Nhu cầu acid folic trong thai kỳ

Acid folic hay còn gọi là vitamin B9 là chất dinh dưỡng cần thiết cho sự tạo thành và duy trì các tế bào mới cho cơ thể, quan trọng nhất là tế bào thần kinh cũng như trong việc sản xuất hồng cầu. Chính vì vậy, nhu cầu acid folic đặc biệt tăng cao ở thai phụ và trẻ em.

Việc cung cấp đủ acid folic trong thai kỳ, đặc biệt là trong thời gian đầu mang thai đã được chứng minh là giúp giảm thiểu nguy cơ khuyết tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh. Khuyết tật ống thần kinh là một bệnh lý bẩm sinh nghiêm trọng gây ra hở xương sống, hở hộp sọ, thậm chí vô não.

Ống thần kinh được hình thành từ rất sớm, khoảng tuần thứ 3 của thai kỳ, đó là thời điểm mà cơ thể người phụ nữ chưa nhận biết mình mang thai. Do đó, acid folic chỉ có tác dụng ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh khi mẹ được bổ sung đầy đủ acid folic trước thai kỳ và trong vài tuần lễ sau thụ thai.

Bên cạnh đó, acid folic còn hỗ trợ sản xuất hồng cầu trong suốt thai kỳ, do vậy phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên uống bổ sung acid folic hàng ngày. Theo khuyến cáo của Dietary Guilines for Americans 2005 thì tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên bổ sung 400mcg acid folic và phụ nữ mang thai thì bổ sung 600mcg hàng ngày.

Nhu cầu vitamin C trong thai kỳ

Vitamin C là một loại vitamin tan trong nước, có rất nhiều vai trò khác nhau đối với cơ thể và đặc biệt là thai kỳ. Vai trò được biết đến nhiều nhất của vitamin C là chống oxy hóa, chống stress, giúp người mẹ tăng sức đề kháng để ngăn ngừa bệnh tật, nhất là bệnh cảm cúm, rất nguy hiểm trong giai đoạn thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng đầu.

Vitamin C giúp nhiều loại vi khoáng như sắt, kẽm, đồng,… được hấp thu tốt hơn, đồng thời cũng là một thành phần quan trọng tham gia vào quá trình sản xuất collagen. Collagen là thành phần chính trong cấu trúc xương sụn, do vậy tổng hợp collagen trong thai kỳ giúp xương sụn phát triển tốt và chắc chắn, làm nền tảng cho sự phát triển tầm vóc sau này.

Nhu cầu khuyến nghị vitamin C hằng ngày của người Việt Nam vào khoảng 70 – 100mg/ngày. Nhu cầu vitamin C hàng ngày cho phụ nữ mang thai thường không quá cao, tăng thêm so với bình thường khoảng 13%, chỉ khoảng 200mg/ngày. Nhu cầu này có thể được đáp ứng dễ dàng với chế độ ăn dồi dào rau củ quả tươi.

Vitamin C có nhiều trong trái cây tươi như quả kiwi, cam, nho, quýt, bưởi và trong rau có lá màu xanh, cà chua, bông cải trắng, súp lơ, bắp cải, khoai tây,… Các mẹ nên chọn các thực phẩm càng tươi càng tốt, chế biến đơn giản như hấp, luộc, xào nhanh,… Đặc biệt, không nên nấu rau củ ở nhiệt độ cao và quá lâu.

Bên cạnh việc chú ý đến chế độ ăn uống và bổ sung axit folic, vitamin C đầy đủ ngay từ đầu thai kỳ, các mẹ bầu cũng cần đặc biệt quan tâm đến việc khám thai. Những lần khám thai rất quan trọng, giúp xác định chính xác thai nhi đã ổn định trong tử cung và bắt đầu phát triển hay chưa.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Những lưu ý về nhu cầu vitamin A và vitamin D trong thai kỳ cho mẹ và bé khỏe mạnh
• Bổ sung sắt, kẽm và iod trong thai kỳ giúp mẹ và bé khỏe mạnh tối ưu
• Nhu cầu omega 6, omega 9 và canxi trong thai kỳ giúp bé phát triển tối ưu

Ở bài viết sau, BlogAnChoi sẽ giúp các mẹ tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu nước, nhu cầu chất xơ và nhiều chất dinh dưỡng khác trong thai kỳ. Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha!

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế – Viện Dinh dưỡng (2016) – Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam.
2. Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn Thực phẩm Đại học Y khoa Hà Nội (2016) – Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm – Nhà xuất bản Y học.

Nhu cầu chất béo không no

Linoleic Acid và ARA (Arachidonic Acid)

Linoleic Acid là một acid béo không no thuộc nhóm chất béo omega 6. Khi vào cơ thể, Linoleic Acid chuyển hóa thành Arachidonic Acid (AA hoặc ARA). Cùng với DHA, AA là loại acid béo chuỗi dài có vai trò quan trọng nhất trong cấu trúc của tế bào thần kinh. Các chất béo thuộc nhóm omega 6 nhìn chung đều là các nguyên liệu để cấu tạo nên hệ thần kinh.

Trong thai kỳ, omega 6 từ máu mẹ qua nhau thai cung cấp nguyên liệu cho sự hình thành và phát triển não bộ. Quá trình này diễn ra mạnh mẽ nhất vào khoảng 3 tháng cuối thai kỳ khi não thai nhi đang trong giai đoạn phát triển nhanh chóng. Sau sinh, bé tiếp tục nhận Omega 6 từ sữa mẹ giúp phát triển và hoàn thiện não bộ.

Đa số các acid béo thuộc nhóm omega 6 đều là acid béo thiết yếu, nghĩa là cơ thể không tự tổng hợp được mà phải lấy từ thức ăn bên ngoài. Các loại thực phẩm chứa nhiều Omega 6 bao gồm: Thịt, trứng, các loại dầu thực vật (dầu nành, dầu mè, dầu phộng). Bình thường, lượng omega 6 từ thực phẩm đã có thể cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể nếu chúng ta ăn uống cân đối và biết ăn đa dạng các loại thực phẩm khác nhau.

Oleic Acid

Oleic Acid là một acid béo không no thuộc nhóm omega 9, có vai trò dẫn truyền thần kinh nhanh chóng và chính xác hơn. Quá trình này bắt đầu diễn ra từ trong bào thai, tiếp tục sau sinh và hoàn chỉnh khi bé 6 tuổi.

Bên cạnh đó, Oleic Acid còn có nhiều vai trò khác đối với sức khỏe như chống hình thành các mảng xơ vữa trên thành động mạch, kiểm soát cholesterol máu, chống lại các gốc tự do có hại cho cơ thể nhờ các chất chống oxy hóa, giúp làm đẹp da và tóc,… Chất này có thể được cung cấp qua các loại thực phẩm như: Dầu olive, dầu đậu phộng, dầu hướng dương, dầu mè, trái bơ,… Trong đó dầu olive cung cấp Oleic Acid dồi dào nhất.

Nhu cầu chất khoáng đa lượng

Canxi

Canxi là thành phần chính yếu để cấu tạo xương, răng và cũng là chất quan trọng tham gia vào hoạt động của tất cả các tế bào trong cơ thể, đặc biệt là tế bào cơ (bao gồm cả cơ tim, cơ bắp và cơ trơn). Canxi còn là một yếu tố quan trọng của quá trình đông máu và có vai trò thiết yếu trong dẫn truyền thần kinh.

Nhu cầu canxi ở phụ nữ mang thai thường tăng gấp đôi bình thường vì phải cung cấp cho việc tạo xương và tế bào của thai nhi, vừa đảm bảo duy trì lượng canxi dự trữ trong cơ thể mẹ (canxi dự trữ trong xương) không bị sụt giảm trong suốt thời kỳ mang thai. Nhu cầu canxi cũng có thay đổi ít nhiều trong các giai đoạn khác nhau của thai kỳ.

Tùy thuộc vào tốc độ tăng trưởng ở các giai đoạn khác nhau của bào thai mà nhu cầu canxi cũng khác nhau. Trong 3 tháng đầu thai kỳ, nhu cầu canxi là 800 mg/ngày nhưng 3 tháng giữa là 1000 mg/ngày, 3 tháng cuối và giai đoạn cho con bú là 1500 mg/ngày.

Trong quá trình mang thai, nếu canxi không được cung cấp đủ từ khẩu phần ăn thì sẽ có hiện tượng phân hủy canxi dự trữ từ xương của mẹ để cung cấp cho thai nhi. Chính vì vậy, trong những tháng đầu tiên của thai kỳ, khi lượng canxi dự trữ còn nhiều, các mẹ có thể gặp phải các triệu chứng thiếu canxi thường không rõ ràng hoặc chỉ thoáng qua như tê chân, mệt mỏi,…

Nếu tình trạng thiếu canxi kéo dài, bắt đầu từ 3 tháng giữa thai kỳ các mẹ có thể sẽ xuất hiện thêm triệu chứng như vọp bẻ, đau nhức các khớp và cơ, xương,… Trong tình huống này, mặc dù thai nhi được ưu tiên cung cấp canxi từ kho dự trữ của mẹ nhưng vẫn có nguy cơ chậm phát triển thể chất, mắc bệnh còi xương bẩm sinh, chứng khò khè bẩm sinh, dị dạng xương như lõm ngực, ức gà,…

Ngay sau sinh, trẻ thiếu canxi bẩm sinh có thể bị co giật cấp tính. Hậu quả của việc phá hủy kho dự trữ canxi của cơ thể người mẹ thường kéo dài, gây ảnh hưởng gần như suốt đời và rất khó hồi phục vì canxi cung cấp cho cơ thể sau giai đoạn trưởng thành thường rất khó đưa vào xương.

Hậu quả của tình trạng giảm dự trữ canxi trong xương là người phụ nữ dễ bị loãng xương, còng lưng, các bệnh lý về đốt sống như xẹp, vẹo,… trong giai đoạn sau tuổi trung niên, nhất là giai đoạn mãn kinh.

Canxi có nhiều trong phô mai, sữa, yaourt, tôm, cua, trứng, cá hồi, bánh mì, các loại quả sấy khô, các sản phẩm làm từ đậu nành,… Canxi cũng có nhiều trong các loại rau như: cải xanh, xà lách xoong, súp lơ, rau diếp xoăn, rau diếp cá,… Ngoài ra sự hấp thu canxi tại ruột cũng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau như:

• Hấp thu và chuyển hóa canxi luôn cần có vitamin D, do đó thai phụ cần phơi nắng mỗi ngày.
• Sự hiện diện của đường lactose (đường sữa) làm tăng khả năng hấp thu canxi. Do vậy, các chế phẩm từ sữa mà thiếu đường lactose như sữa lactosefree, phô mai, sữa chua đã lên men lactic,… có thể chứa hàm lượng canxi cao hơn nhưng khả năng hấp thu và chuyển hóa canxi lại kém hơn so với sữa nguyên chất.
• Lượng chất đạm cao trong khẩu phần ăn có thể làm giảm hấp thu canxi tại ruột và làm tăng quá trình thải canxi ở thận.
• Các thực phẩm giàu muối làm giảm hấp thu canxi.
• Cà phê, trà,… cũng ngăn cản hấp thu canxi.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Khẩu phần chất béo và nhu cầu DHA trong thai kỳ giúp mẹ và bé khỏe mạnh
• Những lưu ý về nhu cầu chất bột đường và chất đạm cho bà mẹ trong thai kỳ
• Dinh dưỡng trong thai kỳ như thế nào để mẹ và bé phát triển tốt nhất?

Ở bài viết sau, BlogAnChoi sẽ giúp các mẹ tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu các vi khoáng cùng nhiều chất dinh dưỡng khác. Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha!

1. Tác dụng của quả ối đối với bà bầu thiếu máu

Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ có nhiều biến chuyển, dễ dẫn tới hiện tượng thiếu máu. Trong khi đó, thành phần dinh dưỡng trong quả ổi có khả năng đẩy mạnh lượng hemoglobin trong máu. Do đó, mẹ bầu chỉ cần uống một ly nước ép ổi mỗi ngày cũng đủ ngăn chặn tình trạng này.

Bạn có thể đọc thêm bài viết “Mẹ bầu thiếu máu nên ăn gì để mau chóng mạnh khỏe?” tại đây.

2. Tăng cường hệ miễn dịch

Bên cạnh vitamin E, iso-flavanoids, carotenoid, polyphenol,… lượng vitamin C trong quả ổi rất cao (16 mg), thậm chí còn hơn cả những loại trái cây họ cam quýt. Chính vì thế, ổi được xem là hoa quả đóng vai trò quan trọng trọng việc tăng cường hệ miễn dịch của bà bầu. Ngoài ra, các chất này còn giúp thai phụ ngăn chặn hiện tượng chảy máu chân răng, viêm loét,…

3. Điều trị tiêu chảy

Việc thay đổi chế độ dinh dưỡng và chuyển biến của hormone trong thai kỳ dễ dẫn tới nguy cơ tiêu chảy. Lúc này, đừng bỏ qua tác dụng của quả ổi đối với bà bầu trong quá trình hỗ trợ điều trị tiêu chảy. Nguyên nhân là do ổi chứa chất làm se (chất giúp tăng cường co rút) và hợp chất kiềm (ngăn ngừa sự tấn công của vi khuẩn gây tả lỵ).

Đọc thêm các bài viết về tiêu chảy tại đây:

• 5 nguyên nhân tiêu chảy do sinh hoạt thường ngày và thực phẩm điều trị
• Đau bụng tiêu chảy kéo dài ở trẻ em: Nguyên nhân đến từ chính bữa cơm hằng ngày
• Mẹo chữa tiêu chảy an toàn và tiết kiệm với 8 loại thực phẩm ngay tại nhà

4. Trị táo bón trong thai kỳ

Khi mang thai, dù ăn uống khoa học, mẹ bầu vẫn phải đối mặt với hiện tượng táo bón do hormone progesterone ảnh hưởng tới nhu động ruột. Ngoài ra, áp lực từ trọng lượng của thai nhi lên xương chậu cũng dẫn tới tình trạng này. Trong khi đó, ổi là loại trái cây giàu chất xơ – nhân tố hỗ trợ trị táo bón tự nhiên vô cùng hiệu quả. Cụ thể, chỉ cần ăn một quả ổi, bạn đã bổ sung 36% chất xơ cần thiết cho một ngày.

Đọc thêm bài viết “Cách trị táo bón tại nhà hiệu quả mà không cần dùng thuốc” tại đây.

5. Ổn định huyết áp

Nhiều thai phụ cao huyết áp nhưng vẫn sinh con ra an toàn và khỏe mạnh. Tuy nhiên, tình trạng này cũng không hoàn toàn vô hại khi mang thai. Bởi vì sau tuần 20, mẹ bầu cao huyết áp nghiêm trọng có thể bị tiền sản giật và chịu đựng tai biến khó lường. Ngoài ra, đây cũng là một trong những tác nhân gây sinh non hoặc thậm chí sảy thai. Lượng kali dồi dào có trong ổi sẽ ổn định tim mạch, chống lại hiện tượng cao huyết áp.

Tìm hiểu thêm thông tin về cao huyết áp tại đây:

• Nhận biết 6 triệu chứng bệnh cao huyết áp để điều trị sớm
• Làm cách nào để giữ huyết áp ổn định?

6. Cung cấp canxi

Tác dụng của quả ổi đối với bà bầu trong việc bổ sung canxi rất đáng cân nhắc bởi vì trong 100g ổi có tới 10mg khoáng chất này. Do đó, nếu ăn một quả ổi hoặc uống một ly nước ép sẽ giúp cung cấp canxi cho sự phát triển của thai nhi.

7. Phát triển hệ thần kinh

Nhờ thành phần vitamin B9 và axit folic, ổi dễ dàng lọt vào danh sách thực phẩm tốt cho bà bầu. Những chất này đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển hệ thần kinh của con.

8. Giảm nguy cơ tiểu đường

Để kiểm soát được lượng đường trong máu, các mẹ hãy thử ăn ổi. Lợi ích này của ổi đến từ lượng chất xơ hòa tan (pectin) và không hòa tan. Chúng sẽ giúp hạ đường huyết an toàn và hiệu quả.

Để biết thêm về bệnh tiểu đường, bạn có thể tham khảo thêm:

• 7 triệu chứng bệnh tiểu đường cần lưu ý để chữa trị sớm
• Bệnh tiểu đường nên ăn gì để kiểm soát đường trong máu?

Một số lưu ý khi ăn ổi trong thai kỳ

• Tuy ổi tốt cho sức khỏe, mẹ bầu cũng không nên ăn quá nhiều. Vì nếu dung nạp quá nhiều chất xơ một lúc thì sẽ dẫn tới tiêu chảy.
• Mẹ bầu nào đang mệt mỏi, bị vấn đề về răng miệng thì nên uống nước ép, ổi xay nhuyễn thay vì ăn nguyên quả.
• Khi ăn nên bỏ hạt để tránh viêm ruột thừa.
• Chú ý tới chất lượng ổi. Không lựa ổi non vì có vị chát, không tốt cho hệ tiêu hóa và có thể gây táo bón.

Bạn có thể tìm hiểu thêm các công dụng khác của ổi tại đây:

• Ổi có tác dụng gì và ăn như thế nào cho đúng?
• 9 tác dụng của nước lá ổi với cơ thể thật kỳ diệu!
• 5 công dụng của tắm nước lá ổi cực tốt cho sức khỏe

Trên đây là 8 tác dụng của quả ổi đối với bà bầu trong việc tăng cường và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Hãy tận dụng những lợi ích tuyệt vời của loại trái cây vừa rẻ tiền, vừa dễ kiếm này nhé! Đừng quên tiếp tục đón đọc các bài viết bổ ích khác trên chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi nhé!