2 đã xuất hiện từ cuối năm 2020, nhưng trong những tháng gần đây nó đã nhanh chóng chiếm ưu thế ở nhiều quốc gia. Delta là tác nhân gây ra hơn 80% các trường hợp COVID-19 mới được chẩn đoán ở Mỹ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật của nước này (CDC).

CDC cho biết: “Các trường hợp COVID-19 đã tăng hơn 300% trên toàn quốc từ ngày 19/6 đến ngày 23/7 năm 2021, cùng với sự gia tăng song song các trường hợp nhập viện và tử vong do biến thể B.1.617.2 (Delta) có khả năng lây lan cao”.

Biến thể Delta dễ lây lan hơn

Chính xác là bao nhiêu thì chưa thực sự rõ ràng, nhưng ước tính Delta dễ lây hơn từ 60% đến 200%, tùy thuộc vào nguồn số liệu thống kê.

Một tài liệu của CDC chỉ ra rằng biến thể Delta có khả năng lây truyền tương đương với bệnh thủy đậu – tức là trung bình mỗi người bị nhiễm có thể lây cho 8 hoặc 9 người khác. Trong khi đó dòng virus ban đầu có khả năng lây lan như cảm lạnh thông thường, mỗi người bị nhiễm sẽ lây cho 2 người khác.

Con số chính xác rất khó biết được, bởi vì để tính toán sẽ cần phải xét nghiệm nhiều hơn so với hiện tại. Những người có kết quả xét nghiệm dương tính sẽ phải gửi mẫu để giải trình tự bộ gene của virus, và điều này chỉ được thực hiện ở một vài nơi mà thôi.

Và để so sánh khả năng lây lan của Delta so với các biến thể trước đây thì phải có số liệu trong những tháng trước, mà điều đó vốn đã không được thực hiện. Vì vậy mọi thứ hiện nay đều chỉ dựa vào ước tính mà thôi.

Các nhà lập mô hình bệnh truyền nhiễm ở Anh cho biết: dữ liệu hiện nay chỉ ra rằng Delta có khả năng lây truyền cao hơn 40-60% so với biến thể B.1.1.7 hay còn gọi là Alpha, vốn đã từng chiếm ưu thế ở Mỹ nhưng nay đã được thay thế bằng Delta. Họ nói rằng nó có khả năng lây truyền gần gấp đôi so với các chủng virus ban đầu được phát hiện ở Trung Quốc.

Delta có thể gây bệnh nặng hơn hay không?

Các phòng cấp cứu và đơn vị chăm sóc đặc biệt của các bệnh viện tại Mỹ đang chật kín bệnh nhân trở lại. Theo CDC và lãnh đạo của các bệnh viện, có vẻ như biến thể Delta đang khiến mọi người bị bệnh nặng hơn. Tuy nhiên cần lưu ý là hơn 90% những người đến điều trị thuộc nhóm chưa được tiêm chủng, vì vậy mặc dù mọi người có thể dễ bị nhiễm Delta nếu chưa được chủng ngừa, nhưng vẫn chưa có dữ liệu chắc chắn nào cho thấy Delta gây ra bệnh nặng hơn.

CDC trích dẫn 3 nghiên cứu cũ hơn từ Canada, Singapore và Scotland, cho thấy những người bị nhiễm Delta có tỷ lệ nhập viện cao hơn.

Một hiện tượng bất thường cũng đang xảy ra là người trẻ tuổi chiếm tỷ lệ cao hơn trong số những người mắc bệnh. Theo CDC, hơn 80% người Mỹ trên 65 tuổi đã được tiêm chủng đầy đủ, nhưng người trẻ tuổi ở nước này không được chủng ngừa nhiều như vậy, do đó họ chiếm tỷ lệ cao hơn trong các phòng cấp cứu của bệnh viện.

Biến thể Delta có khả năng lây nhiễm cao hơn cho những người đã được tiêm chủng

Không có loại vaccine nào hiệu quả 100%, và có hàng nghìn người đã được tiêm chủng đầy đủ vẫn bị mắc COVID-19. CDC đã công bố một nghiên cứu đáng kinh ngạc hôm 13/8 vừa qua về một đợt bùng phát ở Provincetown, bang Massachusetts, nơi có 74% những người nhiễm bệnh đã được tiêm phòng đầy đủ, và 4 người trong số họ đã phải nhập viện.

Đợt bùng phát này bao gồm 469 người đã mắc COVID-19 vào đầu tháng 8. Các nhà nghiên cứu thuộc CDC và các sở y tế địa phương viết trong báo cáo rằng: “Xét nghiệm đã xác định được biến thể Delta trong 90% mẫu bệnh phẩm từ 133 bệnh nhân”.

Đây là nghiên cứu lớn đầu tiên cho kết quả trái ngược với những bằng chứng trước đây rằng những người được tiêm chủng gần như hoàn toàn tránh được tình trạng bệnh nặng, kể cả do Delta và các biến thể khác.

Điều này cũng đã được ghi nhận trong một bài phát biểu của CDC trong tuần trước: “Vaccine ngăn ngừa hơn 90% bệnh nặng, nhưng có thể kém hiệu quả hơn trong việc ngăn ngừa nhiễm bệnh hoặc lây truyền”, do đó có nhiều ca nhiễm sau khi tiêm vaccine hơn và lây lan trong cộng đồng nhiều hơn mặc dù đã tiêm ngừa.

Trên trang web của CDC có viết rằng: Bằng chứng hiện có cho thấy các vaccine COVID-19 theo công nghệ mRNA được cấp phép hiện nay (của Pfizer-BioNTech và Moderna) có hiệu quả cao trong việc chống nhập viện và tử vong đối với nhiều biến thể, bao gồm Alpha, Beta, Gamma và Delta.

CDC cũng cho biết: Dữ liệu hiện nay gợi ý rằng hiệu quả của vaccine chống lại tình trạng nhiễm virus và bệnh có triệu chứng do các biến thể Beta, Gamma và Delta thấp hơn so với chủng virus gốc và biến thể Alpha. Cần liên tục theo dõi hiệu quả của vaccine chống lại các biến thể.

Trong khi đó các thử nghiệm được thực hiện trong phòng thí nghiệm đã chỉ ra rằng phản ứng miễn dịch do vaccine tạo được, về lý thuyết, lẽ ra phải đủ mạnh và đủ rộng để bao phủ cả Delta.

Đối với các ca nhiễm sau khi tiêm vaccine, Delta có thể lây lan mạnh hơn so với các biến thể trước đây

Mặc dù ban đầu CDC nói rằng những người đã tiêm vaccine ít có khả năng lây nhiễm cho người khác hơn, nhưng bác sĩ Rochelle Walensky, tổng giám đốc của CDC, trong tuần trước đã nói rằng biến thể Delta có thể sẽ khác.

Nghiên cứu ở Provincetown nói trên đã cho thấy điều đó. Các nhà nghiên cứu viết rằng: “Những người mắc COVID-19 cho biết đã tham dự các sự kiện trong nhà và ngoài trời với mật độ dày đặc tại các địa điểm bao gồm quán bar, nhà hàng, nhà khách và nhà cho thuê”.

Các thử nghiệm trên những người bị nhiễm cho thấy những người được tiêm chủng đầy đủ có lượng virus trong cơ thể tương đương những người không được tiêm ngừa.

Bác sĩ Walensky nói rằng: “Tải lượng virus cao cho thấy nguy cơ lây truyền cao hơn và làm dấy lên lo ngại rằng, không giống như các biến thể khác, những người đã tiêm ngừa bị nhiễm Delta có thể lây truyền virus”. Phát hiện này rất đáng lo ngại và là lý do chủ yếu dẫn đến khuyến cáo đeo khẩu trang mới đây của CDC.

Kết hợp với các bằng chứng khác, CDC hiện cho biết ngay cả những người đã được tiêm chủng cũng nên đeo khẩu trang ở những khu vực có mức lây nhiễm cao hoặc ổn định. Đó là vì những người đã tiêm chủng có thể bị phơi nhiễm và sau đó virus có thể phát triển trong cơ thể họ đủ để lây nhiễm cho người khác, ngay cả khi bản thân họ không có triệu chứng.

Các phát hiện từ cuộc điều tra này cho thấy rằng ngay cả những nơi không có mức lây cao cũng có thể xem xét tăng cường các biện pháp phòng ngừa, bao gồm cả việc đeo khẩu trang ở những khu vực công cộng trong nhà bất kể tình trạng tiêm chủng như thế nào, do nguy cơ lây lan tiềm ẩn khi tham gia các buổi tụ tập đông người.

Rất nhiều thông tin của chúng ta hiện nay đến từ một nghiên cứu của các nhà khoa học ở Trung Quốc. Họ nhận thấy lượng virus ở những người bị nhiễm biến thể Delta cao gấp 1.000 lần so với những người bị nhiễm vào thời điểm đầu của đại dịch. Nhà nghiên cứu Jing Lu thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật tỉnh Quảng Đông cùng các cộng sự cũng cho biết virus hiện nay lây truyền nhanh hơn: trong vòng 4 ngày, so với 6 ngày khi bắt đầu đại dịch.

Những người vội vàng đưa ra các tuyên bố về Delta thường dẫn nguồn từ nghiên cứu đơn lẻ này. Ví dụ như bác sĩ Celine Gounder, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm của Đại học New York, đã gây chấn động khi nói rằng mọi người có thể bị nhiễm biến thể Delta chỉ trong một giây tiếp xúc, so với 15 phút ở thời điểm bắt đầu đại dịch.

Nhưng thực ra điều này không dựa trên các quan sát khoa học. Bác sĩ Gounder đã giải thích trên Twitter rằng cô chỉ ngoại suy từ nghiên cứu của Jing Lu mà thôi.

Biến thể Delta mang một số đột biến đặc trưng

Mỗi biến thể mang một nhóm các đột biến khác nhau. Khi những đột biến này làm cho một chủng virus nào đó hoạt động khác đi hoặc có những tác động khác nhau thì nó sẽ được gọi là biến thể đáng quan tâm hoặc đáng lo ngại.

Delta sở hữu một loạt các đột biến làm cho nó trở nên khác biệt so với các biến thể còn lại, trong đó có ít nhất 3 đột biến trên một cấu trúc được gọi là vùng liên kết thụ thể – bộ phận của virus trực tiếp xâm nhập vào tế bào người mà nó lây nhiễm. Vùng này có thể giúp virus thoát khỏi sự phát hiện của hệ thống miễn dịch và gắn chặt hơn vào tế bào chủ.

Theo Hội Vi sinh vật học Mỹ, có một đột biến khác nằm trên protein gai đặc trưng cũng có thể giúp virus lây nhiễm cho tế bào chủ dễ dàng hơn, tuy nhiên nghiên cứu chỉ ra rằng nó phải xảy ra trên nền các đột biến khác của protein gai thì mới có tác dụng.

Tuy nhiên Delta lại không mang một số đột biến giúp các biến thể khác dễ lây truyền hơn, chẳng hạn như một đột biến tên là N501Y đặc trưng cho biến thể Alpha, Beta và Gamma, hay đột biến E484K được tìm thấy ở Beta và Gamma.

Delta có khả năng lây nhiễm rất mạnh, nhưng vaccine vẫn là lối thoát cho chúng ta

Các biến thể của virus SARS-CoV-2 đang mở ra một giai đoạn mới đáng lo ngại trong đại dịch, nhưng các chuyên gia cho biết vaccine vẫn có thể đánh bại mối đe dọa luôn biến đổi không ngừng này.

Andy Pekosz, giáo sư vi sinh tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg cho biết: “Nó đang gây ra hầu hết mọi thứ mà chúng ta lo ngại. Nó lây lan trong dân số hiệu quả hơn, có vẻ như đang gây bệnh nhiều hơn ở một số nhóm tuổi và dường như nó đang thoát khỏi một số khả năng miễn dịch mà vaccine của chúng ta có thể tạo ra để chống lại virus. Nó thực sự là một loại virus dường như được tối ưu hóa để lây nhiễm cho con người”.

Giáo sư Pekosz cho biết những người chưa được tiêm chủng trong cộng đồng cũng tạo cơ hội cho virus lây lan và đột biến cao hơn, do đó làm tăng nguy cơ tạo ra các biến thể mới có khả năng lây nhiễm mạnh hơn cho con người. Khi virus nhân lên trong cơ thể những người chưa được tiêm chủng, nó sẽ có cơ hội tạo ra thêm các biến thể mới.

Khi có rất nhiều người bị nhiễm và tạo ra lượng lớn virus thì càng có nhiều khả năng xuất hiện đột biến. Thỉnh thoảng, những đột biến ngẫu nhiên này mang lại cho virus cái gọi là “ưu thế thích nghi”, nghĩa là cho phép nó có một đặc điểm nào đó vượt trội hơn một chút, dẫn đến khả năng lây lan cao hơn. Đó là những gì chúng ta đã thấy với Delta.

Mặc dù giáo sư Pekosz nói rằng vaccine có thể kém hiệu quả hơn một chút đối với những biến thể mới này, nhưng tiêm chủng vẫn là công cụ số một mà chúng ta đang có để chống lại virus, dù nó biến đổi dưới hình thức nào đi nữa. “Chúng ta biết cần phải làm gì để có vaccine hoạt động chống lại COVID-19. Ngay cả khi virus biến đổi thì chúng ta có thể thích ứng với điều đó rất nhanh và giữ cho vaccine luôn bắt kịp với các chủng đang lưu hành”.

Theo giáo sư Pekosz, chúng ta thực sự vẫn có lối thoát và vẫn có ánh sáng phía cuối đường hầm. Điều quan trọng là phải sử dụng tốt hơn và hiệu quả hơn các công cụ đang có để ngăn chặn loại virus này.

Hiện nay các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm đều đồng ý rằng giải pháp để ngăn chặn sự lây lan và đột biến dẫn tới xuất hiện các biến thể nguy hiểm là phải tiêm chủng nhiều hơn. Như bác sĩ Walensky đã phát biểu: “Nếu chúng ta có càng nhiều người được tiêm chủng, chúng ta sẽ chiến thắng trong cuộc đua này”.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Vaccine COVID-19 của Moderna có thể bảo vệ chống lại biến thể Delta
• Tác dụng phụ của vắc-xin COVID-19: Khi nào là bình thường và khi nào cần cảnh giác?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Virus Corona sẽ liên tục biến đổi!

Đó là lời khẳng định của tiến sĩ Mark Schleiss – chuyên gia về bệnh truyền nhiễm trẻ em của Viện Virus Phân tử tại trường Đại học Minnesota, Mỹ.

SARS-CoV-2 là virus dạng RNA – một tập hợp của các vật chất di truyền được giữ bên trong lớp vỏ protein. Thông thường, các virus RNA – như cúm hoặc sởi – dễ đột biến hơn so với virus dạng DNA (như herpes, đậu mùa hay virus HPV).

“Trong thế giới của virus RNA, sự biến đổi là bình thường. Chúng tôi tin rằng virus RNA sẽ thay đổi thường xuyên. Đó là bản chất của chúng.” – tiến sĩ Mark Schleiss Khẳng định

Cũng vì lẽ đó mà các nhà khoa học hoàn toàn không bất ngờ trước những biến thể mới của virus SARS-CoV-2. Kể từ khi xuất hiện lần đầu vào cuối năm 2019, cho đến nay virus Corona đã xuất hiện 4 chủng mới gồm Alpha, Beta, Delta và Gamma.

Virus Corona biến đổi như thế nào?

Khi virus xâm nhập vào tế bào cơ thể vật chủ, chúng sẽ sử dụng enzyme polymerase để sao chép các vật liệu di truyền (RNA), giúp tạo ra các virus mới. Và sau đó các virus mới này lại được giải phóng khỏi tế bào chủ và lây nhiễm sang các tế bào khác.

Tuy nhiên quá trình sao chép vật liệu di truyền không phải lúc nào cũng hoạt động trơn tru và đôi khi có thể xảy ra sai sót. Điều này có thể dẫn tới hiện tượng đột biến ở virus. Các đột biến này có thể có lợi hoặc có hại đối với virus.

Khi các đột biến có hại, chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng lây nhiễm hoặc nhân lên của virus trong tế bào chủ. Nhờ vào chọn lọc tự nhiên, các đột biến có hại thường không tồn tại lâu.

Nhưng khi một đột biến mang lại lợi thế cho virus mới, nó có thể cho phép virus liên kết chặt chẽ hơn với tế bào chủ hoặc giúp nó thoát khỏi hệ thống miễn dịch. Khi điều này xảy ra, những virus đột biến hoặc biến thể này sẽ trở nên phổ biến hơn trong một quần thể. Đây là những gì chúng ta đang thấy với các chủng biến thể mới của SARS-CoV-2.

Vaccine COVID-19 liệu có thể bảo vệ chúng ta trước các biến chủng mới?

Khi một biến thể mới xuất hiện, các nhà khoa học theo dõi chặt chẽ để xem cách thức lây lan như thế nào và khả năng kháng miễn dịch của chúng. Bất kỳ biến thể nào có lợi thế vượt trội – tức là dễ lây truyền hơn hoặc tránh được vaccine – có thể sẽ bắt đầu chiếm ưu thế, như biến thể Delta ban đầu đã làm.

“Mối quan tâm hàng đầu của chúng tôi là liệu các biến thể mới có thể tránh được khả năng miễn dịch do vaccine tạo ra hay không – và hiện vẫn chưa có bằng chứng thực tế nào cho thấy điều đó” – tiến sĩ, bác sĩ Perry Wilson tại trường Y khoa Yale cho hay.

Thực tế, các nhà khoa học nhận định rằng virus SARS-CoV-2 đang biến đổi với tốc độ rất chậm, và các đột biến mới không quá khác biệt so với virus gốc. Do đó, rất khó để một chủng virus đột biến có thể khiến vaccine hoàn toàn trở nên vô hiệu.

Tham khảo thêm các kiến thức hữu ích về virus Corona và vaccine COVID-19 tại đây:

• 5 sự thật về vắc-xin phòng COVID-19 mà bạn nên biết
• Vaccine COVID-19 của Moderna có thể bảo vệ chống lại biến thể Delta
• Việt Nam sắp nhập vaccine COVID-19, bạn đã biết gì về loại vaccine này?
• Những loại thực phẩm có thể giảm nguy cơ mắc COVID-19 vừa được phát hiện

Nếu thấy bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nó tới bạn bè và người thân của bạn nhé. Và cũng đừng quên theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để trang bị những kiến thức hữu ích giúp bảo vệ bản thân và gia đình nha.

Vaccine COVID-19 của Moderna có hiệu quả ra sao?

Nhóm nghiên cứu do Viện Y tế Quốc gia Mỹ đứng đầu đã phát hiện ra rằng khả năng bảo vệ chống lại biến thể Delta – biến thể hiện đang gây ra các đợt bùng phát trên toàn thế giới và chiếm tỷ lệ cao nhất ở Mỹ – hầu như không bị suy giảm sau 6 tháng tiêm vaccine của Moderna. Họ sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm bằng chứng về tác dụng bảo vệ của vaccine kéo dài hơn 6 tháng.

Trong một báo cáo đăng trên tạp chí Science, nhà miễn dịch học Nicole Doria-Rose và các cộng sự tại Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia của Mỹ cho biết: Các kháng thể liên kết có khả năng nhận diện được tất cả các biến thể được thử nghiệm, bao gồm B.1.351 (Beta) và B.1.617.2 (Delta) và nồng độ kháng thể được duy trì ở mức cao ở tất cả các đối tượng thử nghiệm trong khoảng thời gian 6 tháng.

Cụ thể, 24 tình nguyện viên đã được tiêm chủng đầy đủ 2 liều vaccine và xét nghiệm máu vào các thời điểm khác nhau cho đến hết 6 tháng. Ở đỉnh điểm của phản ứng với liều vaccine thứ hai, tất cả những người này đều có phản ứng với tất cả các biến thể.

Sau khi được tiêm mũi thứ hai của vaccine Moderna 2 tuần, tất cả các mẫu máu của những người tham gia đã vô hiệu hóa tất cả các biến thể, bao gồm các biến thể phổ biến hoặc đáng lo ngại nhất hiện nay: B.1.1.7 (Alpha), B.1.351 (Beta), P.1 (Gamma), B.1.429 (Epsilon), B.1.526 (Iota) và B.1.617.2 (Delta).

Biến thể có nhiều khả năng chống lại miễn dịch nhất là Beta, hay B.1.351 – lần đầu tiên được phát hiện ở Nam Phi. Ở thời điểm sau khi tiêm liều vaccine thứ hai 6 tháng, chỉ còn hơn một nửa số mẫu máu giữ được kháng thể trung hòa hoàn toàn biến thể Beta. Nhưng trái lại, có tới 96% số mẫu có phản ứng kháng thể đầy đủ chống lại biến thể Delta, nhóm nghiên cứu cho biết.

Khả năng miễn dịch có bị giảm đi theo thời gian hay không?

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng kháng thể không phải là tất cả. Về lâu dài, cơ thể con người tạo ra các tế bào miễn dịch được gọi là tế bào B và T cũng giúp bảo vệ chống lại virus. Những trường hợp phản ứng miễn dịch giảm dần theo thời gian có thể dựa vào tế bào B để tạo ra phản ứng tăng cường chống lại các biến thể nếu gặp lại sau này.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ tìm thấy một ít bằng chứng rằng khả năng miễn dịch suy giảm nhanh hơn ở người lớn tuổi. “Điều quan trọng là nhiều đối tượng trong nhóm người già nhất vẫn giữ được hoạt tính trung hòa chống lại các biến thể 6 tháng sau liều vaccine thứ hai”.

Các biến thể khác nhau mang các đột biến gene khác nhau, vì vậy họ cũng đã kiểm tra từng biến thể đó. Thủ phạm chính tạo ra phản ứng miễn dịch yếu hơn là đột biến E484K, được thấy trong các biến thể Beta, Gamma và Iota, nhưng không phải ở Delta.

Theo nhóm nghiên cứu, mặc dù sẽ cần thêm các nghiên cứu khác để tìm hiểu tác động của các biến thể, nhưng dữ liệu của họ khuyến khích việc sử dụng vaccine này khi đối mặt với sự biến đổi của virus.

Hiện nay vaccine của Moderna đã được phê duyệt sử dụng ở Việt Nam. Ngoài ra, các thử nghiệm đối với vaccine của Pfizer và Johnson & Johnson cũng cho thấy chúng cung cấp khả năng miễn dịch ít nhất 6 tháng và có thể lâu hơn.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Tác dụng phụ của vắc-xin COVID-19: Khi nào là bình thường và khi nào cần cảnh giác?
• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Có thể giảm nguy cơ mắc COVID-19 chỉ bằng cách lựa chọn thực phẩm

Đây là kết luận của các nhà khoa học đến từ Đại học Tây Bắc ở Chicago, Mỹ. Kết luận được đưa ra sau khi xem xét mối liên quan giữa chế độ ăn từ năm 2006 đến năm 2010 và các trường hợp nhiễm COVID-19 từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2020 ở cùng một nhóm người.

Khoảng 38.000 tình nguyện viên đã tham gia vào nghiên cứu này và được xét nghiệm COVID-19. Chỉ có 17% trong số này dương tính với virus. Các loại thực phẩm cụ thể được sử dụng trong nghiên cứu đã được chứng minh là góp phần nâng cao hệ miễn dịch, giúp bảo vệ con người khỏi COVID-19.

Kết quả cho thấy, sử dụng những loại thực phẩm dưới đây hằng ngày có thể giúp làm giảm 10% nguy cơ nhiễm COVID-19:

• Cà phê: từ 1-2 cốc mỗi ngày (1 cốc cà phê tương đương 80-100 mg caffeine)
• Rau củ các loại (trừ khoai tây), đặc biệt là cải xoăn: 2/3 khẩu phần ăn hàng ngày
• Sữa mẹ (những người được nuôi bằng sữa mẹ khi còn nhỏ)

Các nhóm thực phẩm khác như trà, trái cây hay thịt đỏ không có ảnh hưởng tới khả năng nhiễm bệnh. Nhưng sử dụng thịt chế biến sẵn, thịt hộp, thịt nguội hay xúc xích lại có thể làm tăng nguy cơ mắc COVID-19.

Vì sao những loại thực phẩm này làm giảm nguy cơ mắc COVID-19?

Mặc dù các nhà khoa học chưa tìm ra được cơ chế phòng bệnh cụ thể của các loại thực phẩm này, nhưng chắc chắn việc duy trì một lối sống khỏe mạnh, dinh dưỡng cân bằng có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe. Dưới đây là một vài lý giải của các nhà khoa học về kết quả của nghiên cứu trên:

Cà phê

Tuy cả trà và cafe đều có ảnh hưởng tích cực tới hệ miễn dịch của bạn, nhưng theo Chritian Meyer-Jax – cố vấn y tế của 2 công ty LifeSum và Gympass, thì hàm lượng polyphenol trong cà phê nhiều hơn trà (gấp khoảng 1,7 lần).

Nhờ vậy, hiệu quả mà cà phê đem lại cho sức khỏe của chúng ta cao hơn, giúp cơ thể chống lại virus SARS-CoV-2 hiệu quả hơn so với những người sử dụng trà làm đồ uống ưa thích.

Rau xanh

Cũng theo Meyer-Jax, rau xanh chứa nhiều vi chất và dưỡng chất thực vật giúp tăng cường hệ miễn dịch hiệu quả.

Ngoài ra rau còn chứa nhiều chất xơ, giúp hạn chế các vấn đề về hệ tiêu hóa, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể.

Sữa mẹ

Từ xưa đến nay việc nuôi con bằng sữa mẹ luôn được đề cao, và trong bối cảnh mà đại dịch COVID-19 không biết bao giờ mới chấm dứt thì điều này lại càng trở nên quan trọng hơn.

Rất nhiều các nghiên cứu đã chứng minh rằng, sữa mẹ cung cấp cho trẻ nhỏ nhiều chất dinh dưỡng và các kháng thể, giúp trẻ chống lại các bệnh như nhiễm trùng tai, cảm lạnh, cúm, nhiễm trùng đường ruột, nhiễm trùng đường hô hấp, v.v. Như vậy trẻ em và cả những người trưởng thành từng được nuôi bằng sữa mẹ sẽ có miễn dịch tốt hơn đối với các loại virus.

Ngoài ra, nếu người mẹ đã được tiêm vaccine COVID-19 thì sự bảo vệ của vaccine sẽ được truyền sang cho bé thông qua sữa mẹ.

Khuyến cáo của chuyên gia

Dù việc ăn uống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ lây nhiễm COVID-19, tuy nhiên tiến sĩ Purvi Parikh cũng khẳng định rằng chỉ có dinh dưỡng tốt thôi là chưa đủ, mà chúng ta vẫn nên tiêm phòng vaccine COVID-19.

Được biết, tiến sĩ Purvi Parikh là chuyên gia về dị ứng và miễn dịch học, đồng thời cũng là người đã tham gia nghiên cứu vaccine phòng chống COVID-19 tại phòng thí nghiệm của Trung tâm Vaccine Đại học New York.

Tham khảo thêm những kiến thức hữu ích giúp bảo vệ bản thân và gia đình khỏi COVID-19:

• Phòng chống COVID-19: Mách bạn 12 cách bảo vệ bản thân hiệu quả nhất
• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?
• Hãy bổ sung những loại thực phẩm mà bạn nên ăn mỗi ngày này để cơ thể khỏe mạnh toàn diện, phòng tránh bệnh tật!

Đừng quên theo dõi chuyên mục Sức khỏe tại BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích bạn nhé!

Khi tình hình vẫn còn trong tầm kiểm soát, bạn nên chuẩn bị cho bản thân và gia đình một vali đựng đồ dùng cần thiết để sử dụng tại khu cách ly. Bạn hãy đọc danh sách dưới đây và chọn ra những thứ thật sự cần thiết cho bản thân nhé.

1. Các loại đồ bảo hộ

Vật đầu tiên bạn cần phải chuẩn bị khi đi cách ly là đồ bảo hộ y tế toàn thân kháng khuẩn. Hiện trên thị trường có nhiều loại đồ bảo hộ khác nhau tùy theo nhu cầu sử dụng. Ví dụ như đồ bảo hộ combo 4 món gồm có mũ, áo, quần, giày trùm; đồ bảo hộ 7 món sẽ có sẵn mũ, áo, quần, giày trùm, găng tay, khẩu trang, miếng chắn giọt bắn. Giá cả dao động từ 35.000 – 200.000 VND tùy vào chất liệu và chi tiết có trong sản phẩm.

• Bạn có thể mua đồ bảo hộ y tế trên Shopee tại đây
• Bạn có thể mua đồ bảo hộ y tế trên Lazada tại đây

Bên cạnh quần áo bảo hộ, bạn nên chuẩn bị một số vật dụng che chắn vi khuẩn khác như: găng tay y tế (dùng khi cần phải chạm vào tay nắm cửa, tường, bàn,… những nơi thường có nhiều người tiếp xúc); kính gắn kèm miếng chắn giọt bắn; khẩu trang vải kháng khuẩn dùng nhiều lần hoặc một vài hộp khẩu trang y tế kháng khuẩn dùng 1 lần, v.v.

Mua miếng chắn giọt bắn trên shopee tại đây

Mua găng tay y tế trên shopee tại đây

Mua khẩu trang kháng khuẩn trên shopee tại đây

Cách mặc đồ bảo hộ y tế:

2. Nhóm thực phẩm

• Nếu bạn cần caffeine để tỉnh táo thì đừng quên cầm theo một ít cà phê hòa tan dạng gói. Mua cà phê hòa tan tại đây.
• Bột pha nước uống bù điện giải (cần đọc trước hướng dẫn để pha đúng tỉ lệ). Mua bột pha nước bù điện giải tại đây.

Cách pha Oresol bù điện giải đúng cách:

• Đồ ăn ở khu cách ly đủ chất dinh dưỡng nhưng có thể không hợp khẩu vị của bạn. Nếu có điều kiện hãy chuẩn bị một vài loại muối vừng, muối sả, ruốc (chà bông), gia vị rắc cơm kiểu Nhật, xốt đóng gói, v.v. để ăn cùng cơm. Mua gia vị rắc cơm Nhật Bản tại đây.
• Các thức ăn đóng gói như thanh năng lượng, thanh protein, chocolate, lương khô nén, đồ hộp, v.v. sẽ giúp bạn bổ sung năng lượng nhanh chóng. Bạn có thể mua lương khô tại đây.

Bạn có thể mua đồ ăn đóng hộp tại đây

Bạn có thể mua thanh protein tại đây

Bạn có thể mua chocolate tại đây

• Cũng đừng quên mang theo một túi muối và đường (có thể dùng đường pha cà phê dạng gói)

3. Vật dụng cá nhân thiết yếu

• Giấy tờ tùy thân
• Bình giữ nhiệt, bộ đũa muỗng loại thường dùng mang đi. Bạn có thể mua bình giữ nhiệt tại đây.

Bạn có thể mua bộ muỗng đũa cá nhân tại đây

• Dụng cụ cắt móng tay, chân, tăm bông, lược chải tóc, chỉ nha khoa, v.v.
• Kem chống nắng, sữa rữa mặt, xà phòng Lifebouy diệt khuẩn, gel rửa tay mini. Bạn có thể mua gel rửa tay tại đây.
• Miếng che mắt bịt tai dùng khi ngủ
• Các loại quần áo mỏng nhẹ, thoáng mát nhưng che chắn tốt (nếu đi cách ly vào mùa đông thì nên chuẩn bị thêm đồ giữ ấm)
• Bàn chải đánh răng, bàn chải giặt đồ, thau gấp gọn. Bạn có thể mua thau gấp gọn tại đây.

• Băng vệ sinh, tampon, v.v.
• 2 cuộn giấy, 1 gói khăn giấy ướt
• Khăn tắm, khăn mặt
• Quần lót giấy dùng một lần, tất vớ. Bạn có thể mua quần lót giấy tại đây.
• Băng dán cá nhân, khăn gạc y tế
• Miếng dán hạ sốt, salonpas, v.v.
• Một ít dây dùng để buộc đồ đạc, chăn màn khi cần thiết, dây chun
• Bút xanh để điền và ký các loại giấy tờ trong khu cách ly, hạn chế sử dụng chung với người khác
• 1 đôi dép tông nhỏ gọn

Thường các khu cách ly sẽ phát thêm một số nhu yếu phẩm và dụng cụ tẩy rửa, tuy nhiên bạn vẫn nên chuẩn bị thêm nhé.

4. Nhóm thuốc

• Thuốc giảm đau, thuốc hạ sốt
• Vitamin C, D3 (nên tham khảo hướng dẫn của bác sĩ)
• Thuốc nhỏ mắt mũi, thuốc xịt mũi họng, v.v. Bạn có thể mua thuốc xịt họng tại đây.

• Dầu gió (dầu khuynh diệp)
• Xịt chống muỗi hoặc kem chống muỗi, thuốc bôi dị ứng ngoài da. Bạn có thể mua kem chống muỗi tại đây.
• Men tiêu hóa, một số loại thuốc kháng sinh theo nhu cầu cá nhân

5. Những đồ dùng tiện nghi

• Kéo, dao gấp, nhíp
• Ổ cắm điện
• Pin sạc dự phòng, dây sạc điện thoại
• Quạt cầm tay sạc điện. Bạn có thể mua quạt cầm tay sạc điện tại đây.

• Chăn gối loại dùng cho văn phòng nhỏ gọn. Mua chăn gối văn phòng tại đây.

• Một cuộn túi đựng rác (nên dùng kích cỡ lớn và có quai cầm). Mua túi đựng rác tại đây.

6. Một số lưu ý khác

• Bạn nên cài sẵn các app thanh toán online để sẵn sàng thanh toán, hạn chế sử dụng tiền mặt nhằm tránh tiếp xúc vi khuẩn.
• Nên mua card điện thoại mệnh giá cao để tiện đăng kí 3G/4G và gọi liên lạc gia đình.
• Đây chỉ là danh sách một số vật dụng tham khảo, bạn nên chuẩn bị tùy theo nhu cầu và tình trạng sức khỏe của bản thân và mọi người trong gia đình.
• Không nên chuẩn bị các loại quần áo, chăn màn gối quá cồng kềnh.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết liên quan tại đây:

• Những lưu ý trước, trong và sau khi tiêm vắc xin phòng COVID-19
• Phòng chống COVID-19: Mách bạn 12 cách bảo vệ bản thân hiệu quả nhất

Trên đây là một số gợi ý chuẩn bị hành trang đi cách ly tập trung, nếu bạn thấy bài viết hữu ích hãy like, share và comment nhé. Bạn có thể giúp BlogAnChoi bổ sung thêm những đồ dùng thiết yếu khác để hoàn thiện danh sách này.

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

1. Tất cả các thành phần trong vắc-xin phòng COVID-19 đều an toàn

Tất cả các vắc-xin phòng COVID-19 đều được kiểm tra nghiêm ngặt bằng các thử nghiệm lâm sàng và chỉ được cấp phép hoặc phê duyệt nếu được chứng minh làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Tất cả các loại vắc-xin phòng COVID-19 đều không chứa virus còn sống và không có khả năng gây bệnh COVID-19.

Các thành phần trong vắc-xin giúp vắc-xin đồng nhất, ổn định trong lọ và thậm chí ổn định thêm một thời gian tại vị trí tiêm. Các nghiên cứu đã xác nhận các thành phần này an toàn cho con người.

2. Tiêm vắc-xin phòng COVID-19 giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh

Tiêm vắc-xin giúp giảm nguy cơ bệnh nặng hoặc tử vong khi mắc COVID-19. Những người từng mắc COVID-19 có thể không đạt đủ miễn dịch, còn tiêm vắc-xin giúp cơ thể sinh ra miễn dịch chống lại COVID-19 mạnh hơn. Việc tiêm vắc-xin giúp bảo vệ những người xung quanh bạn khỏi COVID-19, đặc biệt là những người có nguy cơ cao mắc các biến chứng nặng do căn bệnh này gây ra.

3. Mọi người cần được tiêm đủ liều vắc-xin

Tiêm vắc-xin ngừa COVID-19 là công cụ quan trọng để giúp ngăn chặn đại dịch toàn cầu này. Tuy nhiên hiệu lực bảo vệ chỉ đạt được sau khi tiêm từ 2-3 tuần. Nếu bạn được tiêm vắc-xin loại 2 liều thì miễn dịch đầy đủ chỉ đạt được sau khi tiêm mũi thứ hai từ 2-3 tuần.

4. Hầu hết mọi người gặp các phản ứng nhẹ hoặc không có phản ứng sau khi tiêm vắc-xin COVID-19

Tính đến tháng 5/2021, hơn 1,35 tỉ liều vắc xin đã được tiêm trên toàn cầu. Hếu hết các phản ứng sau tiêm ở mức độ từ nhẹ đến trung bình như sưng đỏ tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ hoặc đau khớp. Tuy nhiên các phản ứng này là dấu hiệu tốt cho thấy vắc-xin và hệ miễn dịch trong cơ thể bạn đang hoạt động. Các triệu chứng này thường kéo dài không quá 1 tuần. Một số người có thể sẽ không gặp các phản ứng sau tiêm.

5. Hãy tiếp tục các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân và gia đình

Sau khi tiêm vắc-xin, bạn vẫn có thể mắc bệnh do cơ thể chưa kịp tạo ra đầy đủ miễn dịch. Để bảo vệ bản thân và mọi người, hãy tiếp tục thực hiện thông điệp 5K của chính phủ: giữ khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, che mũi miệng khi ho hoặc hắt hơi, không tụ tập nơi đông người và khai báo y tế.

Tóm lại, để góp phần chung tay đẩy lùi đại dịch COVID-19, mỗi người chúng ta cần nâng cao ý thức bảo vệ bản thân và gia đình bằng cách tuân thủ nghiêm ngặt thông điệp 5K của chính phủ và đăng kí tiêm ngừa vắc xin phòng COVID-19.

Khi đi tiêm và sau khi được tiêm cần đeo khẩu trang, lưu giữ giấy xác nhận tiêm vắc-xin phòng COVID-19, thông báo cán bộ y tế và cập nhật trên ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử các phản ứng sau tiêm mà bạn gặp phải. Lưu ý không bôi, đắp thuốc hoặc bất cứ thứ gì lên vết tiêm, không tự điều khiển phương tiện giao thông cá nhân khi thấy không khỏe sau khi tiêm vắc-xin phòng COVID-19.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Tác dụng phụ của vắc-xin COVID-19: Khi nào là bình thường và khi nào cần cảnh giác?
• Có cần đeo khẩu trang sau khi đã tiêm vắc-xin COVID-19? Tại sao khuyến cáo của WHO và CDC lại khác nhau?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Cho đến nay, cả ba loại vắc-xin COVID-19 được dùng tại Mỹ (Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson) đều cho kết quả khá vững chắc. Tuy nhiên vẫn có rất nhiều người sợ hãi và lầm tưởng về vắc-xin, cùng với những câu chuyện về tác dụng phụ của chúng có thể khiến họ cảm thấy do dự về việc tiêm phòng.

Vậy những tác dụng phụ nào là bình thường sau khi tiêm vắc-xin, và khi nào thì cần phải lo ngại? Dưới đây là những phản ứng có thể xảy ra nếu bạn tiêm vắc-xin COVID-19 của Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson và AstraZeneca.

Những tác dụng phụ của vắc-xin nói chung

Tất cả các loại vắc-xin đều có thể gây ra tác dụng phụ với mức độ từ nhẹ đến vừa. Tiến sĩ Roshni Mathew, chuyên gia bệnh truyền nhiễm nhi khoa tại Stanford Children’s Health, cho biết các tác dụng phụ thường gặp của vắc-xin bao gồm đau tại chỗ, sưng, đỏ và đôi khi bầm tím tại chỗ tiêm, cũng như sốt và mệt mỏi.

Tiến sĩ Thomas Duszynski, giám đốc giáo dục dịch tễ học tại Đại học Indiana, cho biết với bất kỳ loại vắc-xin nào bạn cũng có thể bị đau trong và sau khi tiêm. Ông nói thêm rằng một số người có thể cảm thấy ớn lạnh, mệt mỏi hoặc đau đầu nhẹ sau khi tiêm vắc-xin.

Những tác dụng phụ của vắc-xin COVID-19 đã được ghi nhận đến nay

Theo CDC, các tác dụng phụ phổ biến của vắc-xin COVID-19 bao gồm:

• Đau, sưng tấy tại chỗ tiêm
• Sốt
• Ớn lạnh
• Đau đầu
• Mệt mỏi

Tác dụng phụ của vắc-xin Pfizer

Những người tiêm vắc-xin COVID-19 do Pfizer sản xuất có thể sẽ bị đau nhức, mẩn đỏ và sưng tấy tại chỗ tiêm, ớn lạnh và mệt mỏi. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) liệt kê một số tác dụng phụ khác đối với vắc-xin Pfizer-BioNTech bao gồm đau cơ, đau khớp, buồn nôn và sưng hạch bạch huyết.

FDA lưu ý rằng hầu hết mọi người đều gặp phải những tác dụng phụ này sau khi tiêm liều thứ hai của vắc-xin.

Tác dụng phụ của vắc-xin Moderna

Đối với vắc-xin Moderna cũng vậy, các tác dụng phụ thường gặp vẫn là điển hình: đau và sưng tại chỗ tiêm, ớn lạnh, sốt, mệt mỏi và đau đầu. Trong một thông cáo tổng hợp phân tích thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, Moderna cho biết rằng “không có tác dụng phụ nghiêm trọng nào được ghi nhận trong thử nghiệm.”

Nhìn chung hầu hết mọi người đều báo cáo các tác dụng phụ nặng hơn sau khi tiêm liều thứ hai của vắc-xin Pfizer và Moderna, cả hai đều là dạng vắc-xin mRNA.

Tác dụng phụ của vắc-xin Johnson & Johnson

Được phê duyệt gần đây nhất để sử dụng trong trường hợp khẩn cấp tại Mỹ, vắc-xin Johnson & Johnson – hay còn gọi là vắc-xin Janssen – chỉ yêu cầu tiêm một liều thay vì hai liều bắt buộc như vắc-xin Pfizer và Moderna.

Theo FDA, các tác dụng phụ được ghi nhận phổ biến nhất của vắc-xin Janssen là đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, đau cơ và đau nhức tại chỗ tiêm. Theo dữ liệu thử nghiệm lâm sàng, hầu hết mọi người gặp phải những tác dụng phụ này trong vòng một đến hai ngày sau khi tiêm.

Nổi mề đay cũng được ghi nhận ở sáu người tham gia thử nghiệm lâm sàng, một trong số họ được tiêm giả dược. Một “phản ứng quá mẫn, không được xếp loại là phản vệ” đã được báo cáo và được cho là có thể liên quan đến vắc-xin.

Tác dụng phụ của vắc-xin Oxford-AstraZeneca

Loại vắc-xin này vẫn chưa được FDA cấp phép sử dụng khẩn cấp tại Mỹ, nhưng một số tác dụng phụ đã được báo cáo trong các thử nghiệm lâm sàng cho đến nay.

Trong kết quả thử nghiệm lâm sàng được công bố trên tạp chí The Lancet, các tác dụng phụ từ nhẹ đến trung bình của vắc-xin AstraZeneca tương tự như tác dụng phụ nhẹ của vắc-xin Pfizer-BioNTech. Đáng chú ý là việc thử nghiệm vắc-xin AstraZeneca đã bị tạm dừng sau khi một tình nguyện viên xuất hiện các triệu chứng rối loạn thần kinh.

Các thử nghiệm được tiếp tục sau khi đánh giá lại mức độ an toàn đã xác nhận rằng các triệu chứng phản ứng không liên quan đến vắc-xin. Việc tạm dừng các thử nghiệm lâm sàng để xem xét tính an toàn là không hiếm gặp, vì các vấn đề có thể tình cờ xảy ra trong các nghiên cứu lớn và kéo dài.

Cũng có một số loại vắc-xin ngừa COVID-19 khác đang được nghiên cứu, và trong số những loại đã có dữ liệu báo cáo cho đến nay thì các tác dụng phụ thường gặp bao gồm sưng và đau tại chỗ tiêm, sốt, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh và buồn nôn – tất cả các triệu chứng này đều không quá bất thường.

Tác dụng phụ nghiêm trọng của vắc-xin COVID-19

Theo FDA và CDC, một số tác dụng phụ nghiêm trọng do vắc-xin COVID-19 đã được ghi nhận. Tại Anh, hai người có sẵn cơ địa dị ứng nặng đã bị phản ứng dị ứng sau khi tiêm vắc-xin COVID-19, và cả hai đều đã bình phục. Vào ngày 15/12/2020, một nhân viên chăm sóc sức khỏe ở Alaska đã gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng với vắc-xin Pfizer nhưng sau đó đã bình phục. Trước đó cô ta không có tiền sử dị ứng với vắc-xin.

Trong các thử nghiệm lâm sàng của Pfizer, không có phản ứng dị ứng nghiêm trọng nào được ghi nhận ở hơn 40.000 tình nguyện viên tham gia thử nghiệm. Mặc dù các phản ứng dị ứng nghiêm trọng có thể hiếm gặp, nhưng điều quan trọng là những người đã biết trước có khả năng bị dị ứng phải báo với nhân viên y tế trước khi tiêm vắc-xin.

CDC khuyến cáo nên đánh giá kỹ nguy cơ và xem xét hoãn tiêm cho những người đã từng có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với các loại vắc-xin khác, và tránh tiêm cho những người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào trong vắc-xin COVID-19.

Một số tác dụng phụ nghiêm trọng đã được báo cáo từ vắc-xin Johnson & Johnson bao gồm một trường hợp đau dữ dội xung quanh vị trí tiêm kéo dài 74 ngày, cũng như mệt mỏi và suy nhược nghiêm trọng kéo dài ba ngày ở một người khác.

FDA cho biết những trường hợp này có thể liên quan đến vắc-xin, nhưng tần suất của chúng trong các thử nghiệm lâm sàng không cao hơn so với tỷ lệ trong dân số chung. Nói cách khác, tỷ lệ phản ứng này đã được dự tính trước.

Vắc-xin COVID-19 và chứng liệt Bell

Các phương tiện truyền thông hiện nay đang xôn xao vì bốn người tham gia thử nghiệm vắc-xin của Pfizer-BioNTech đã xuất hiện một tình trạng gọi là liệt Bell trong quá trình thử nghiệm.

Liệt Bell là hiện tượng yếu hoặc liệt tạm thời các cơ ở mặt, nhưng cả 4 tình nguyện viên nói trên đều đã hồi phục. Trên thực tế, hầu hết những người bị liệt Bell thường hồi phục hoàn toàn trong vòng vài tuần đến 3 tháng.

Thông báo tóm tắt của FDA về vắc-xin Pfizer cho biết “bốn trường hợp trong nhóm tiêm vắc-xin không cho thấy tần suất cao hơn so với dự kiến trong dân số chung“, vì vậy không có mối liên hệ nào giữa tiêm vắc-xin với chứng liệt Bell. FDA đang tiếp tục theo dõi các trường hợp mắc phải tình trạng này khi vắc-xin được phân phối rộng rãi hơn.

Tại sao vắc-xin lại gây ra tác dụng phụ?

Các tác dụng phụ như sốt, ớn lạnh và mệt mỏi sau khi tiêm cho thấy hệ miễn dịch của chúng ta đang phản ứng với vắc-xin. Nhưng ngay cả khi bạn không gặp những hiện tượng này thì cũng không có nghĩa là hệ miễn dịch không hoạt động, chỉ là nó hoạt động nhẹ nhàng hơn một chút thôi.

Chẳng hạn như vết bầm tím, sưng tấy và nhạy cảm ở vết tiêm: cơ thể bạn có thể sẽ phản ứng tương tự như vậy sau khi bị kim đâm vào da vì bất kỳ lý do nào khác ngoài tiêm vắc-xin. Những tác dụng phụ này có thể xuất hiện với bất kỳ loại vắc-xin nào, cũng như khi bạn được lấy máu hoặc tiêm thuốc.

Tác dụng phụ của vắc-xin kéo dài bao lâu?

Thông thường các tác dụng phụ của vắc-xin không kéo dài quá vài ngày. Một số người có thể phải chịu đựng trong nhiều ngày hơn. Các tác dụng phụ liên quan trực tiếp đến vết tiêm như bầm tím và mẩn đỏ sẽ giảm đi tương đối nhanh, trong khi các hiện tượng toàn thân như sốt và nhức đầu có thể kéo dài hơn.

Nếu bạn vẫn phải chịu tác dụng phụ kéo dài hơn một tuần sau khi tiêm bất kỳ loại vắc-xin nào thì hãy gọi cho bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế ngay. Nếu bạn cảm thấy phản ứng nghiêm trọng đến mức đe dọa tính mạng (như dị ứng nặng), hãy đến cơ sở cấp cứu y tế ngay lập tức.

Các loại vắc-xin ngừa COVID-19 có gây ra tác dụng phụ lâu dài không?

Hiện tại vẫn là quá sớm để kết luận liệu vắc-xin COVID-19 có gây ra tác dụng phụ lâu dài hay không, mặc dù các chuyên gia tin rằng chúng an toàn. CDC, WHO, FDA và các cơ quan y tế khác sẽ tiếp tục theo dõi các tác động lâu dài và thu thập dữ liệu khi có nhiều người được tiêm chủng hơn.

Trên đây là những điều cần lưu ý về tác dụng phụ của vắc-xin ngừa COVID-19. Hãy tuân thủ các khuyến cáo y tế để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng bạn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Có cần đeo khẩu trang sau khi đã tiêm vắc-xin COVID-19? Tại sao khuyến cáo của WHO và CDC lại khác nhau?
• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Những người đã tiêm vắc-xin COVID-19 có nên đeo khẩu trang không?

Câu trả lời còn tùy thuộc vào từng cơ quan. Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC) có những khuyến nghị hoàn toàn khác nhau về vấn đề đeo khẩu trang cho những người đã được tiêm chủng, vì những lý do hoàn toàn khác nhau.

Vào ngày 25/6 vừa qua, Trợ lý Tổng Giám đốc WHO, Tiến sĩ Mariangela Batista Galvao Simao đã gây chú ý khi khuyến cáo những người được tiêm chủng nên tiếp tục đeo khẩu trang ngay cả khi đã tiêm hai liều vắc-xin như Pfizer hoặc AstraZeneca. Vài ngày sau, Giám đốc CDC, Tiến sĩ Rochelle Walensky đưa ra lời khuyên ngược lại, dựa trên tỷ lệ bảo vệ cao mà những người đã tiêm chủng có được đối với biến thể delta và các chủng khác.

Những lời khuyên trái ngược nhau được đưa ra trong lúc biến thể delta rất dễ lây lan vẫn đang chiếm tỷ lệ cao trong số các trường hợp mắc mới trên khắp thế giới, bao gồm cả ở Mỹ. Cả WHO và CDC đều đồng ý rằng những người chưa được tiêm chủng nên tiếp tục đeo khẩu trang, nhưng tại sao họ lại mâu thuẫn về vấn đề này đối với những người đã tiêm vắc-xin?

Tại sao WHO và CDC không thống nhất về khuyến cáo đeo khẩu trang cho người đã tiêm chủng?

Vài ngày sau khi WHO khuyến nghị những người đã tiêm vắc-xin COVID-19 nên tiếp tục đeo khẩu trang, Tiến sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm của Mỹ và cũng là cố vấn cho 7 đời tổng thống đã giải thích lý do tại sao lời khuyên của WHO lại khác với CDC.

“Có lý do cho điều đó,” ông nói trong một cuộc họp báo trực tuyến tại Nhà Trắng, “WHO chịu trách nhiệm cho toàn bộ thế giới,” và khi so sánh với cả thế giới thì ở nước Mỹ mọi chuyện lại khác.

Theo trang web Our World in Data, chỉ 23,7% dân số toàn cầu được tiêm chủng đầy đủ. Ở Mỹ con số này là gấp đôi: 47% người Mỹ được coi là đã tiêm chủng đầy đủ tính đến ngày 30/6, theo số liệu của trung tâm y tế Mayo Clinic.

Ở Mỹ, ưu tiên cấp thiết là giúp thật nhiều người Mỹ được tiêm phòng ngay từ đầu, thay vì tranh cãi nhau về việc đeo khẩu trang sau khi tiêm. Để chứng minh cho quan điểm của mình, tiến sĩ Fauci đã trích dẫn các phát hiện cho thấy hai liều vắc-xin Pfizer và AstraZeneca có hiệu quả giảm khả năng nhập viện từ 90% trở lên đối với biến thể delta.

Hướng dẫn của WHO: Những người đã được tiêm chủng vẫn nên đeo khẩu trang

Tiếp tục đeo khẩu trang là điều quan trọng, ngay cả đối với những người đã tiêm vắc-xin, theo Trợ lý Tổng giám đốc WHO Simao cho biết trong một cuộc họp báo vào ngày 25 tháng 6. “Mọi người không thể cảm thấy an toàn chỉ vì họ đã tiêm đủ hai liều.”

Tiến sĩ Maria Van Kerkhove, nhà dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm người Mỹ, cũng cho biết trong cuộc họp này rằng đeo khẩu trang ở những nơi công cộng là điều cần thiết để giúp mọi người không hít phải mầm bệnh.

Mặc dù vắc-xin Pfizer và Moderna đang cho thấy khả năng bảo vệ mạnh mẽ chống lại các biến thể, nhưng các trường hợp nhiễm bệnh bất ngờ vẫn có thể xảy ra thường xuyên. Trong một trường hợp hồi đầu tháng 6, một phụ nữ được tiêm chủng đầy đủ ở Napa, California, đã tử vong vì COVID-19. Bà đã hơn 65 tuổi và được ghi nhận là có các bệnh lý nền khác.

Hướng dẫn của CDC: Những người được tiêm chủng có thể không đeo khẩu trang ở Mỹ

Hướng dẫn hiện tại của CDC cho biết những người đã được tiêm chủng đầy đủ có thể “tiếp tục các hoạt động mà không cần đeo khẩu trang hoặc giãn cách” trừ khi được yêu cầu, chẳng hạn như trên máy bay và trong công việc kinh doanh.

Tiến sĩ Rochelle Walensky, giám đốc của CDC, đã nhắc lại hướng dẫn này trên chương trình Today của đài NBC, nói rằng những người đã tiêm chủng đầy đủ sẽ được bảo vệ khỏi biến thể delta. Tuy nhiên CDC đã lưu ý với CNN rằng vẫn có khả năng nhỏ những người được tiêm chủng đầy đủ có thể bị nhiễm biến thể mới nếu họ tiếp xúc với chúng.

Tại sao biến thể delta lại được quan tâm đến vậy? Theo WHO, delta là biến thể mới nhất trong số các biến thể của virus SARS-CoV-2 và là biến thể dễ lây lan nhất được xác định cho đến nay. WHO cũng cho biết biến thể này đang lan rộng trong cộng đồng những người chưa được tiêm chủng.

“Biến thể delta hiện là mối đe dọa lớn nhất ở Mỹ đối với nỗ lực loại bỏ COVID-19 của chúng ta”, tiến sĩ Fauci cho biết trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 22/6.

Tuy vậy có một số nơi không bao giờ nới lỏng quy định về đeo khẩu trang, chẳng hạn như sân bay và các hãng hàng không. Ở Mỹ, các phương tiện giao thông công cộng vẫn yêu cầu hành khách đeo khẩu trang, chẳng hạn như xe buýt và tàu hỏa.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Những lưu ý trước, trong và sau khi tiêm vắc xin phòng COVID-19
• Đeo khẩu trang khi tập thể dục thời COVID-19: Liệu có hại hay có lợi nhiều hơn?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Đại dịch COVID-19 liệu có thể kết thúc?

Chúng ta đã bước qua cột mốc một năm rưỡi sống chung với virus SARS-CoV-2 và đại dịch COVID-19 mà nó gây ra. Tại thời điểm này có lẽ tất cả mọi người trên toàn thế giới đang tự hỏi mình hai câu hỏi giống nhau: Cơn ác mộng này sẽ kết thúc như thế nào? Và khi nào mới đến ngày đó?

Có một khả năng – dù khá mong manh – là con người có thể ngăn chặn sự lây lan của SARS-CoV-2 và đẩy lùi nó trở lại môi trường hoang dã, như đã từng làm được với “người anh em” của nó là virus SARS hồi năm 2003. Nhưng cánh cửa đó dường như đã bị đóng chặt từ lâu. Một lựa chọn khác là tiêm vắc-xin tuy nhanh chóng nhưng lại khá tốn kém mà không phải quốc gia nào cũng có thể đạt được trong tương lai gần.

Tình hình hiện nay nghe có vẻ khá ảm đạm, nhưng đừng tuyệt vọng. Sự thật là các đại dịch luôn có điểm kết thúc. Nhưng trong lịch sử từ xưa đến nay vắc-xin ít khi đóng vai trò quan trọng trong việc chấm dứt dịch bệnh (điều đó không có nghĩa là lần này vắc-xin không cần thiết, nhờ vắc-xin mà số người tử vong vì COVID-19 sẽ ít hơn).

Lịch sử về những đại dịch cúm đã qua

Trên thực tế không có vắc-xin chủng ngừa cúm vào năm 1918, thời kỳ mà thế giới vẫn chưa biết rằng đại dịch đó do một loại virus tên H1N1 gây ra. Năm 1957 khi đại dịch H2N2 càn quét thế giới, vắc-xin cúm chủ yếu chỉ dành cho quân đội.

Trong đại dịch năm 1968 do chủng cúm H3N2, nước Mỹ đã sản xuất gần 22 triệu liều vắc-xin, nhưng đúng lúc chuẩn bị sẵn sàng thì đỉnh dịch đã trôi qua và nhu cầu tiêm vắc-xin giảm xuống. Hiện tượng “lệch pha” đó lại tái diễn vào năm 2009 khi thế giới đã có khả năng sản xuất hàng trăm triệu liều vắc-xin H1N1. Thậm chí khi đó một số quốc gia đã hủy bỏ phần lớn đơn đặt hàng của mình vì cuối cùng họ không cần đến chúng nữa.

Vậy những đại dịch đó đã kết thúc như thế nào? Thực ra virus không biến mất hoàn toàn: một hậu duệ của virus cúm Tây Ban Nha vẫn còn lưu hành cho đến ngày nay (H1N1 hiện đại), và điều tương tự cũng đúng với H3N2. Con người cũng không phát triển khả năng miễn dịch cộng đồng đối với chúng (hiện tượng mầm bệnh ngừng lây lan vì có rất nhiều người miễn dịch sau khi đã bị nhiễm bệnh hoặc được tiêm ngừa).

Trên thực tế các virus gây ra các đại dịch này đã trải qua quá trình chuyển đổi. Hay chính xác hơn là bản thân con người chúng ta đã thay đổi. Hệ miễn dịch của chúng ta đã “quen” với mầm bệnh đến mức đủ để chống lại những biểu hiện nguy hiểm nhất của bệnh đó, ít nhất là trong hầu hết các trường hợp.

Con người và virus đã đạt đến ngưỡng cân bằng: thay vì những cơn sóng thần thảm khốc, theo thời gian, các loại virus này chỉ còn gây ra những đợt bùng phát nhẹ mà thôi. Đại dịch cúm ngày nay đã trở thành bệnh cúm theo mùa, và các virus toàn cầu đã trở thành lưu hành địa phương.

Nếu mô hình này tiếp tục lặp lại – và rất nhiều khả năng sẽ như vậy – thì một lúc nào đó SARS-CoV-2 sẽ gia nhập vào nhóm gồm một số ít coronavirus ở người gây bệnh cảm lạnh, chủ yếu là vào mùa đông khi các điều kiện môi trường trở nên thuận lợi cho sự lây lan của chúng.

Vậy khi nào điều đó sẽ xảy ra? Đó là một câu hỏi lớn không dễ trả lời.

COVID-19 khi nào mới rút lui?

Maria Van Kerkhove, chuyên gia hàng đầu về coronavirus của Tổ chức Y tế Thế giới thừa nhận: “Tôi nghĩ rằng chúng ta đã qua khỏi giai đoạn cấp tính này rồi”. Tuy nhiên ý kiến của bà bị ảnh hưởng bởi quan điểm cứng rắn cho rằng thế giới có thể ngăn chặn đại dịch nếu các quốc gia chỉ thực hiện các bước đi như New Zealand, Việt Nam và những nước khác đã làm và kiểm soát được sự lây lan.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với trang STAT, Van Kerkhove nói rằng: “Không có thứ gì – kể cả các biến thể của virus – cho thấy chúng ta chưa thể thoát khỏi giai đoạn cấp tính. Bởi vì điều này là có thể kiểm soát được.”

Kinh nghiệm từ 4 đại dịch gần đây nhất như đã đề cập ở trên cho thấy rằng virus sẽ biến đổi từ đại dịch toàn cầu thành dịch lưu hành địa phương trong vòng khoảng một năm rưỡi sau khi xuất hiện. Nhưng tất cả những đại dịch đó đều là bệnh cúm. Một mầm bệnh khác có thể sẽ đi theo một mô hình khác.

Có thể đã từng xảy ra đại dịch coronavirus trước đây: một giả thuyết cho rằng đại dịch vào năm 1889 được giới y học gọi là “cúm Nga” có thể thực sự là do một trong những coronavirus ở người mang tên OC43 gây ra. Tất cả 4 coronavirus ở người hiện nay được cho là đã “nhảy” từ một loài động vật khác sang, trong đó OC43 được cho là đến từ gia súc, có thể là vào cuối những năm 1800. Nhưng rốt cuộc đây vẫn chỉ là giả thuyết, vì tất cả mọi chuyện đã xảy ra trước khi ngành virus học hiện đại phát triển.

Không có tài liệu lịch sử nào ghi nhận mức độ bệnh tật và đặc biệt là bệnh nặng mà các coronavirus khác gây ra khi chúng bắt đầu lây nhiễm sang người, hoặc mất bao lâu để chúng chuyển sang trạng thái lưu hành địa phương. Do đó các đại dịch cúm là nguồn tư liệu gần nhất mà chúng ta có thể tham khảo.

Jennie Lavine, nhà sinh học tại Đại học Emory và là tác giả của bài báo về mô hình dịch bệnh được xuất bản trên tạp chí Science, cho biết: “Trong lịch sử gần đây tất cả đều là bệnh cúm, và thời gian diễn ra trong vòng vài năm.”

Lavine và các cộng sự dự đoán rằng khi những người lớn tuổi – đối tượng dễ nhập viện và tử vong nhất vì COVID-19 – đã có kinh nghiệm đối phó với virus thì nó sẽ không còn gây ra bệnh nặng nữa, ít nhất là với hầu hết những người đó (không có gì là tuyệt đối cả, chẳng hạn như bệnh cúm đôi khi vẫn gây tử vong cho những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh).

Các tác giả kết luận rằng việc “huấn luyện” cho hệ thống miễn dịch có thể sẽ biến COVID-19 trong tương lai thành gần giống như cảm lạnh. Theo thời gian, khi mức độ bảo vệ trở nên phổ biến hơn ở người lớn thì đối tượng dễ mắc COVID-19 nhất sẽ là trẻ nhỏ, vốn rất ít khi gặp các triệu chứng nghiêm trọng nếu chẳng may bị nhiễm. Đó là mô hình của bệnh do coronavirus ở người.

Marc Lipsitch, nhà dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm tại Trường Y tế Công cộng T.H. Chan của Harvard, cho biết đó là kịch bản có nhiều khả năng xảy ra nhất. Theo ông, nhìn chung hầu hết mọi người đều có một dạng miễn dịch nào đó do bị nhiễm bệnh tự nhiên hoặc tiêm chủng, và miễn dịch đó sẽ tồn tại đủ lâu để họ không bị bệnh nặng khi mắc lại. Khi đó dịch bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn lưu hành địa phương.

SARS-CoV-2 vẫn có thể tồn tại bên cạnh chúng ta khi đại dịch kết thúc. Sẽ không ngạc nhiên nếu con người không đạt được miễn dịch cộng đồng, vấn đề chỉ là khi COVID-19 trở thành dịch lưu hành địa phương thì mức độ bệnh mà nó gây ra là nhẹ hay nặng mà thôi. Khả năng cao đó chỉ là dịch bệnh nhẹ.

Không chỉ có một mình Lavine nghĩ rằng thế giới sẽ không kiểm soát được sự lây lan của SARS-CoV-2 thông qua miễn dịch cộng đồng. Hồi đầu năm nay, Jonathan Yewdell, một nhà điều tra cao cấp về sinh học tế bào và miễn dịch học virus tại Viện Quốc gia về Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm của Mỹ, đã nêu ý kiến trên tạp chí PLOS Pathogens cho rằng coronavirus không kích hoạt phản ứng miễn dịch lâu dài mà chúng ta cần có để duy trì miễn dịch cộng đồng.

COVID-19 có thể trở thành dịch bệnh lưu hành địa phương giống như cúm?

SARS-CoV-2 dạng lưu hành địa phương sẽ có mô hình theo mùa, lây lan vào những tháng mùa đông khi trẻ em đi học và khi chúng ta tiếp xúc với nhau nhiều hơn trong nhà. Florian Krammer, nhà nghiên cứu vắc-xin tại Trường Y Icahn ở Mount Sinai, New York, nói rằng ban đầu một số đợt bệnh theo mùa này có thể nghiêm trọng, nhưng không đến mức như đại dịch.

Theo Krammer, ở những quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng thấp và nền tảng miễn dịch kém thì các đợt bệnh ban đầu có thể nặng hơn một chút. Còn ở những nước có tỷ lệ tiêm chủng cao thì bệnh có thể rất nhẹ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng quá trình chuyển đổi này sẽ diễn ra vào các thời điểm khác nhau ở các nước khác nhau. Krammer cho rằng sự khác biệt sẽ rất lớn giữa phương Tây và những nước khác không có đủ vắc-xin để tiêm. Còn Lavine tin rằng sự chuyển đổi có thể xảy ra khá sớm ở các quốc gia như Mỹ đã có mức độ lây nhiễm cao và nhiều người được tiêm chủng.

Một số chuyên gia khác lại thận trọng hơn về vấn đề này. Nhà sử học John Barry, người đã viết một bài tường thuật chi tiết về đại dịch cúm Tây Ban Nha, lưu ý rằng có sự khác biệt đáng kể giữa lây nhiễm COVID-19 so với bệnh cúm. Thời gian ủ bệnh – tính từ khi tiếp xúc với mầm bệnh cho đến khi có triệu chứng – của COVID-19 lâu hơn, người bệnh lâu khỏi hơn, và thời kỳ lây nhiễm cũng dài hơn.

(Bạn có thể đọc thêm trong bài viết: COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?)

Theo Barry, điều này giống như dịch cúm ở dạng “tua chậm”. Các làn sóng lây nhiễm của đại dịch cúm kết thúc đột ngột và không còn lây lan chỉ sau vài tuần, nhưng COVID-19 thì không như vậy. Thay vào đó, hành vi của con người dường như chính là tác nhân quyết định diễn tiến của dịch bệnh, chẳng hạn như giãn cách xã hội hay mở cửa trở lại.

Nhà dịch tễ học Lipsitch lo lắng rằng những làn sóng bùng phát gần đây ở Brazil và Ấn Độ là lý do chúng ta nên thận trọng khi nói rằng sự chuyển đổi có thể đang đến gần. Cả hai quốc gia này đều đã bị lây nhiễm đáng kể trong thời kỳ đầu của đại dịch, nhưng sau đó vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề do làn sóng thứ hai với các biến thể mới nguy hiểm hơn.

Cécile Viboud, một nhà nghiên cứu về mô hình các bệnh truyền nhiễm và đã nghiên cứu sâu rộng về các đại dịch cúm, cũng tin rằng đại dịch này sẽ kết thúc với kịch bản SARS-CoV-2 trở thành dịch lưu hành địa phương, nhưng không chắc chắn khi nào.

Viboud hiện đang làm việc tại Trung tâm Quốc tế Fogarty của Viện Y tế Quốc gia Mỹ cho rằng coronavirus gây cảm lạnh theo mùa sẽ nhẹ hơn COVID-19, hoặc SARS-CoV-2 sẽ tiếp tục đe dọa chúng ta bằng các biến thể mới, nhất là khi nó phải chịu áp lực tiến hóa do nhiều người được tiêm chủng. Vì vậy vẫn phải thận trọng, dù sao chúng ta cũng mới chỉ có dữ liệu của khoảng 15 tháng mà thôi.

Mike Ryan, người đứng đầu Chương trình Khẩn cấp Y tế của WHO, cũng đồng ý như vậy. “Chúng ta không biết mình đang ở đâu vì đây là đại dịch đầu tiên do coronavirus SARS gây ra. Theo quan điểm của tôi, nếu phải dự đoán thì… chúng ta thậm chí còn chưa đến gần điểm kết thúc của nó.”

Ryan cũng đồng ý với quan điểm của Van Kerkhove, cho rằng các quốc gia không nên chờ đợi vắc-xin hoặc chờ virus chuyển sang dạng lưu hành địa phương, mà nên sử dụng các công cụ khác đã được chứng minh là có thể ngăn chặn lây nhiễm.

Ông cho rằng chúng ta có thể kiểm soát COVID-19 để nó không còn là một đại dịch gây tử vong cao và làm quá tải các bệnh viện như hiện nay. Khi đó nó sẽ không còn là một cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng nữa.

COVID-19 có thể sẽ không bao giờ biến mất, nhưng việc tuân thủ các biện pháp phòng bệnh sẽ giúp chúng ta tránh được những đợt bùng phát kinh hoàng như hiện nay. Hãy tự bảo vệ mình và cộng đồng bằng cách thực hiện đúng khuyến cáo y tế bạn nhé!

Bài viết sử dụng tư liệu từ startnews.com

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• COVID kéo dài – Hiện tượng còn nhiều ẩn số trong đại dịch COVID-19 hiện nay
• Những điều cần biết về vaccine COVID-19 của AstraZeneca mà Việt Nam đang sử dụng

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Kể từ khi COVID-19 xuất hiện, đã có một cuộc tranh luận về độ an toàn của việc đeo khẩu trang khi tập thể dục, cho cả người tập thể dục và người đứng cạnh họ. Vào tháng 12, Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo mọi người “không đeo khẩu trang khi đang hoạt động thể chất mạnh”. Trong khi đó, CDC khuyến cáo mọi người đeo khẩu trang khi tập thể dục, ngay cả khi tập ở cường độ cao.

Mới đây, một số nghiên cứu đã cung cấp thêm vài thông tin về vấn đề này. Các nhà khoa học đã công bố trên Tạp chí Hô hấp Châu Âu rằng không có tác dụng phụ nào đối với sức khỏe liên quan đến việc đeo khẩu trang trong khi tập thể dục – mặc dù đeo khẩu trang có thể làm giảm hiệu quả tập luyện một chút.

Đeo khẩu trang khi tập thể dục có an toàn không ?

Đeo khẩu trang có vẻ là việc không hay chút nào nếu bạn đi tập gym. Nhưng các nhà nghiên cứu cho thấy phòng tập gym và những không gian khép kín là những khu vực làm tăng nguy cơ lây lan COVID-19. Việc đeo khẩu trang là rất cần thiết để giữ an toàn cho bạn và mọi người xung quanh.

Trong một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Hô hấp Châu Âu, các nhà khoa học đã khảo sát trên 12 người khỏe mạnh tuổi trung niên và không phải vận động viên để so sánh hiệu suất của họ khi nghỉ ngơi và khi tập thể dục. Mỗi người sẽ đeo thử ngẫu nhiên 1 trong 3 loại khẩu trang: khẩu trang phẫu thuật, khẩu trang FFP2 (tương tự khẩu trang KN95), hoặc “khẩu trang giả”. “Khẩu trang giả” là khẩu trang phẫu thuật với một lỗ được khoét thủng ra.

Kết quả cho thấy khả năng tập thể dục bị giảm đi 10% vì khẩu trang làm chặn mất luồng oxi cần cho sự hô hấp khi cơ thể hoạt động. Tuy nhiên khẩu trang không hề gây nguy hiểm hay làm giảm đáng kể hiệu suất tập luyện của những người được nghiên cứu.

Piergiuseppe Agostoni là tác giả của nghiên cứu này và là giáo sư tim mạch của Đại học Milan. Ông nói rằng kết quả trên rõ ràng đã chứng minh được rằng mọi người hoàn toàn có thể đeo khẩu trang khi hoạt động thể chất, mặc dù điều đó có một số hạn chế đi chăng nữa.

Trong lúc những đối tượng nghiên cứu tập thể dục trên một chiếc xe đạp cố định, Agostoni và các cộng sự đã kiểm tra các dấu hiệu khác nhau về chức năng hô hấp và tim mạch, bao gồm:

• Chức năng thông khí
• Lượng oxi hít vào
• Lượng CO2 thải ra
• Việc hít thở gặp khó khăn và tốn sức nhiều đến mức nào

Kết quả cho thấy, mặc dù những người đeo khẩu trang có cảm giác khó thở hơn so với khi không đeo, nhưng cơ thể họ đã tự điều chỉnh hoạt động thông khí, và nhờ đó không có tác dụng phụ nào do việc đeo khẩu trang gây ra.

Các loại khẩu trang khác nhau có ảnh hưởng khác nhau khi tập luyện không ?

Nghiên cứu cho thấy cả khẩu trang phẫu thuật và khẩu trang KN95 đều hoàn toàn an toàn cho việc tập luyện.

Để kiểm tra tác động của việc đeo khẩu trang, nghiên cứu đã sử dụng 3 loại khẩu trang như đã nêu: khẩu trang phẫu thuật tiêu chuẩn, khẩu trang FFP2 và “khẩu trang giả” được giấu dưới ống ngậm silicon. Những người tham gia không biết họ đang đeo loại khẩu trang nào khi tiến hành thử nghiệm, vì vậy họ sẽ không bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý. Ống ngậm được giấu trong khẩu trang và bản thân nó không gây cản trở luồng không khí.

Kết quả là không có tác dụng phụ nào liên quan đến các loại khẩu trang được thử nghiệm, mặc dù những người tham gia cảm thấy khó thở tăng dần theo thứ tự từ không đeo khẩu trang đến đeo khẩu trang phẫu thuật và đến khẩu trang KN95.

Tuy nhiên, “chúng ta không thể lấy lý do đó để từ chối việc đeo khẩu trang,” Agostini nói. “Có rất nhiều người lấy lý do này như một cái cớ biện minh cho sự vô ý thức của bản thân”.

Kết quả của nghiên cứu này đã phản bác những tuyên bố sai lầm về việc đeo khẩu trang mà một số người sử dụng để biện minh cho sự vô ý thức của mình, chẳng hạn như “đeo khẩu trang làm tích tụ CO2 và tăng CO2 trong máu”.

Đi tập gym trong thời kỳ COVID-19 có an toàn không?

Nghiên cứu này chứng minh rằng đeo khẩu trang hoàn toàn an toàn đối với hoạt động thể chất và khuyến cáo rằng mọi người khi tập thể dục thể thao đều có thể và nên đeo khẩu trang để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh dịch, dù là hoạt động thể chất cường độ cao. Tuy nhiên nghiên cứu không đề cập đến sự an toàn của các cơ sở tập thể dục.

Sarah K. Kemble là nhà dịch tễ học nghiên cứu về trường hợp đầu tiên của SARS-CoV-2 lây lan trong 3 phòng tập thể dục ở Hawaii. Cô cho rằng rất khó để xác định được độ lây lan bệnh dịch trong các phòng tập thể dục.

Kemble giải thích: “Càng có nhiều kế hoạch phòng chống thì càng an toàn. Nếu các biện pháp được thực hiện cùng một lúc, thì nếu bất kỳ biện pháp nào trong số đó không thành công, sự lây lan vẫn sẽ được giảm thiểu thông qua các biện pháp khác”.

CDC khuyến nghị giảm thiểu rủi ro trong phòng tập thể dục bằng nhiều cách: duy trì khoảng cách 2 mét, đeo khẩu trang, hoạt động trong những không gian mở thông thoáng, rửa tay thường xuyên với nước rửa tay sát khuẩn, vệ sinh bề mặt các vật dụng và tránh ra đường vào những giờ cao điểm. Đáng chú ý, tổ chức này cũng khuyến nghị nên tập luyện thể chất ở ngoài trời.

Vì vậy, nếu phòng gym mà bạn đến có hệ thống thông gió tốt, yêu cầu đeo khẩu trang và thực hiện giãn cách 2 mét thì sẽ giảm thiểu rất nhiều rủi ro lây lan SARS-CoV-2.

Tại sao tập thể dục trong thời kì đại dịch COVID-19 lại quan trọng ?

Nhìn chung, tập thể dục là một trong những việc làm rất tốt cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần nhất là trong đại dịch COVID-19. Một đánh giá về dịch COVID-19 và việc tập thể dục cho thấy hoạt động thể chất thực sự tăng cường chức năng miễn dịch trong cơ thể chống lại các loại virus và vi khuẩn. Các nhà nghiên cứu cho rằng tập thể dục thường xuyên giống như một công cụ bổ trợ trong việc tăng cường hệ thống miễn dịch chống lại COVID-19.

Hippocrates đã từng nói “Nếu bạn đang có tâm trạng xấu, hãy đi dạo. Nếu bạn vẫn tiếp tục buồn, hãy đi dạo một lần nữa”. Hơn bao giờ hết, mọi người hiện nay đang có một cuộc sống thụ động. Ít tập thể dục dẫn đến tăng cân, đau nhức do ngồi lâu và những thay đổi tiêu cực trong tâm trạng.

Tập thể dục có một loạt các lợi ích: Ngăn chặn dịch bệnh, kéo dài tuổi thọ, giúp ngủ ngon và chống đau nhức cơ xương khớp. Theo một báo cáo từ WHO về hoạt động thể chất, người lớn trong độ tuổi từ 18-64 nên dành 75-150 phút hoạt động mạnh mỗi tuần: chạy, bơi lội, đạp xe, chơi các môn thể thao…

Một nghiên cứu cho thấy rằng những người tập thể dục 2-3 lần một tuần ít bị trầm cảm, tức giận và căng thẳng hơn những người khác. Thậm chí chỉ cần dành 30 phút mỗi ngày cho bất kỳ hoạt động thể chất nào, bạn cũng đã làm giảm nguy cơ mắc các vấn đề về sức khỏe của cơ thể.

Trên đây là một hồi chuông cảnh giác cho tất cả mọi người: Hãy đeo khẩu trang vì sức khỏe cộng đồng và vì sức khỏe của chính bản thân bạn!

Mời bạn đọc tiếp những bài viết hấp dẫn khác của BlogAnChoi:

• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?
• Dậy thì sớm là như thế nào? Có đơn giản chỉ là “lớn trước tuổi”?

Nhớ đón xem những thông tin bổ ích và lý thú được cập nhật thường xuyên tại BlogAnChoi bạn nhé!

Cả thế giới đang chạy đua từng ngày để tạo ra vaccine ngừa COVID-19, trong đó có Việt Nam. Chắc hẳn nhiều người đã nghe nói về loại vaccine mang tên Nano Covax đang được các nhà khoa học nước ta nghiên cứu. Với những kết quả thử nghiệm khả quan cho tới thời điểm này, có thể chúng ta sẽ tự sản xuất được vaccine “nhà làm” vào khoảng cuối năm 2021.

Tuy nhiên dịch COVID-19 lại bùng phát dữ dội và diễn biến khó lường trong những ngày vừa qua, buộc chúng ta phải có biện pháp đối phó nhanh chóng tức thời. Do đó Bộ Y tế đã quyết định nhập ngay vaccine từ nước ngoài với số lượng 204.000 liều. Theo kế hoạch, ngày 28/2 lô vaccine đầu tiên này sẽ được đưa về Việt Nam.

Vậy bạn đã tìm hiểu những thông tin cần biết về vaccine này chưa? Hãy cùng khám phá ngay bây giờ nhé!

1. Vaccine này do hãng nào sản xuất?

Hiện nay trên thế giới có rất nhiều loại vaccine được nghiên cứu chế tạo ở nhiều giai đoạn khác nhau, trong số đó có một vài cái tên đã cho kết quả thử nghiệm tốt trên người. Vaccine COVID-19 mà Việt Nam sắp nhập là sản phẩm của hãng dược AstraZeneca (liên doanh Anh và Thụy Điển) phối hợp với Đại học Oxford sản xuất.

Còn được biết đến với ký hiệu AZD1222, vaccine này đã được thử nghiệm lâm sàng với hiệu quả miễn dịch chống lại COVID-19 là 82,4%. Đây là con số khá ấn tượng, cao hơn tiêu chí của Tổ chức Y tế Thế giới, bởi theo cơ quan này chỉ cần hiệu quả cao hơn 50% là vaccine đã đáp ứng được yêu cầu để sử dụng rộng rãi trong việc tiêm ngừa.

2. Vaccine này giúp cơ thể chống lại virus như thế nào?

Để hiểu cách thức “làm việc” của vaccine, trước hết chúng ta cần biết sơ qua về cơ chế hoạt động của hệ miễn dịch khi có tác nhân gây bệnh tấn công cơ thể.

Các tế bào bạch cầu là đội quân được huy động để chiến đấu với vi khuẩn, virus khi chúng xâm nhập. Trong đó hai loại bạch cầu đóng vai trò quan trọng nhất được gọi là lympho B và lympho T. Nhiệm vụ của chúng là tạo ra kháng thể, tức các phân tử có khả năng gắn vào mầm bệnh và vô hiệu hóa làm mất độc lực của chúng.

Loại vaccine của AstraZeneca mà chúng ta sắp sử dụng có tác dụng kích thích hệ miễn dịch tạo nhiều kháng thể và cả hai loại tế bào lympho như vừa nêu. Các tế bào này không chỉ giúp tiêu diệt virus SARS-CoV-2 trong hiện tại mà còn có khả năng “ghi nhớ” để tiếp tục kích hoạt các phản ứng giúp cơ thể phát hiện và “xử lý” virus nếu bị nhiễm lại những lần sau (hiện tượng được gọi là “trí nhớ miễn dịch”).

Các báo cáo kết quả nghiên cứu và thử nghiệm của hãng cho biết vaccine này có hiệu quả sinh miễn dịch tốt và lại ít tác dụng phụ đối với người cao tuổi. Cho đến nay các nhà khoa học chưa ghi nhận phản ứng nghiêm trọng nào ở những người được tiêm trong quá trình thử nghiệm.

3. Vaccine COVID-19 được tiêm như thế nào?

Cũng như nhiều loại vaccine ngừa bệnh khác, vaccine của AstraZeneca cần 2 lần tiêm để đạt hiệu quả tối ưu như mong muốn. Mũi đầu tiên để cơ thể làm quen với mầm bệnh và tạo ra kháng thể ban đầu tương thích với chúng. Tuy nhiên lượng kháng thể này rất ít và không đủ đánh bại virus nếu chúng xâm nhập cơ thể sau đó. Do vậy cần tiêm nhắc lại mũi thứ hai để kích thích hệ miễn dịch sản sinh thật nhiều kháng thể đủ sức phòng bệnh.

Thời gian cách nhau giữa hai mũi tiêm sẽ thay đổi tùy từng loại vaccine khác nhau ngừa các bệnh khác nhau. Đối với vaccine COVID-19 của AstraZeneca, khoảng cách này là 4 đến 12 tuần để cơ thể tạo được miễn dịch mạnh nhất chống lại căn bệnh này. Vaccine được tiêm trong cơ (tiêm bắp) với lượng là 0,5ml mỗi liều.

4. Vì sao Việt Nam chọn loại vaccine này để tiêm ngừa COVID-19?

Mặc dù hiện nay có rất nhiều hãng dược và nhà cung cấp có thể bán vaccine cho các nước, nhưng vaccine của AstraZeneca có một số ưu điểm phù hợp với điều kiện của nước ta, do đó Bộ Y tế mới quyết định nhập khẩu để sử dụng.

Thứ nhất là khâu bảo quản khá thuận tiện. Đa số các vaccine ngừa các bệnh khác cần được lưu trữ ở nhiệt độ thấp của tủ lạnh, khoảng 2 đến 8 độ C. Khi vận chuyển vaccine đi đến các địa phương khác cũng phải có trang thiết bị để duy trì nhiệt độ này thì mới đảm bảo được chất lượng vaccine.

Vaccine của hãng AstraZeneca cũng cần điều kiện tương tự, không khác nhiều so với những loại mà chúng ta đã quen sử dụng. Trong khi đó một vaccine khác của hai hãng dược lớn trên thế giới là BioNTech và Pfizer lại đòi hỏi nhiệt độ cực lạnh là âm 70 độ C để giữ được hiệu quả vaccine. Điều đó sẽ đặt ra thách thức rất lớn về trang thiết bị, tài chính cũng như kiến thức và kỹ năng để bảo quản chúng.

Yếu tố thứ hai cũng đặc biệt quan trọng, nhất là với những nước đang phát triển như Việt Nam ta, đó là giá bán. AstraZeneca từng khẳng định họ không quá coi trọng việc kinh doanh kiếm lời bằng vaccine trong đại dịch này, và vaccine của họ cũng có giá thuộc mức “bình dân” nhất so với các hãng khác hiện nay.

Vậy giá cụ thể của vaccine là bao nhiêu? Theo thông tin của hãng, mỗi liều vaccine COVID-19 được bán cho các nước châu Âu có giá là 2,16 USD. Nhưng tin vui cho chúng ta đây: AstraZeneca cho biết sẽ “ưu đãi” cho Việt Nam với mức giá thấp hơn nữa!

5. Những đối tượng nào được ưu tiên tiêm trước?

Hiện nay nhu cầu vaccine trên toàn thế giới đang rất lớn, trong khi các hãng dược chưa thể sản xuất đủ nhanh và đủ nhiều để cung cấp cho các nước. Do đó khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới đã kêu gọi tiêm trước cho hai nhóm đối tượng đặc biệt là các nhân viên y tế có nguy cơ nhiễm bệnh cao và người già từ 65 tuổi trở lên.

6. Những đối tượng nào có thể được tiêm vaccine COVID-19?

Ngoài hai nhóm ưu tiên như trên thì những đối tượng được WHO khuyến cáo nên tiêm vaccine COVID-19 là các bệnh nhân mắc tiểu đường, bệnh về hô hấp, tim mạch, và những người béo phì.

Lý do cho điều này là vì nghiên cứu đã phát hiện các bệnh nền nêu trên làm tăng nguy cơ COVID-19 tiến triển nặng nếu chẳng may mắc phải. Khi đó việc điều trị sẽ cực kỳ khó khăn và khả năng hồi phục cũng không tốt bằng người khỏe mạnh.

Một nhóm đối tượng đặc biệt khác cần lưu ý là những người mắc tình trạng suy giảm miễn dịch, bao gồm cả các bệnh nhân HIV. Hệ miễn dịch bị suy yếu khiến họ dễ bị bệnh nặng hơn so với người bình thường, đồng thời quá trình tạo kháng thể sau khi được tiêm vaccine cũng khác, do đó việc tiêm vaccine cần được xem xét cẩn thận. Hiện nay các nhà khoa học vẫn đang tiến hành nhiều nghiên cứu để tìm hiểu vấn đề này, nhưng WHO khuyến cáo nhóm đối tượng này vẫn có thể được tiêm vaccine COVID-19 sau khi tham vấn với bác sĩ.

Phụ nữ có thai cũng là đối tượng cần quan tâm khi nói đến việc tiêm chủng. Trong thai kỳ, hoạt động của hệ miễn dịch bị thay đổi so với bình thường, ngoài ra khả năng mầm bệnh truyền từ mẹ sang con qua nhau thai cũng là vấn đề phức tạp. Vì lý do đó mà một số loại vaccine thông thường hiện nay không được tiêm cho phụ nữ có thai để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Các nhà khoa học đã nhận thấy phụ nữ mang thai có nguy cơ diễn tiến bệnh nặng hơn nếu mắc COVID-19, nhưng đến nay lại chưa có nhiều nghiên cứu để kết luận về độ an toàn của vaccine đối với họ. Do đó khuyến cáo hiện nay của WHO là có thể tiêm ngừa vaccine COVID-19 cho các bà bầu nếu bác sĩ đánh giá lợi ích nhiều hơn rủi ro.

Như vậy phụ nữ mang thai nếu nằm trong nhóm ưu tiên (nhân viên y tế hoặc có bệnh nền) vẫn có thể được tiêm vaccine sau khi tham vấn với bác sĩ.

Tương tự đối với phụ nữ đang cho con bú, WHO cho biết họ có thể được tiêm vaccine nếu có các yếu tố ưu tiên, và sau khi tiêm cũng không cần ngưng cho con bú.

7. Người đã từng mắc COVID-19 có tiêm vaccine được không?

Hiện nay khoa học vẫn chưa hiểu rõ về vấn đề miễn dịch sau khi khỏi bệnh COVID-19. Thời gian kháng thể tồn tại có thể kéo dài hoặc ngắn tùy cơ địa mỗi người, do đó không ai biết chắc một người sau khi khỏi bệnh có thể miễn nhiễm với SARS-CoV-2 trong bao lâu.

Vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu nữa để khẳng định COVID-19 có thể tái nhiễm sau khi khỏi bệnh hay không, và thời gian là bao lâu. Hiện tại theo khuyến cáo của WHO, những người từng mắc COVID-19 vẫn có thể tiêm vaccine, tuy nhiên họ có thể chờ nhiều nhất là 6 tháng để nhường cho những người cần vaccine hơn tiêm trước.

8. Đối tượng nào không nên tiêm vaccine?

Cũng như tất cả các loại thuốc hay vaccine khác, vaccine COVID-19 có chống chỉ định đối với những người bị dị ứng bất kỳ chất nào có trong sản phẩm. Các thành phần này thường được ghi rõ trên vỏ hộp và nhãn dán bên ngoài lọ vaccine.

Hoạt động của hệ miễn dịch cũng thay đổi tùy theo lứa tuổi. Nhiều loại vaccine có cách tiêm khác nhau đối với các độ tuổi khác nhau. Vaccine COVID-19 của AstraZeneca hiện chưa được nghiên cứu nhiều ở những người dưới 18 tuổi, do đó WHO khuyến cáo trẻ em và thanh thiếu niên dưới độ tuổi này tạm thời chưa nên tiêm cho đến khi có các bằng chứng khoa học chi tiết hơn.

9. Vaccine này có chống được các biến thể mới xuất hiện gần đây không?

Câu hỏi này hiện vẫn chưa thể trả lời chắc chắn. Các biến thể mới của SARS-CoV-2 liên tục xuất hiện với tốc độ đáng lo ngại, trong đó một số biến thể mới được phát hiện còn có khả năng vô hiệu hóa các vaccine hiện có.

Tổ chức Y tế Thế giới đã đánh giá toàn bộ dữ liệu về tác dụng của vaccine đối với các biến thể quan trọng, và khuyến cáo vẫn nên triển khai tiêm vaccine. Tổ chức này đề nghị các quốc gia nên cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro tùy vào tình hình cụ thể tại mỗi nước.

10. Vaccine không phải là “thuốc tiên”, và không thay thế được các biện pháp phòng ngừa khác!

Đây là thông điệp luôn được nhắc lại nhiều lần kể từ thời điểm đại dịch COVID-19 bắt đầu bùng phát cho tới nay, và chắc chắn vẫn còn nguyên giá trị về sau này. Thuốc và vaccine có thể tiêu diệt virus, nhưng không thể quét sạch hoàn toàn nếu con người chủ quan lơ là trước dịch bệnh.

Bất kỳ loại thuốc hay vaccine nào cũng đều có tỷ lệ hiệu quả nhất định, và trong hầu hết trường hợp thì tỷ lệ này không thể đạt đến 100%. Đó là chưa kể cơ thể chúng ta cần có thời gian vài tuần để làm quen và tạo ra miễn dịch đủ mạnh chống lại mầm bệnh. Trong thời gian đó không có gì bảo vệ chúng ta trước COVID-19 ngoài những biện pháp thông thường. Nếu không thực hiện phòng ngừa cẩn thận, rất có thể chúng ta sẽ mắc bệnh dù đã tiêm vaccine.

Và cuối cùng là vấn đề chi phí. Nếu so sánh thì việc rửa tay, đeo khẩu trang và giữ khoảng cách ngay từ lúc còn khỏe mạnh rõ ràng rẻ hơn rất nhiều so với hai mũi vaccine hay một đống thuốc thang và viện phí nếu chẳng may mắc bệnh. Vậy nên trong lúc chờ đợi có đủ vaccine cho tất cả mọi người, chi bằng chúng ta hãy tuân thủ đúng các quy định và thực hiện các biện pháp phòng ngừa cho bản thân cũng như cộng đồng.

Chúc bạn luôn vui khỏe, và đừng quên đón đọc những bài viết bổ ích của BlogAnChoi nhé:

COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?

Phòng chống COVID-19: Mách bạn 12 cách bảo vệ bản thân hiệu quả nhất

1. Giữ sạch đôi bàn tay

Mọi hoạt động sinh hoạt hằng ngày đều liên quan mật thiết với đôi bàn tay. Nó tiếp xúc với nhiều thứ như công tắc đèn, nút điều khiển thang máy… và không ai có thể dám chắc rằng những thứ đó không có các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus Corona bám vào.

Khi ăn, uống, đưa tay lên mặt… nó sẽ trở thành “công cụ” khiến bạn nhiễm bệnh. Do đó, Bộ Y tế khuyến cáo mọi người dân cần phải thực hiện rửa tay đúng cách với nước sạch bằng các dung dịch nước rửa tay, xà phòng, dung dịch diệt khuẩn có chứa ít nhất 60% cồn.

Khi nào cần rửa tay?

Để phòng chống dịch bệnh COVID-19, bạn nên rửa tay khi trở về từ những nơi công cộng, tập trung đông người, nhất là những nơi có nguy cơ cao như bệnh viện, khu vực từng có dịch trước đó…

Rửa tay trước khi chế biến món ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, tiếp xúc với chất bẩn… cũng là cách để bạn bảo vệ bản thân và gia đình trước những căn bệnh nguy hiểm khác.

Rửa tay đúng cách như thế nào?

Trước hết, bạn cần làm ướt tay với nước sạch. Cho xà phòng lên lòng bàn tay và xoa đều, chú ý chà sạch mu bàn tay, lòng bàn tay, các kẽ ngón tay và đầu ngón tay. Cuối cùng rửa lại bằng nước sạch và lau khô.

2. Đeo khẩu trang đúng cách để phòng chống COVID-19

Đeo khẩu trang là biện pháp giúp bạn bảo vệ bản thân trước đại dịch COVID-19 và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp hữu hiệu. Khi dịch COVID-19 mới khởi phát tại Việt Nam, Nhà nước và Bộ Y tế đã có những chỉ đạo quyết liệt, nhất là việc quán triệt người dân sử dụng khẩu trang. Nhờ đó, dịch bệnh đã và đang được kiểm soát rất tốt tại nước ta.

Trong khi đó, tại các nước phát triển như Mỹ, Ý… lại coi nhẹ vai trò của chiếc khẩu trang, khiến tình hình dịch bệnh ngày càng rối ren. Tất nhiên, để đạt hiệu quả phòng chống COVID-19 tốt nhất, việc đeo khẩu trang cần được thực hiện song song với các biện pháp giãn cách xã hội, rửa tay…

Đối tượng nào cần đeo khẩu trang?

Một số ý kiến cho rằng, chỉ những người bị bệnh hoặc đang có dấu hiệu bị bệnh như ho, sốt, sổ mũi… mới cần đeo khẩu trang để tránh phát tán virus ra ngoài. Thực tế, việc đeo khẩu trang là cần thiết cho bất cứ ai dù là những người khỏe mạnh nhất để phòng chống lây nhiễm COVID-19.

Nên dùng khẩu trang khi nào?

Nên sử dụng khẩu trang khi đi ra đường, đến những nơi công cộng, chỗ tập trung đông người, khi di chuyển trên các phương tiện giao thông…

Đeo khẩu trang như thế nào là đúng cách?

Khi đeo khẩu trang, bạn cầm đảm bảo khẩu trang che kín được phần mũi và miệng. Không kéo khẩu trang xuống dưới mũi, dưới cằm.

3. Loại bỏ thói quen sờ tay lên mặt

Sờ tay lên mặt là thói quen thực sự rất tai hại, cần phải loại bỏ trong giai đoạn dịch COVID-19 phức tạp như hiện nay. Như đã nói, bạn không thể dám chắc được đôi tay của mình có vô tình chứa tác nhân gây bệnh hay không. Khi sờ tay lên mặt, đặc biệt là vùng mắt, mũi, miệng, các loại vi khuẩn, virus có thể xâm nhập và gây bệnh cho cơ thể.

4. Nâng cao sức đề kháng của bản thân

Sức đề kháng suy giảm là cơ hội tốt cho các tác nhân gây bệnh tấn công cơ thể. Do đó, để bảo vệ bản thân, bạn cần nâng cao miễn dịch cơ thể bằng một số cách:

• Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể.
• Xây dựng lối sống lành mạnh: Tập luyện thể thao đều đặn, không thức khuya…
• Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý…

5. Giữ khoảng cách, tránh tập trung đông người

Các giọt bắn chứa virus Corona bay ra từ miệng của người bệnh khi ho, hắt hơi, nói chuyện và có thể bay xa với khoảng cách lên đến 2 mét. Do đó, khi có dịch bệnh xảy ra, bạn cần đảm bảo giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét với mọi người xung quanh và đeo khẩu trang bảo vệ.

Hiện nay, dịch COVID-19 diễn biến hết sức phức tạp, luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trong cộng đồng. Do đó, mọi người đều phải cẩn thận, tránh tụ tập đông người.

6. Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ

Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ không chỉ giúp phòng ngừa dịch COVID-19 mà còn nhiều dịch bệnh nguy hiểm khác như sốt rét, sốt xuất huyết… Bạn cần thường xuyên lau chùi nhà cửa, nhất là tại các vị trí thường xuyên chạm tay vào như thành cầu thang, tay vịn cửa…

7. Thường xuyên cập nhập tình hình COVID-19 từ nguồn chính thống

Thường xuyên theo dõi và cập nhật tình hình đại dịch COVID-19 trong nước và thế giới giúp bạn có thể bảo vệ bản thân tốt hơn. Hiện nay, có nhiều nguồn tin không đúng, xuyên tạc tình hình dịch bệnh gây hoang mang trong cộng đồng. Do đó, bạn cần tìm những nguồn tin chính thống để theo dõi như thời sự VTV, trang mạng của Bộ Y tế…

8. Tuân thủ nghiêm ngặt lệnh cách ly

Nếu bạn đang sống trong vùng đang có dịch, hãy tuân thủ nghiêm ngặt lệnh cách ly tại chỗ nếu có. Trường hợp không có lệnh cách ly, bạn cần bình tĩnh, thực hiện các biện pháp bảo vệ kể trên và không nên vội vàng di chuyển đi nơi khác như về quê chẳng hạn. Việc di chuyển này khiến công tác phòng chống COVID-19 càng khó khăn hơn.

9. Không nên đi vào vùng đang có dịch COVID-19

COVID-19 là dịch bệnh nguy hiểm, có nguy cơ lây lan rất cao. Do đó, bạn tuyệt đối không nên đi vào vùng đang có dịch khi không thực sự cần thiết để tránh lây nhiễm cho mình cũng như lây lan ra cộng đồng.

10. Thực hiện khai báo y tế, cách ly tại nhà theo quy định

Sau khi từ vùng dịch trở về địa phương, bạn cần đến các cơ sở y tế địa phương để khai báo, kiểm tra thân nhiệt và theo dõi sức khỏe. Hơn nữa, bạn phải tuân thủ lệnh cách ly, tự giác cách ly tại nhà tối thiểu 14 ngày, hạn chế tiếp xúc và phải đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác.

11. Liên hệ ngay với cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ

Khi xuất hiện các biểu hiện: mệt mỏi, đau đầu, sốt, khó thở… và có các yếu tố nguy cơ, ví dụ như vừa đi từ vùng dịch trở về, bạn cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để khai báo, được thăm khám và làm xét nghiệm sớm nhất. Nên nhớ, phải luôn đeo khẩu trang để bảo vệ những người xung quanh nhé.

12. Sử dụng ứng dụng Bluezone để phòng chống COVID-19

Bluezone là ứng dụng truy vết tiếp xúc dành riêng cho 2 nền tảng Android và iOS do Bộ Thông tin và Truyền thông cùng phối hợp với Bộ Y tế phát hành. Với ứng dụng này, bạn có thể biết mình có đang trong phạm vi an toàn hay không, đã từng tiếp xúc với những người mắc COVID-19 hay chưa…

COVID-19 thực sự rất nguy hiểm, khó lường và luôn đe dọa cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Do đó, hãy cùng chung tay góp sức để phòng chống COVID-19, đẩy lùi dịch bệnh, trả lại sự bình yên cho xã hội.

Mời bạn đọc thêm một số bài viết liên quan để bảo vệ bản thân tốt hơn trong mùa COVID-19:

So sánh hiệu quả của nước rửa tay khô và rửa tay xà phòng trong việc phòng chống COVID 19

Cách làm đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa COVID-19

Hướng dẫn cách vệ sinh điện thoại để ngăn ngừa COVID-19

Và đừng quên thường xuyên theo dõi, cập nhật những thông tin đầy bổ ích về sức khỏe từ BlogAnChoi bạn nhé.

Đôi nét về thương hiệu Bath & Body Works

Bath & Body Works là thương hiệu bán lẻ về các dòng sản phẩm chăm sóc cơ thể, ra mắt vào năm 1990 tại Mỹ. Hãng trực thuộc L Brands, công ty mẹ của Victoria’s Secret và các thương hiệu danh tiếng khác.

Qua hơn 20 năm phát triển, Bath & Body Works đã sáng tạo ra các dòng sản phẩm chất lượng, an toàn in dấu nhiều ấn tượng tốt trong lòng khách hàng. Thương hiệu hẳn sẽ là nơi tuyệt vời giúp bạn tìm kiếm những điều hạnh phúc nhỏ bé, chăm sóc cho cả bản thân và mọi người.

Hiện nay, Bath & Body Works đã được phân phối chính thức về Việt Nam. Các nàng có thể an tâm tìm hiểu thông tin và mua hàng nhé.

Bao bì, thiết kế sản phẩm của nước rửa tay khô Bath & Body Works

Nước rửa tay khô Bath & Body Works có thiết kế dạng chai nhựa kèm nắp bật khá chắn chắn, đầu sản phẩm được thiết kế nhỏ và nhô cao giúp dễ dàng điều tiết được lượng sản phẩm lấy ra mỗi lần dùng, vô cùng tiết kiệm và vệ sinh.

Bên cạnh thiết kế nhỏ gọn tiện lợi dung tích 29ml, sản phẩm vô cùng bắt mắt bởi rất nhiều màu sắc cùng tông màu ngọt ngào, đáng yêu. Mỗi màu là một hương thơm vô cùng đặc trưng không thể nào lẫn vào đâu được của thương hiệu Bath & Body Works.

Thành phần của nước rửa tay khô Bath & Body Works

• Chiết xuất mật ong (Honey Extract): diệt khuẩn cho làn da, ngăn ngừa lão hóa, giúp bàn tay được mềm mại, giữ độ ẩm cần thiết.
• Chiết xuất dầu quả ô liu (Olive Fruit Oil): chống lão hóa, giữ ẩm cho bàn tay.
• Chiết xuất dầu dừa (Coconut Fruit Extract): dồi dào hàm lượng vitamin E và các acid béo, dưỡng ẩm da tay, ngừa khuẩn.
• Chiết xuất dầu cọ (Palm Extract): ngăn ngừa hình thành các dấu hiệu lão hóa của bàn tay, dưỡng ẩm cần thiết cho da.
• Đặc biệt, sản phẩm không chứa parabens, dầu khoáng, các thành phần gây kích ứng da.

Công dụng của nước rửa tay khô Bath & Body Works

• Chứa hạt diệt khuẩn giúp loại bỏ vi khuẩn bám trên tay mà không cần rửa lại với nước.
• Cấp ẩm cho da, giúp da tay mềm mại.
• Làm mát và dịu da do kích ứng, bỏng rát hoặc do côn trùng cắn.

Cách sử dụng nước rửa tay khô Bath & Body Works

• Lấy 1 lượng vừa đủ ra lòng bàn tay (cỡ hạt đậu)
• Thoa đều và massage da tay đến khi gel thẩm thấu đều vào da tay.
• Không cần rửa lại với nước.

Nước rửa tay khô Bath & Body Works có tốt không?

Nước rửa tay khô dạng gel Bath & Body Works có thiết kế nhỏ gọn với nắp bật khá chắn chắn, không sợ sản phẩm bị đổ ra bên ngoài khi mang theo bên mình. Sản phẩm có rất nhiều màu sắc dễ thương cùng hương thơm nhẹ nhàng vô cùng dễ chịu. Một trong những mùi mà mình yêu thích nhất là mùi Gingham xanh mướt mắt, thơm hương cam quýt và hoa tươi.

Sản phẩm có dạng gel, khi thoa đều trên tay tạo cảm giác mát da rất dễ chịu. Đặc biệt, gel khá nhanh khô nên không hề gây cảm giác nhờn dính khó chịu, ngược lại còn cho bạn cảm giác da sạch và mịn vì được bổ sung thêm thành phần dưỡng ẩm.

Bath & Body Works với rất nhiều mùi hương vô cùng đặc trưng của thương hiệu, do đó bạn sẽ không khó khăn để tìm cho mình hương thơm yêu thích từ bộ sản phẩm này đâu nhé.

Đánh giá của khách hàng sử dụng nước rửa tay khô Bath & Body Works PocketBac Hand Sanitizer

Đánh giá của khách hàng sử dụng tại Shopee

Ưu điểm, nhược điểm của nước rửa tay khô Bath & Body Works

Ưu điểm

• Thiết kế nhỏ gọn, nắp bật chắn chắn
• Làm sạch da tay tức thì mà không cần rửa lại với nước
• Sản phẩm nhanh khô, không tạo cảm giác nhờn rít khó chịu
• Có chứa dưỡng chất giúp da tay mềm mại
• Hương thơm tự nhiên, dễ chịu
• Giá thành bình dân

Nhược điểm

• Sản phẩm có hương thơm, không phù hợp với các bạn dị ứng với mùi hương.

Nước rửa tay khô Bath & Body Works có giá bao nhiêu? Mua ở đâu?

Nước rửa tay khô Bath & Body Works có giá khoảng 71.000 VND/ chai dung tích 29ml.

Mua nước rửa tay khô Bath & Body Works chính hãng tại Shopee!

Tổng kết sản phẩm

• Công dụng chính: Diệt khuẩn nhanh cho tay.
• Kết cấu: Gel.
• Dung tích/ Trọng lượng: 29ml.
• Quốc gia: Mỹ.
• Loại da: Mọi loại da.
• Quy cách đóng gói: Chai.

Các bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác của BlogAnChoi tại đây!

• So sánh hiệu quả của nước rửa tay khô và rửa tay xà phòng trong việc phòng chống COVID 19
• 4 bước dưỡng da tay tại nhà giúp da mịn đẹp.

Đừng quên ghé chuyên mục Làm đẹp của BlogAnChoi để cập nhật xu hướng làm đẹp mới nhất nhé!

1. Cung cấp đầy đủ năng lượng

Cơ thể chúng ta chỉ được cung cấp năng lượng đầy đủ khi ăn đủ 3 bữa/ngày. Nhiều người luôn duy trì thói quen này, nhưng vì cuộc sống ngày càng bận rộn nên một số người đã quen với việc bỏ qua bữa sáng. Điều này giúp tiết kiệm thời gian nhưng về lâu dài rất nguy hại cho sức khỏe.

Khi bỏ một bữa trong ngày, tổng năng lượng cơ thể cần để duy trì hoạt động sẽ bị thiếu hụt, từ đó dẫn đến sức đề kháng bị suy giảm, nguy cơ bị nhiễm bệnh sẽ tăng lên. Vì vậy, trong giai đoạn này, việc ăn đủ bữa là vô cùng quan trọng. Đặc biệt, nếu có thể nên ăn thêm bữa phụ giữa giờ như trái cây, sữa chua, ngũ cốc… để tăng sức đề kháng cho cơ thể.

2. Bổ sung các thực phẩm chứa nhiều đạm

Chế độ ăn đủ đạm góp phần quan trọng trong việc cải thiện hệ miễn dịch, phòng chống dịch bệnh. Chất đạm (protein) rất cần thiết cho quá trình sản sinh và tổng hợp các kháng thể để bảo vệ các tế bào khỏi sự xâm nhập của virus. Vì vậy, để cung cấp đủ đạm cho cơ thể, nên bổ sung vào bữa ăn hàng ngày các thực phẩm như: trứng, cá, thịt, sữa, các loại đậu…

Lượng đạm cần thiết cho một người trong một ngày là từ 5 đến 6 phần, mỗi phần tương đương với 40gram cá/tôm/thịt, 1 quả trứng gà/vịt, 1 bìa đậu và 1 cốc sữa tươi. Tốt nhất nên ăn kết hợp đa dạng nhiều loại thực phẩm để đảm bảo lượng đạm tối thiểu cơ thể cần trong một ngày.

3. Tăng cường các thực phẩm chứa nhiều Vitamin A và Omega-3

Vitamin A và Omega-3 chứa nhiều trong cá và các loại hải sản nên cần bổ sung cá vào bữa ăn hàng ngày ít nhất 2 lần/tuần. Đây là hai dưỡng chất rất cần thiết trong việc duy trì sức khỏe hệ miễn dịch của đường hô hấp. Hơn nữa, trong các loại hải sản còn chứa lượng kẽm dồi dào giúp tăng cường hệ miễn dịch của toàn cơ thể.

4. Tăng cường sử dụng các loại rau, củ, gia vị chứa nhiều tinh dầu

Hầu hết chúng ta ai cũng biết các loại gia vị chứa nhiều tinh dầu như tỏi, gừng, chanh rất tốt cho sức khỏe đường hô hấp, bởi các loại thực vật này có tính sát khuẩn và kháng khuẩn rất cao. Không chỉ trong mùa dịch bệnh, mà hàng ngày chúng ta cũng nên dùng tỏi, gừng khi chế biến món ăn hoặc uống nước chanh, nước gừng ngâm ấm để bảo vệ đường hô hấp.

5. Uống nhiều nước ấm

Không nên chỉ uống nước khi thấy khát, mỗi ngày nên uống tối thiểu 1500ml nước, tốt nhất là nước ấm. Bổ sung nước thường xuyên trong ngày, mỗi lần uống từng ngụm nhỏ.

6. Hạn chế đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ và đồ ngọt

Đây là thói quen của đa số mọi người khi chế biến đồ ăn ở nhà và đi ăn bên ngoài. Những thực phẩm chiên, rán nhiều dầu mỡ hay đồ ngọt tuy ngon miệng hơn và cung cấp nhiều năng lượng, nhưng dễ gây đầy bụng, khó tiêu và các bệnh về tim mạch, đường ruột. Không những thế, cách chế biến này còn không thể cung cấp đủ đạm và vitamin cho hệ miễn dịch của cơ thể.

7. Bổ sung các loại vitamin, khoáng chất và dầu cá

Một khẩu phần ăn đầy đủ vẫn là cách tốt nhất để cung cấp lượng vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, nếu không thể duy trì chế độ ăn như vậy đều đặn thì bạn cũng có thể bổ sung thêm bằng cách uống thêm các loại thuốc bổ chứa vitamin A, vitamin C, vitamin E, vitamin D… theo chỉ định của bác sĩ. Đây là các khoáng chất giúp cải thiện hệ miễn dịch hiệu quả trong mùa dịch COVID-19.

8. Ăn đa dạng các loại thực phẩm, dừng ăn kiêng

Trong hoàn cảnh dịch viêm đường hô hấp cấp đang có tốc độ lây lan gia tăng thì việc ăn kiêng để giảm cân cần được dừng lại. Nên ăn đa dạng các loại thực phẩm nhiều màu sắc phong phú. Tốt nhất nên ăn tối thiểu 15 loại thực phẩm mỗi ngày, kể cả các loại gia vị.

9. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Dù có đang trong mùa dịch hay không thì thói quen ăn chín, uống sôi vẫn luôn được khuyến cáo. Thịt, cá và các thực phẩm tươi sống cần phải được nấu chín kỹ trước khi ăn. Những nguyên liệu tươi sống thì phải để vào ngăn đá tủ lạnh, đồ ăn đã chế biến thì để vào ngăn mát. Để an toàn nhất, các loại đồ ăn đã chế biến chỉ nên bảo quản trong tủ lạnh không quá 2 ngày.

Rửa tay trước khi ăn, trước và sau khi chế biến thức ăn hay khi tiếp xúc với những bề mặt có nguy cơ lây nhiễm cao như mặt bàn, mặt bếp. Việc vệ sinh khử khuẩn những khu vực này thường xuyên cũng giúp ngăn chặn sự xâm nhập của virus.

10. Tránh sử dụng bia, rượu và tụ tập nơi đông người

Việc uống nhiều bia, rượu quá mức sẽ tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, làm tổn thương phổi, khiến cơ thể dễ nhiễm bệnh và sẽ khó điều trị hơn so với người không lạm dụng bia, rượu.

Vào thời điểm nhạy cảm này thì việc ăn uống hay tụ tập đông người là hoàn toàn không nên. Mọi người cũng hạn chế đi ăn hàng hay các quán ăn vỉa hè càng ít càng tốt để tránh sự lây lan rộng hơn của COVID-19.

Chúng ta hãy cùng thực hiện tốt theo các khuyến cáo của bác sĩ cũng như tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý để góp phần đẩy lùi đại dịch COVID-19 nhé!

Các bạn có thể tìm đọc thêm những thông tin hữu ích khác qua các bài viết:

• Ra đường trong mùa dịch COVID-19 nên mang theo gì?
• Hướng dẫn cách vệ sinh điện thoại để ngăn ngừa Covid-19
• Virus Corona: Bí quyết phòng bệnh bằng cách tăng cường sức đề kháng

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để không bỏ lỡ bất kỳ thông tin hữu ích nào bạn nhé!

Những ngày này cả thế giới đang phải vật lộn mình để chống lại dịch bệnh COVID – 19 bởi tốc độ lây nhiễm ra cộng đồng đang tăng một cách chóng mặt nên việc mỗi người phải tự ý thức rửa tay thường xuyên là điều vô cùng quan trọng và cần thiết. Tuy nhiên không phải ai cũng biết việc khuyến cáo rửa tay để phòng chống dịch bệnh đã bắt nguồn từ những năm giữa thế kỉ 19 bởi bác sĩ Ignaz Semmelweis. Dưới đây là video hướng dẫn cách rửa tay đúng cách để ngăn ngừa dịch bệnh của WHO:

Cuộc đời của Ignaz Semmelweis và lí do để ông khuyên mọi người nên rửa tay

Sinh ra ở Budapest, Hungary vào ngày 1/7/1818, tại Đại học Vienna Ignaz Semmelweis tiếp tục lấy bằng tiến sĩ và học thạc sĩ ngành hộ sinh. Khi ông bắt đầu nhiệm kỳ của mình tại Bệnh viện Đa khoa Vienna vào giữa thế kỷ 19, một bệnh nhiễm trùng mới kì lạ được gọi là “sốt sản” đã dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở những bà mẹ mới sinh ở các bệnh viện thai sản trên khắp châu Âu.

Semmelweis đã tự mình nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân. Sau các cuộc điều tra kỹ lưỡng, ông đã suy luận rằng các bác sĩ chính là tác nhân gây bệnh khi truyền nhiễm vi-rút từ các hoạt động và khám nghiệm tử thi trước đó cho các bà mẹ thông qua bàn tay của họ. Ông ấy ngay lập tức đưa ra một yêu cầu rằng tất cả các nhân viên y tế cần phải rửa tay giữa các lần kiểm tra bệnh nhân và kết quả là tỷ lệ nhiễm căn bệnh này đã bắt đầu giảm mạnh.

Nhưng thật không may, nhiều đồng nghiệp của Semmelweis lúc đầu đã hoài nghi với ý tưởng này của ông ta. Và không lâu sau, vào năm 1865 ông qua đời vì một trận suy ngược thần kinh. Nhiều thập kỷ sau đó, các khuyến nghị về vệ sinh trong “Lý thuyết mầm bệnh” của ông đã nhận được sự chấp nhận rộng rãi.

Ngày nay, Semmelweis được người đời nhớ đến rộng rãi với tư cách là “cha đẻ của việc kiểm soát về sự nhiễm trùng”, và ông được ghi nhận là người tiên phong trong việc cách mạng hóa không chỉ sản khoa, mà cả lĩnh vực y tế, tuyên truyền cho các thế hệ sau rằng “rửa tay” là một trong những cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tật.

Nhờ phát minh của bác sĩ người Hungary trong việc nhận thức được tầm quan trọng của rửa tay mà nhân loại của chúng ta đã vượt qua các căn bệnh truyền nhiễm một cách có hiệu quả. Thật trùng hợp khi ngày kỉ niệm ra khuyến cáo nên rửa tay của Ignaz Semmelweis thì cũng là lúc thế giới chúng ta cũng đang phải nỗ lực chống lại “Đại dịch toàn cầu – COVID-19”. Mong mọi người hãy cùng nhau nâng cao ý thức, có trách nhiệm với chính bản thân mình cũng như gia đình và xã hội: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang và tránh tiếp xúc nơi đông người, vệ sinh môi trường xung quanh sạch sẽ… để chung đẩy lùi dịch bệnh COVID-19!

Tại sao phải vệ sinh điện thoại?

Điện thoại là thứ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, tuy nhiên nó cũng được xem như là nơi rất bẩn, chứa nhiều mầm bệnh hoặc mối nguy hiểm. Nguyên nhân được đưa ra là mỗi ngày tay của chúng ta tiếp xúc với nhiều thứ khác nhau, sau đó cầm nắm điện thoại và vô tình lưu vi khuẩn, mầm bệnh lên đó, cho nên việc vệ sinh điện thoại là rất cần thiết.

Cách vệ sinh điện thoại đúng cách

Vệ sinh trên màn hình

Tay chúng ta sẽ tiếp xúc với màn hình nhiều nhất nên đây là nơi cần vệ sinh đầu tiên. Thông thường chúng ta chỉ cần dùng khăn để lau sạch bụi bẩn hay dấu vân tay thôi, tuy nhiên với những vết bẩn không làm sạch bằng vải được thì phải dùng nước cất hoặc dung dịch vệ sinh chuyên dụng.

Một lưu ý nhỏ rằng bạn nên sử dụng các khăn chuyên dùng để lau màn hình để tránh làm trầy xước, có thể là khăn microfiber. Nếu không có khăn thì bạn có thể dùng các miếng dán hút bụi. Phương pháp này áp dụng tương tự với mặt lưng cũng như các cạnh của điện thoại.

Vệ sinh cổng sạc và cổng kết nối

Cổng sạc sau một thời gian dài sử dụng thì sẽ xuất hiện rất nhiều bụi bẩn, không chỉ là nơi chứa vi khuẩn mà đôi khi nó cũng sẽ gây khó khăn cho việc kết nối của điện thoại. Ngoài ra thì phần nối giữa màn hình và viền màn hình thường sẽ không khít, nó cũng là nơi chứa bụi hay chất bẩn.

Giải pháp ở đây dùng miếng dán hút bụi hoặc băng keo Scotch. Cắt nhỏ, cuộn tròn lại, sau đó dùng nó để quét sạch mọi bụi bẩn trong các cổng sạc và kết nối. Đối với phần lỗ loa thì bạn có thể dùng tăm bông để làm sạch.

Khử trùng điện thoại

Bước quan trọng nhất vẫn là khử trùng điện thoại, nó sẽ làm sạch điện thoại tối đa nhất có thể. Hiện nay, khử trùng được dùng nhiều nhất là dùng cồn pha loãng với nước. Tuy nhiên cách này sẽ có tác hại là làm hỏng các lớp bảo vệ mà nhà sản xuất trang bị lên màn hình. Cụ thể là oleophobic và hydrophobic, đây là 2 lớp giúp chống thấm mồ hôi và nước.

Thêm đó là không được sử dụng rượu hoặc các dung dịch tẩy rửa mạnh, bởi vì chúng có thể làm hư hại màn hình. Giải pháp tốt nhất là sử dụng khăn chuyên dụng như microfiber để thấm nước và lau, hoặc sử dụng đèn UV để khử trùng một cách an toàn nhất.

Một số lưu ý về vệ sinh điện thoại

Điện thoại chống nước

Đối với những mẫu điện thoại đạt chuẩn chống nước từ IP67 trở lên thì có thể rửa trực tiếp dưới vòi nước mà không gặp vấn đề gì. Sau đó bạn cần lau khô điện thoại, quan trọng nhất là làm khô cổng sạc hay các cổng kết nối để các chức năng của điện thoại hoạt động lại bình thường.

Những thứ không dùng để vệ sinh điện thoại

Có những thứ không thể dùng trong việc vệ sinh điện thoại bởi vì chúng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng như gây trầy xước màn hình, hỏng các linh kiện. Cụ thể là rượu, chất tẩy trang, giấy vệ sinh, giấy ăn, nước rửa kính, xà phòng, giấm (nếu pha loãng vẫn có thể dùng cho mặt lưng và cạnh viền).

Tình hình dịch viêm phổi cấp do virus COVID 19 đang diễn biến phức tạp trên khắp thế giới. WHO và Bộ Y Tế đã đưa ra rất nhiều khuyến cáo về các biện pháp để phòng chống nhiễm virus trong cộng đồng.

Khuyến cáo những việc cần làm để phòng chống dịch viêm phổi do COVID 19

Trên khắp các phương tiện truyền thông, Bộ Y Tế đã khuyến cáo rất rõ:

• Hạn chế tụ tập nơi đông người
• Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài, khi tiếp xúc với người khác
• Không đưa tay lên mắt, miệng, mũi
• Rửa tay thường xuyên với xà phòng ít nhất 20s và nước rửa tay khô để khử khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với các vật dụng như nấm mở cửa, tay bám xe buýt,…
• Che kín mũi, miệng khi ho, hắt hơi, khi nói chuyện để không bắn dịch tiết ra bên ngoài
• Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao nâng cao thể trạng, nâng cao sức đề kháng
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung vitamin C
• Nếu phát hiện thấy các dấu hiệu nhiễm COVID 19 cần báo ngay với cơ quan y tế
• Khai báo cách ly tập trung và cách ly tại nhà theo đúng quy định của Bộ Y Tế

Nếu tất cả người dân đồng lòng, góp sức, nghiêm túc thực hiện theo khuyến cáo phòng chống dịch của Bộ Y Tế, tin rằng chúng ta có thể chiến thắng dịch bệnh này.

Bài hát truyền thông về việc phòng chống Coranavirus của Việt Nam được thế giới quan tâm (Nguồn: Youtube)

Nhưng do lượng tiêu thụ lớn, các mặt hàng như khẩu trang y tế, nước rửa tay khô đều cháy hàng. Nhiều người rất lo lắng khi đi ra ngoài và tiếp xúc đông người. Thực tế, việc rửa tay khô không thể hiệu quả bằng rửa tay xà phòng để hướng tới mục đích kháng khuẩn, khử khuẩn.

So sánh hiệu quả của nước rửa tay khô và rửa tay xà phòng trong phòng chống COVID 19

Mới đây, trên trang Business Insider đã đăng tải bài viết công bố nghiên cứu của mình về việc so sánh hiệu quả của việc rửa tay bằng xà phòng và rửa tay bằng nước rửa tay khô với mục đích khử khuẩn. Nghiên cứu khá thực tế và cần thiết vào thời điểm hiện tại.

Các nhà khoa học đã chiếu tia UV lên bàn tay của người tham gia nghiên cứu sau khi người đó cầm tiền đi siêu thị, đi mua đồ, sử dụng máy tính,… Tay của người này đã được bôi lên một lớp kem đặc biệt để vi khuẩn có thể phát sáng khi chiếu tia UV, họ đã ghi lại hình ảnh này. Sau đó người này sẽ được rửa tay bằng 2 phương pháp đó là dùng nước rửa tay khô và dùng xà phòng rửa tay 30S. Sau khi rửa tay, họ lại tiến hành chụp hình lại để đối chiếu so sánh với lúc đầu. Kết quả thể hiện khá rõ ràng qua hình ảnh. Hiệu quả diệt khuẩn của xà phòng lớn hơn so với nước rửa tay khô.

Chúng ta vẫn nên trang bị cho mình một lọ nước rửa tay khô nhỏ nhắn để dùng khi cần thiết, nhưng nếu khi nào có thể, hãy rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn bạn nhé!

Hướng dẫn rửa tay đúng cách để khử khuẩn của Bộ Y Tế (Nguồn: Youtube)

Một số bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dịch viêm phổi do COVID 19 đã đăng tải tại Bloganchoi:

• Kit thử nhanh Corona virus độ chính xác cao không cao – các nhà khoa học cảnh báo
• Tất cả những điều cần biết về Virus corona – virus viêm phổi Vũ Hán
• Hệ miễn dịch là gì? Cách tăng cường hệ miễn dịch hiệu quả nhất tại nhà dành cho mọi lứa tuổi

Với bài viết trên đây, Bloganchoi mong muốn gửi tới quý đọc giả những thông tin hữu ích cần thiết để chủ động phòng chống dịch COVID 19 và bảo vệ sức khỏe. Đừng quên tiếp tục theo dõi và ủng hộ chuyên mục Sức Khỏe của Bloganchoi bạn nhé!