Ho có đờm là gì?

Khi bạn ho và có chất nhầy trong cổ họng hoặc phổi, đó chính là ho có đờm. Chất nhầy (mucus) được tạo ra bởi tổ chức niêm mạc trong mũi, họng và phổi, có chức năng giữ ẩm và bảo vệ đường hô hấp khỏi vi sinh vật và dị vật. Khi bạn khỏe mạnh, chất nhầy thường loãng và trong suốt nhưng khi bạn mắc bệnh hoặc kích ứng, chất nhầy có thể trở nên đặc hơn và có màu vàng, xanh hoặc trắng.

Đờm (sputum) là chất nhầy đặc tích tụ trong phế quản hoặc phổi và khi ho, cơ thể cố gắng tống đờm ra ngoài. Ho có đờm thường nặng hơn khi nằm xuống hoặc vào buổi sáng, do chất nhầy tích tụ cả đêm.

Triệu chứng ho có đờm

• Ho có đờm, chất nhầy có thể trong hoặc đổi màu (trắng/xanh/vàng).
• Tăng tiết đờm, cảm giác đờm có ở lồng ngực hoặc cổ họng.
• Có thể kèm theo khò khè, tức ngực, sốt, khó thở, thay đổi giọng.
• Ho thường nặng hơn vào ban đêm hoặc sau vận động.
• Nếu đờm có màu nâu đỏ hoặc ho ra máu, đó là dấu hiệu nguy hiểm, cần gặp bác sĩ ngay

Nguyên nhân gây ho có đờm

Nhiễm trùng

Virus và vi khuẩn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến ho có đờm, gây ra các bệnh nhiễm trùng như cảm lạnh, viêm phế quản cấp tính (ngắn hạn), cảm cúm, lao, viêm phổi,…

Bệnh hô hấp mạn tính

• Hen suyễn: Dù đặc trưng là ho khò khè, hen cũng có thể gây ho ra đờm nếu có viêm mãn tính.
• COPD (viêm phế quản mạn tính + khí phế thũng): Gây ra ho có đờm mạn tính, thường nặng hơn vào buổi sáng.
• Giãn phế quản: Phế quản giãn ra bất thường, sản sinh nhiều đờm, dễ kích ứng ho kéo dài.
• Xơ nang: Do di truyền, đặc trưng bởi đờm dày và dễ nhiễm trùng phổi lặp đi lặp lại.

Tình trạng khác

• Suy tim sung huyết: Đờm có màu hồng, đặc do huyết thanh từ phổi thấm vào.
• GERD (trào ngược dạ dày – thực quản): Axit dạ dày trào lên gây kích ứng họng, dẫn đến ho kéo dài có đờm.
• Ung thư phổi, phù phổi: Hiếm hơn nhưng không thể loại trừ nếu ho kéo dài không cải thiện đi kèm giảm cân, ho ra máu,…

Chất kích thích

• Dị nguyên môi trường: Phấn hoa, lông thú cưng, bụi bẩn, nấm mốc,…có thể kích thích ho do chảy dịch mũi xuống họng.
• Ô nhiễm, khói thuốc: Sau hút thuốc lâu năm, ho có đờm có thể kéo dài do niêm mạc phế quản bị tổn thương.

Phương pháp điều trị ho có đờm

Biện pháp tại nhà

• Uống nhiều nước: Giúp loãng đờm, giảm ngứa rát họng và hỗ trợ tống đờm dễ dàng hơn.
• Dùng máy tạo ẩm: Độ ẩm cao giúp giảm khô cổ họng, tránh ho kích ứng.
• Nâng cao đầu khi ngủ: Giảm lượng đờm chảy xuống cổ họng vào ban đêm.
• Uống trà thảo mộc hoặc mật ong: Mật ong có tác dụng làm dịu cổ họng (không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi).
• Tránh chất kích thích: Khói, bụi, phấn hoa là nguồn gây kích ứng ho.

Thuốc không kê đơn (OTC)

• Thuốc long đờm (expectorants): Chẳng hạn guaifenesin giúp làm loãng đờm, khiến đờm dễ khạc ra nhất.
• Các loại siro trị ho: Phù hợp với ho nhiều đờm, có thể kết hợp cùng thuốc long đờm.
• Thuốc kháng histamin: Dùng khi chứng ho có đờm do dị ứng và chảy nước mũi sau.
• Thuốc giãn phế quản dạng hít: Phù hợp khi ho có đờm kèm khò khè nhẹ.

Thuốc kê đơn

• Kháng sinh: Chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn (như viêm phổi), không dùng cho ho do virus.
• Thuốc hít điều trị hen hoặc COPD: Corticosteroid dạng hít hoặc giãn phế quản dài hạn.
• Thuốc trị GERD: Thuốc ức chế bơm proton (PPI) giúp giảm trào ngược axit và ho.
• Thuốc điều trị bệnh nền: Như thuốc điều trị xơ nang, phù phổi, hoặc thuốc ung thư nếu có chỉ định.

Cách phòng ngừa ho có đờm

• Tiêm ngừa cúm, viêm phổi — giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp.
• Vệ sinh tay sạch sẽ, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh.
• Hạn chế tiếp xúc chất dị ứng, hút thuốc, tránh ô nhiễm.
• Duy trì cơ thể khỏe mạnh bằng cách uống đủ nước, chế độ ăn cân bằng, nghỉ ngơi, tập thể dục, giảm stress.
• Tuân thủ điều trị nếu có bệnh mạn tính: hen, COPD, dị ứng, GERD.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ

• Ho có đờm kéo dài hơn 3–4 tuần không giảm.
• Đờm có màu đục, vàng xanh, có mùi hôi hoặc có lẫn máu.
• Có kèm sốt cao, khó thở, đau ngực, sụt cân không rõ lý do.
• Thấy sưng mắt cá chân, đau họng hạn chế nuốt.
• Bất kỳ triệu chứng nào gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hoặc lo lắng kéo dài.

Trong trường hợp khẩn cấp như ho ra máu nhiều, khó thở cấp, đau ngực dữ dội,…bạn cần đến phòng cấp cứu ngay.

Kết luận

• Ho có đờm là phản xạ bảo vệ của cơ thể, giúp tống đờm ra ngoài.
• Nguyên nhân có thể là nhiễm trùng, bệnh hô hấp mạn tính, bệnh hệ thống hoặc tiếp xúc chất kích thích.
• Phần lớn trường hợp nhẹ có thể tự cải thiện bằng biện pháp tại nhà + thuốc OTC.
• Nếu ho kéo dài, nặng hoặc đi kèm dấu hiệu nguy hiểm, hãy khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng.

Hiểu rõ ho có đờm giúp bạn xử lý và phòng ngừa hiệu quả, bảo vệ sức khỏe đường hô hấp của bản thân và gia đình.

Nguồn tham khảo: Wet Cough: Causes and Treatment (Lacey Muinos) – Everyday Health

Bạn có thể quan tâm:

• Ho khan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục hiệu quả
• 12 lý do bạn nên ăn nhiều rau lá xanh mỗi ngày
• Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

Viêm phổi được hiểu là một hiện tượng viêm nhiễm của nhu mô phổi bao gồm mọi tổ chức cấu thành như phế nang, ống phế nang, túi phế nang, tổ chức liên kết nhu mô. Và nguyên nhân gây bệnh là virus, kí sinh trùng hay vi khuẩn (nếu nguyên nhân gây bệnh do trực khuẩn lao thì không được coi là viêm phổi).

Về mặt giải phẫu bệnh hay lâm sàng, người ta chia viêm phổi thành 2 loại là phế quản phế viêm và viêm phổi thùy. Cùng BlogAnChoi tìm hiểu kỹ hơn nhé!

Triệu chứng viêm phổi thùy

1. Đối tượng

Viêm phổi thùy thường xảy ra với người ở tuổi thanh niên và trung niên, ít khi phát hiện ở người già, trẻ em. Với đối tượng bị suy dinh dưỡng hay suy giảm miễn dịch thì tỉ lệ mắc bệnh sẽ cao hơn người bình thường.

 2. Biểu hiện

Bệnh khởi phát đột ngột, không có dấu hiệu báo trước. Bệnh bắt đầu bởi một cơn rét run kéo dài khoảng 30 phút mà không rõ nguyên nhân. Nhiệt độ cơ thể sẽ tăng nhanh lên tới 30 – 40 độ, mặt đỏ, mạch nhanh. Người thân cần theo dõi sát sao sự thay đổi nhiệt độ cơ thể trong thời điểm này. Bạn có thể tìm mua máy đo nhiệt độ điện tử tiện dụng ở nhà tại đây.

Một vài giờ sau bệnh nhân khó thở, mặt mày tím tái, nhiều khi họ ôm ngực thở dốc do đau. Lúc đầu người bệnh chỉ ho khan, ho húng hắng nhưng về sau khi bệnh tiến triển sẽ thấy ho có đờm màu gỉ sắt. Ở trẻ em thường kèm đau bụng, nôn mửa, co giật. Với người nghiện rượu, người già có thể lú lẫn, thần trí bất ổn.

Ngoài việc phát hiện hội chứng đông đặc qua quá trình thăm khám, các y bác sĩ cũng sẽ xác định bởi đám mờ hình tam giác có đỉnh quay vào trong, đáy quay ra ngoài trên trường phổi ở hình ảnh Xquang.

Bệnh tiến triển thành từng đợt ngắn. Sốt 38 – 40 độ kéo dài trong tuần đầu tiên, có khi đi kèm vàng mắt, vàng da do urobilinogen trong nước tiểu tăng. Sau một tuần, nếu điều trị tốt bệnh sẽ giảm các triệu chứng ho, đau ngực, sốt. Thay vào đó, người bệnh đi tiểu nhiều, vã mồ hôi, tinh thần khoan khoái hơn và có thể trở lại bình thường.

Tuy nhiên, cũng có trường hợp bệnh nhân bị sốc. Biểu hiện điển hình là khó thở, mạch nhanh, huyết áp tụt, môi tím, thở gấp. Đó là dấu hiệu phù phổi cấp, trụy tim mạch. Người nhà cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay lập tức.

Triệu chứng phế quản phế viêm

1. Đối tượng

Nếu viêm phổi thùy thường khởi phát đột ngột ở người khỏe mạnh thì phế quản phế viêm lại xảy ra ở trẻ em và người già sau một bệnh lý thứ phát. Các bệnh tiền căn là bệnh truyền nhiễm hay như cúm, sởi, ho gà, bạch hầu hay bệnh suy giảm miễn dịch toàn thể như suy dinh dưỡng.

2. Biểu hiện

Bệnh diễn biến từ từ, người bệnh không sốt cao như viêm phổi thùy mà chỉ sốt nhẹ tầm 37,5 đến 38 độ. Triệu chứng đau ngực không điển hình tuy nhiên sự khó thở lại biểu hiện rất rõ ràng như cánh mũi phập phồng, tím môi, thở gấp. Trên hình ảnh Xquang thấy có đám mờ rải rác khắp hai trường phổi, đặc biệt tập trung nhiều vùng đáy.

Cách phòng bệnh viêm phổi

Bệnh viêm phổi nói chung rất phổ biến ở Việt Nam do điều kiện thời tiết, khí hậu. Chúng ta cần biết cách phòng tránh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình mình.

• Giữ ấm ngực, cổ khi có không khí lạnh. Bạn có thể tỉm mua khăn giữ ấm cổ tại đây.
• Tiêm phòng vacxin chống virus, vi khuẩn gây bệnh.
• Khi nhiễm khuẩn tai mũi họng mức độ nhẹ cần điều trị triệt để.
• Không nên tiếp xúc với các tác nhân có hại với phổi như thuốc lá, thuốc lào.
• Điều trị tốt các đợt nhiễm khuẩn cấp tính như COPD, hen phế quản.

Một số bài viết cùng chuyên mục bạn có thể tham khảo:

• 8 dấu hiệu ung thư phổi giai đoạn đầu cần nhận biết để điều trị
• Ho kéo dài có đờm cảnh báo 7 căn bệnh nguy hiểm sau đây
• Nguyên nhân gây ngứa cổ họng, ho nhiều về đêm và 7 cách điều trị tại nhà

Với bài viết trên đây, BlogAnChoi hi vọng đã gửi tới bạn đọc những thông tin hữu ích về triệu chứng và cách phòng bệnh viêm phổi. Đừng quên tiếp tục theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều tin tức hữu ích nữa nhé!

Ho là bệnh thường gặp, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như ho gà, viêm phế quản,… Tuy nhiên, khi các cơn ho trở nên “dai dẳng”, lâu khỏi và đi kèm đờm thì bạn có thể đã mắc phải một số bệnh liên quan đến đường hô hấp.

Ho có đờm có thể là bệnh mãn hoặc cấp tính, nhưng thông thường nếu ho kéo dài trên 3 tuần có thể đó là bệnh mãn tính. Dưới đây là một số loại bệnh bạn có thể mắc phải nếu gặp tình trạng ho kéo dài có đờm, hãy cùng BlogAnChoi tìm hiểu nhé!

1. Ho kéo dài có đờm do các bệnh cấp tính

Ho kéo dài có đờm thường xuất hiện chủ yếu là ở trẻ em, người cao tuổi, người có sức đề kháng yếu khi gặp một số bệnh cấp tính như cảm lạnh, viêm amidan,… Những căn bệnh này không quá nghiêm trọng, bạn chỉ cần chú ý chế độ ăn uống, giữ ấm và điều trị đúng cách thì sẽ không gây ra biến chứng nguy hiểm.

Bạn có thể tham khảo bài viết “5 triệu chứng cảm cúm và phương pháp điều trị tại nhà” tại đây.

2. Bệnh hô hấp dưới

Một số bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản mãn tính có thể gây ho kéo dài có đờm. Vì đặc trưng của căn bệnh hô hấp này chính là sự tạo lập đờm và nhớt nhiều trong phế quản của người bệnh.

Chính vì thế, bệnh nhân mắc viêm phế quản mãn tính thường sẽ bị ho và khạc đờm nhiều. Triệu chứng này sẽ xuất hiện liên tục hoặc theo từng đợt trong một khoảng thời gian dài. Nếu bạn bị ho kéo dài có đờm thì cần chú ý, có thể bạn đã vị viêm phế quản.

3. Ho gà

Trên lí thuyết, nếu được tiêm vắc-xin phòng ngừa thì bạn không cần lo lắng về căn bệnh hô hấp này. Tuy nhiên, ho gà cũng có thể quay trở lại nếu bạn chủ quan và không tiếp tục tiêm phòng.

Thời gian đầu, bệnh sẽ bắt đầu với triệu chứng khiến người bệnh cảm thấy giống như bị cảm lạnh như sốt, ho nhẹ hay chảy nước mũi. Khoảng 1 – 2 tuần sau, người bệnh sẽ cảm thấy mệt và các cơn ho cũng xuất hiện nhiều hơn trước. Khi chuyển nặng, người bệnh sẽ ho ra đờm dãi.

Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu trên bạn nên tới các cơ sở y tế để kiểm tra và phát hiện sớm. Lưu ý, bệnh ho gà được chẩn đoán qua chụp x-quang, xét nghiệm máu. Bệnh cũng được các bác sĩ điều trị bằng thuốc kháng sinh.

4. Giãn phế quản

Giãn phế quản là bệnh thường gặp ở người lớn, có triệu chứng cơ bản là ho kéo dài có đờm. Bệnh này có hai dạng: khô và ướt. Bệnh giãn phế quản khô là ho ra máu nhiều lần, còn bệnh giãn phế quản dạng ướt là khạc và ho ra đờm mủ. Đờm thường đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.

Đặc biệt, triệu chứng của bệnh này khá giống với bệnh tắc nghẽn phổi nên bạn cần lưu ý. Khi gặp phải các triệu chứng trên, bạn nên tới các cơ sở y tế để khám và phát hiện bệnh một cách kịp thời, tránh gây nguy hiểm.

5. Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)

Triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là ho hoặc khạc ra đờm có màu trắng. Cơn ho trở nên nghiêm trong hơn với những người có thói quen hút thuốc lá hay làm việc trong môi trường độc hại, nhiều khói bụi.

Bệnh này có thể gây nhầm lẫn với bệnh suyễn. Chúng đều khiến cho người bệnh cảm thấy khó thở và xuất hiện có đờm khi bị ho khan. Vì vậy, để đảm bảo an toàn bạn nên tới gặp bác sĩ để được chẩn đoán để kịp thời chữa trị.

6. Lao phổi

Một bệnh khác có thể dẫn đến tình trạng ho có đờm kéo dài đó là lao phổi. Đa số bệnh nhân đều xuất hiện tình trạng ho nhiều và đờm khạc ra thường có màu trắng như sữa, đục như nước vo gạo, đôi khi có kèm theo cả máu. Bệnh gây tổn thương nặng tới phổi, có thể phải phẫu thuật gỡ loại bỏ ổ áp xe phổi.

7. Viêm phổi

Ho kéo dài và có đờm cũng có thể là dấu hiệu của bệnh viêm phổi. Tuy nhiên, triệu chứng của bệnh nhân viêm phổi có chút khác biệt so với một số bệnh lý khác, thường là ho khan, kéo dài và dai dẳng, xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm.

Đờm thường có màu vàng hay gỉ sét, cùng với hội chứng nhiễm trùng, đau và tức ngực ở vùng phổi bị viêm. Loại bệnh này, nếu không được điều trị kịp thời có thể gây đến nguy hiểm cho người bệnh, thậm chí là tử vong.

Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết cùng chuyên mục tại đây:

• Nguyên nhân gây ngứa cổ họng, ho nhiều về đêm và 7 cách điều trị tại nhà
• 5 nguyên nhân và cách giảm ho khan, ngứa cổ ở người lớn hiệu quả

BlogAnChoi vừa cảnh báo tới bạn 7 căn bệnh có thể mắc phải nếu xuất hiện tình trạng ho kéo dài có đờm. Hãy chú ý tới triệu chứng một cách cụ thể để nhanh chóng nhận biết bệnh và điều trị kịp thời. Cũng đừng quên chia sẻ bài viết của BlogAnChoi cho gia đình, người thân và bạn bè cùng cập nhật thêm thông tin hữu ích cho sức khỏe này nhé!