Nguyên nhân gây cường giáp

Có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến cường giáp nhưng phổ biến nhất là bệnh Graves – một rối loạn tự miễn. Trong bệnh Graves, hệ miễn dịch tấn công nhầm vào tuyến giáp, khiến tuyến này hoạt động quá mức và tiết ra quá nhiều hormone. Bệnh có thể xảy ra ở cả nam và nữ nhưng thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn, đặc biệt là trong độ tuổi từ 40 đến 60. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp tám lần so với nam giới.

Bệnh Graves cũng có yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình bạn có người từng được chẩn đoán mắc bệnh tuyến giáp, bạn nên thông báo cho bác sĩ để được kiểm tra và tầm soát sớm.

Bên cạnh đó, một số nguyên nhân khác cũng có thể gây ra cường giáp, bao gồm:

• Tiêu thụ quá nhiều iốt (qua thực phẩm hoặc thuốc)
• Dùng các chế phẩm bổ sung chứa tetraiodothyronine
• Viêm tuyến giáp, có thể do nhiễm virus hoặc rối loạn miễn dịch
• U buồng trứng hoặc tinh hoàn
• Khối u lành tính ở tuyến yên hoặc tuyến giáp
• Ai có nguy cơ cao bị cường giáp?

Một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc cường giáp bao gồm:

• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp
• Tiêu thụ quá nhiều iốt trong khẩu phần ăn hoặc thuốc
• Đã từng xạ trị vùng đầu, cổ hoặc ngực
• Trên 60 tuổi
• Phụ nữ mới sinh con
• Mắc bệnh tự miễn khác như tiểu đường tuýp 1 hoặc lupus

Tiến sĩ Maria Papaleontiou thuộc Đại học Michigan Health khẳng định: “Điều đáng mừng là nếu được chẩn đoán kịp thời, bệnh tuyến giáp hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả và người bệnh vẫn duy trì được lối sống khỏe mạnh, không bị hạn chế đáng kể.”

Dấu hiệu nhận biết bệnh cường giáp

Cường giáp ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể và các triệu chứng thường gặp gồm:

• Sụt cân nhanh dù ăn uống bình thường
• Hồi hộp, lo lắng, khó ngủ
• Nhịp tim nhanh hoặc không đều
• Run tay, đổ mồ hôi nhiều, không chịu được nóng
• Đi tiêu thường xuyên hoặc tiêu chảy
• Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt
• Mắt lồi, đỏ hoặc nhìn đôi
• Cổ sưng (do tuyến giáp phì đại)

Tuy nhiên, không phải ai cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng. Một số người chỉ có biểu hiện mờ nhạt hoặc chỉ gặp một vài triệu chứng chính, chẳng hạn như tim đập nhanh, điều không nên xem nhẹ vì có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ.

Điều đáng chú ý là cường giáp không phải lúc nào cũng dễ nhận ra. Bạn có thể không bị sụt cân hay hồi hộp, nhưng vẫn mắc bệnh. Theo bác sĩ Alejandra Borensztein từ Penn Medicine, đôi khi người bệnh chỉ phát hiện ra một khối u nhỏ ở cổ trong lúc soi gương, hoặc bác sĩ vô tình phát hiện ra khi khám tổng quát.

Nhiều nốt tuyến giáp được phát hiện tình cờ trong các lần chụp X-quang, CT hoặc MRI vì lý do khác. Chính vì thế, việc khám sức khỏe định kỳ hàng năm là điều quan trọng, ngay cả khi bạn cảm thấy khỏe mạnh.

Cường giáp và suy giáp: Khác nhau như thế nào?

Hai tình trạng này đều liên quan đến hoạt động của tuyến giáp, nhưng bản chất lại trái ngược nhau:

• Cường giáp: Tuyến giáp hoạt động quá mức → tăng trao đổi chất → sụt cân, lo lắng, tim đập nhanh.
• Suy giáp: Tuyến giáp hoạt động kém → giảm trao đổi chất → mệt mỏi, tăng cân, không chịu được lạnh.

Một biến chứng nghiêm trọng của suy giáp là phù niêm, có thể dẫn đến lú lẫn, suy tim, thiếu máu và hôn mê. Nguyên nhân gây suy giáp bao gồm phẫu thuật tuyến giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto (một bệnh tự miễn có tính di truyền) và thiếu iốt trong khẩu phần ăn.

Ở chiều ngược lại, cơn bão giáp (thyroid storm) là biến chứng nguy hiểm nhất của cường giáp. Đây là tình trạng bệnh diễn tiến đột ngột, dẫn đến sốt cao, nhịp tim nhanh, mê sảng và cần cấp cứu ngay lập tức.

Cách chẩn đoán bệnh cường giáp

Phát hiện sớm bệnh cường giáp đóng vai trò rất quan trọng. Bác sĩ có thể bắt đầu bằng việc hỏi về triệu chứng, tiền sử bệnh và tiến hành khám lâm sàng – bao gồm đo nhịp tim, huyết áp và kiểm tra cổ.

Các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán gồm có:

• TSH (hormone kích thích tuyến giáp): Nếu chỉ số này thấp, có thể là dấu hiệu cường giáp.
• T3 và T4 (hormone tuyến giáp): Chỉ số cao cho thấy tuyến giáp đang hoạt động quá mức.
• Siêu âm tuyến giáp: Kiểm tra hình dạng và kích thước tuyến giáp.
• Xét nghiệm iốt phóng xạ: Đánh giá mức độ hấp thu iốt của tuyến giáp.

Nếu phát hiện khối u hoặc nốt nghi ngờ, bác sĩ có thể yêu cầu chụp CT hoặc MRI để đánh giá chi tiết hơn.

Phương pháp điều trị bệnh cường giáp

Tùy vào mức độ bệnh, nguyên nhân và thể trạng của người bệnh, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị sau:

Thuốc kháng giáp

Các loại thuốc như methimazole hoặc propylthiouracil giúp ức chế sản xuất hormone tuyến giáp. Thuốc có thể giúp cải thiện triệu chứng trong vòng vài tuần, nhưng người bệnh thường cần duy trì điều trị lâu dài để ngăn ngừa tái phát.

Iốt phóng xạ

Đây là phương pháp phổ biến và đã được sử dụng hiệu quả từ nhiều thập kỷ qua. Iốt phóng xạ được uống vào cơ thể, sẽ phá hủy các tế bào tuyến giáp hoạt động quá mức. Khoảng 70% bệnh nhân điều trị bằng phương pháp này đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, điều trị có thể gây suy giáp, yêu cầu người bệnh phải dùng hormone thay thế suốt đời.

Thuốc chẹn beta

Tuy không điều trị nguyên nhân cường giáp nhưng nhóm thuốc này giúp giảm nhanh các triệu chứng như tim đập nhanh, run tay, hồi hộp. Một số tác dụng phụ có thể gặp là chóng mặt, đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa.

Phẫu thuật

Trong những trường hợp đặc biệt – chẳng hạn như tuyến giáp quá lớn, có khối u nghi ngờ, hay người bệnh không đáp ứng với thuốc – bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp.

Cần phẫu thuật khi bị cường giáp không?

Trong hầu hết các trường hợp, cường giáp có thể được điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ít xâm lấn, chẳng hạn như dùng thuốc. Phẫu thuật thường không phải là lựa chọn đầu tiên mà bác sĩ khuyến nghị. Tuy nhiên, nếu bạn không đáp ứng với thuốc kháng giáp hoặc thuốc chẹn beta, hoặc gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi sử dụng thuốc, thì phẫu thuật tuyến giáp có thể được cân nhắc.

Theo WebMD, phương pháp phẫu thuật phổ biến là cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp. Đây là một thủ thuật lớn và đi kèm với nhiều rủi ro. Ví dụ, trong quá trình phẫu thuật, tuyến cận giáp – những tuyến nhỏ nằm gần tuyến giáp và chịu trách nhiệm điều hòa lượng canxi trong máu – có thể bị ảnh hưởng hoặc vô tình cắt bỏ. Nếu điều đó xảy ra, bạn có thể phải bổ sung canxi suốt đời. Ngoài ra, dây thanh quản cũng có thể bị tổn thương, ảnh hưởng đến giọng nói.

Sau khi cắt bỏ tuyến giáp, bạn sẽ cần dùng hormone tuyến giáp thay thế suốt đời để duy trì chức năng trao đổi chất và các hoạt động bình thường của cơ thể. Vì vậy, nếu bác sĩ đề nghị phẫu thuật, bạn nên cân nhắc kỹ lưỡng, thậm chí tham khảo ý kiến của một bác sĩ khác, đồng thời thử các phương pháp điều trị ít xâm lấn trước nếu có thể.

Chế độ ăn uống khi bị cường giáp

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và kiểm soát triệu chứng cường giáp. Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ, người mắc cường giáp nên hạn chế tiêu thụ iốt vì iốt kích thích tuyến giáp sản xuất thêm hormone.

Những thực phẩm giàu iốt nên tránh gồm có:

• Hải sản
• Sữa và các sản phẩm từ sữa
• Lòng đỏ trứng
• Các loại thịt đỏ và gia cầm với số lượng lớn
• Ngũ cốc tăng cường iốt
• Muối i-ốt

Ngoài ra, một số thực phẩm chức năng và thảo dược cũng chứa iốt, vì vậy bạn nên kiểm tra nhãn kỹ lưỡng trước khi sử dụng.

Ngược lại, có nhiều loại thực phẩm có thể hỗ trợ làm giảm hoạt động tuyến giáp. Các loại rau họ cải như súp lơ, cải xoăn, cải bắp và đặc biệt là bông cải xanh là lựa chọn lý tưởng. Theo Endocrine Web, bông cải xanh chứa goitrogen – hợp chất có khả năng ức chế sự sản xuất hormone tuyến giáp.

Bên cạnh đó, trái cây giàu chất chống oxy hóa như dâu tây, việt quất, mâm xôi đen cũng giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.

Cường giáp lâu dài có thể khiến xương trở nên yếu và dễ gãy, vì vậy, việc bổ sung canxi và vitamin D là điều cần thiết. Hãy thêm một chút sữa vào cà phê buổi sáng, ăn một miếng phô mai trong bữa ăn nhẹ hoặc bổ sung cá hồi – nguồn thực phẩm giàu vitamin D – để giúp duy trì mật độ xương ổn định.

Tập thể dục hỗ trợ điều trị cường giáp

Tập thể dục đều đặn không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn hỗ trợ kiểm soát loãng xương và giấc ngủ – những vấn đề thường gặp ở người bị cường giáp. Tuy nhiên, vì hormone tuyến giáp cao có thể khiến nhịp tim tăng nhanh, bạn cần theo dõi sát sao khi bắt đầu tập luyện.

Nếu bạn không quen vận động, hãy bắt đầu với các bài tập nhẹ như:

• Đi bộ
• Đạp xe chậm
• Yoga
• Dùng máy tập elip

Theo Verywell Health, các bài tập nhẹ nhàng sẽ giúp cơ thể vận động mà không gây áp lực quá lớn lên tim và hệ thần kinh.

Một số mẹo giúp duy trì thói quen luyện tập:

• Nghe nhạc hoặc podcast yêu thích khi tập
• Tập cùng bạn bè hoặc người thân để tạo động lực
• Lên lịch tập cố định trong ngày
• Biến hoạt động thể chất thành thói quen gia đình

Trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ tập luyện nào, đặc biệt nếu bạn ít vận động trước đó, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe tim mạch và tuyến giáp.

Quản lý bệnh cường giáp lâu dài

Cường giáp thường diễn tiến chậm nhưng nếu không kiểm soát tốt có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, bao gồm cả suy giáp thậm chí là tử vong, trong trường hợp nghiêm trọng. Vì vậy, sau khi được chẩn đoán, bạn sẽ cần kiểm tra định kỳ nồng độ hormone tuyến giáp bằng xét nghiệm máu. Điều này giúp đánh giá xem phương pháp điều trị hiện tại có hiệu quả hay không.

Hãy ghi chú lại các triệu chứng mới xuất hiện, hoặc bất kỳ thay đổi nào về sức khỏe, đặc biệt nếu bạn thấy khác biệt so với những lần trước. Việc giữ nhật ký triệu chứng, duy trì lối sống lành mạnh, quản lý căng thẳng và ăn uống khoa học sẽ giúp bạn kiểm soát bệnh tốt hơn.

Kết luận

Cường giáp là một rối loạn nội tiết phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và các lựa chọn điều trị sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân. Trong đa số trường hợp, phẫu thuật không phải lựa chọn đầu tiên và những thay đổi trong lối sống như chế độ ăn, vận động, theo dõi sức khỏe định kỳ,…đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hồi phục.

Nếu bạn nghi ngờ mình có vấn đề về tuyến giáp – dù chỉ là một dấu hiệu nhỏ – hãy đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để được tư vấn và kiểm tra. Sức khỏe luôn bắt đầu từ sự chủ động.

Nguồn tham khảo: Hyperthyroidism Explained: Causes, Symptoms, And Treatments – Health Digest

Bạn có thể quan tâm:

• 8 loại thực phẩm cần hạn chế ăn nếu bạn bị suy giáp
• 11 dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tuyến giáp mà bạn cần lưu ý
• 7 loại thực phẩm giúp tuyến giáp khỏe mạnh hơn mỗi ngày
• Cách giảm đau cơ sau khi tập luyện: 10 mẹo hiệu quả giúp bạn phục hồi nhanh hơn
• Rối loạn trầm cảm kéo dài (Dysthymia) là gì? Triệu chứng và cách phân biệt với trầm cảm thông thường
• 6 loại thực phẩm giúp làm dịu triệu chứng hội chứng ruột kích thích (IBS) một cách tự nhiên
• Khô mắt sau khi thức dậy: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

1. Duy trì cân nặng khỏe mạnh

Trọng lượng cơ thể ảnh hưởng trực tiếp đến các khớp, đặc biệt là khớp hông, đầu gối và mắt cá chân. Khi bạn thừa cân, các khớp phải chịu áp lực nhiều hơn, dễ bị thoái hóa và gây đau.

Giảm cân không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho khớp mà còn làm chậm tiến trình tổn thương khớp ở những người bị viêm xương khớp. Vì vậy, nếu bạn đang thừa cân, hãy bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn và vận động. Giảm vài cân cũng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể cho sức khỏe khớp.

2. Tăng cường vận động thể chất

Tập luyện đều đặn là một trong những cách hiệu quả nhất để kiểm soát đau do viêm khớp. Hoạt động thể chất giúp tăng cường cơ bắp quanh khớp, cải thiện khả năng vận động và giảm cứng khớp.

Bạn không cần phải tập quá nặng, chỉ cần đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe nhẹ nhàng hoặc tham gia các lớp yoga. Điều quan trọng là duy trì sự đều đặn và lựa chọn bài tập phù hợp với tình trạng cơ thể.

Ngoài ra, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để xây dựng chương trình luyện tập phù hợp với loại viêm khớp bạn đang mắc phải.

3. Tránh các hoạt động gây đau

Mặc dù vận động rất cần thiết nhưng bạn cũng nên tránh các hoạt động có thể làm trầm trọng thêm cơn đau hoặc tổn thương khớp.

Nếu bạn cảm thấy đau trong hoặc sau khi thực hiện một hoạt động nào đó, đó là dấu hiệu cho thấy bạn cần điều chỉnh. Hãy lắng nghe cơ thể mình: nghỉ ngơi khi cần, thay đổi tư thế làm việc, dùng công cụ hỗ trợ nếu cần thiết (như nẹp, gậy đi bộ,…).

Thay vì cố gắng chịu đựng, bạn nên ưu tiên thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật và không gây áp lực lên khớp.

4. Sử dụng thuốc giảm đau hợp lý

Thuốc có thể giúp kiểm soát cơn đau viêm khớp, đặc biệt là trong những đợt bùng phát. Các loại thuốc không kê đơn như paracetamol, ibuprofen hoặc naproxen thường được dùng để giảm viêm và đau tạm thời.

Ngoài ra, bác sĩ có thể kê các loại thuốc mạnh hơn như corticosteroid, thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs) hoặc thuốc sinh học,…tùy vào loại viêm khớp cụ thể bạn đang mắc.

Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần đúng liều lượng và thời gian, tránh lạm dụng gây tác dụng phụ lên gan, thận hoặc đường tiêu hóa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào – kể cả các sản phẩm thảo dược hay thực phẩm chức năng.

5. Sử dụng phương pháp nhiệt hoặc lạnh

Liệu pháp nhiệt và lạnh có thể giúp làm dịu các triệu chứng của viêm khớp một cách đơn giản tại nhà.

• Nhiệt ấm: (chườm nóng, tắm nước ấm) giúp thư giãn cơ bắp, tăng lưu thông máu, giảm cảm giác cứng khớp.
• Lạnh: (chườm đá, túi gel lạnh) giúp giảm sưng viêm và tê bì khớp khi đang đau cấp.

Bạn có thể thay đổi giữa nóng và lạnh tùy vào tình trạng cụ thể. Ví dụ, vào buổi sáng, khi khớp bị cứng, bạn có thể tắm nước ấm. Còn khi khớp bị sưng hoặc đau sau khi hoạt động, chườm lạnh sẽ hiệu quả hơn.

6. Tập luyện các bài tập kéo giãn

Các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng giúp duy trì hoặc cải thiện độ linh hoạt của khớp. Điều này đặc biệt quan trọng với người bị viêm khớp vì khớp có thể trở nên cứng và khó cử động nếu không được vận động thường xuyên.

Bạn có thể thực hiện các bài kéo giãn đơn giản cho vai, hông, đầu gối hoặc cổ tay. Yoga và Pilates cũng là lựa chọn tốt giúp kéo giãn cơ bắp và cải thiện thăng bằng.

Hãy luyện tập một cách chậm rãi, có kiểm soát và đừng ép khớp vào những vị trí gây đau. Nếu cảm thấy không chắc chắn, bạn có thể tìm sự hướng dẫn từ chuyên gia vật lý trị liệu.

7. Ăn uống lành mạnh

Một chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng có thể giúp kiểm soát viêm và giảm đau do viêm khớp.

Hãy ưu tiên các thực phẩm sau:

• Rau xanh đậm (bông cải xanh, cải bó xôi): giàu chất chống oxy hóa và vitamin K.
• Cá béo (cá hồi, cá thu): chứa nhiều omega-3, giúp giảm viêm tự nhiên.
• Các loại hạt (óc chó, hạnh nhân): chứa chất béo lành mạnh.
• Ngũ cốc nguyên cám, trái cây tươi: giàu chất xơ, giúp giảm phản ứng viêm.

Ngược lại, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện, dầu chiên lại nhiều lần,…vì chúng có thể kích hoạt viêm và làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

8. Bổ sung thực phẩm hỗ trợ khớp

Một số loại thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung được cho là có lợi cho sức khỏe khớp, giúp cải thiện tình trạng viêm và đau:

• Collagen: hỗ trợ cấu trúc sụn và khớp.
• Glucosamine và chondroitin: giúp phục hồi sụn khớp.
• Curcumin (từ nghệ): có đặc tính kháng viêm tự nhiên.
• Vitamin D và canxi: giúp xương chắc khỏe, hạn chế loãng xương.

Trước khi bổ sung các loại thực phẩm này, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn về liều lượng và sản phẩm phù hợp, tránh nguy cơ tương tác thuốc hoặc dùng sai cách.

9. Tăng cường chất lượng giấc ngủ

Ngủ không đủ giấc hoặc ngủ không sâu có thể làm cơn đau viêm khớp trầm trọng hơn. Trong khi đó, giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể hồi phục, giảm căng thẳng và hỗ trợ kiểm soát viêm.

Một số mẹo giúp bạn ngủ ngon hơn:

• Đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày.
• Tránh sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát mẻ.
• Tập thể dục nhẹ nhàng vào ban ngày (tránh tập ngay trước giờ ngủ).
• Nếu cơn đau làm bạn khó ngủ, hãy thử chườm nóng nhẹ trước khi đi ngủ hoặc điều chỉnh tư thế nằm để giảm áp lực lên khớp.

10. Giảm căng thẳng và giữ tinh thần tích cực

Căng thẳng tinh thần không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn làm tăng cảm giác đau. Nhiều nghiên cứu cho thấy, người bị viêm khớp có mức độ căng thẳng cao thường cảm thấy đau nhiều hơn.

Một số kỹ thuật giúp bạn thư giãn và kiểm soát căng thẳng hiệu quả:

• Thiền: giúp bạn tập trung vào hiện tại và tách khỏi cảm giác đau.
• Thở sâu và đều: giảm nhịp tim, thư giãn hệ thần kinh.
• Nghe nhạc nhẹ, đọc sách, viết nhật ký: giúp giải tỏa cảm xúc tiêu cực.

Giữ cho tinh thần lạc quan cũng rất quan trọng. Hãy tìm đến sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè hoặc các nhóm hỗ trợ người bệnh viêm khớp để chia sẻ và đồng hành.

11. Khám sức khỏe định kỳ

Việc theo dõi sức khỏe thường xuyên giúp bạn nắm bắt được tiến triển của bệnh và điều chỉnh phương pháp điều trị kịp thời.

Hãy đảm bảo đi khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ, xét nghiệm máu hoặc chụp X-quang nếu cần. Nếu bạn đang dùng thuốc, việc kiểm tra chức năng gan, thận hoặc các chỉ số viêm là rất quan trọng để đảm bảo an toàn.

Ngoài ra, bác sĩ có thể đề xuất vật lý trị liệu, phẫu thuật hoặc thay đổi thuốc nếu tình trạng không cải thiện sau một thời gian.

12. Kiên trì và lắng nghe cơ thể

Cuối cùng, điều quan trọng nhất trong hành trình kiểm soát viêm khớp chính là sự kiên trì và chăm sóc bản thân một cách chủ động.

Mỗi người sẽ có trải nghiệm bệnh khác nhau, vì vậy, bạn cần lắng nghe cơ thể mình để tìm ra những phương pháp phù hợp nhất. Đừng nản lòng nếu không thấy kết quả ngay lập tức vì việc quản lý viêm khớp là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự điều chỉnh liên tục.

Hãy coi việc chăm sóc sức khỏe khớp là một phần trong lối sống hằng ngày – từ ăn uống, vận động đến nghỉ ngơi. Với sự kiên nhẫn và hướng đi đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, năng động và kiểm soát được cơn đau viêm khớp.

Bạn có thể quan tâm:

• Các triệu chứng của viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (EoE)
• 7 lợi ích tuyệt vời của hạnh nhân đối với sức khỏe
• 20 loại thực phẩm có lợi cho người bị viêm khớp

Cuộc đời mỗi con người được được tạo nên từ những nỗ lực, may mắn và quan trọng là sự lựa chọn. Mỗi giai đoạn sẽ có mỗi lựa chọn khác nhau.

Tuổi 20 có sự nghiệp và tình yêu. Tuổi 30 lại đòi hỏi phức tạp hơn khi nhiều ngã rẽ, đứng trước đắn đo giữa giá trị vật chất, hôn nhân hạnh phúc và cái tôi – ý nghĩa thực sự của cuộc sống.

Hơn thế nữa, tuổi 20 kiểu gì cũng sẽ có đường lùi, nhưng tuổi 30 thì không. Vậy tuổi 30 có phải là hạn chót?

Tuổi 30 có phải hạn chót?

Tuổi 30 là dấu mốc cuộc đời của mỗi con người.

Đây là thời điểm lý tưởng nhất để hoàn thành những mục tiêu dài lâu về hôn nhân, sự nghiệp.

Cũng bởi vậy nên, khi đến tuổi 30 mà vẫn còn chênh vênh với công việc chưa ổn định, hôn nhân chưa vẹn toàn thì nhiều người cảm thấy rằng mình đã… thất bại. Từ đó trở nên khủng hoảng, hoang mang, thiếu tự tin và khó có thể hòa nhập với cuộc sống.

Đây là một sai lầm. Tuổi 30 chưa phải là hạn chót.

Vẫn với bộ phim “30 chưa phải là hết”, nghĩa đen thực sự mà nó muốn truyền tải đến là sau tuổi 30, tức là khi 31, 32, 32,… cho đến hết cuộc đời thì bất cứ lúc nào giông tố vẫn còn tìm đến “táp” vào mặt và đồng thời cơ hội vẫn còn trải dưới chân chờ bạn. Quan trọng, bạn phải trưởng thành và can trường hơn.

Khi 30 tuổi, tôi và bạn chỉ bị thời gian lấy đi một chút ít thanh xuân mà thôi. Đổi lại chúng ta có rất nhiều trải nghiệm quý giá.

Tuổi 30 thực sự chỉ là một cột mốc, nó đánh thức bạn, thôi thúc bạn mạnh mẽ hơn để đi tìm phiên bản hoàn hảo hơn của cá nhân mình.

Và cũng đừng nghĩ đến đường lui, hãy cứ tiến về phía trước. Khi bạn mạnh dạn thì những cánh cửa mới chắc chắn sẽ mở ra và đón chờ.

Nửa cuộc đời còn lại thi vị và nhiều ý nghĩa đến chừng nào!

Những việc bạn nên làm ngay nếu muốn “thành công” ở tuổi 30

Dẫu biết tuổi 30 bạn phải thiết lập sự nghiệp và cuộc sống hôn nhân. Tuy nhiên không phải vì thế mà bạn tự tạo áp lực cho bản thân, từ đó lơ là những điều quan trọng dưới đây:

1. Tập thể dục mỗi ngày

Khi bắt đầu từ tuổi 30, bạn sẽ nhận thấy cơ thể mình khó kiểm soát cân nặng hơn, lười biếng vận động hơn.

Việc này khiến cho cơ thể nặng nề, tự ti, mệt mỏi và có thể mắc nhiều loại bệnh.

Vậy nên, việc cần làm đầu tiên ở tuổi 30 nhất định phải là tập thể dục. Hãy dành ra 150 phút mỗi ngày để tập thể dục, để duy trì cân nặng, tăng cường sức khỏe và giữ tinh thần vui vẻ, tràn đầy năng lượng.

2. Ngủ đủ giấc

Không liều thuốc nào tốt hơn việc ngủ đủ giấc mỗi đêm để đảm bảo sức khỏe, tinh thần cũng như vẻ đẹp làn da.

Ngủ đủ 7-8 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Nếu bạn thấy khó ngủ, hãy “cháy” hết mình vào ban ngày để ban đêm dễ dàng chìm vào giấc ngủ say.

3. Khám sức khỏe định kỳ

Định kỳ 6 tháng/lần hãy khám sức khỏe tổng quát, tầm soát các căn bệnh nguy hiểm thường tìm đến sau tuổi 30 như huyết áp, đường huyết, tim mạch, phong thấp,…

4. Nhìn nhận các vấn đề cuộc sống bằng thái độ tích cực

Thành công của bạn phụ thuộc rất lớn vào thái độ sống.

Nếu bạn nhìn nhận cuộc sống một cách tích cực, tức là có niềm tin, sự lạc quan, lòng nhân ái vị tha và những khát vọng thì ắt hẳn sẽ đủ sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, vươn đến thành công.

5. Quản lý thời gian khoa học

Gánh nặng sự nghiệp và gia đình tuổi 30 nặng nề như vậy thì làm sao đảm nhiệm hết? Tất cả đều có thể nếu bạn quản lý thời gian tốt.

Thay vì ngồi than phiền, hãy lên thời gian biểu mỗi ngày theo thứ tự việc làm quan trọng cần ưu tiên, thẳng tay loại bỏ những việc vô bổ không cần thiết (ví dụ như lướt Facebook, chơi game,…).

Tuổi 30 không phải hạn chót. Tuổi 30 cũng chẳng đáng sợ hay tồi tệ.

Nếu bạn vẫn thấy bản thân thay đổi tốt hơn mỗi ngày, có thể đi bộ leo núi, có thể tăng ca thêm giờ, có thể giữa đêm một mình đi đến bệnh viện,… thì thực sự tuổi 30 chẳng nói lên điều gì.

Cuộc đời còn rất dài phía trước, hãy cứ vui sống mỗi ngày!

• Tại sao “sợ cô đơn” còn gây hại hơn là cô đơn?
• Khoảng cách thế hệ – Hiểu sao cho đúng?

Tăng cholesterol máu – hay còn gọi là mỡ máu cao – là vấn đề sức khỏe rất phổ biến trong xã hội ngày nay. Theo thống kê ở Mỹ, chứng rối loạn này ảnh hưởng đến khoảng 93 triệu người trưởng thành trên 20 tuổi của nước này.

Phổ biến là vậy nhưng hiện nay rất nhiều người vẫn quan niệm sai lầm về tình trạng tăng cholesterol máu, từ các yếu tố nguy cơ cho đến hậu quả liên quan đến bệnh tim mạch. Hãy cùng tìm hiểu sự thật về những điều lầm tưởng dưới đây để có cái nhìn sâu sắc và đúng đắn hơn về tăng cholesterol máu nhé!

1. Bạn có thể tự nhận biết khi mình bị tăng cholesterol?

Sự thật là: Hầu hết những người bị tăng cholesterol máu đều không có bất kỳ triệu chứng nào. Ở một số người có thể xuất hiện các mảng cholesterol tích tụ trên da có màu vàng được gọi là xanthoma, nhưng dấu hiệu này thường chỉ xảy ra khi mức cholesterol trong máu tăng rất cao mà thôi.

Trong khi đó nhiều người chỉ phát hiện thấy bất thường khi đã bị biến chứng như xơ vữa động mạch, tức động mạch bị hẹp lại và xơ cứng do tích tụ cholesterol qua thời gian dài.

Ở những người bị xơ vữa động mạch, mảng bám trên thành mạch được tạo nên từ cholesterol, chất béo và các thành phần khác tích tụ lại. Tình trạng viêm nhiễm có thể xảy ra trên các mảng bám này.

Khi các động mạch bị hẹp do mảng bám, lưu lượng máu đến tim, não và các bộ phận khác của cơ thể sẽ giảm đi. Điều này có thể gây ra các biến chứng như:

• Đau thắt ngực (do thiếu máu nuôi cơ tim)
• Hoại thư (các mô và tế bào bị chết do thiếu oxy)
• Đau tim, đột quỵ
• Rối loạn chức năng thận
• Đau chân khi đi bộ (còn gọi là cơn đau cách hồi)

Bạn nên sớm kiểm tra xem mình có bị cholesterol cao hay không để giảm nguy cơ mắc các biến chứng này, bằng cách kiểm tra mức cholesterol thông qua xét nghiệm máu đơn giản.

2. Tất cả các loại cholesterol đều là có hại?

Cholesterol là nhóm chất quan trọng giúp cơ thể hoạt động bình thường. Gan là cơ quan sản xuất ra cholesterol để cấu tạo nên màng tế bào, vitamin D và các hormone quan trọng của cơ thể.

Cholesterol được vận chuyển trong cơ thể nhờ lipoprotein (phức hợp gồm lipid và protein vận chuyển), từ đó được phân thành hai loại chính:

• LDL (lipoprotein tỷ trọng thấp) là loại cholesterol xấu, làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ. Lượng LDL tăng cao có thể tích tụ trong thành động mạch, tạo ra mảng bám và hạn chế lưu lượng máu tới các cơ quan.
• HDL (lipoprotein tỷ trọng cao) là loại cholesterol tốt, giúp vận chuyển chất béo từ các tế bào trở lại gan để loại bỏ ra khỏi cơ thể. Mức HDL cao có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

Khi bạn thực hiện xét nghiệm máu để đo cholesterol, kết quả trả về sẽ cho biết các thông số:

• Tổng lượng chất béo (lipid) trong máu
• LDL
• HDL
• VLDL (lipoprotein tỷ trọng rất thấp)
• Chất béo trung tính (triglyceride)

Khi nói đến nguy cơ bệnh tim mạch, bác sĩ sẽ quan tâm nhất là LDL và VLDL, sau đó đến chất béo trung tính và cuối cùng là HDL.

3. Mục tiêu kiểm soát cholesterol máu cho tất cả mọi người là như nhau?

Sự thật là: Không có mục tiêu chung cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ đánh giá mức cholesterol của từng người kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác có liên quan với nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Nhìn chung, mức cholesterol sẽ được coi là bất thường nếu:

• Tổng lượng cholesterol từ 200 mg/dL trở lên, hoặc
• Cholesterol LDL từ 100 mg/dL trở lên

Con số mục tiêu cụ thể sẽ thay đổi nếu một người có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn do tiền sử gia đình, đã từng bị đau tim hoặc đột quỵ trước đây, hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Các bác sĩ có thể điều trị không giống nhau cho hai người có cùng mức cholesterol. Kế hoạch điều trị sẽ được cá nhân hóa bằng cách xem xét kết hợp các yếu tố khác như huyết áp, cân nặng, lượng đường trong máu, tiền sử xơ vữa động mạch, đau tim hoặc đột quỵ.

4. Tăng cholesterol máu chỉ gặp ở nam giới, còn phụ nữ không cần lo lắng về vấn đề này?

Tăng cholesterol máu là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tim, và bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong số một ở phụ nữ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC). Chứng rối loạn này ảnh hưởng đến phụ nữ và nam giới với tỷ lệ ngang nhau.

Một số tình trạng đặc biệt có thể ảnh hưởng đến mức cholesterol của phụ nữ, chẳng hạn như thai kỳ và cho con bú, thay đổi nội tiết tố, mãn kinh. Bên cạnh đó một số yếu tố nguy cơ nhất định – như mức HDL thấp – có ảnh hưởng đối với phụ nữ nặng nề hơn so với nam giới.

5. Mức cholesterol hoàn toàn phụ thuộc vào việc tập thể dục và chế độ ăn?

Sự thật là: Tập thể dục và chế độ ăn là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức cholesterol, nhưng còn nhiều yếu tố khác cũng góp phần như:

• Hút thuốc lá hoặc hít khói thuốc thụ động
• Béo phì, thừa cân
• Sử dụng quá nhiều đồ uống có cồn
• Các yếu tố di truyền dẫn đến cholesterol cao

6. Khi đã dùng thuốc điều trị mỡ máu thì có thể ăn uống thoải mái?

Có 2 nguồn ảnh hưởng đến mức cholesterol trong máu của bạn: thức ăn nạp vào và hoạt động sản xuất của gan. Các loại thuốc giảm cholesterol thông thường (như statin) chỉ làm giảm lượng cholesterol mà gan tạo ra, do đó nếu bạn không duy trì chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh thì cholesterol trong máu vẫn có thể tăng mất kiểm soát.

Cholesterol chỉ là một trong số nhiều yếu tố để đánh giá sức khỏe tim mạch, và thuốc statin có thể mang lại cảm giác “an toàn giả”.

Một nghiên cứu được thực hiện năm 2014 trên hơn 27.800 người đã phát hiện ra rằng lượng calo và chất béo nạp vào cơ thể đã tăng lên ở những người sử dụng statin, trong khi vẫn ổn định ở những người không dùng các thuốc này. Cùng với đó là chỉ số khối cơ thể (BMI) cũng tăng ở những người uống thuốc statin.

7. Cholesterol trong chế độ ăn là yếu tố quan trọng nhất cần chú ý?

Các nhà nghiên cứu hiện nay đã biết rằng: ăn thực phẩm giàu cholesterol không nhất thiết dẫn đến mức cholesterol trong máu tăng cao, mà một “thủ phạm” quan trọng hơn có thể là chất béo bão hòa. Thực phẩm nhiều cholesterol cũng thường chứa nhiều chất béo bão hòa.

Tuy nhiên cholesterol trong chế độ ăn vẫn có ảnh hưởng quan trọng. Một đánh giá tổng quan năm 2019 cho thấy việc tăng thêm ít nhất 300 miligam cholesterol mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong cao hơn.

Để cải thiện sức khỏe tim mạch, Hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo các bác sĩ nên tập trung vào việc giúp bệnh nhân điều chỉnh chế độ ăn uống tổng thể, chẳng hạn như

• Ăn nhiều trái cây và rau tươi, các loại ngũ cốc, đậu, các loại hạt, thịt nạc
• Giảm các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm đóng gói, thịt nhiều mỡ, sữa nguyên kem

8. Những người có thể trạng tốt và trẻ tuổi không cần kiểm tra cholesterol máu?

Sự thật là: Tăng cholesterol máu ảnh hưởng đến mọi người ở mọi thể trạng và lứa tuổi. Ngay cả những người có thân hình cân đối và dưới 40 tuổi vẫn nên đi kiểm tra thường xuyên.

Hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo nên kiểm tra mức cholesterol ngay cả khi bạn có nguy cơ mắc bệnh tim thấp. Theo đó, những người không có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc các yếu tố nguy cơ khác nên xét nghiệm kiểm tra cholesterol máu theo lịch trình như sau:

• Một lần từ 9 đến 11 tuổi
• Một lần từ 17 đến 21 tuổi
• Một lần kiểm tra sau mỗi 4 đến 6 năm cho những người trên 20 tuổi, nếu nguy cơ vẫn ở mức thấp

Trong khi đó CDC và Cơ quan Y tế và Dịch vụ Nhân sinh của Mỹ khuyến cáo những đối tượng sau đây cần kiểm tra cholesterol máu thường xuyên hơn:

• Người bị bệnh tim
• Có tiền sử gia đình bị tăng cholesterol hoặc đau tim xuất hiện sớm hoặc đột quỵ
• Người mắc bệnh tiểu đường
• Người hút thuốc lá

Tổng kết

Cholesterol cao trong máu làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các biến chứng như đột quỵ và đau tim. Các bác sĩ sẽ kết hợp chỉ số cholesterol với nhiều yếu tố khác để lập ra kế hoạch quản lý điều trị và đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch của từng bệnh nhân. Khám sức khỏe thường xuyên, sử dụng thuốc hợp lý và lối sống lành mạnh có thể giúp bạn kiểm soát cholesterol của mình trong mức tối ưu.

Trên đây là những lưu ý bạn cần nhớ về tăng cholesterol máu, vấn đề ngày càng phổ biến và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được hiểu đúng và khắc phục kịp thời. Hãy lan tỏa những kiến thức hữu ích để cuộc sống luôn khỏe mạnh và tươi vui nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• 11 quan niệm sai lầm về ung thư vú – căn bệnh cực kỳ nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời!
• 10 sự thật về bệnh Alzheimer – Bạn đã hiểu đúng về căn bệnh quái ác này chưa?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!