biến chứng – BlogAnChoi

9 dấu hiệu cảnh báo bệnh cảm lạnh của bạn đang trở nặng

2025-12-04T14:33:31Z

Cảm lạnh thông thường thường tự khỏi sau vài ngày, nhưng đôi khi các triệu chứng lại chuyển biến xấu mà bạn không ngờ đến. Khi hệ miễn dịch suy yếu, vi-rút cảm lạnh có thể mở đường cho các nhiễm trùng khác nghiêm trọng hơn. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường giúp bạn tránh được biến chứng và kịp thời tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Dưới đây là 9 dấu hiệu quan trọng cho thấy tình trạng cảm lạnh của bạn có thể đang trở nặng.

9 dấu hiệu cảnh báo bệnh cảm lạnh đang trở nặng

1. Sốt cao hoặc sốt kéo dài bất thường

Khi mới bị cảm lạnh, sốt nhẹ – thường dưới 38°C – là điều khá phổ biến, đặc biệt trong 1–2 ngày đầu. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn mức bình thường hoặc kéo dài quá bốn ngày, đây không còn là biểu hiện của cảm lạnh thông thường. Việc sốt kéo dài kèm theo cảm giác mệt mỏi dữ dội có thể cho thấy bạn đang mắc các bệnh như viêm phổi hoặc viêm họng liên cầu khuẩn.

Nếu bạn gặp tình trạng sốt kéo dài, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm để xác định nguyên nhân, đồng thời đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Đừng chủ quan, vì sốt cao kéo dài có thể dẫn đến mất nước, kiệt sức và nhiều biến chứng khác.

2. Triệu chứng tồi tệ hơn sau khi đã cải thiện

Thông thường, cảm lạnh đạt đỉnh điểm vào ngày thứ ba hoặc thứ tư, sau đó các triệu chứng giảm dần. Nếu bạn đã bắt đầu khỏe hơn nhưng đột nhiên ho dữ dội trở lại, nghẹt mũi nặng hơn, mệt mỏi hoặc chảy mũi nhiều hơn, đây có thể là dấu hiệu của một nhiễm trùng mới.

Các bệnh như viêm xoang, viêm phổi, viêm tai hoặc viêm phế quản có thể phát triển khi hệ miễn dịch đang suy yếu vì phải chiến đấu với cảm lạnh ban đầu. Dù nhiều trường hợp viêm xoang là do vi-rút gây ra, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc dùng kháng sinh nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn.

Cảm lạnh thông thường thường tự khỏi sau vài ngày nhưng nếu kéo dài hay có triệu chứng bất thường, hãy cẩn thận (Ảnh: Internet)

3. Đau hoặc tức nặng ở vùng mặt và xoang

Đau ở má, trán, quanh mắt là dấu hiệu điển hình của viêm xoang – một biến chứng phổ biến sau cảm lạnh. Cảm giác đau âm ỉ, nặng mặt, nhất là khi cúi người, thường cho thấy chất nhầy đã tích tụ và xoang bị viêm.

Bạn nên đi khám nếu:

Cơn đau mạnh và kéo dài hơn 10–14 ngày.
Chất nhầy đặc, vàng hoặc xanh lá.
Triệu chứng xoang tạm cải thiện rồi đột ngột nặng hơn.
Nếu không điều trị, viêm xoang có thể kéo dài nhiều tuần, gây đau đầu, mất ngủ và ảnh hưởng đến sinh hoạt.

4. Đau hoặc tức ngực

Ho khi bị cảm lạnh có thể khiến ngực hơi khó chịu, nhưng đau hoặc tức ngực thật sự không phải là triệu chứng bình thường. Khi bạn cảm thấy đau sâu trong lồng ngực, khó thở, chóng mặt hoặc đổ mồ hôi, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng như viêm phổi hoặc viêm đường hô hấp dưới.

Đặc biệt, đau ngực dữ dội đi kèm khó thở là tình huống cần được xử lý ngay lập tức. Việc trì hoãn có thể khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng.

5. Khó thở hoặc thở nặng nề

Cảm lạnh thông thường không khiến bạn khó thở. Nếu bạn đột nhiên thấy hơi thở ngắn lại, phải thở hổn hển, không nói hết câu, hoặc nhận thấy môi và đầu ngón tay chuyển màu xanh, hãy đi cấp cứu ngay.

Khó thở có thể xảy ra khi cảm lạnh tiến triển thành:

Viêm phổi
Viêm phế quản
Cơn hen suyễn
Nhiễm trùng đường hô hấp dưới

Việc thiếu oxy trong máu là tình trạng nguy hiểm, vì vậy bạn không nên chần chừ khi gặp triệu chứng này.

Cảm lạnh sẽ trơ nên nguy hiểm nếu đi kèm theo đau đớn, tức ngực, khó thở,… (Ảnh: Internet)

6. Đờm đặc, màu vàng hoặc xanh kéo dài

Trong giai đoạn đầu của cảm lạnh, đờm thường trong hoặc hơi đục. Nhưng khi đờm trở nên đặc, có màu vàng hoặc xanh lá và kéo dài trong nhiều ngày, điều này có thể cho thấy cơ thể đang gặp một nhiễm trùng khác.

Mặc dù màu sắc đờm không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của vi khuẩn nhưng bạn vẫn nên đi khám nếu kèm theo:

Sốt
Đau hoặc áp lực vùng mặt
Nghẹt mũi ngày càng nặng
Đờm đặc kéo dài có thể liên quan đến viêm xoang, viêm phế quản hoặc nhiễm trùng hô hấp dưới.

7. Đau tai hoặc cảm giác đầy tai

Cảm giác đau tai, ù tai hoặc nghe kém có thể xảy ra khi chất nhầy bị tích tụ phía sau màng nhĩ. Đây là một biến chứng phổ biến của cảm lạnh và có thể dẫn đến nhiễm trùng tai nếu dịch không thoát ra được.

Bạn nên đi khám nếu có:

Đau nhói hoặc đau kéo dài
Sốt
Chảy dịch từ tai

Nhiễm trùng tai phát triển rất nhanh và có thể làm giảm thính lực nếu không được điều trị kịp thời.

8. Đau đầu dữ dội hoặc tăng dần theo thời gian

Nghẹt mũi có thể gây đau đầu nhẹ, nhưng đau đầu dữ dội hoặc ngày càng nặng hơn có thể liên quan đến viêm xoang hoặc mất nước. Khi đau tăng lên khi cúi người hoặc di chuyển nhanh, hoặc kèm theo cảm giác áp lực phía sau mắt, bạn nên đi kiểm tra.

Nếu nghỉ ngơi, uống nhiều nước hoặc dùng thuốc không kê đơn không giúp giảm đau, điều đó cho thấy có thể bạn đang gặp một bệnh nhiễm trùng cần điều trị.

9. Khó nuốt hoặc đau họng nghiêm trọng

Đau họng khi bị cảm lạnh thường nhẹ và chỉ kéo dài vài ngày. Tuy nhiên, nếu bạn thấy đau nhói khi nuốt, có mảng trắng trong họng hoặc cổ họng sưng nhiều, nguy cơ cao bạn đang bị viêm họng liên cầu khuẩn hoặc một nhiễm trùng khác.

Đi khám ngay nếu:

Đau họng nặng
Kéo dài hơn vài ngày
Khiến bạn khó ăn uống

Nhiễm trùng họng nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hơn.

Cảm lạnh nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hơn (Ảnh: Internet)

Biến chứng có thể xảy ra nếu bệnh trở nặng

Hầu hết cảm lạnh đều tự khỏi, nhưng khi hệ miễn dịch suy yếu, bạn có thể dễ mắc:

Viêm xoang
Viêm tai
Viêm phế quản
Viêm phổi
Viêm họng liên cầu khuẩn
Các bệnh mạn tính như hen suyễn, COPD hoặc suy tim có thể bùng phát

Ngoài ra, bạn cũng có nguy cơ nhiễm cúm, COVID-19 hoặc RSV nếu tiếp xúc với nguồn bệnh.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bạn nên liên hệ bác sĩ nếu:

Sốt cao hoặc kéo dài dù đã dùng thuốc
Triệu chứng xấu đi sau khi đã cải thiện
Cảm lạnh kéo dài hơn 10 ngày
Nuốt đau và khó ăn uống
Hãy đi cấp cứu nếu:
Ho ra máu
Đau ngực dữ dội
Khó thở, thở hổn hển
Môi hoặc đầu ngón tay chuyển màu xanh
Cảm giác lú lẫn

Khám bệnh sớm sẽ giúp việc điều trị và ngăn ngừa bệnh tiến triển thêm hiệu quả (Ảnh: Internet)

Làm gì tiếp theo để bảo vệ sức khỏe?

Nếu bạn đang bị cảm lạnh, hãy:

Theo dõi triệu chứng hằng ngày
Nghỉ ngơi và uống đủ nước
Dùng thuốc không kê đơn đúng hướng dẫn
Xét nghiệm cúm hoặc COVID-19 nếu nghi ngờ

Khi chuẩn bị gặp bác sĩ, hãy ghi lại triệu chứng, thuốc đang dùng và tiền sử bệnh để được tư vấn chính xác hơn.

Để ngăn ngừa cảm lạnh trong tương lai, hãy rửa tay thường xuyên, hạn chế chạm mặt, tránh tiếp xúc với người đang bệnh và duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Nguồn tham khảo: 9 warning signs your cold is getting worse (Maggie Aime, MSN, RN – Health)

Bạn có thể quan tâm:

Uống soda ăn kiêng có làm tăng lượng đường trong máu không?

2025-11-20T02:11:05Z

Soda ăn kiêng thường được xem là lựa chọn “không đường, không lo” cho những ai muốn kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết. Tuy nhiên, liệu những loại nước ngọt không chứa calo này có thực sự vô hại đối với lượng đường trong máu và sức khỏe lâu dài? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác động của soda ăn kiêng, từ ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết cho đến những nguy cơ tiềm ẩn mà bạn nên cân nhắc trước khi dùng thường xuyên.

Soda ăn kiêng có ảnh hưởng đến đường huyết không?

Các loại soda ăn kiêng thường chứa aspartame, sucralose hoặc các chất tạo ngọt nhân tạo khác. Những chất này gần như không có calo và carbohydrate, nên không tạo ra đột biến đường huyết ngay lập tức sau khi uống. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy chúng ít tác động đến insulin hơn so với đường thật.

Tuy vậy, tác động của chất tạo ngọt nhân tạo đến đường huyết trong dài hạn vẫn còn gây tranh cãi. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng chúng có thể làm thay đổi cách cơ thể xử lý glucose, ảnh hưởng đến hormone và hệ vi sinh đường ruột – những yếu tố có vai trò quan trọng trong việc duy trì đường huyết ổn định.

Soda ăn kiêng hông tạo ra đột biến đường huyết ngay lập tức sau khi uống nhưng tác động của chất tạo ngọt nhân tạo đến đường huyết trong dài hạn vẫn còn gây tranh cãi (Ảnh: Internet)

Ví dụ, một nghiên cứu năm 2020 ở người mắc tiểu đường tuýp 2 cho thấy những người tiêu thụ chất tạo ngọt nhân tạo thường xuyên có mức kháng insulin cao hơn. Khi cơ thể trở nên kháng insulin, đường không được đưa vào tế bào hiệu quả, khiến mức đường huyết khó kiểm soát hơn.

Những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn khi uống soda ăn kiêng

Mặc dù không làm tăng đường huyết ngay lập tức, soda ăn kiêng vẫn có thể mang đến một số ảnh hưởng dài hạn cần cân nhắc:

Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần

Một số nghiên cứu cho thấy việc dùng thường xuyên chất tạo ngọt nhân tạo có thể liên quan đến tâm trạng thất thường, tăng mức độ lo âu và thậm chí nguy cơ trầm cảm.

Tác động đến trí nhớ và nhận thức

Nghiên cứu năm 2025 chỉ ra rằng tiêu thụ aspartame kéo dài có thể liên quan đến tốc độ suy giảm nhận thức nhanh hơn, đặc biệt ở người trung niên và lớn tuổi.

Nguy cơ bệnh tim

Một số bằng chứng cho thấy việc dùng nhiều chất tạo ngọt nhân tạo có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch theo thời gian.

Tăng cân ngoài ý muốn

Dù không chứa calo, chất tạo ngọt nhân tạo đôi khi có thể khiến bạn thèm đồ ngọt nhiều hơn, dẫn đến ăn quá mức. Một số nghiên cứu liên hệ việc tiêu thụ soda ăn kiêng với tăng cân, trong khi số khác thì không, nên vấn đề này vẫn đang được nghiên cứu thêm.

Nguy cơ ung thư (mức độ thấp)

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thông qua IARC, phân loại aspartame vào nhóm “có khả năng gây ung thư” (nhóm 2B). Điều này nghĩa là bằng chứng còn hạn chế. FDA vẫn khẳng định hiện tại chưa có đủ bằng chứng để xem aspartame là nguyên nhân gây ung thư ở người.

Biến chứng tiểu đường

Một số báo cáo cho thấy người dùng chất tạo ngọt nhân tạo thường xuyên có mức A1C cao hơn và bệnh võng mạc tiểu đường trở nên nghiêm trọng hơn, dù không phải ai cũng gặp tình trạng này.

Mặc dù không làm tăng đường huyết ngay lập tức, soda ăn kiêng vẫn có thể mang đến một số ảnh hưởng dài hạn (Ảnh: Internet)

Điểm quan trọng là: FDA vẫn coi các chất tạo ngọt trong soda ăn kiêng là an toàn khi dùng ở mức vừa phải.

Tác động gián tiếp: Đường ruột và cảm giác thèm ngọt

Không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết, các chất tạo ngọt nhân tạo trong soda ăn kiêng còn có thể tác động đến:

Sự cân bằng vi khuẩn đường ruột

Một số nghiên cứu cho thấy chúng có thể làm thay đổi hệ vi sinh, từ đó ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa đường và chất béo.

Cảm giác thèm đường

Mặc dù không chứa đường, soda ăn kiêng có thể khiến não bạn “đòi hỏi” vị ngọt thật. Một nghiên cứu cho thấy chỉ cần giảm tiêu thụ chất tạo ngọt trong một tuần đã giúp giảm đáng kể cảm giác thèm đồ ngọt.

Nên làm gì để tốt cho sức khỏe?

Nếu bạn thích soda ăn kiêng, bạn hoàn toàn có thể uống, miễn là:

Uống với tần suất hợp lý, không quá thường xuyên.
Thực hiện chế độ ăn cân bằng.
Theo dõi phản ứng của cơ thể, đặc biệt nếu bạn có bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường.

Sử dụng soda ăn kiêng hợp lý bằng cách uống với tần suất vừa phải kết hợp chế độ ăn cân bằng, thường xuyên heo dõi phản ứng của cơ thể,… (Ảnh: Internet)

Nếu muốn lựa chọn lành mạnh hơn, bạn có thể thay thế bằng:

Nước lọc
Nước có ga không đường
Trà không đường
Nước trái cây pha loãng (thỉnh thoảng)

Nguồn tham khảo: Does Drinking Diet Coke Raise Your Blood Sugar? (Lindsey DeSoto, RD – Health)

Bạn có thể quan tâm:

Mụn ở cổ: Nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả

2025-08-25T04:50:36Z

Mụn trứng cá là tình trạng da rất phổ biến, không chỉ xuất hiện trên mặt mà còn có thể lan ra nhiều vùng khác trên cơ thể. Trong đó, mụn ở cổ thường khiến nhiều người bối rối vì dễ nhận thấy, đôi khi gây đau, sưng và ảnh hưởng đến sự tự tin. Thực tế, gần một nửa số người bị mụn ở mặt cũng gặp tình trạng mụn ở cổ, ngực, vai hoặc lưng. Vậy mụn ở cổ xuất hiện như thế nào, nguyên nhân từ đâu và làm sao để điều trị cũng như phòng ngừa? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nhé!

Mụn ở cổ trông như thế nào?

Mụn ở cổ có nhiều dạng, tương tự như mụn trên mặt, bao gồm:

Mụn đầu trắng và mụn đầu đen: Nhỏ, có thể hơi gồ trên da.
Mụn đỏ viêm (sẩn) hoặc mụn mủ: Sưng đỏ, đôi khi đau.
Mụn nang, mụn bọc: To, sâu, cứng, dễ để lại sẹo.

Chúng thường xuất hiện dọc theo đường chân tóc, dưới quai hàm hoặc sau gáy. Có người chỉ thỉnh thoảng mới bị, nhưng cũng có trường hợp kéo dài dai dẳng, gây khó chịu cả về thẩm mỹ lẫn sức khỏe da.

Mụn ở cổ thường xuất hiện dọc theo đường chân tóc, dưới quai hàm hoặc sau gáy (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân gây mụn ở cổ

Mụn hình thành khi tuyến bã nhờn tiết dầu quá mức kết hợp cùng tế bào da chết làm tắc nghẽn lỗ chân lông. Môi trường bí bách này khiến vi khuẩn, nấm men hoặc nấm phát triển, gây sưng, đỏ và viêm.

Có ba nhóm nguyên nhân chính gây mụn ở cổ: yếu tố bên trong cơ thể, lối sống và tác động từ môi trường bên ngoài.

Yếu tố bên trong

Tuổi tác & giới tính: Thanh thiếu niên nam dễ bị mụn do hormone testosterone cao. Ở nữ, mụn thường xuất hiện lại khi trưởng thành, liên quan đến kinh nguyệt, mang thai hoặc mãn kinh.
Di truyền: Nếu bố mẹ từng bị mụn, nguy cơ bạn gặp phải cũng cao hơn.Rối loạn nội tiết tố: PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang) là một ví dụ điển hình khiến hormone mất cân bằng, làm da tiết nhiều dầu.
Tình trạng sức khỏe & thuốc men: Một số loại thuốc kháng sinh, thuốc chống trầm cảm, steroid, NSAID, thuốc điều trị ung thư hoặc liệu pháp hormone có thể gây mụn như tác dụng phụ.

Lối sống

Căng thẳng, lo âu kéo dài khiến hormone rối loạn, tăng tiết dầu.
Chế độ ăn nhiều đường, sữa, sô-cô-la,…dễ làm tình trạng mụn nặng hơn.
Thiếu ngủ, dùng thiết bị điện tử quá nhiều vừa gây stress vừa tăng viêm.

Tác động bên ngoài

Ô nhiễm không khí, bụi bẩn bám trên da.
Quần áo hoặc phụ kiện bó sát cổ (áo cổ cao, dây đeo, mũ bảo hiểm).
Thời tiết nóng ẩm, tăng tiết mồ hôi và dầu.
Điện thoại, tai nghe chạm vào da cổ.
Thói quen không rửa sạch vùng cổ sau khi tập luyện hoặc dùng sản phẩm tóc chứa dầu gây tắc nghẽn.
Cạo râu sai cách hoặc dao cạo cùn gây trầy xước, viêm nang lông.

Có nhiều nguyên nhân gây mụn ở cổ, từ yếu tố bên trong, lối sống và cả các tác động từ bên ngoài (Ảnh: Internet)

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên tìm đến bác sĩ da liễu nếu:

Mụn ở cổ lan rộng, đau hoặc sưng nhiều.
Không cải thiện sau 2–3 tháng dùng sản phẩm trị mụn thông thường.
Có dấu hiệu nhiễm trùng (mưng mủ, đỏ nóng, sưng to).

Bác sĩ sẽ kiểm tra da, hỏi về tiền sử bệnh và có thể xét nghiệm nội tiết nếu nghi ngờ mất cân bằng hormone. Điều này giúp đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và an toàn.

Cách điều trị mụn ở cổ

Điều trị tập trung vào 3 mục tiêu chính: Làm sạch mụn hiện tại; giảm viêm, giảm đau và ngăn ngừa sẹo và mụn tái phát.

Chăm sóc tại nhà & sản phẩm không kê đơn (OTC)

Với tình trạng mụn nhẹ, bạn có thể bắt đầu bằng việc thay đổi thói quen và sử dụng sản phẩm phù hợp:

Chườm khăn ấm 10–15 phút trước khi rửa mặt giúp giãn lỗ chân lông và giảm sưng.
Rửa vùng cổ 2 lần/ngày bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chứa dầu, không gây bít tắc.
Dùng kem dưỡng ẩm và kem chống nắng oil-free để bảo vệ da.

Một số thành phần trong sản phẩm OTC hữu ích:

Benzoyl Peroxide: Diệt vi khuẩn, giảm viêm.
Axit Salicylic: Làm sạch lỗ chân lông, tẩy tế bào chết nhẹ.
Adapalene (Differin): Retinoid nhẹ, ngăn chặn bít tắc.
Axit Glycolic: Cải thiện thâm mụn.
Lưu huỳnh: Hút dầu, làm khô mụn.
Miếng dán hydrocolloid: Hút dịch, bảo vệ mụn khỏi nhiễm khuẩn.
Tinh dầu tràm trà: Kháng khuẩn tự nhiên, giảm viêm nhẹ.

Với tình trạng mụn nhẹ, bạn có thể bắt đầu bằng việc thay đổi thói quen và sử dụng sản phẩm phù hợp (Ảnh: Internet)

Thuốc kê đơn

Nếu tình trạng mụn vẫn không cải thiện, bạn có thể đến gặp bác sĩ để được khám và kê đơn cụ thể.

Thuốc bôi ngoài da:

Clindamycin: Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn.
Axit Azelaic: Giảm viêm, trị thâm.
Tretinoin (Retin-A), Adapalene: Retinoid mạnh hơn.
Clascoterone (Winlevi): Ức chế tác động của hormone androgen trên da.

Thuốc uống:

Kháng sinh/thuốc chống nấm: Trị vi khuẩn hoặc nấm gây mụn.
Isotretinoin (Accutane): Retinoid mạnh, thu nhỏ tuyến dầu.
Spironolactone hoặc thuốc tránh thai: Kiểm soát mụn liên quan đến nội tiết.

Nếu tình trạng mụn vẫn không cải thiện, bạn có thể đến gặp bác sĩ để được khám và kê đơn cụ thể (Ảnh: Internet)

Quy trình tại phòng khám

Với mụn nặng hoặc để lại sẹo:

Lột da hóa học: Loại bỏ tế bào chết, cải thiện thâm.
Laser hoặc ánh sáng xanh: Tác động vào tuyến dầu và vi khuẩn.
Nặn mụn y khoa: Lấy nhân mụn an toàn.
Tiêm steroid: Giảm nhanh mụn viêm to.
Lăn kim, tái tạo bề mặt da: Làm phẳng sẹo mụn.

Bạn có thể trị liệu tại phòng khám với mụn nặng hoặc để lại sẹo (Ảnh: Internet)

Cách phòng ngừa mụn ở cổ

Một số thói quen đơn giản có thể giúp da vùng cổ “dễ thở” hơn:

Giữ vệ sinh: Giặt vỏ gối, khăn tắm thường xuyên.
Tránh áo cổ cao, đồ bó sát, đặc biệt khi tập luyện.
Gội đầu đều đặn để loại bỏ dầu thừa dính xuống cổ.
Tránh chạm tay bẩn hoặc điện thoại chưa lau sạch lên cổ.
Chọn mỹ phẩm và sản phẩm tóc “non-comedogenic” (không gây bít lỗ chân lông).
Ăn uống lành mạnh: giảm đường, sữa và đồ ngọt nếu bạn dễ nổi mụn sau khi dùng.

Biến chứng nếu không điều trị

Sẹo rỗ, sẹo lồi.
Thâm, tăng sắc tố da.
Nhiễm trùng nếu mụn bị vỡ và chăm sóc sai cách.
Ảnh hưởng đến tâm lý, lòng tự trọng, thậm chí tăng nguy cơ lo âu và trầm cảm.

Mụn ở cổ không chỉ là vấn đề da liễu đơn thuần mà còn liên quan đến thói quen sống, hormone và môi trường. Nếu được chăm sóc đúng cách ngay từ đầu, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Điều trị sớm, kiên nhẫn và đúng cách là chìa khóa để lấy lại làn da khỏe mạnh, mịn màng và sự tự tin cho chính bạn.

Bạn có thể quan tâm:

7 nguyên nhân gây tăng áp động mạch phổi (PAH) thường gặp

2025-08-14T12:57:29Z

Tăng áp động mạch phổi (Pulmonary Arterial Hypertension – PAH) là một loại tăng huyết áp, đặc trưng bởi huyết áp cao bất thường trong các động mạch nhỏ của phổi. Khi áp lực này tăng lên, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu qua phổi, lâu dần dẫn đến khó thở, đau ngực, chóng mặt và giảm chất lượng cuộc sống. Một số trường hợp PAH phát triển mà không xác định được nguyên nhân, nhưng cũng có khi bệnh khởi phát do các vấn đề về tim, phổi, gan, di truyền, thuốc hoặc nhiễm trùng. Dưới đây là 7 nguyên nhân gây tăng áp động mạch phổi phổ biến nhất.

7 nguyên nhân gây tăng áp động mạch phổi (PAH)

Tăng áp động mạch phổi vô căn

Khoảng 50% ca tăng áp động mạch phổi rơi vào nhóm “vô căn”, nghĩa là không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng. Dù cơ chế chính xác chưa được hiểu tường tận, các nhà khoa học cho rằng sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và tác nhân môi trường có thể đóng vai trò kích hoạt bệnh.

PAH vô căn là dạng thường gặp nhất, xuất hiện ở cả nam và nữ nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ độ tuổi từ 30-60. Vì không có yếu tố khởi phát rõ ràng, việc chẩn đoán sớm trở nên khó khăn và bệnh thường được phát hiện khi đã có triệu chứng rõ rệt.

Khoảng 50% ca tăng áp động mạch phổi rơi vào nhóm “vô căn”, nghĩa là không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng (Ảnh: Internet)

2. Bệnh mô liên kết

Nguyên nhân đứng thứ hai gây PAH là các bệnh mô liên kết – nhóm bệnh tự miễn trong đó hệ miễn dịch “nhầm lẫn” và tấn công chính mô của cơ thể. Tình trạng viêm mạn tính do bệnh gây ra có thể làm tổn thương các động mạch ở phổi.

Những bệnh mô liên kết liên quan đến PAH gồm:

Xơ cứng bì hệ thống: gây cứng và co thắt mô liên kết dưới da.
Lupus ban đỏ hệ thống (SLE): bệnh tự miễn phổ biến nhất, gây viêm và tổn thương mô liên kết, mạch máu.
Bệnh mô liên kết hỗn hợp: tình trạng hiếm gặp, kết hợp đặc điểm của nhiều bệnh mô liên kết khác.

Bệnh mô liên kết là nguyên nhân hàng đầu gây PAH (Ảnh: Internet)

3. Bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh là dị tật tim xuất hiện ngay từ khi sinh, khiến cấu trúc hoặc dòng chảy máu trong tim và phổi bị bất thường. Khi máu chảy sai hướng hoặc không đều, áp lực trong động mạch phổi có thể tăng cao theo thời gian.

Một số dạng bệnh tim bẩm sinh liên quan đến PAH gồm:

Thông liên nhĩ (ASD): lỗ thông giữa hai buồng nhĩ.
Thông liên thất (VSD): lỗ thông giữa hai buồng thất.
Thông liên nhĩ thất: lỗ thông kết hợp giữa nhĩ và thất, kèm bất thường van tim.
Bất thường hồi lưu tĩnh mạch phổi: mạch máu từ phổi đổ về tim sai vị trí.
Chuyển vị đại động mạch (TGA): động mạch chủ và động mạch phổi bị hoán đổi chỗ.

Bệnh tim bẩm sinh có thể khiến cấu trúc hoặc dòng chảy máu trong tim và phổi bị bất thường, gây tăng áp động mạch phổi (Ảnh: Internet)

4. Tăng áp động mạch phổi di truyền

Khoảng 20% bệnh nhân tăng áp động mạch phổi có yếu tố di truyền, phổ biến nhất là đột biến gen BMPR2. Nếu một trong hai cha mẹ mang đột biến này, con có 50% khả năng thừa hưởng. Tuy nhiên, không phải ai mang gen đột biến cũng phát bệnh – thực tế chỉ khoảng 20% người mang BMPR2 biểu hiện triệu chứng PAH, cho thấy còn có sự tác động của các yếu tố môi trường hoặc gen khác.

Khoảng 20% bệnh nhân tăng áp động mạch phổi có yếu tố di truyền, phổ biến nhất là đột biến gen BMPR2 (Ảnh: Internet)

5. Tăng áp động mạch phổi do thuốc hoặc độc tố

Một số loại thuốc và chất độc có thể làm tổn thương thành mạch phổi, từ đó gây PAH. Các nhóm đáng chú ý gồm:

Thuốc ức chế sự thèm ăn: như phenylpropanolamine, aminorex, dexfenfluramine (nay hầu hết đã bị cấm do tác hại).
Fenfluramine: từng dùng để giảm cân, nay chỉ cho phép trong điều trị một số bệnh co giật hiếm gặp.
Chất kích thích: amphetamine, methamphetamine, cocaine.
Thuốc điều trị ung thư: dasatinib, bosutinib, một số thuốc alkyl hóa.
Thuốc điều hòa miễn dịch: interferon-alpha, interferon-beta, leflunomide.
Một số thảo dược/thực phẩm bổ sung: cây ban Âu, L-tryptophan.
Điều trị viêm gan C: liệu pháp dựa trên sofosbuvir.

Một số loại thuốc và chất độc có thể làm tổn thương thành mạch phổi, từ đó gây PAH (Ảnh: Internet)

6. Tăng áp lực tĩnh mạch cửa do bệnh gan

Các bệnh gan mạn tính như xơ gan có thể gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa – tình trạng huyết áp cao ở mạch máu dẫn vào gan. Từ đó, một số hợp chất độc hại mà lẽ ra được lọc bỏ có thể đi vào phổi, gây tổn thương mạch máu và dẫn đến PAH dạng đặc biệt gọi là tăng áp lực tĩnh mạch cửa phổi.

Các bệnh gan mạn tính như xơ gan có thể gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa, gây tổn thương mạch máu và dẫn đến PAH dạng đặc biệt gọi là tăng áp lực tĩnh mạch cửa phổi (Ảnh: Internet)

7. Tăng áp động mạch phổi do nhiễm trùng

Dù hiếm gặp, một số bệnh nhiễm trùng do virus hoặc ký sinh trùng có thể gây PAH, bao gồm:

HIV: cứ 200 người nhiễm HIV thì có 1–10 người phát triển PAH.
Bệnh sán máng: trứng sán di chuyển tới phổi gây viêm và sẹo.
Virus viêm gan B và C: ít phổ biến nhưng vẫn có liên quan.
Virus herpes người type 8: một loại virus herpes đặc biệt.

một số bệnh nhiễm trùng do virus hoặc ký sinh trùng có thể gây PAH (Ảnh: Internet)

Ai dễ mắc tăng áp động mạch phổi hơn?

Ngoài các nguyên nhân kể trên, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh, gồm:

Bệnh lý di truyền như đột biến gen BMPR2, hội chứng Down, bệnh Gaucher.
Sử dụng ma túy (cocaine, methamphetamine).
Sống ở vùng cao, nơi lượng oxy trong không khí thấp.

Nguy cơ biến chứng

Tăng áp động mạch phổi không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, chẳng hạn như:

Thiếu máu do hấp thụ sắt kém.
Loạn nhịp tim do áp lực bất thường lên tim.
Huyết khối phổi do lưu lượng máu giảm.
Xuất huyết phổi do áp lực mạch cao.
Suy tim phải do tim phải làm việc quá sức.

Tăng áp động mạch phổi không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng (Ảnh: Internet)

Tăng áp động mạch phổi (PAH) là tình trạng huyết áp cao trong các động mạch nhỏ của phổi, có thể do nhiều nguyên nhân như vô căn, bệnh mô liên kết, bệnh tim bẩm sinh, yếu tố di truyền, thuốc/độc tố, bệnh gan hoặc nhiễm trùng. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và điều trị kịp thời là chìa khóa để kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Bạn có thể quan tâm:

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?

2025-07-16T12:19:59Z

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là một trong những bệnh nhiễm khuẩn phổ biến nhất, đặc biệt ở phụ nữ. Vậy liệu UTI có thể tự khỏi mà không cần điều trị bằng thuốc kháng sinh hay không? Câu trả lời là có thể nhưng không phải lúc nào cũng nên để bệnh tự khỏi. Việc điều trị hay không còn phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng, tình trạng sức khỏe của người bệnh và nguy cơ biến chứng.

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là gì?

Nhiễm trùng đường tiết niệu là tình trạng vi khuẩn (thường là E. coli) xâm nhập vào hệ tiết niệu – bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Đa số các ca UTI ảnh hưởng đến đường tiết niệu dưới (bàng quang và niệu đạo), được gọi là viêm bàng quang.

Một số ít trường hợp, nhiễm trùng có thể lan lên đường tiết niệu trên như thận và niệu quản, gây viêm thận – đây là tình trạng nghiêm trọng hơn.

Nhiễm trùng đường tiết niệu là tình trạng vi khuẩn (thường là E. coli) xâm nhập vào hệ tiết niệu (Ảnh: Internet)

Các triệu chứng của nhiễm trùng đường tiết niệu bao gồm:

Nước tiểu đục hoặc hồng
Nhu cầu đi tiểu thường xuyên
Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu
Đau vùng chậu

Khi nào nhiễm trùng đường tiết niệu có thể tự khỏi?

Với những người khỏe mạnh và bị nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ, không biến chứng, hệ miễn dịch có thể tự kiểm soát và tiêu diệt vi khuẩn. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng 25% đến 50% các ca UTI nhẹ ở phụ nữ có thể tự khỏi mà không cần dùng thuốc.

Ngoài ra, có một loại nhiễm trùng gọi là nhiễm trùng đường tiết niệu không triệu chứng – tức là có vi khuẩn trong nước tiểu nhưng người bệnh hoàn toàn không có dấu hiệu gì. Những trường hợp này chủ yếu được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm nước tiểu và thường không cần điều trị, trừ khi người bệnh mang thai hoặc chuẩn bị trải qua thủ thuật tiết niệu.

Tuy nhiên, nếu có triệu chứng như đau rát khi đi tiểu, đi tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc hồng, đau vùng chậu,…thì việc điều trị sớm bằng kháng sinh là cần thiết để tránh biến chứng.

Khoảng 25% đến 50% các ca UTI nhẹ ở phụ nữ có thể tự khỏi mà không cần dùng thuốc – đối với những người khỏe mạnh và bị nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ, không có biến chứng/triệu chứng (Ảnh: Internet)

Có cần thiết phải dùng kháng sinh cho mọi trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu?

Ở Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác, các hướng dẫn y tế hiện hành khuyến cáo nên dùng kháng sinh ngay khi có dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu. Điều này nhằm ngăn chặn nhiễm trùng lan rộng và giảm nguy cơ biến chứng.

Tuy nhiên, trước tình trạng vi khuẩn ngày càng kháng thuốc, nhiều người lo ngại về việc lạm dụng kháng sinh và muốn thử các phương pháp tự nhiên như:

Uống nhiều nước
Dùng chiết xuất nam việt quất (cranberry)
Thực phẩm bổ sung như D-mannose
Dùng thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen

Dù có một số bằng chứng cho thấy nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi bằng các biện pháp này nhưng rủi ro khi không điều trị đúng cách là rất lớn, đặc biệt nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người già, người suy giảm miễn dịch).

Dù nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi nhưng rủi ro khi không điều trị đúng cách là rất lớn, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai, người già, người suy giảm miễn dịch,… (Ảnh: Internet)

Tình trạng kháng kháng sinh: Có nên lo lắng?

Kháng kháng sinh là một vấn đề đáng quan ngại. Tuy nhiên, nếu dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian, nguy cơ vi khuẩn trở nên kháng thuốc sẽ giảm đáng kể. Những điều quan trọng cần lưu ý là:

Không tự ý ngưng thuốc sớm, kể cả khi đã hết triệu chứng
Không bỏ liều
Không dùng kháng sinh không được kê đơn hoặc thừa từ lần điều trị trước

Đối với các ca nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát hoặc phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra mức độ kháng thuốc của vi khuẩn, từ đó chọn đúng loại kháng sinh hiệu quả nhất.

Nguy cơ khi không điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu

Việc không điều trị UTI, đặc biệt nếu có triệu chứng, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng:

Nhiễm trùng lan lên thận (viêm bể thận)

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Vi khuẩn từ bàng quang có thể lan lên thận, gây nhiễm trùng nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết (sepsis) – tình trạng có thể đe dọa tính mạng.

Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát

Phụ nữ là đối tượng dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát. Nếu không được điều trị, khả năng bệnh quay lại trong thời gian ngắn là rất cao.

Tổn thương thận vĩnh viễn

Viêm bể thận kéo dài hoặc tái phát có thể làm tổn thương nhu mô thận, gây suy giảm chức năng thận lâu dài.

Biến chứng thai kỳ

Phụ nữ mang thai bị UTI không điều trị có nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm hoặc sinh con nhẹ cân.

Hẹp niệu đạo (ở nam giới)

Nam giới nếu không điều trị kịp thời có thể bị hình thành sẹo ở niệu đạo, gây hẹp và cản trở dòng nước tiểu.

Việc không điều trị UTI, đặc biệt nếu có triệu chứng, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng Ảnh: Internet)

Nếu không điều trị, nhiễm trùng đường tiết niệu sẽ kéo dài bao lâu?

Thông thường, nếu cơ thể có khả năng tự chống lại nhiễm trùng, nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào hệ miễn dịch của mỗi người. Ở người già, người mắc bệnh mãn tính (như tiểu đường) hoặc người suy giảm miễn dịch, nguy cơ nhiễm trùng kéo dài và lan rộng là rất cao.

Nếu sau 1 tuần mà bạn vẫn còn triệu chứng – dù nhẹ – bạn nên đi khám để được điều trị đúng cách.

Với kháng sinh, các triệu chứng thường giảm rõ rệt trong 2-3 ngày, nhưng liệu trình điều trị nên kéo dài từ 3-5 ngày với viêm bàng quang và có thể lên đến 7 ngày với viêm thận, nhằm đảm bảo loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn.

Dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu đang cải thiện

Bạn có thể nhận biết UTI đang tốt dần lên qua các biểu hiện:

Cảm giác đau rát khi tiểu giảm rõ rệt
Không còn tiểu nhiều lần hay gấp rút
Nước tiểu trở lại màu bình thường, không còn đục hoặc có máu
Không còn đau vùng bụng dưới

Tuy nhiên, lưu ý rằng: hết triệu chứng không đồng nghĩa với khỏi hẳn. Khoảng 20% ca UTI tái phát là do vi khuẩn chưa được tiêu diệt hoàn toàn.

Để theo dõi tình trạng, bạn có thể sử dụng que thử nước tiểu tại nhà, có bán ở các hiệu thuốc. Kiểm tra thường xuyên sẽ giúp bạn biết tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu có đang cải thiện hay không.

Kiểm tra thường xuyên để có thể nắm bắt tình hình bệnh (Ảnh: Internet)

Các biện pháp tại nhà: Hiệu quả đến đâu?

Một số phương pháp tự nhiên có thể giúp phòng ngừa hoặc hỗ trợ điều trị UTI nhẹ:

Nam việt quất (cranberry): Được chứng minh là giúp giảm nguy cơ UTI tái phát, đặc biệt ở phụ nữ và trẻ em. Tuy nhiên, hiệu quả chưa rõ ràng ở người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai.
D-mannose: Là một loại đường tự nhiên giúp ngăn vi khuẩn E. coli bám vào thành bàng quang. Dù được nhiều người sử dụng, bằng chứng khoa học chưa thống nhất.
Uống nhiều nước: Giúp làm loãng nước tiểu và “rửa trôi” vi khuẩn. Một số nghiên cứu cho thấy có thể giảm nguy cơ viêm bàng quang ở phụ nữ khỏe mạnh, nhưng kết quả vẫn chưa đồng nhất.
Men vi sinh (probiotics): Dù được kỳ vọng có thể tái cân bằng hệ vi sinh vùng niệu – sinh dục, chưa có bằng chứng mạnh mẽ khẳng định lợi ích rõ ràng trong điều trị hay phòng ngừa UTI.

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Ngay khi bạn có những triệu chứng đầu tiên của UTI, hãy liên hệ với bác sĩ. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn:

Mang thai
Trên 65 tuổi
Mắc bệnh mãn tính như tiểu đường
Từng có tiền sử nhiễm trùng thận
Có triệu chứng kéo dài hơn 1 tuần dù đã uống nhiều nước

Đến bệnh viện ngay lập tức nếu bạn có các dấu hiệu nghi ngờ viêm bể thận hoặc nhiễm trùng huyết:

Sốt cao, ớn lạnh
Đau lưng dữ dội, đau hông
Mê sảng, lú lẫn
Thở gấp, tim đập nhanh
Buồn nôn, nôn
Ngất xỉu hoặc hoa mắt
Không thể đi tiểu

Ngay khi bạn có những triệu chứng đầu tiên của UTI, hãy liên hệ với bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời (Ảnh: Internet)

Tóm lại

Một số trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi nếu bạn có hệ miễn dịch tốt và không thuộc nhóm nguy cơ cao. Tuy nhiên, để tránh biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng thận hay nhiễm trùng huyết, việc điều trị kịp thời bằng kháng sinh vẫn là lựa chọn an toàn hơn cả.

Nếu bạn đang có triệu chứng của nhiễm trùng đường tiết niệu, đừng chủ quan hay tự điều trị quá lâu. Hãy lắng nghe cơ thể, theo dõi sát tình trạng và tìm đến bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp nhất. Việc can thiệp đúng lúc sẽ giúp bạn nhanh khỏi bệnh và phòng tránh rủi ro không đáng có.

Nguồn tham khảo: Can a UTI Go Away Without Treatment? (James Myhre & Dennis Sifris, MD) – Verywell Health

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

Đừng quên theo dõi BlogAnChoi thường xuyên để cập nhật thêm nhiều thông tin thú vị bạn nhé!

Viêm da xốp hóa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

2025-07-04T13:34:33Z

Viêm da xốp hóa là một dạng viêm da đặc biệt, thường liên quan đến các bệnh lý như viêm da dị ứng hay các loại chàm khác. Đây là tình trạng da bị viêm ở lớp biểu bì (lớp trên cùng của da), kèm theo sự tích tụ dịch, gây nên những triệu chứng khó chịu như ngứa, bong tróc, nổi mẩn đỏ hoặc rỉ dịch. Dù không lây nhiễm, viêm da xốp có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách.

Viêm da xốp hóa là gì?

Tên gọi “viêm da xốp hóa” (spongiotic dermatitis) bắt nguồn từ hình ảnh mô học của da bị viêm – nơi các tế bào da bị đẩy ra xa nhau do chất dịch tích tụ, tạo nên hình dạng như bọt biển. Đây là một dạng phản ứng viêm thường gặp trong nhiều loại bệnh da liễu khác nhau, đặc biệt là các loại chàm.

Viêm da xốp hóa (Ảnh: Internet)

Triệu chứng nhận biết

Tùy vào mức độ và nguyên nhân gây viêm, các biểu hiện có thể khác nhau. Tuy nhiên, những triệu chứng phổ biến bao gồm:

Da khô, bong tróc
Mẩn đỏ, kích ứng rõ rệt
Các mảng da có vảy, đôi khi hình tròn như đồng xu
Ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm
Phát ban có thể rỉ dịch, tạo cảm giác đau rát
Gàu dai dẳng, khó điều trị
Trường hợp nặng có thể xuất hiện mụn nước hoặc bọng nước

Những triệu chứng này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng da nào, nhưng thường gặp ở tay, chân, mặt hoặc da đầu.

Da khô, bong tróc, mẩn đỏ, ngứa, phát ban, rỉ dịch,…là những triệu chứng phổ biến của viêm da xốp hóa (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân gây viêm da xốp hóa

Viêm da xốp hóa thường không phải là một bệnh độc lập mà là phản ứng phụ của da trước nhiều tác nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:

Viêm da dị ứng: Dạng chàm phổ biến, thường bắt đầu từ thời thơ ấu.
Viêm da tiếp xúc: Phản ứng khi da tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng, nước hoa, hóa chất tẩy rửa.
Chàm tổ đỉa (Dyshidrotic eczema): Gây mụn nước nhỏ ở tay và chân, rất ngứa và đau.
Chàm đồng tiền (nummular eczema): Gây phát ban dạng tròn, đỏ như đồng xu.
Viêm da tiết bã: Gây bong tróc, đỏ và ngứa ở da đầu và vùng mặt.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ

Một số yếu tố có thể khiến bạn dễ mắc phải viêm da xốp hóa hơn, bao gồm:

Dị ứng: Với thực phẩm, thuốc hoặc môi trường.
Tuổi tác: Trẻ nhỏ dễ bị viêm da dị ứng hơn người lớn.
Di truyền: Nếu trong gia đình có người bị chàm hoặc viêm da, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn.
Hệ miễn dịch yếu: Khi hệ miễn dịch suy giảm, khả năng chống viêm và bảo vệ da cũng kém đi.
Tiếp xúc nghề nghiệp: Làm việc trong môi trường có hóa chất, bụi bẩn hoặc khói thuốc lá.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm da xốp hóa (Ảnh: Internet)

Phương pháp điều trị viêm da xốp hóa

Tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng, việc điều trị có thể bao gồm:

Chăm sóc da đúng cách

Rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm và sữa rửa mặt dịu nhẹ mỗi ngày.
Dưỡng ẩm ngay sau khi làm sạch da để giữ độ ẩm tự nhiên.
Có thể sử dụng dầu dừa hoặc các loại dầu thực vật thiên nhiên để giảm khô và kích ứng.

Tránh chất gây kích ứng

Tránh các sản phẩm có hương liệu mạnh, cồn, hoặc chất tẩy rửa mạnh. Lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da được dán nhãn “dành cho da nhạy cảm” hoặc “không mùi”.

Thuốc bôi ngoài da

Các loại kem có chứa steroid có thể làm giảm viêm, ngứa và sưng.
Thuốc ức chế calcineurin cũng là lựa chọn an toàn cho da nhạy cảm, dùng thay thế steroid trong một số trường hợp.

Thuốc uống

Nếu nguyên nhân liên quan đến dị ứng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng histamine. Trường hợp nặng có thể cần đến corticosteroid đường uống để kiểm soát viêm nhanh chóng.

Liệu pháp ánh sáng (quang trị liệu)

Sử dụng tia cực tím (UV) để cải thiện tình trạng viêm da. Biện pháp này thường áp dụng cho người lớn trong các trường hợp mạn tính, không đáp ứng với thuốc.

Điều chỉnh chế độ ăn

Bổ sung men vi sinh và vitamin D có thể hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm.
Hạn chế thực phẩm có thể gây dị ứng như hải sản, sữa hoặc đậu phộng,…nếu nghi ngờ.

Có nhiều cách để điều trị viêm da xốp hóa tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng (Ảnh: Internet)

Biến chứng nếu không điều trị

Nếu không kiểm soát đúng cách, viêm da xốp hóa có thể dẫn đến các biến chứng như:

Chảy máu và rỉ dịch: Do gãi nhiều khiến da bị tổn thương, rách và nhiễm trùng.
Nhiễm trùng da: Vi khuẩn, nấm hoặc virus có thể xâm nhập qua vùng da bị tổn thương, gây sưng, đau và mủ.
Lichen hóa: Da dày, sẫm màu, chai cứng do gãi kéo dài.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Hãy gặp bác sĩ da liễu ngay nếu bạn có các triệu chứng sau:

Phát ban kéo dài không khỏi sau vài tuần chăm sóc tại nhà.
Ngứa dữ dội làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ.
Vùng da tổn thương có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, đau, có mủ.
Mụn nước lan rộng, đau rát hoặc rỉ dịch nhiều.

Tổng kết

Viêm da xốp hóa là tình trạng viêm da phổ biến, thường liên quan đến các loại chàm và phản ứng dị ứng. Dù không nguy hiểm đến tính mạng, bệnh lại gây nhiều khó chịu nếu không được điều trị đúng cách. Việc chăm sóc da nhẹ nhàng, dùng thuốc phù hợp và tránh các yếu tố kích ứng là chìa khóa để kiểm soát tốt tình trạng này. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần, đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia da liễu để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguồn dịch/tham khảo: Spongiotic Dermatitis: Symptoms, Causes, and How To Treat It (Carrie Madormo, RN, MPH) – Health

Bạn có thể quan tâm:

Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

2025-06-21T10:23:01Z

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy hay bệnh bạch cầu tủy cấp tính (Acute Myeloid Leukemia – AML) là một dạng ung thư hiếm gặp của máu và tủy xương – nơi sản xuất các tế bào máu. Đây là căn bệnh diễn tiến nhanh, thường xuất hiện nhiều ở người lớn tuổi nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến trẻ em. Khi mắc AML, tủy xương bắt đầu sản sinh quá mức các tế bào bạch cầu non chưa trưởng thành. Những tế bào này không thể phát triển thành các tế bào bạch cầu bình thường và lành mạnh. Thay vào đó, chúng tích tụ trong tủy xương và máu, chèn ép quá trình tạo ra các tế bào máu khỏe mạnh khác như hồng cầu, tiểu cầu và bạch cầu trưởng thành.

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là bệnh gì?

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là một dạng ung thư máu, bắt nguồn từ tủy xương – cơ quan tạo ra các tế bào máu. Đây là dạng bạch cầu cấp tính phổ biến nhất ở người trưởng thành, nhưng vẫn chỉ chiếm khoảng 4 ca trên 100.000 người mỗi năm.

Tên gọi “cấp tính” thể hiện sự phát triển nhanh chóng của bệnh. Nếu không được điều trị sớm, AML có thể tiến triển rất nhanh và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là một dạng ung thư máu, bắt nguồn từ tủy xương (Ảnh: Internet)

Các loại bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

Không giống như nhiều loại ung thư khác, bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không hình thành khối u. Thay vào đó, nó được phân loại dựa trên hình dạng tế bào và những bất thường về di truyền. Một số hệ thống phân loại được sử dụng phổ biến gồm:

Hệ thống FAB (Pháp – Mỹ – Anh): Đây là phương pháp cũ, chia AML thành 8 nhóm (M0 đến M7) dựa trên hình dạng và mức độ trưởng thành của tế bào dưới kính hiển vi.
Phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Hệ thống này xem xét các đột biến gen, sự phát triển của bệnh và mối liên hệ với các bệnh lý về máu khác hoặc tác động từ điều trị ung thư trước đó.
Hướng dẫn từ European LeukemiaNet (ELN) 2022: Đây là tiêu chuẩn mới nhất, mở rộng thêm các tiêu chí về di truyền và nồng độ tế bào bất thường trong chẩn đoán AML.

Việc phân loại chính xác bệnh bạch cầu cấp dòng tủy giúp các bác sĩ chọn được phương pháp điều trị phù hợp và đánh giá tiên lượng bệnh rõ ràng hơn.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Vì AML làm suy giảm khả năng sản sinh các tế bào máu khỏe mạnh nên các triệu chứng thường liên quan đến thiếu máu, nhiễm trùng và chảy máu. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

Sốt kéo dài hoặc từng cơn không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, kiệt sức
Khó thở, đặc biệt khi gắng sức
Da nhợt nhạt do thiếu hồng cầu
Nhiễm trùng tái phát hoặc nghiêm trọng
Dễ bầm tím, chảy máu nướu răng hoặc kinh nguyệt nhiều hơn bình thường
Xuất hiện các chấm đỏ nhỏ dưới da (xuất huyết dưới da)
Đau xương hoặc khớp, thường ở sườn hoặc đầu gối
Hạch bạch huyết sưng ở cổ, nách hoặc bẹn
Mất cảm giác thèm ăn, nhanh no hoặc sụt cân bất thường
Đau đầu hoặc rối loạn thị lực (nếu tế bào ung thư lan đến não)

Những triệu chứng này có thể xuất hiện trong vài tuần trước khi được chẩn đoán. Vì vậy, nếu có biểu hiện bất thường kéo dài, bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra càng sớm càng tốt.

Các triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) thường liên quan đến thiếu máu, nhiễm trùng và chảy máu (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân gây bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) xảy ra khi DNA trong tế bào tủy xương bị đột biến, khiến tế bào phát triển và phân chia mất kiểm soát. Những đột biến này phần lớn là mắc phải – tức phát sinh trong suốt cuộc đời chứ không phải do di truyền từ cha mẹ.

Mặc dù nguyên nhân cụ thể gây ra các đột biến này vẫn chưa được hiểu rõ, một số yếu tố môi trường và lối sống có thể đóng vai trò kích hoạt sự thay đổi DNA.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Tuổi tác: AML thường gặp ở người từ 65 tuổi trở lên
Giới tính: Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới
Hút thuốc lá: Các hóa chất độc hại trong khói thuốc có thể gây tổn thương DNA trong tủy xương
Tiếp xúc hóa chất độc hại: Chẳng hạn như benzen, thường có trong xăng dầu và công nghiệp
Từng điều trị ung thư: Những người từng xạ trị hoặc hóa trị có thể tăng nguy cơ mắc AML
Rối loạn máu tiền ung thư: Ví dụ hội chứng loạn sản tủy có thể tiến triển thành AML
Bệnh di truyền: Một số hội chứng như Down hoặc Klinefelter liên quan đến nguy cơ cao hơn
Tiền sử gia đình: Có người thân mắc AML làm tăng nhẹ nguy cơ dù đa số ca AML không mang tính di truyền

Cách chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Nếu bạn có triệu chứng nghi ngờ bệnh bạch cầu cấp dòng tủy, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để xác nhận chẩn đoán:

Công thức máu toàn bộ (CBC): Kiểm tra số lượng và loại tế bào máu trong máu
Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi: Quan sát mẫu máu dưới kính hiển vi để tìm tế bào bất thường
Sinh thiết tủy xương: Lấy mẫu tủy từ xương hông để kiểm tra mật độ tế bào bạch cầu
Phân tích di truyền và tế bào học: Tìm kiếm đột biến gen để xác định phân nhóm AML
Chọc dò tủy sống: Nếu có triệu chứng thần kinh, bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch não tủy để kiểm tra
Chẩn đoán hình ảnh: CT, X-quang hoặc siêu âm giúp xác định mức độ lan rộng của bệnh

Những xét nghiệm này không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn là cơ sở để lên kế hoạch điều trị phù hợp.

Bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (Ảnh: Internet)

Điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

AML là bệnh tiến triển nhanh, vì vậy, việc điều trị cần bắt đầu sớm sau khi được chẩn đoán. Các phương pháp điều trị thường bao gồm:

Hóa trị

Là phương pháp chính để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị thường gồm hai giai đoạn:

Giai đoạn cảm ứng: Nhằm đưa bệnh vào giai đoạn thuyên giảm (không còn tế bào ung thư có thể phát hiện)
Giai đoạn củng cố: Tiếp tục tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại nhằm ngăn ngừa tái phát
Liệu pháp duy trì (ở một số trường hợp): Dùng liều hóa trị thấp kéo dài nhằm giữ cho bệnh không quay lại

Liệu pháp nhắm mục tiêu

Sử dụng thuốc chuyên biệt để tấn công vào các đột biến gen cụ thể trong tế bào ung thư, giúp điều trị hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn so với hóa trị thông thường.

Ghép tế bào gốc (ghép tủy xương)

Được chỉ định trong những trường hợp AML khó điều trị hoặc dễ tái phát. Bệnh nhân sẽ được hóa trị liều cao để loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư, sau đó truyền tế bào gốc từ người hiến để phục hồi tủy xương.

Thử nghiệm lâm sàng

Nhiều phương pháp điều trị mới đang được nghiên cứu. Tham gia thử nghiệm lâm sàng có thể giúp bệnh nhân tiếp cận với các liệu pháp tiên tiến, đặc biệt trong các trường hợp khó điều trị.

Chăm sóc hỗ trợ

Khi điều trị tích cực không còn hiệu quả hoặc không phù hợp với tình trạng bệnh nhân, chăm sóc hỗ trợ sẽ được ưu tiên. Mục tiêu là giúp người bệnh giảm đau, thoải mái hơn và duy trì chất lượng cuộc sống.

Ví dụ:

Dùng thuốc giảm đau
Truyền máu để cải thiện tình trạng thiếu máu
Hóa trị liều nhẹ để kiểm soát triệu chứng
Tư vấn tâm lý, chăm sóc tinh thần

Chăm sóc hỗ trợ khi điều trị tích cực không còn hiệu quả hoặc không phù hợp (Ảnh: Internet)

Các biến chứng nếu bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không được điều trị

Nếu không được kiểm soát, AML có thể dẫn đến:

Nhiễm trùng nghiêm trọng: Do cơ thể thiếu bạch cầu chống lại vi khuẩn
Chảy máu khó cầm: Vì số lượng tiểu cầu thấp
Thiếu máu nặng: Gây mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, khó thở
Tắc mạch máu: Khi tế bào bạch cầu tích tụ quá nhiều trong mạch máu
Tổn thương cơ quan: Do tế bào ung thư lan rộng đến gan, lá lách, não…

Sống chung với bệnh bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Dù là căn bệnh khó khăn, đặc biệt với người lớn tuổi, nhưng tiên lượng của AML đang ngày càng được cải thiện nhờ các tiến bộ trong điều trị. Việc phát hiện và điều trị sớm là yếu tố then chốt.

Sống chung với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cũng đòi hỏi sự hỗ trợ tinh thần: tham gia nhóm hỗ trợ bệnh nhân, trò chuyện với chuyên gia tâm lý hoặc chăm sóc giảm nhẹ đều giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.

Khi bệnh đã thuyên giảm, người bệnh cần tái khám định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu tái phát.

Một số câu hỏi thường gặp

Tuổi thọ trung bình của người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là bao lâu?

Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là khoảng 32%. Tuy nhiên, con số này thay đổi tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và phân nhóm bệnh. Trẻ em và người lớn dưới 60 tuổi thường có tiên lượng tốt hơn.

Người bệnh có thể sống với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy bao lâu mà không biết?

AML phát triển rất nhanh, các triệu chứng thường xuất hiện rõ ràng trong khoảng 4–6 tuần. Vì vậy, thời gian “tiềm ẩn” không kéo dài như một số bệnh ung thư khác.

Ai có nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cao nhất?

Những người trên 65 tuổi, nam giới, người hút thuốc, từng điều trị ung thư hoặc có rối loạn máu trước đó là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghi ngờ, đừng chần chừ đi khám. Với sự tiến bộ của y học hiện nay, nhiều trường hợp AML có thể kiểm soát tốt và kéo dài tuổi thọ đáng kể nếu được điều trị sớm và đúng cách.

Nguồn tham khảo/dịch: What To Know About Acute Myelogenous Leukemia (AML) (Maggie Aime, MSN, RN) – Health

Bạn có thể quan tâm:

Tăng huyết áp tĩnh mạch là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

2025-04-13T11:44:06Z

Tăng huyết áp tĩnh mạch là một tình trạng bệnh lý phổ biến, đặc biệt là ở người lớn tuổi, khi huyết áp trong tĩnh mạch cao hơn mức bình thường. Khi các chuyên gia y tế sử dụng thuật ngữ này, họ thường có ý nói đến tình trạng tăng áp lực trong tĩnh mạch ở chân của bạn. Tăng huyết áp tĩnh mạch thường là do suy tĩnh mạch, một tình trạng mà các tĩnh mạch không thể đưa máu trở lại tim một cách bình thường.

Tăng huyết áp tĩnh mạch khác gì so với tăng huyết áp động mạch

Tăng huyết áp tĩnh mạch khác với tăng áp động mạch, thường được gọi là huyết áp cao. Nếu không được chỉ định cụ thể, thuật ngữ “tăng huyết áp” thường dùng để chỉ tình trạng huyết áp cao trong động mạch của bạn. Bạn có thể bị một trong hai loại nhưng một số người bị cả tăng huyết áp tĩnh mạch và động mạch.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Thông thường, máu có oxy chảy từ tim đến các bộ phận còn lại của cơ thể qua động mạch. Sau đó, tĩnh mạch của bạn đưa máu trở lại tim để lấy thêm oxy.

Tăng huyết áp tĩnh mạch ở chân xảy ra khi có thứ gì đó làm lưu lượng máu trong tĩnh mạch khi trở về tim bị chậm lại. Khi có nhiều máu dồn về chân, huyết áp bên trong tĩnh mạch sẽ tăng lên.

Tăng huyết áp tĩnh mạch ở chân (Ảnh: Internet)

Thông thường, điều này xảy ra vì các van trong tĩnh mạch ở chân của bạn không hoạt động tốt như bình thường. Các van này thường ngăn máu chảy ngược trở lại nhưng nếu chúng không hoạt động bình thường, máu trong tĩnh mạch chân của bạn sẽ bị ứ đọng ở chân do trọng lực và không chảy ngược về tim.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tăng áp tĩnh mạch, chẳng hạn như:

Có nhiều mô mỡ
Làm công việc đòi hỏi phải đứng nhiều
Có tiền sử gia đình mắc bệnh tĩnh mạch mạn tính
Có tiền sử cục máu đông trong tĩnh mạch ở chân
Tuổi tác ngày càng cao
Không tập thể dục nhiều
Mang thai
Chấn thương ở chân
Hút thuốc

Suy tĩnh mạch có gây tăng huyết áp tĩnh mạch không?

“Suy tĩnh mạch mạn tính” (CVI) là thuật ngữ đôi khi được dùng để mô tả tình trạng tĩnh mạch không đưa máu về tim một cách bình thường. Tăng huyết áp tĩnh mạch có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương các van trong tĩnh mạch của bạn. Nếu bạn bị một trong hai loại, bạn có thể bị cả suy tĩnh mạch lẫn tăng áp tĩnh mạch.

Suy tĩnh mạch có thể gây tăng huyết áp tĩnh mạch và tăng huyết áp tĩnh mạch có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương các van trong tĩnh mạch (Ảnh: Internet)

Triệu chứng

Các triệu chứng tăng huyết áp tĩnh mạch xuất hiện dần dần. Lúc đầu, tăng huyết áp tĩnh mạch có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Theo thời gian, bạn có thể bắt đầu nhận thấy những điều sau:

Tĩnh mạch mạng nhện: Có thể dễ dàng nhận thấy mạch máu giãn nở
Tĩnh mạch lưới: Tương tự tĩnh mạch mạng nhện nhưng lớn hơn một chút
Giãn tĩnh mạch: Các tĩnh mạch lớn hơn, nhô ra khỏi da, gây khó chịu

Nếu tình trạng tăng huyết áp tĩnh mạch trở nên trầm trọng hơn, bạn có thể nhận thấy các triệu chứng bổ sung như:

Xuất hiện các thay đổi trên da như da sẫm màu hoặc ngứa (viêm da ứ trệ)
Sưng ở chân và bàn chân
Cảm giác đầy, nặng hoặc đau ở chân

Ở một số người, các triệu chứng này sẽ trở nên trầm trọng hơn theo thời gian. Ví dụ, tình trạng sưng ở chân có thể chuyển từ nhẹ sang nặng và một số vùng da có thể cứng lại. Bạn cũng có thể bị loét tĩnh mạch, các vết loét có hình dạng bất thường và khó lành.

Cách chẩn đoán và thời điểm cần gặp bác sĩ

Nếu bạn nghi ngờ mình bị tăng huyết áp tĩnh mạch, hãy liên hệ với bác sĩ chăm sóc sức khỏe. Họ có thể chẩn đoán tăng huyết áp tĩnh mạch và loại trừ các tình trạng khác gây ra các triệu chứng tương tự, chẳng hạn như bệnh động mạch ngoại biên hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT).

Nếu bạn nghi ngờ mình bị tăng huyết áp tĩnh mạch, hãy liên hệ với bác sĩ chăm sóc sức khỏe (Ảnh: Internet)

Khi bạn đến gặp bác sĩ để kiểm tra nguy cơ tăng huyết áp tĩnh mạch, họ có thể thực hiện các bước sau:

Tiền sử bệnh án và khám sức khỏe: Bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe và tìm hiểu tiền sử bệnh án kỹ lưỡng, kiểm tra cẩn thận chân và bàn chân của bạn đồng thời kiểm tra mạch đập ở bàn chân.
Siêu âm Duplex: Xét nghiệm không xâm lấn, không đau này sử dụng sóng âm để xác định tình trạng này có phải do suy tĩnh mạch mãn tính gây ra hay không.
Đo thể tích khí: Xét nghiệm này có thể được sử dụng nếu kết quả siêu âm không rõ ràng. Cụ thể, bạn sẽ ngồi trong một chiếc hộp trong suốt, kín khí trong khi một ống quanh chân bạn thu thập thông tin về áp lực tĩnh mạch.

Điều trị và quản lý

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Đối với những người mắc bệnh nhẹ, các liệu pháp bảo tồn thường là tốt nhất và có thể bao gồm:

Vớ nén: Những loại quần áo này bó chặt chân và các tĩnh mạch bên trong để tăng lượng máu trong tĩnh mạch trở về tim. Nén chân làm giảm huyết áp trong tĩnh mạch và cải thiện các triệu chứng.
Nâng cao chân: Nâng cao chân giúp cải thiện lưu lượng máu đến tim. Hãy thử nâng cao chân lên cao hơn tim trong ít nhất 20 đến 30 phút hai lần mỗi ngày. Bác sĩ cũng có thể đề xuất các bài tập chân đặc biệt giúp tăng lưu lượng máu từ tĩnh mạch chân đến tim.
Sử dụng chiết xuất hạt dẻ ngựa (Aesculus hippocastanum): Đây là một loại thực phẩm bổ sung không kê đơn có thể làm giảm các triệu chứng. Tuy nhiên, nó chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng như một số loại thuốc theo toa, vì vậy, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Điều trị y tế

Nếu các biện pháp tại nhà không đủ hiệu quả hoặc các triệu chứng đang ở mức nghiêm trọng, bạn có thể cần dùng thuốc hoặc thực hiện các thủ thuật y tế để kiểm soát các triệu chứng, chẳng hạn như:

Thuốc: Một số loại thuốc như Daflon (flavonoid tinh khiết dạng vi hạt hoặc MPFF) hoặc Trental (pentoxifylline) có thể giúp giảm các triệu chứng như đau nhức cơ và nặng cơ.
Các thủ thuật ít xâm lấn: Để điều trị tăng huyết áp tĩnh mạch, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể đề nghị liệu pháp xơ cứng, đốt sóng cao tần và đốt laser nội tĩnh mạch.
Phẫu thuật: Một số người cần phẫu thuật tĩnh mạch và/hoặc có thể cần đặt stent để mở tĩnh mạch bị tắc.

Các biến chứng tiềm ẩn

Loét chân do tăng huyết áp tĩnh mạch đôi khi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Nhiễm trùng: Loét chân có thể dẫn đến các bệnh nhiễm trùng như viêm mô tế bào (nhiễm trùng mô mềm), viêm tủy xương (nhiễm trùng xương) hoặc nhiễm trùng máu (nhiễm trùng huyết), có thể đe dọa tính mạng.
Cắt cụt: Vùng bị loét có thể nhận được rất ít máu đến mức mô bắt đầu chết, được gọi là hoại thư. Nếu điều đó xảy ra, cuối cùng, bạn có thể cần phải cắt cụt một phần bàn chân hoặc chân. Tuy nhiên, điều này không xảy ra với hầu hết những người bị tăng huyết áp tĩnh mạch.

Tăng huyết áp tĩnh mạch đôi khi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng (Ảnh: Internet)

Rủi ro cắt cụt

Nguy cơ cắt cụt chi thường cao nhất ở những người mắc các bệnh lý khác có thể gây tổn thương các chi dưới, như bệnh tiểu đường và/hoặc bệnh động mạch ngoại biên.

Mẹo phòng ngừa

Nếu bạn đang mắc tăng huyết áp tĩnh mạch và bệnh tĩnh mạch mãn tính, các bước sau đây có thể giúp bạn ngăn ngừa bệnh trở nên trầm trọng hơn:

Tránh các hoạt động đòi hỏi phải đứng hoặc ngồi trong thời gian dài. (Nếu những hoạt động này là không thể tránh khỏi, hãy nghỉ ngơi định kỳ).
Tập thể dục thường xuyên.
Nếu bạn hút thuốc, hãy tìm cách để cai thuốc.
Thực hiện các biện pháp để kiểm soát cân nặng của bạn.
Sử dụng vớ nén theo chỉ định và nâng cao chân thường xuyên.
Làm việc với bác sĩ để kiểm soát tối các tình trạng bệnh lý khác, như bệnh tiểu đường.

Việc chăm sóc, phòng ngừa cho bàn chân và cẳng chân cũng rất cần thiết để giảm nguy cơ biến chứng.

Kiểm tra bàn chân và chân hàng ngày để xem có bất kỳ dấu hiệu loét hoặc nhiễm trùng nào không.
Nếu bạn bị loét, hãy giữ chúng sạch sẽ và băng bó.
Dưỡng ẩm cho chân và bàn chân thường xuyên.
Chỉ sử dụng chất tẩy rửa nhẹ nhàng cho chân và bàn chân, tránh chà xát mạnh.
Mặc quần áo và giày dép thoải mái, không quá chật.

Tóm tắt

Tăng huyết áp tĩnh mạch là một tình trạng bệnh lý phổ biến, trong đó, huyết áp trong tĩnh mạch chân và bàn chân của bạn cao hơn mức bình thường. Nó có thể gây ra những thay đổi rõ rệt cho tĩnh mạch của bạn và dẫn đến các triệu chứng như nặng nề và sưng ở chân. Nâng cao chân thường xuyên, tập các bài tập cụ thể và dùng vớ nén là chìa khóa để kiểm soát tình trạng này. Tuy nhiên, một số người cũng có thể cần dùng thuốc hoặc thực hiện các thủ thuật đặc biệt.

Nếu nghiêm trọng hơn, tăng huyết áp tĩnh mạch có thể khiến bạn có nguy cơ bị loét chân và nhiễm trùng. Kiểm tra chân và bàn chân hàng ngày để xem có loét hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng như nóng hoặc đỏ hay không. Việc được chăm sóc y tế kịp thời là chìa khóa giúp ngăn ngừa biến chứng.

Nguồn dịch: What Is Venous Hypertension? Causes, Symptoms, and Treatment (Ruth Jessen Hickman) – Verywell Health

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

5 nhóm người không nên nhổ răng vì rất nguy hiểm, nguy cơ biến chứng cao

2021-09-27T01:19:15Z

Nhổ răng tưởng chừng như chỉ là một việc rất đơn giản. Chỉ là một tiểu phẫu nhỏ, hầu hết ai cũng từng trải qua như nhổ răng sâu, răng khôn… Nhưng trên thực tế nhổ răng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ rủi ro, đặc biệt có 5 nhóm người không nên nhổ răng vì rất nguy hiểm.

Những nguy hiểm có thể gặp phải khi nhổ răng

Cấu trúc của khoang miệng chúng ta rất phức tạp. Khi nhổ răng, đặc biệt là những răng ở vị trí khó như răng khôn mọc lệch có nguy cơ gây ra tổn thương cho những mô cứng và mô mềm ở khoang miệng, kèm theo đó là những biến chứng như chảy máu, sưng đau…

Nhổ răng nếu không chú ý có thế phát sinh nhiều biến chứng (Ảnh: Internet).

Ngoài ra còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác bao gồm:

Chảy máu: Thông thường trước khi bắt đầu nhổ răng, nha sĩ sẽ kiểm tra khả năng đông máu của bạn để đảm bảo máu không bị chảy quá nhiều sau khi tiểu phẫu. Nhiều trường hợp máu khó đông, chảy nhiều gây biến chứng nguy hiểm và thậm chí đe dọa tính mạng. Tháng 5/2020, anh Liu (hơn 30 tuổi, Trung Quốc) được nhổ răng khôn và máu chảy không ngừng. Tưởng đây chỉ là biểu hiện bình thường, nhưng sau đó anh đã qua đời. Nguyên nhân tìm hiểu được cho là mất máu quá nhiều.
Tổn thương dây thần kinh: Dây thần kinh rất dễ bị tác động khi nhổ răng. Nguy hiểm hơn, biến chứng thần kinh rất khó hồi phục, có thể để lại di chứng suốt đời.

6 nhóm người không nên nhổ răng vì rất nguy hiểm, nguy cơ biến chứng cao

1. Những người mắc các bệnh về máu

Người đang mắc các bệnh về máu như ung thư máu, thiếu máu, máu khó đông… thường có tiểu cầu thấp và rối loạn chức năng đông máu. Ngoài ra những người này cũng có nguy cơ bị nhiễm trùng khi nhổ răng cực kỳ cao.

Những người đang mắc các bệnh về máu cần hết sức chú ý khi nhổ răng (Ảnh: Internet).

Nếu bạn thuộc nhóm này thì khi đi điều trị các bệnh liên quan đến răng lợi, bạn cần nêu rõ tình trạng bệnh của mình với bác sĩ để có phác đồ điều trị phù hợp, tránh những rủi ro nghiêm trọng về sau.

2. Phụ nữ có thai

Phụ nữ khi đang có thai cần hết sức chú ý về sức khỏe. Theo khuyến cáo của bác sĩ, nếu nhổ răng khôn trong 3 tháng đầu của thai kỳ sẽ có nguy cơ sẩy thai. Từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 7, nhổ răng có thể gây sinh non và nguy cơ biến chứng cho sự phát triển của thai nhi.

Theo khuyến cáo, phụ nữ đang mang thai tốt nhất không nên nhổ răng (Ảnh: Internet).

Ngoài ra, trong thai kỳ, thai nhi cần một lượng rất lớn canxi từ cơ thể mẹ để phát triển. Lúc này nếu nhổ răng thì thời gian lành các vết thương ở mô xương hàm sẽ rất lâu. Hơn nữa, sự thay đổi về hormone trong quá trình mang thai sẽ dễ gây hiện tượng viêm lợi và tăng sự tích tụ của vi khuẩn.

3. Phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt

Trong thời gian kinh nguyệt, cơ thể phụ nữ vốn đã mất đi một lượng máu nhất định. Lúc này số lượng tiểu cầu giảm dẫn đến hiện tượng khó cầm máu. Kèm theo đó là khả năng miễn dịch kém và nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.

Đang trong kỳ kinh nguyệt, cơ thể mất máu nhiều, các bạn nữ không nên nhổ răng (Ảnh: Internet).

4. Bệnh nhân cao huyết áp

Tâm lý của đa số mọi người khi nhổ răng là sự lo lắng, hồi hộp và thường sẽ phải chịu những cơn đau đớn nhất định. Với những người bị cao huyết áp, tác động tâm lý này sẽ khiến cho nhịp tim tăng cao hơn, nguy cơ tai biến mạch máu não rất dễ xảy ra.

Tâm lý lo lắng, hồi hồi có thể tăng nguy cơ cao huyết áp (Ảnh: Internet).

Ngoài ra, khi nhổ răng thông thường các nha sĩ sẽ dùng thuốc tê. Các chất co mạch có trong thuốc tê sẽ khiến cho mạch máu co lại, huyết áp cũng vì thế mà tăng thêm cao hơn.

5. Bệnh nhân tiểu đường

Đối với những người đang điều trị bệnh tiểu đường, nếu lượng đường huyết vượt quá mức 10 mmol/L thì tốt nhất hãy tránh nhổ răng, nếu không vết thương khi tiểu phẫu sẽ dễ gây nhiễm trùng, máu khó đông và rất khó hồi phục. Chỉ nên nhổ răng khi lượng đường trong máu duy trì ổn định ở mức 7 – 10 mmol/L.

Bệnh nhân tiểu đường chỉ nên nhổ răng khi lượng đường trong máu duy trì ổn định ở mức 7 – 10 mmol/lít (Ảnh: Internet).

Nhổ răng thật sự có tác động rất lớn đến cơ thể chúng ta và nếu bạn thuộc một trong 5 nhóm đối tượng kể trên thì cần hết sức cẩn trọng trước quyết định nhổ răng của mình, tránh những nguy cơ rủi ro đáng tiếc.

Những chiếc răng khôn mọc lệch gây nhiều phiền toái cho chúng ta (Ảnh: Internet).

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết. Để trang bị cho mình thêm nhiều kiến thức bổ ích về sức khỏe cũng như các lĩnh vực khác trong cuộc sống, đừng quên thường xuyên theo dõi BlogAnChoi nhé!

Một số bài viết cùng chủ đề có thể bạn quan tâm:

Hẹp van tim: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

2020-03-27T14:05:13Z

Hẹp van tim là là một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng vì có thể làm xuất hiện nhiều biến chứng như: nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ,…Cho nên, để ngăn ngừa và hạn chế tối thiểu những rủi ro mà hẹp van tim gây nên cần nắm rõ các dấu hiệu và triệu chứng cảnh báo bệnh.

Hẹp van tim là gì ?

Tim gồm có 4 buồng: 2 tâm thất và 2 tâm nhĩ. Hệ thống van tim là nơi ngăn cách giữa các buồng tim với nhau, chúng bao gồm:

Van 2 lá: ngăn giữa tâm nhĩ trái và tâm thất trái
Van 3 lá: ngăn giữa tâm nhĩ phải và tâm thất phải
Van động mạch chủ: ngăn giữa động mạch chủ và tâm thất trái
Van động mạch phổi: ngăn giữa động mạch phổi và tâm thất phải

cấu trúc của tim (Nguồn: Internet)

Hẹp van tim là tình trạng hệ thống van tim mở không đủ rộng để đáp ứng khả năng bơm máu của tim do sự lưu thông của máu bị cản trở, bên cạnh đó hẹp van tim còn có thể gây nên tình trạng ứ máu.

Hẹp van tim gây ra những biến chứng nguy hiểm nào?

Hẹp van tim làm ảnh hưởng tuần hoàn gây ra những biến chứng nguy hiểm như:

Phù phổi cấp: Biến chứng nguy hiểm nhất khi bị hẹp van hai lá do máu ứ tại phổi gây nên tình trạng phù phổi cấp.
Suy tim: Đây là biến chứng phổ biến nhất trong hẹp van tim. Để đảm bảo lượng máu bơm đi nuôi cơ thể đầy đủ, tim phải hoạt động gắng sức gây nên tình trạng suy tim.
Rối loạn nhịp tim: Rung nhĩ, rung thất, nhịp nhanh thất là một số biểu hiện rối loạn nhịp tim khi bị hẹp van tim.
Nhồi máu cơ tim, đột quỵ: Sự lưu thông dòng máu bị cản trở cho nên máu không tống đi một cách bình thường cho nên có khả năng bị ứ trong các buồng tim, lâu dần tạo thành cục máu đông gây nên biến chứng nhồi máu cơ tim.

Thông thường, biến chứng của hẹp van tim gây nguy hiểm cho người bệnh nhiều hơn tình trạng hở van tim, do nguy cơ hình thành huyết khối ở người hẹp van có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm người bị hở van tim.

Nguyên nhân gây hẹp van tim

Tất cả nguyên nhân gây nên hẹp van tim đều xuất phát từ sự xơ cứng và vôi hoá của cấu trúc van tim. Trong đó có các nguyên nhân chính, bao gồm:

Viêm nội tâm mạc, thấp khớp do liên cầu nhóm A
Khuyết tật tim bẩm sinh
Lão hoá

Sự vôi hóa của van tim (Nguồn: Internet)

Triệu chứng hẹp van tim

Các triệu chứng hẹp van tim ảnh hưởng rất nhiều đến người bệnh, một số các biểu hiện của bệnh nhân hẹp van tim, bao gồm:

Ho hoặc ho ra máu:
Đau tức ngực
Mệt mỏi
Khó thở
Đánh trống ngực
Choáng váng
Phù nề chi dưới ( thường là mắt cá chân, bàn chân)

Để có thể hạn chế được những biến chứng nguy hiểm của hẹp van tim, bệnh nhân cần theo dõi và kiểm soát tốt tình trạng sức khoẻ. Đến ngay bác sĩ nếu xuất hiện các triệu chứng của hẹp van tim để được điều trị và có hướng phòng ngừa đúng cách.

Điều trị hẹp van tim

Để điều trị hẹp van tim và hạn chế thấp nhất các biến chứng nguy hiểm của nó thì có các phương pháp điều trị như sau:

Điều trị nội khoa

Việc sử dụng thuốc không giúp cải thiện được cấu trúc của van tim tuy nhiên có thể làm giảm được những triệu chứng và hạn chế biến chứng do hẹp van tim gây ra:

Thuốc lợi tiểu: Nếu có hiện tượng phù, thì thuốc lợi tiểu có khả năng làm giảm sự ứ dịch ở một số cơ quan, đặc biệt là phổi.
Thuốc chống đông máu: Hạn chế hình thành cục máu đông và những biến chứng nguy hiểm mà nó mang lại.
Thuốc hạ huyết áp: Giúp ổn định huyết áp cho những bệnh nhân có tiền căn tăng huyết áp.
Kháng sinh: Điều trị và phòng ngừa cho trường hợp người bệnh nhiễm liên cầu nhóm A
Thuốc chống loạn nhịp tim

Điều trị ngoại khoa

Phương pháp can thiệp ngoại khoa được thực hiện khi bệnh nhân được điều trị không hiệu quả với phương pháp điều trị nội khoa. Phụ thuộc vào tình trạng của người bệnh mà các phương pháp phẫu thuật được lựa chọn để tiến hành

Nong van đường tĩnh mạch
Thay đổi cấu trúc van : Trong trường hợp bệnh nhân bị vôi hoá hay sùi loét thì người bệnh sẽ được cắt bỏ mép van. Phẫu thuật này giúp người bệnh vẫn duy trì được van tự nhiên của mình.
Thay van nhân tạo: Phương pháp này được áp dụng khi tình trạng hẹp của bệnh nhân nặng hoặc có tình trạng hẹp-hở kết hợp.

Phòng ngừa hẹp van tim

Để phòng ngừa được những triệu chứng và biến chứng nguy hiểm người bệnh cần phát hiện ra bệnh lý có thể gây ra hẹp van tim và điều trị chúng kịp thời như: thấp khớp cấp, bệnh lý hệ thống.

Chế độ ăn lành mạnh để hạn chế biến chứng nguy hiểm của hẹp van tim (Nguồn: Internet)

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt cũng là một trong những cách để phòng ngừa và ngăn hẹp van tim tiến triển nặng thêm:

Khám sức khỏe định kỳ
Vệ sinh răng miệng tốt: tránh bị viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A
Chế độ ăn uống lành mạnh
Luyện tập thể dục thể thao đều đặn
Theo dõi tốt các bệnh lý nền như: tiểu đường, huyết áp,…

Bạn đọc có thể tham khảo một số bài viết về sức khoẻ tại đây:

Hãy theo dõi và chia sẻ bài viết sức khoẻ BlogAnChoi để mọi người cùng nắm bạn nhé!