Bao sái là gì?
Bao sái được hiểu là việc thực hiện lau dọn vệ sinh bát hương. Đây là việc quan trọng cần làm trước khi năm cũ khép lại, đón năm mới về. Thường sau nghi thức cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp, các gia đình sắp xếp thời gian thực hiện dọn dẹp bàn thờ, bao sái bát hương.
Mặc dù mùng 1 và ngày Rằm hàng tháng, thắp hương hoa quả khấn cầu tưởng nhớ gia tiên thì mọi người đều thực hiện việc dọn dẹp, lau chùi. Nhưng bao sái bàn thờ cuối năm mang ý nghĩa quan trọng hơn, rút tỉa chân hương cho án thờ khang trang, thoáng đãng. Đây cũng là một cách thể hiện lòng thành kính, biết ơn của con cháu.
Bao sái (dọn dẹp) ban thờ là một trong những nghi thức quan trọng vào dịp cuối năm nhằm mục đích thanh lọc khí trường, chiêu thêm linh lực, đem lại hưng thịnh cho gia đạo. Ông bà ta xưa nay đã có quan niệm “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, nên việc dọn dẹp, bao sái nơi thờ cúng, tỉa chân nhang cần phải thực hiện nghiêm chỉnh, đúng quy trình.
Dùng nước gì để bao sái bàn thờ?
1. Nước ấm
Sử dụng nước ấm vào chậu sạch, giặt khăn vắt khô để lau bài vị, bát nhang và đồ thờ. Nếu có điều kiện, gia chủ có thể dùng khăn cho bài vị và bát nhang riêng, khăn cho đồ thờ cúng riêng. Chậu nhỏ dùng để chứa nước ấm, khăn dùng lau dọn bàn thờ nên được cất gọn riêng. Không dùng khăn rửa mặt, chậu tắm để dùng trong quá trình bao sái ban thờ.
2. Nước ngũ vị hương tẩy uế
Nước ngũ vị hương dùng để tẩy uế, khử mùi khác với ngũ vị hương trong nấu ăn. Nước ngũ vị hương để tẩy uế gồm quế, hồi, đinh hương, gỗ vang, bạch đàn. Loại ngũ vị hương tẩy uế này còn được biết đến với tên gọi nước cầu an, nước phú quý.
Gia chủ có thể mua lọ nước ngũ vị hương đóng chai sẵn để sử dụng hoặc mua gói thảo dược ngũ vị về đun sôi lọc nước. Gói ngũ vị mua về đun cùng khoảng 1,5 lít nước, để ấm sau đó lọc lấy phần nước trong, dùng để lau rửa bát nhang và đồ thờ cúng.
3. Rượu gừng
Rượu gừng không chỉ có tác dụng trong sức khoẻ mà còn được ứng dụng làm nước bao sái bàn thờ rất tốt. Rượu và gừng đều có tác dụng sát khuẩn, vừa làm sạch đồ thờ vừa mang lại mùi thơm dịu nhẹ, loại bỏ bụi bặm bám lâu ngày. Loại nước bao sái này cũng mang lại sinh khí mới cho không gian án thờ.
Hơn nữa, rượu gừng có thể làm một hũ to dùng cho cả năm. Bất cứ khi nào muốn dọn dẹp, lau chùi bàn thờ, gia chủ đều có thể dùng để bao sái.
Nếu như không có hũ rượu gừng ngâm từ trước, gia chủ có thể chọn vài củ gừng tươi, rửa sạch, giã nát ngâm với rượu trắng khoảng 1 tiếng, lọc lấy nước trong. Sau đó, pha cùng nước ấm để dùng lau dọn án thờ.
Việc bao sái bàn thờ trong gia đình, ai cũng có thể thực hiện, miễn là người thành tâm, muốn săn sóc án thờ. Tuy nhiên, gia chủ hoặc những người đảm đương việc thờ cúng trong nhà sẽ chu đáo, tỉ mỉ thường xuyên thực hiện thì đỡ tránh được sơ suất, rơi vỡ.
Cách bao sái bàn thờ cuối năm chuẩn nhất
Trước khi bao sái bàn thờ
Trước khi lau dọn bàn thờ, gia chủ cần sẵn sàng chuẩn bị một đĩa hoa quả đặt lên bàn thờ, thắp một nén hương để thông tin với tổ tiên, thần linh và xin phép được lau dọn.
Chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết (như nước sạch, khăn sạch, rượu gừng, trầu cau, hoa tươi…).
Cần tắm rửa sạch sẽ, trang phục gọn gàng. Chuẩn bị đĩa hoa quả đặt lên ban thờ thắp hương (như là báo cáo Thần linh và Gia tiên). Theo đó mỗi bát hương thắp 1 nén hương xin được tỉa chân nhang để đón Tết.
Chờ hương cháy hết thì hạ các đồ thờ cúng từ ngoài vào trong, cẩn thận tránh đổ vỡ.
Khi bao sái bàn thờ
Lau chùi dọn dẹp sạch sẽ mặt ban thờ bằng nước thơm.
Nên lau từ cao xuống thấp, đối với các bức tượng nên dùng khăn mềm để lau sẽ tránh trầy xước, bay màu sơn. Tránh việc xê dịch các món đồ thờ cúng, lau xong nên đặt lại đúng vị trí. Bên cạnh đó, gia chủ có thể dùng máy thổi hơi loại nhẹ để đánh sạch bụi trong ngóc ngách.
Sau đó sẽ triển khai lau dọn bài vị. Nếu gia đình bạn có thờ thần phật thì lau trước. Tiếp mới đến bài vị của ông bà, tổ tiên. Phải dùng khăn sạch, lau bằng nước ấm (không được dùng nước lạnh ) .
Tiếp đến là lau bát hương và tỉa chân hương. Sau đó mang đi hóa tro số chân hương đã tỉa. Lưu ý nên chôn tro ở gốc cây hoặc thả xuống sông, suối. Tuyệt đối không đổ vào những nơi ô uế như thùng rác hay Tolet. Sau cùng, dùng rượu gừng hoặc nước thảo dược lau sạch bằng khăn mềm từ miệng bát hương trở xuống .
Đối với đỉnh đồng lau sạch sẽ đúng quy trình xong thì đặt lên ban thờ, rồi đốt trầm xông khí (nụ trầm cũng thường được bán cùng bột trừ tà Khai Vận).
Sau khi bao sái bàn thờ
Sau khi lau rửa thật sạch, người ta sẽ đem bài vị thần Phật và tổ tiên đặt lại chỗ cũ.
Trước hết phải chuẩn bị sẵn sàng một chiếc lò nhỏ trong có đốt than hoa, đặt dưới bàn thờ khoảng chừng 15 phút, sau đó đốt bảy tờ tiền vàng làm dấu hơ ở bốn hướng xấp xỉ trái phải, ý là dùng lửa để khai quang, làm sạch, tiền vàng chưa cháy hết thì bỏ vào lò than hoa .
Đốt tiếp bảy tờ tiền vàng làm sạch vị trí muốn đặt tượng, bài vị thần Phật và bát hương sau đó mới đặt những vật phẩm vào vị trí cố định và thắt chặt. Sau khi đặt xong thì đốt 12 que hương cắm theo thứ tự hướng thời hạn :
- Que thứ nhất cắm ở vị trí 1h, khi cắm thì đọc “niên niên thị hảo niên”, tức mỗi năm đều là năm tốt.
- Que thứ hai cắm ở vị trí 2h, khi cắm đọc “nguyệt nguyệt thị hảo nguyệt”, tức mỗi tháng đều là tháng tốt.
- Cây thứ ba cắm ở vị trí 3h, khi cắm đọc “nhật nhật thị hảo nhật”, tức mỗi ngày đều là ngày tốt.
- Cây thứ tư cắm ở vị trí 4h, khi cắm đọc “thời thời vị hảo thời”, tức mỗi giờ đều là giờ tốt.
- Cứ tuần tự như vậy cho đến thời gian vị trí 12 h. Các vị trí bài vị, bát hương của tổ tiên và bà tổ cô cũng làm như vậy .
Theo thứ tự cẩn thận bày lại các đồ thờ cúng từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài lên ban thờ.
Sau đó xông phòng thờ bằng bột trừ tà. Rồi thắp nén hương thỉnh Phật (nếu có thờ cúng), Thần linh, Gia tiên về chứng giám.
Lưu ý là trong quá trình bao sái cần giữ tâm thanh tịnh, thành kính. Việc thờ cúng cần nhất tấm lòng thành kính hướng tới Phật, Thần linh, Gia tiên.
Cách tỉa chân hương
- Tỉa hết chân hương trong bát hương bỏ vào túi sạch, hoặc khay khi hóa vàng mã thì hóa luôn.
- Mỗi bát hương (thờ Phật, Thánh Thần bớt lại 5 chân hương (tỉa hết chân nhang ra, rồi chọn 5 chân hương (có độ dài tương đương) để riêng.
- Các bát hương khác thì bớt lại 3 chân hương có độ dài tương đương để riêng (chú ý đánh dấu chân hương của bát hương vào để sau này không cắm nhầm).
- Giũ sạch tro, lau bát hương bằng nước thơm Khai Vận (các phật tử thường vừa bao sái ban thờ vừa đọc chú tịnh hóa). Nếu bát hương vơi thì bổ sung thêm tro mới (tốt nhất là tro rơm nếp mới).
- Cắm các chân hương vào bát hương (cẩn thận chân hương bát nào cắm đúng bát đó, tuyệt đối tránh bị nhầm). Sau khi làm xong rắc lên trên một ít Gạo Vàng Thần tài (thường bán cùng hộp bột Trừ tà khai vận).
Ngày đẹp bao sái ban thờ Tết 2024
Thời điểm bao sái dịp cuối năm nếu có điều kiện thời gian nên lựa các ngày Thiên Xá, ngày có Trực Trừ, hoặc các ngày có Thiên Tinh tốt đáo tới để tiến hành.
Theo quan niệm dân gian, 23 tháng Chạp là thời điểm ông Công ông Táo cưỡi cá chép về trời bẩm báo những việc đã xảy ra trong gia đình trong một năm vừa qua. Đến đêm 30 Tết, các vị thần mới trở về để coi sóc việc bếp núc của gia đình.
Sau đây là các khung giờ đẹp trong tháng Chạp năm Quý Mão để lau dọn ban thờ trước khi bước sang năm mới 2024:
Ngày 23 tháng Chạp
- Mậu Tý (23h-1h): Thanh Long
- Kỷ Sửu (1h-3h): Minh Đường
- Nhâm Thìn (7h-9h): Kim Quỹ
- Quý Tị (9h-11h): Bảo Quang
- Ất Mùi (13h-15h): Ngọc Đường
Ngày 25 tháng Chạp
- Giáp Dần (3h-5h): Tư Mệnh
- Bính Thìn (7h-9h): Thanh Long
- Đinh Tị (9h-11h): Minh Đường
- Canh Thân (15h-17h): Kim Quỹ
- Tân Dậu (17h-19h): Bảo Quang
- Quý Hợi (21h-23h): Ngọc Đường
Ngày 26 tháng Chạp
- Ất Sửu (1h-3h): Ngọc Đường
- Mậu Thìn (7h-9h): Tư Mệnh
- Canh Ngọ (11h-13h): Thanh Long
- Tân Mùi (13h-15h): Minh Đường
- Giáp Tuất (19h-21h): Kim Quỹ
- Ất Hợi (21h-23h): Bảo Quang
Việc chọn ngày đẹp, có nhiều thiên tinh chiếu tới để tiến hành bao sái sẽ giúp thanh lọc khí trường tốt hơn, giúp ban thờ thêm vượng khí. Từ đó những mong cầu của quý vị cũng sẽ được kết nối mạnh mẽ hơn.
Một số chuyên gia phong thủy khác cũng cho ngày 23 tháng Chạp (2/2/2024 dương lịch) tuy là ngày tiễn Táo Quân chầu trời, nhưng lại là ngày Tư Mệnh Hoàng Đạo được cho là ngày tốt nhất để tỉa chân nhang, bao sái ban thờ. Nếu không bao sái vào ngày 23 tháng Chạp thì có thể chọn một trong 2 ngày tốt còn lại trên.
Một số trường hợp không thể sắp xếp thời gian để tiến hành bao sái trong những ngày này thì có thể thực hiện vào các ngày khác, nhưng hãy chọn giờ đẹp trong ngày đó để tiến hành công việc được thuận lợi, như ý.
Ngoài chọn lựa ngày tốt, giờ đẹp để bao sái ban thờ thì quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính hướng tới Phật thánh, Thần linh, Gia tiên. Bởi việc tâm linh cốt là ở tấm lòng thành kính, nên chú ý tuân theo quy trình, tránh những sai phạm, đại kị trong quá trình bao sái ban thờ.
Văn khấn khi bao sái ban thờ
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần).
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài đương niên Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần.
Con kính lạy ngài bản cảnh Thành Hoàng chư Vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài bản xứ Thần linh, bản gia Thổ Địa
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân
Con kính lạy các bậc Tiên gia, các chư vị Tôn Thần cai quản trong đất này, xứ này.
Con kính lạy Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, cô dì tỷ muội, nội ngoại dâu rể, hội đồng Gia tiên họ ……………..
Cúi xin các ngài cùng Gia tiên chứng lễ hiển linh chứng giám lòng thành của con cháu.
Hôm này, ngày …… tháng …… năm …… (âm lịch)
Tên con là:……….. sinh năm …..
Cùng các các thành viên gia đình: (Họ tên…….. năm sinh …….), ngụ tại địa chỉ: …….
Hôm nay, nhằm ngày lành tháng tốt cuối năm mãn khí, gia đình chúng con xin phép các chư vị Tôn Thần cùng Hội đồng gia tiên họ ……. Xin phép cho chúng con rút tỉa chân nhang, bao sái ban thờ để đón Tết Nguyên đán …….
Chúng con xin phép chư vị Tôn Thần: Ngài Đương Niên Thái Tuế, ngài bản cảnh Thành Hoàng, ngài bản gia Táo Quân cùng các chư vị Tôn Thần chứng giám lòng thành. Cầu xin các ngài che chở cho gia đình chúng con bốn mùa hưng vượng, có quý nhân phù trợ, tài lộc vượng tiến, tai ách đều qua, tâm cầu sở đắc, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con xin phép Gia tiên tiền tổ, hương linh nội ngoại, đồng đẳng gia quyến họ ……. Cầu xin Gia tiên phù hộ cho gia trung thuận hòa, gia đạo hưng vượng, cảnh nhà yên vui, con cháu thông minh học giỏi, vợ chồng thương yêu bảo ban nhau, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cầu xin các ngài cùng Gia tiên hoan hỉ chứng lễ. Chúng con tâm thành cẩn cáo.
Văn khấn sau khi bao sái ban thờ
Con lạy 9 phương trời
Con lạy 10 phương đất
Con kính lạy chư Phật 10 phương
Con kính lạy 10 phương chư Phật
Con kính lạy quan đương niên, đương cảnh, quan hành khiển, thần binh .
Con kính lạy những Ngài ngũ phương, ngũ mạch, tài thần, táo quân .
Tín chủ con là :
Cư trú tại :
Hôm nay tân niên xuân tiết, ngày lành tháng tốt. Con chọn được thời hoan khắc hỉ để sái tịnh lại hương án .
Nay việc dương đã tròn, cung thỉnh những vị những ngài hồi vị hương án cho con được liên tục phát tâm thờ phụng cốt vị .
Năm cũ lộc tài con xin tạ
Năm mới lộc mới con mong cầu .
Xin những vị những ngài độ cho tấm lòng thành, phù cho gia chủ con đc an bình, thuận tiện. Xuất hành đi đến nơi về đến chốn .
Cuộc sống duyên lành mang tới, duyên dữ mang đi
Tài lộc đủ đầy, việc dương thăng quan tiến chức .
Tâm trần con có
Lễ trần con dâng
Nếu âm điều con có thiếu sót, kính xin được tha thứ, chở che .
Mong những vị những ngài rất linh giáng hạ, chúng con xin kính thành cẩn cáo
Con Nam Mô A Di Đà Phật ( 3 lần )
]]>
