Bạn có biết là là hầu hết cây trồng của nhân loại đã được biến đổi gen từ hàng ngàn năm trước, và về cơ bản là chúng gần như khác biệt hoàn toàn với tổ tiên hoang dã của chúng không? Cùng BlogAnChoi tìm hiểu về sự tiến hóa này nhé.

10. Quả hạnh

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Hạnh nhân chúng ta ăn ngày nay là loại hạnh nhân được thuần hóa có nguồn gốc từ một số loài hạnh nhân hoang dã, tất cả đều có vị đắng, nhiều gai và chứa lượng xyanua chết người. Trong tự nhiên, cây hạnh nhân tạo ra một hợp chất có đường và một loại enzyme chắc chắn sẽ kết hợp thành xyanua khi các phần ăn được của cây bị nhai.

Hiện chưa rõ danh tính của các chủng cụ thể được sử dụng để tạo ra hạnh nhân hiện đại. Tuy nhiên, rõ ràng là con người đã chọn lọc và lai tạo ra những loại hạnh nhân đắng ngọt nhất cho đến khi loại hạt này có thể ăn được. May mắn thay, đột biến làm ngừng sản xuất xyanua chiếm ưu thế và hạnh nhân nhanh chóng trở thành một món ăn phổ biến.

9. Dưa hấu

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Dưa hấu hiện đại là một trong những loại trái cây được biến đổi rộng rãi nhất trong lịch sử loài người. Người châu Phi cận Sahara đã tạo ra những giống thuần hóa đầu tiên, có kích thước lớn hơn và màu sắc khác nhau. Sau khi được du nhập vào châu Á và châu Âu, loại trái cây này về cơ bản trở nên bùi hơn, ngọt hơn và to hơn.

So với những quả dưa hấu ban đầu được tìm thấy trong tự nhiên, bao gồm chủ yếu là hạt và nặng chỉ 80 gam, những quả dưa hiện đại chứa 91,5% nước và nặng 2–8 kg. Trải qua hàng nghìn năm chọn lọc nhân tạo, khối lượng trung bình của dưa hấu đã tăng gấp 1.680 lần.

Màu đỏ của loại trái cây này cũng tương đối mới. Nguyên nhân là do sự sản xuất quá mức của hợp chất lycopene, một đặc điểm được con người cố tình lai tạo. Phân tích bộ gen dưa hấu cũng cho thấy việc thuần hóa đã làm giảm khả năng kháng bệnh tự nhiên của cây.

8. Bông cải xanh, súp lơ và các loại cây trồng khác

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Bông cải xanh không tồn tại trong tự nhiên,súp lơ, bắp cải, cải Brussels, cải rổ hay cải xoăn cũng vậy. Tất cả những loài thực vật này đều là kết quả của quá trình trồng trọt của con người và chúng đều là cùng một loài – các biến thể nhân tạo của cây mù tạt Brassica oleracea. Ở dạng hoang dã, loài cây này có lá lớn, chùm hoa nhỏ màu vàng. Các phân loài khác nhau như bông cải xanh hoặc súp lơ trắng được tạo ra bằng cách sửa đổi biểu hiện của các gen kiểm soát cách cây phát triển.

Ở bông cải xanh, những chùm hoa từng nở rộ trong tự nhiên đã mở rộng thành cấu trúc giống như đám mây gồm nhiều nụ khép kín. Ở súp lơ, phần đầu trắng có hoa bao gồm các tế bào đột biến, không biệt hóa và hầu như luôn vô trùng. Một trong những ví dụ nổi bật nhất về cấu trúc độc đáo ở loài này là bông cải xanh Romanesco: Chồi biến đổi duy nhất của nó được tạo thành từ các chồi ngày càng nhỏ hơn, tạo thành một mô hình xoắn ốc logarit riêng biệt.

7. Chuối

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Chuối hoang không ăn được và loại chuối chúng ta ăn ngày nay đã hoàn toàn khác sau khi chỉnh sửa gen. Chuối dại có kích thước nhỏ, dai và chứa đầy hạt giống – dù đôi khi có các biến thể đột biến không có hạt.

Con người đã sử dụng đột biến đặc biệt này trong ít nhất 6.500 năm để tạo ra các giống chuối không hạt hiện nay.

6. Ngô

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Tổ tiên hoang dã của ngô ngày nay là một loại cỏ có tên là Zea hoặc Teosintes. Người ở trung bộ châu Mỹ cổ đại đã bắt đầu nhân giống có chọn lọc loài này từ cách đây 10.000 năm. Dần dần, họ đã tạo ra một loại cây không giống bất kỳ loại cây nào được tìm thấy trên thế giới.

Những loài thực vật mềm, nhiều tinh bột này xuất hiện một cách bất ngờ và bí ẩn trong các ghi chép khảo cổ học. Những bí mật về sự phát triển của nó chỉ được khám phá gần đây thông qua phân tích phân tử và di truyền. Sự thay đổi quan trọng nhất làm giảm sự phân nhánh của thân cây, tạo ra ít bắp hơn nhưng những bắp này lại rất to và có hàng hạt dài.

Điều kỳ lạ hơn nữa là bộ gen của cây trồng có rất ít thay đổi trong quá trình thuần hóa. Sự khác biệt giữa phiên bản cổ xưa và hiện đại chỉ khoảng năm gen.

5. Bí ngô

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Bí ngô, bí và tất cả các loại bí bầu khác đều thuộc chi Cucurbita – một trong những nhóm thực vật quan trọng nhất đối với con người. Giống như ngô, nó được thuần hóa ở châu Mỹ ít nhất 7.000 năm trước. Các giống cổ có kích thước nhỏ, thịt cực đắng và ít hạt, sau đó chúng được lai tạo để tạo ra nhiều hạt giống hơn, hình dạng, kích cỡ và chất thịt cũng khác nhau.

Bí ngô có nguồn gốc từ Bắc Mỹ và không có giống bí ngô cổ nào còn tồn tại. Rất lâu trước khi chúng được thuần hóa, đặc biệt là khoảng 14.000 năm trước khi con người lần đầu tiên đến lục địa này, những giống bí ngô đầu tiên gần như đã tuyệt chủng. Những loại cây này từng rất giàu cucurbitacin, một trong những nhóm hợp chất đắng nhất được khoa học biết đến. Có vẻ như con người lần đầu tiên sử dụng những quả bầu này làm vật đựng và sau đó bắt đầu sử dụng chúng làm nguồn thực phẩm.

4. Dâu tây

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Tổ tiên nhỏ bé của dâu tây được thu thập trên khắp quần đảo Anh trong kỷ băng hà, nhưng loại dâu tây mà chúng ta thưởng thức ngày nay đã được trồng gần đây nhất là vào những năm 1750.

Nhà toán học và kỹ sư Amedee-Francois Frezier đã mang đến nhiều loại dâu dại hơn trong khi lập bản đồ Chile cho Louis XIV. Sau nhiều thập kỷ thử nghiệm và sai sót, dâu tây vườn đã được tạo ra ở Pháp bằng cách lai loại cây này với các loại quả dại từ Mỹ.

Năm 1759, dâu bắt đầu có ý nghĩa thương mại. Cuối cùng, loại dâu tây khổng lồ, “hiện đại” xuất hiện một cách tình cờ trong các thí nghiệm lai tạo vào năm 1806.

3. Bơ

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Không giống như loại bơ có nhiều thịt mà chúng ta có ngày nay, hầu hết các loại bơ dại đều được bọc trong vỏ cứng, nhỏ như lòng bàn tay, có đường kính khoảng 5-8cm. Thịt của loại bơ dại có nhiều sạn thay vì dạng kem và phần hột chiếm gần như toàn bộ không gian bên trong quả.

Trong phần lớn thời gian được thuần hóa, bơ vẫn không thay đổi do nó là một loại cây linh thiêng ở vùng nhiệt đới Mesoamerica. Những khu vườn rộng lớn – đôi khi là cả rừng bơ – được trồng và chăm sóc cẩn thận trên khu mộ tổ tiên.

2. Cà phê

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Hạt cà phê là một loại cây được phát hiện và trồng gần đây. Nó lọt vào danh sách này không phải vì nó đã được thay đổi về cơ bản so với dạng hoang dã mà vì có rất nhiều giống được tạo ra chỉ để thỏa mãn khẩu vị của chúng ta.

Được trồng lần đầu tiên ở Ấn Độ vào những năm 1600, loại cây châu Phi này hiện có hàng chục giống khác nhau và vẫn đang tiếp tục tiến hóa với con người. Tất cả các giống cà phê hiện đại, biến đổi gen đều có nguồn gốc từ hạt cà phê Arabica cổ đại, bản thân nó là giống lai có nguồn gốc bí ẩn.

1. Lúa mì

Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)
Hình dạng của chúng đã thay đổi rất nhiều! (Ảnh: Internet)

Việc trồng lúa mì đã bắt đầu từ lâu trước khi được lịch sử ghi lại. Trên thực tế, sự khởi đầu của nền văn minh nhân loại đã bắt đầu khi người nguyên thủy chuyển từ lối sống du mục, săn bắn hái lượm sang lối sống dựa vào nông nghiệp. Lúa mì là một trong những cây trồng đầu tiên và quan trọng nhất được trồng trong thời gian này, và những khu định cư đầu tiên của con người tập trung xung quanh những khu vực có thể trồng loại thực phẩm này.

Lúc đầu, người tiền sử hài lòng với việc thu thập hạt cỏ dại. Nhưng chẳng bao lâu sau (thậm chí trước khi người ta bắt đầu làm đồ gốm), họ đã bắt đầu thu thập cây trồng từ những vùng có nhiều hạt giống hơn và trồng lại ở quê nhà. Thông thường, những quả chứa những phần ăn được của những cây này bị vỡ ra, vì vậy hạt có thể bay theo gió và trên mặt đất. Nhờ chọn lọc nhân tạo thời tiền sử, đặc điểm này đã bị loại bỏ và tổ tiên của chúng ta có thể tự thu hoạch cây trồng mà vẫn giữ nguyên hạt.

Bạn có thể đọc thêm:

Xem thêm

Jenny Huỳnh và hội bạn mạnh ai nấy giỏi của cô nàng

Nhắc đến Jenny Huỳnh thì chắc nhiều người sẽ biết cô có một profile đỉnh ra sao. Mỗi lần cô nàng chia sẻ một điều gì đó thì dễ khiến dân tình trầm trồ vì vừa giàu vừa giỏi. Nhưng đây chưa phải là tất cả, Jenny Huỳnh còn làm nhiều người "mắt chữ A mồm chữ O" vì ...
Theo dõi bình luận
Thông báo về
guest
1 Bình luận
Bình chọn nhiều nhất
Mới nhất Cũ nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận