7 loại thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn

1. Rau lá xanh

Rau lá xanh như rau bina, cải xoăn hay cải bắp rất giàu chất chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa – tình trạng thường gặp ở người bị OSA do thiếu oxy lặp lại trong đêm. Các hợp chất thực vật trong rau còn có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ giảm sưng ở mô đường thở. Ngoài ra, rau xanh cung cấp magie – khoáng chất giúp thư giãn cơ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Với lượng calo thấp và giàu chất xơ, chúng cũng hỗ trợ kiểm soát cân nặng, yếu tố quan trọng trong việc giảm mức độ nghiêm trọng của OSA.

2. Cá béo

Cá hồi, cá mòi, cá thu hay cá trích chứa nhiều axit béo omega-3, nổi tiếng với khả năng chống viêm. Việc bổ sung omega-3 đều đặn có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm tình trạng thức giấc ban đêm. Đặc biệt, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể làm tăng áp lực lên tim, trong khi omega-3 lại có lợi cho sức khỏe tim mạch. Các chuyên gia thường khuyến nghị ăn cá béo ít nhất hai lần mỗi tuần để tận dụng lợi ích này.

3. Ngũ cốc nguyên hạt

Yến mạch, gạo lứt, hạt diêm mạch hay bánh mì nguyên cám là nguồn chất xơ dồi dào. Chất xơ giúp bạn no lâu hơn, ổn định đường huyết và hỗ trợ tiêu hóa. Việc kiểm soát cân nặng và hạn chế tăng đường huyết vào buổi tối có thể giúp cải thiện giấc ngủ, đồng thời giảm viêm trong cơ thể. So với carbohydrate tinh chế, ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn lành mạnh hơn cho người mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

4. Các loại hạt

Hạnh nhân, óc chó, hạt dẻ cười không chỉ tiện lợi mà còn giàu magie, vitamin E, protein và chất xơ. Magie giúp thư giãn cơ, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Vitamin E và các chất chống oxy hóa khác giúp giảm viêm – yếu tố thường làm nặng thêm OSA. Một số loại hạt còn chứa melatonin tự nhiên, hỗ trợ điều hòa chu kỳ ngủ – thức. Tuy nhiên, do chứa nhiều năng lượng, bạn nên dùng với lượng vừa phải.

5. Các loại quả mọng

Việt quất, dâu tây, mâm xôi và dâu đen chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra khi cơ thể thiếu oxy. Nhờ đó, chúng góp phần giảm stress oxy hóa và nguy cơ bệnh tim mạch. Quả mọng cũng giàu chất xơ, hỗ trợ cảm giác no và kiểm soát cân nặng – yếu tố then chốt trong quản lý OSA.

6. Protein nạc

Protein nạc như thịt gà, gà tây, trứng, đậu hũ và hải sản cung cấp tryptophan – axit amin cần thiết để cơ thể sản xuất melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ. Bổ sung thực phẩm giàu tryptophan có thể giúp cải thiện chất lượng và độ ổn định của giấc ngủ. Đồng thời, chế độ ăn giàu protein nạc còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp và mỡ máu, những vấn đề chuyển hóa thường gặp ở người bị OSA.

7. Sản phẩm sữa ít béo

Một số nghiên cứu cho thấy người thừa cân mắc OSA có triệu chứng nhẹ hơn khi tiêu thụ hai khẩu phần sữa ít béo mỗi ngày. Sữa tách béo, sữa chua ít béo hay phô mai tươi cung cấp protein và canxi mà không chứa quá nhiều chất béo bão hòa. Dù cơ chế chính xác vẫn cần được nghiên cứu thêm, các sản phẩm sữa ít béo có thể góp phần cải thiện giấc ngủ và giảm viêm.

Thực phẩm nên hạn chế

Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm có lợi, người mắc OSA cũng nên hạn chế carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt và đồ uống có đường vì chúng dễ gây tăng cân và rối loạn đường huyết. Rượu làm giãn cơ cổ họng, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn khi ngủ. Thực phẩm giàu chất béo bão hòa như thịt đỏ nhiều mỡ, đồ chiên rán hoặc sữa nguyên kem cũng có thể làm tình trạng viêm nặng hơn. Ngoài ra, nên tránh caffeine vào buổi chiều tối và hạn chế ăn quá no gần giờ đi ngủ để giảm nguy cơ trào ngược axit – yếu tố có thể kích thích đường thở.

Chế độ ăn uống không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị như máy CPAP hay giảm cân, nhưng nó đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Việc ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, omega-3, chất xơ và protein nạc, đồng thời hạn chế đồ ăn gây viêm hoặc cản trở giấc ngủ, có thể giúp bạn ngủ sâu và khỏe mạnh hơn. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc OSA, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn phù hợp.

Nguồn tham khảo: 7 kinds of food that can help with obstructive sleep apnea (Lindsay Curtis – Health)

Bạn có thể quan tâm:

• Uống nước ngay khi thức dậy: Thói quen nhỏ, lợi ích lớn cho sức khỏe
• 6 loại trái cây người cao tuổi nên hạn chế ăn để bảo vệ sức khỏe tốt hơn

• Lưu ý: Nội dung sau đây chỉ mang tính chất tham khảo. Bài viết này không nhằm mục đích thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp.

Ngưng thở khi ngủ là một tình trạng phổ biến nhưng lại thường bị xem nhẹ. Không ít người thắc mắc liệu có thể điều trị chứng rối loạn này một cách tự nhiên mà không cần đến máy hỗ trợ thở CPAP – vốn được nhiều người cho là cồng kềnh và gây khó chịu – hay không.

Câu trả lời là: có thể, nhưng còn phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng. Điều đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần làm là gặp bác sĩ để được đánh giá chính xác. Có thể bạn sẽ được yêu cầu thực hiện một cuộc kiểm tra giấc ngủ để xác định liệu có thực sự mắc chứng ngưng thở khi ngủ hay không.

Trong những trường hợp nhẹ, các phương pháp tự nhiên có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng giấc ngủ và hơi thở. Tuy nhiên, nếu bạn bị ngưng thở khi ngủ ở mức trung bình hoặc nặng, bạn vẫn cần sự can thiệp y tế chuyên sâu, thậm chí là sử dụng thiết bị hỗ trợ. Dù vậy, việc áp dụng thêm các biện pháp tự nhiên dưới đây vẫn có thể hỗ trợ quá trình điều trị, góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể và chất lượng giấc ngủ.

Ngưng thở khi ngủ là gì?

Ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea) là một rối loạn giấc ngủ trong đó hơi thở bị ngắt quãng nhiều lần trong lúc ngủ. Nguyên nhân chủ yếu là do các cơ ở cổ họng giãn ra quá mức, dẫn đến tắc nghẽn đường thở. Mỗi lần tắc nghẽn có thể khiến bạn ngừng thở trong vài giây đến hàng chục giây, gây ra hiện tượng thiếu oxy. Hậu quả là cơ thể phải đánh thức bạn để khôi phục hơi thở, làm giấc ngủ bị gián đoạn liên tục và không sâu.

Ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở bất kỳ ai, dù người đó có vẻ ngoài khỏe mạnh. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, ngủ ngáy to, thức dậy với cảm giác nghẹt thở hoặc nhức đầu, rất có thể bạn đang mắc chứng rối loạn này. Việc chẩn đoán chính xác cần sự đánh giá của chuyên gia y tế.

Sau khi được chẩn đoán, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị phù hợp, từ thay đổi lối sống đến dùng mặt nạ thở CPAP hoặc các thiết bị y tế khác. Nhưng đối với các trường hợp nhẹ hoặc song song với điều trị y tế, bạn có thể tham khảo các cách tự nhiên sau đây để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.

4 cách hữu ích để điều trị ngưng thở khi ngủ

1. Giảm cân nếu bạn đang thừa cân

Một trong những yếu tố nguy cơ phổ biến nhất của ngưng thở khi ngủ là thừa cân hoặc béo phì. Các mô mỡ dư thừa, đặc biệt là ở vùng cổ và quanh khí quản, có thể chèn ép đường thở khi bạn nằm ngủ, khiến tình trạng ngưng thở trở nên nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn thuộc nhóm thừa cân, việc giảm khoảng 10% trọng lượng cơ thể có thể giúp cải thiện đến 30% các triệu chứng. Giảm cân không chỉ cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn mang lại nhiều lợi ích khác cho sức khỏe tim mạch, huyết áp và chuyển hóa. Bạn có thể bắt đầu bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, tăng cường vận động hoặc tham gia các chương trình tư vấn lối sống lành mạnh.

2. Hạn chế rượu bia và thuốc lá

Rượu và thuốc lá là hai tác nhân có thể làm trầm trọng thêm tình trạng ngưng thở khi ngủ. Rượu làm giãn cơ cổ họng quá mức, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn trong lúc ngủ. Trong khi đó, hút thuốc làm tăng tình trạng viêm và sưng tấy ở đường hô hấp trên, khiến việc hô hấp khi ngủ gặp nhiều khó khăn hơn.

Cắt giảm rượu và bỏ thuốc lá sẽ giúp giảm tần suất ngưng thở, cải thiện hơi thở ban đêm và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Ngoài ra, bạn cũng sẽ giảm được nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp, ung thư và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

3. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là nền tảng giúp cải thiện sức khỏe nói chung và đặc biệt hữu ích với người mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Việc ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tập trung vào thực phẩm tươi, ít chế biến như rau củ, trái cây, protein nạc (gà, cá, đậu) và chất béo lành mạnh (quả bơ, dầu ô liu, các loại hạt) không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn tăng cường sức đề kháng và chống viêm tự nhiên cho cơ thể.

Khi thiếu ngủ hoặc bị gián đoạn giấc ngủ, cơ thể có xu hướng thèm đồ ngọt, thức ăn nhanh hoặc các món nhiều chất béo. Tuy nhiên, những thực phẩm này lại khiến tình trạng sức khỏe xấu đi. Vì vậy, hãy ăn uống một cách có ý thức, chuẩn bị sẵn những món ăn lành mạnh và tránh ăn khuya để hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.

4. Thiết lập thói quen thư giãn vào buổi tối

Một thói quen buổi tối lành mạnh sẽ giúp bạn đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn và ngủ sâu hơn. Vì ngưng thở khi ngủ thường gây gián đoạn giấc ngủ, nên việc tạo một môi trường và tâm lý sẵn sàng cho giấc ngủ là điều rất quan trọng.

Bạn có thể bắt đầu bằng các hoạt động giúp thư giãn như tắm nước ấm, đọc sách, thiền, nghe nhạc êm dịu hoặc thực hiện các bài tập thở sâu trước khi ngủ. Hạn chế tiếp xúc với màn hình điện thoại, tivi hoặc máy tính ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ để giảm kích thích thần kinh.

Ngoài ra, hãy chú ý đến tư thế ngủ vì nhiều người bị ngưng thở khi ngủ thấy rằng nằm nghiêng sẽ giúp hơi thở dễ dàng hơn so với nằm ngửa. Bạn có thể sử dụng gối hỗ trợ để duy trì tư thế nằm nghiêng suốt đêm.

Dù bạn có đang ở giai đoạn đầu hay đã được chẩn đoán mắc chứng ngưng thở khi ngủ ở mức độ nghiêm trọng thì việc chăm sóc giấc ngủ và sức khỏe tổng thể luôn đóng vai trò then chốt. Các biện pháp tự nhiên như giảm cân, bỏ thuốc lá, ăn uống lành mạnh và thiết lập thói quen ngủ khoa học đều có thể mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt trong những trường hợp nhẹ.

Tuy nhiên, bạn vẫn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo rằng mọi phương pháp bạn áp dụng đều phù hợp và an toàn. Đừng chủ quan với giấc ngủ vì một giấc ngủ ngon không chỉ giúp bạn khỏe mạnh hơn mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày.

Bạn có thể quan tâm:

• Ngưng thở khi ngủ: Dấu hiệu, nguyên nhân, các loại và phương pháp điều trị hiệu quả
• 15 loại thực phẩm giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên
• Hội chứng sợ đi ngủ (Somniphobia) là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách vượt qua

Ngưng thở khi ngủ là gì?

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ, trong đó hơi thở của bạn bị gián đoạn nhiều lần trong khi ngủ. Cụ thể, bạn có thể ngừng thở trong vài giây đến vài chục giây – và điều này có thể lặp đi lặp lại hàng trăm lần mỗi đêm.

Tình trạng này thường xuất hiện do các nguyên nhân như đường thở bị tắc nghẽn, lưỡi hoặc amidan to, béo phì hoặc các vấn đề y tế như bệnh tim, bệnh phổi. Nếu không được phát hiện và điều trị, ngưng thở khi ngủ có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ huyết áp cao cho đến bệnh tim, trầm cảm và rối loạn tiêu hóa.

Triệu chứng nhận biết ngưng thở khi ngủ

Vì xảy ra khi bạn đang ngủ, nhiều người không hề nhận ra mình mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu đặc trưng mà bạn hoặc người ngủ cùng có thể nhận thấy:

• Ngáy to: Khi đường thở hẹp lại, luồng không khí đi qua cổ họng sẽ khiến mô rung lên và phát ra tiếng ngáy.
• Hơi thở ngừng và bắt đầu đột ngột: Có thể bạn không nhận thấy nhưng người bên cạnh có thể thấy bạn “nín thở” trong vài giây rồi thở lại.
• Thở hổn hển, nghẹn thở hoặc khịt mũi trong giấc ngủ: Đây là cách cơ thể phản ứng khi thiếu oxy.
• Dậy với cảm giác mệt mỏi: Dù ngủ đủ 7–8 tiếng, bạn vẫn có thể cảm thấy uể oải, vì giấc ngủ bị gián đoạn.
• Miệng khô khi thức dậy: Do thở bằng miệng suốt đêm để bù cho việc khó thở bằng mũi.
• Thức dậy nhiều lần để đi tiểu: Còn gọi là tiểu đêm – một dấu hiệu phổ biến khác.
• Khó tập trung: Thiếu ngủ làm giảm khả năng tư duy và làm việc hiệu quả.
• Tâm trạng cáu kỉnh, dễ bực bội: Ngủ không ngon cũng ảnh hưởng đến cảm xúc hàng ngày.
• Lo âu và trầm cảm: Căng thẳng mãn tính do rối loạn giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý.

Phân loại chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ được chia thành hai loại chính, mỗi loại có cơ chế và nguyên nhân khác nhau:

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA)

Đây là loại phổ biến nhất. Tình trạng này xảy ra khi mô mềm ở cổ họng sụp xuống, làm tắc đường thở khi ngủ. Hậu quả là không khí không thể lưu thông, gây ra tiếng ngáy, nghẹt thở và gián đoạn hơi thở.

Nguyên nhân phổ biến:

• Béo phì hoặc cổ dày
• Amidan hoặc lưỡi to
• Rối loạn nội tiết hoặc chuyển hóa
• Hút thuốc
• Tiền sử gia đình có người mắc OSA
• Bệnh tim, thận, tuyến giáp

Ngưng thở khi ngủ trung ương (CSA)

Khác với OSA, CSA xảy ra do não không gửi tín hiệu đúng đến cơ hô hấp, khiến hơi thở trở nên nông, không đều hoặc ngừng lại.

Nguyên nhân có thể bao gồm:

• Suy tim
• Đột quỵ
• Bệnh thận mạn tính
• Tác dụng phụ của thuốc (thuốc ngủ, thuốc giảm đau opioid)
• Sống ở nơi có độ cao lớn

Ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn gây hại cho nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt nếu không được kiểm soát kịp thời.

Các bệnh tim mạch

Khi bạn ngừng thở, lượng oxy trong máu giảm và cơ thể tiết ra hormone căng thẳng – dẫn đến tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành và suy tim. Ngoài ra, chất lượng giấc ngủ kém cũng góp phần làm tăng rủi ro tim mạch.

Mệt mỏi mãn tính

Do bị đánh thức liên tục trong đêm, bạn sẽ không có được giấc ngủ sâu và phục hồi, dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Mệt mỏi mãn tính làm giảm khả năng tập trung, tăng nguy cơ tai nạn giao thông và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

Tiểu đường loại 2

Ngưng thở khi ngủ làm giảm oxy và tăng kháng insulin – hai yếu tố góp phần phát triển bệnh tiểu đường loại 2. Thực tế, hơn một nửa người mắc tiểu đường loại 2 cũng bị OSA.

Bệnh gan

OSA có liên quan đến sự phát triển của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) – một tình trạng tích tụ mỡ trong gan. Nếu không được kiểm soát, NAFLD có thể dẫn đến xơ gan và suy gan.

Các yếu tố nguy cơ gây ngưng thở khi ngủ

Một số yếu tố nhất định có thể làm tăng khả năng mắc ngưng thở khi ngủ, bao gồm:

• Tuổi tác: Tình trạng này phổ biến hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt là sau 60 tuổi.
• Giới tính: Nam giới có nguy cơ cao hơn nhưng phụ nữ sau mãn kinh cũng dễ mắc.
• Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tim, tuyến giáp, tiểu đường, hen suyễn hoặc cao huyết áp có nguy cơ cao hơn.
• Thừa cân, béo phì: Mỡ tích tụ quanh cổ làm hẹp đường thở.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc OSA, nguy cơ của bạn cũng cao hơn.
• Lối sống thiếu lành mạnh: Hút thuốc và uống rượu làm yếu cơ hô hấp và tăng viêm đường thở.
• Mang thai hoặc mãn kinh: Ở phụ nữ, thay đổi nội tiết tố cũng là một yếu tố góp phần.

Lưu ý: Ngay cả khi bạn không có các yếu tố nguy cơ điển hình, bạn vẫn có thể mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Phụ nữ trẻ, người gầy hoặc người có lối sống lành mạnh vẫn có thể bị bỏ sót khi chẩn đoán.

Chẩn đoán và điều trị ngưng thở khi ngủ

Làm thế nào để chẩn đoán?

Nếu bạn nghi ngờ mình mắc chứng ngưng thở khi ngủ, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc khai thác tiền sử bệnh và khám lâm sàng. Sau đó, bạn có thể được chỉ định thực hiện:

• Nghiên cứu giấc ngủ (Polysomnography): Theo dõi nhịp thở, nồng độ oxy, nhịp tim, hoạt động não, chuyển động cơ thể trong suốt một đêm ngủ.
• Thiết bị đo giấc ngủ tại nhà: Dành cho trường hợp nghi ngờ ngưng thở khi ngủ mức độ trung bình đến nặng. Dù tiện lợi nhưng kết quả có thể kém chính xác hơn so với nghiên cứu trong phòng lab.

Các phương pháp điều trị phổ biến

Sau khi được chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị tùy theo mức độ và loại ngưng thở khi ngủ bạn đang gặp phải:

Máy CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)

Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho OSA. CPAP giữ đường thở luôn mở bằng cách cung cấp luồng không khí liên tục thông qua mặt nạ mũi hoặc mặt nạ miệng khi bạn ngủ.

Máy BiPAP và ASV

Dành cho ngưng thở khi ngủ trung ương hoặc phức tạp hơn. BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure) cung cấp áp lực không khí hai chiều, còn ASV (Adaptive Servo-Ventilation) thích ứng theo nhịp thở của người bệnh.

Thiết bị hỗ trợ trong miệng

Đây là dụng cụ đeo ban đêm do nha sĩ thiết kế, có tác dụng đẩy hàm dưới ra trước, giúp đường thở mở rộng. Dễ sử dụng, phù hợp cho trường hợp nhẹ đến trung bình nhưng có thể gây đau hàm hoặc khô miệng.

Thay đổi lối sống

Giảm cân, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu và luyện tập thể thao đều đặn có thể giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt. Ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa cũng hỗ trợ duy trì đường thở thông thoáng.

Phẫu thuật

Nếu các biện pháp không hiệu quả, bác sĩ có thể đề xuất phẫu thuật để loại bỏ mô chặn đường thở (như amidan, vách ngăn lệch), hoặc sử dụng các thiết bị cấy ghép để hỗ trợ hô hấp khi ngủ.

Lời kết

Chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ là rối loạn giấc ngủ đơn thuần mà còn là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Việc phát hiện và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nếu bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, ngáy to hoặc nhận thấy những biểu hiện bất thường trong giấc ngủ – đừng ngần ngại gặp bác sĩ. Một bước kiểm tra nhỏ hôm nay có thể giúp bạn bảo vệ sức khỏe lâu dài về sau.

Bạn có thể quan tâm:

• 8 cách đơn giản giúp tăng cholesterol tốt (HDL) một cách tự nhiên
• Bệnh Meniere là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị
• 13 lợi ích của nấm đối với sức khỏe: Lý do để bạn đưa nấm và thực đơn thường ngày

Đổ mồ hôi ban đêm không phải là hiện tượng hiếm gặp. Lượng mồ hôi toát ra có thể ít hay nhiều tùy vào việc bạn có dùng chăn hay không, nhiệt độ phòng là bao nhiêu, và thậm chí cả những thực phẩm mà bạn đã ăn trước khi đi ngủ nữa. Nhưng nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm nặng đến mức bạn thường xuyên thấy áo và giường ướt đẫm khi thức dậy thì có thể đó là dấu hiệu của một vấn đề đáng lo ngại.

Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng này, và hầu hết trong số đó không phải là những bệnh lý quá nghiêm trọng. Tuy nhiên trong một số trường hợp đổ mồ hôi đêm xảy ra thường xuyên có thể báo hiệu những vấn đề cần được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Những nguyên nhân ít nghiêm trọng gây đổ mồ hôi đêm

Không phải lúc nào cũng dễ dàng xác định nguyên nhân gây đổ mồ hôi đêm, nhưng các triệu chứng khác kèm theo có thể giúp bạn khoanh vùng một vài bệnh lý có thể là thủ phạm.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (gastroesophageal reflux disease – GERD)

Những cơn trào ngược có thể xảy ra ban ngày hoặc đêm và đôi khi gây đổ mồ hôi đêm. Ngoài ra các triệu chứng khác của GERD là:

• Ợ nóng, thường xảy ra sau bữa ăn
• Đau ngực, cảm giác bỏng rát hoặc như bị bóp chặt
• Khó nuốt thức ăn
• Trào ngược thức ăn và đồ uống
• Rối loạn giấc ngủ
• Các vấn đề về hô hấp, chẳng hạn như ho và các triệu chứng khác tăng lên ở những người mắc bệnh hen suyễn.

GERD thường được chẩn đoán nếu những triệu chứng này xảy ra ít nhất 2 lần một tuần, hoặc nếu những cơn trào ngược mức độ nặng xảy ra ít nhất 1 lần mỗi tuần.

Stress và lo âu

Mặc dù đây là những vấn đề về tinh thần nhưng có thể biểu hiện các triệu chứng của cơ thể, trong đó tăng tiết mồ hôi là một dấu hiệu thường gặp.

Nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm của bạn có nguyên nhân do stress và lo âu thì những triệu chứng khác có thể xuất hiện là:

• Cảm giác lo lắng, sợ hãi thường xuyên tái diễn
• Khó suy nghĩ về những chuyện khác ngoài nỗi lo sợ
• Gặp các vấn đề về giấc ngủ hoặc ác mộng
• Rối loạn tiêu hóa, cảm giác khó chịu ở bụng
• Đau hoặc căng cứng cơ không rõ nguyên nhân
• Cảm giác bồn chồn, thay đổi tâm trạng
• Cảm thấy yếu, mệt, không khỏe trong người

Nếu gặp những triệu chứng này, bạn nên tìm tới các chuyên gia trị liệu tâm lý để giải quyết tình trạng stress và lo âu của mình nhé.

Các vấn đề về nội tiết tố

Rất nhiều tình trạng rối loạn hormone có thể gây đổ mồ hôi về đêm, bao gồm:

• Mãn kinh
• Thiếu testosterone
• Hội chứng carcinoid (rối loạn hormone do ung thư)
• Cường giáp

Các vấn đề về nội tiết tố nêu trên có thể gây ra một loạt triệu chứng, chẳng hạn như:

• Thay đổi cân nặng ngoài ý muốn
• Thay đổi mức năng lượng của cơ thể
• Đau đầu
• Rối loạn chức năng sinh lý
• Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt

Nếu được chẩn đoán và điều trị đúng, nhiều vấn đề về nội tiết tố sẽ được cải thiện và không đáng lo ngại.

Các loại thuốc

Một vài loại thuốc nhất định có thể gây tác dụng phụ là đổ mồ hôi đêm. Nếu bạn vừa bắt đầu sử dụng thuốc trong thời gian gần đây và bị đổ mồ hôi đêm thì hãy nói với bác sĩ để được tư vấn giải quyết nhé.

Các loại thuốc thường gặp có thể gây đổ mồ hôi đêm là:

• Steroid, chẳng hạn như prednisone và cortisone (sử dụng trong điều trị bệnh hen, kháng viêm, ức chế miễn dịch…)
• Thuốc chống trầm cảm loại 3 vòng và SSRI (ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc)
• Thuốc giảm đau như aspirin và acetaminophen
• Thuốc hạ đường huyết dành cho người bị tiểu đường
• Các thuốc thay thế hormone
• Thuốc chống loạn thần phenothiazine dành cho người mắc các rối loạn tâm thần

Nếu tình trạng đổ mồ hôi đêm gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn thì hãy nói với bác sĩ để đổi sang loại thuốc khác, hoặc tìm các biện pháp để khắc phục tác dụng phụ này.

Những nguyên nhân nghiêm trọng gây đổ mồ hôi đêm

Ngưng thở khi ngủ

Đây là hiện tượng hoạt động hít thở bị ngưng trệ trong lúc ngủ, thường xảy ra nhiều lần trong đêm và có hai dạng khác nhau.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn thường xảy ra khi đường thở bị chặn bởi thứ gì đó, chẳng hạn như các mô vùng họng quá dày ở người thừa cân. Trong khi đó ngưng thở khi ngủ do trung ương có nguyên nhân từ hệ thần kinh trung ương bị rối loạn chức năng điều hòa hơi thở do một bệnh lý nào đó gây ra.

Đổ mồ hôi đêm là triệu chứng thường gặp của ngưng thở khi ngủ. Trên thực tế, một nghiên cứu năm 2013 thực hiện trên 822 người mắc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn không được điều trị đã cho thấy rằng những người này gặp tình trạng đổ mồ hôi đêm nhiều gấp 3 lần bình thường.

Các triệu chứng khác của ngưng thở khi ngủ là:

• Cảm thấy mệt mỏi và đầu óc khó tập trung suốt cả ngày
• Ngủ không ngon giấc, thường xuyên thức dậy giữa đêm
• Khi thức dậy cảm thấy khó thở hoặc đau họng
• Đau đầu
• Có triệu chứng lo âu hoặc trầm cảm

Ngưng thở khi ngủ ngủ có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị, chẳng hạn như tăng nguy cơ mắc hen suyễn và các bệnh tim mạch. Nếu bạn gặp tình trạng đổ mồ hôi đêm kèm theo các triệu chứng của ngưng thở khi ngủ thì hãy tìm đến bác sĩ để được thăm khám chính xác nhé.

Ung thư

Đổ mồ hôi đêm không rõ lý do có thể là triệu chứng của ung thư, tuy nhiên khả năng này là không cao vì ung thư có thể gây ra nhiều triệu chứng khác rõ ràng hơn. Tuy nhiên các triệu chứng này thường giống với biểu hiện của nhiều loại bệnh thôn thường khác, chẳng hạn như cảm cúm.

Nếu đổ mồ hôi đêm kèm với cảm giác mệt mỏi hoặc không khỏe trong người kéo dài hơn 2 tuần thì bạn nên tìm đến các cơ sở y tế để thăm khám. Đặc biệt nếu bạn bị sốt kéo dài hoặc giảm cân ngoài ý muốn trong thời gian gần đây thì đó có thể là dấu hiệu sớm của ung thư.

Các loại ung thư thường liên quan đến đổ mồ hôi đêm bao gồm lymphoma Hodgkin, lymphoma không Hodgkin và bệnh bạch cầu. Triệu chứng của các dạng ung thư này bao gồm:

• Mệt mỏi kéo dài và cơ thể yếu ớt
• Sốt, lạnh run
• Giảm cân ngoài ý muốn
• Sưng hạch bạch huyết ở đầu, cổ, nách…
• Đau bụng, đau ngực
• Đau trong xương

Nhiễm trùng nghiêm trọng

Một vài tình trạng nhiễm trùng đặc biệt có thể gây đổ mồ hôi đêm bao gồm:

• Nhiễm lao, thường là lao phổi
• Viêm nội tâm mạc, tức tình trạng nhiễm trùng và viêm xảy ra ở lớp tế bào lót mặt trong của tim
• Viêm tủy xương
• Nhiễm HIV
• Các bệnh lây truyền qua bọ ve
• Nhiễm vi khuẩn Brucella

Cũng giống ung thư, các bệnh nhiễm trùng này thường gây ra nhiều triệu chứng dễ nhận biết, chẳng hạn như:

• Sốt và lạnh run
• Đau cơ, đau khớp
• Toàn thân mệt mỏi, yếu cơ
• Sụt cân
• Ăn không ngon miệng

Nếu những triệu chứng kể trên kéo dài hơn vài ngày hoặc đột ngột trở nặng thì hãy tìm đến cơ sở y tế ngay lập tức. Ngoài ra cũng nên đi khám nếu bạn bị sốt đột ngột hoặc kéo dài không giảm.

Các rối loạn của hệ thần kinh

Trong những trường hợp hiếm gặp, đổ mồ hôi đêm có thể xảy ra do các vấn đề của hệ thần kinh, chẳng hạn như

• Đột quỵ
• Rối loạn tăng phản xạ tự động (autonomic dysreflexia)
• Bệnh của thần kinh thực vật
• Bệnh rỗng tủy sống (syringomyelia)

Những tình trạng này thường bao gồm nhiều triệu chứng, trong đó một vài dấu hiệu thường gặp là:

• Chán ăn, rối loạn tiêu hóa hoặc rối loạn đi tiểu
• Đầu óc mất tập trung, cảm giác choáng hoặc chóng mặt
• Run và yếu cơ
• Cảm giác tê bì, châm chích ở tay chân

Có cách nào để giảm bớt đổ mồ hôi đêm không?

Nếu không có các triệu chứng báo hiệu vấn đề nghiêm trọng thì bạn có thể thử những cách sau đây để giảm bớt tình trạng đổ mồ hôi đêm:

• Làm mát phòng ngủ của mình: hãy mở hé cửa sổ vào ban đêm hoặc dùng quạt để tạo không khí mát mẻ khi ngủ.

• Thay chăn ga gối nệm: bạn có thể thay thế những tấm chăn dày bằng vải mỏng, ngoài ra hãy thử bỏ bớt những tấm trải giường không cần thiết để giấc ngủ được “nhẹ nhõm” hơn.
• Dùng túi chườm nước đá: hãy thử đặt túi nước đá bên dưới gối để tạo cảm giác mát mẻ khi ngủ. Bạn có thể tìm mua túi chườm nước đá tại đây.
• Đắp khăn mát: dùng một tấm khăn mát đắp lên mặt, trước và trong khi ngủ.

• Uống nước mát: dùng loại cốc hoặc chai giữ nhiệt để đựng nước lạnh khi bắt đầu đi ngủ. Việc nhấm nháp một chút nước mát có thể giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn nếu thức giấc giữa đêm vì đổ mồ hôi, ngoài ra cũng giúp cơ thể không bị thiếu nước nếu đổ mồ hôi quá nhiều.
• Sắp xếp thời gian tập thể dục: hoạt động thể lực ngay trước khi ngủ có thể góp phần làm tăng sự tiết mồ hôi trong đêm.
• Tránh các chất gây tiết mồ hôi: không nên ăn các loại thức ăn cay nóng, không hút thuốc lá và không uống rượu bia ngay trước khi đi ngủ.

Tổng kết

Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng mới đổ mồ hôi đêm và tình trạng này không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ thì có lẽ vấn đề không nghiêm trọng lắm. Tuy nhiên nếu có dịp đi khám bệnh bạn cũng nên đề cập vấn đề này với bác sĩ để được tư vấn.

Nếu đổ mồ hôi đêm khiến bạn gặp vấn đề về giấc ngủ, tỉnh dậy thấy người mình ướt đẫm mồ hôi, hoặc có các triệu chứng khác kèm theo khiến bạn lo lắng thì tốt nhất nên đi gặp bác sĩ ngay lập tức để được kiểm tra và phát hiện sớm những bệnh lý tiềm ẩn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Ngồi trên sàn nhà có lợi như thế nào đối với sức khỏe?
• COVID kéo dài – Hiện tượng còn nhiều ẩn số trong đại dịch COVID-19
• 11 quan niệm sai lầm về ung thư vú – căn bệnh cực kỳ nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời
• 7 điều lầm tưởng về ung thư phổi – Căn bệnh chết người trong xã hội hiện nay
• Tự kỷ có phải là một bệnh? Và còn những sự thật nào mà bạn chưa biết về chứng tự kỷ?
• 6 sự thật về béo phì – Vấn nạn toàn cầu đe dọa sức khỏe của chúng ta
• Những thắc mắc thường gặp về bệnh tiểu đường mà không phải ai cũng biết câu trả lời

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!