Để móng tay “nghỉ” là gì?

Cụm từ “để móng tay nghỉ” được dùng để chỉ việc cho móng nghỉ ngơi khỏi các lớp phủ như sơn, gel hay acrylic. Khi bạn để móng trần trong một thời gian, móng có cơ hội phục hồi sau những tác động từ hóa chất, nhiệt và quá trình mài dũa.

Việc làm móng liên tục có thể khiến móng bị mất nước, trở nên yếu và dễ tổn thương. Vì vậy, chúng cần được nghỉ để lấy lại độ ẩm và độ chắc khỏe tự nhiên.

Dấu hiệu cho thấy móng tay đang “quá tải”

Cũng giống như làn da hay mái tóc, móng tay sẽ phát tín hiệu khi bị tổn thương. Nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu dưới đây, đó có thể là lúc nên tạm dừng làm móng:

• Móng mỏng, yếu, dễ gãy hoặc bong tróc từng lớp
• Bề mặt móng xỉn màu, mất độ bóng tự nhiên
• Xuất hiện đốm trắng hoặc móng bị ố vàng
• Đau nhẹ quanh móng hoặc vùng da quanh móng bị kích ứng
• Lớp biểu bì khô, bong tróc

Thời gian nghỉ ngơi không có một con số cố định. Bạn nên để móng “nghỉ” cho đến khi cảm nhận được sự cải thiện rõ rệt – khi móng trở nên cứng cáp hơn, ít gãy và trông khỏe mạnh hơn. Với mỗi người, quá trình này có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy vào mức độ tổn thương.

Các phương pháp làm móng có ảnh hưởng khác nhau không?

Câu trả lời là có, nhưng không có phương pháp nào hoàn toàn “vô hại”. Ngay cả sơn móng tay thông thường cũng có thể khiến móng khô nếu sử dụng liên tục.

Những phương pháp như sơn gel, bột nhúng hay móng acrylic thường đi kèm nhiều rủi ro hơn. Chúng có thể gây kích ứng, làm móng yếu đi do tiếp xúc với hóa chất mạnh hoặc tia UV. Đặc biệt, quá trình tháo gỡ mới là nguyên nhân chính gây hư tổn – việc mài quá mạnh hoặc ngâm hóa chất lâu có thể làm móng bị bào mòn nghiêm trọng.

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là lớp biểu bì (cuticle). Đây là “hàng rào bảo vệ” tự nhiên của móng, giúp ngăn vi khuẩn và nấm xâm nhập. Việc cắt hoặc xử lý biểu bì quá mức, kể cả bằng dung dịch làm mềm mạnh, có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Vì vậy, nếu bạn thường xuyên làm móng, hãy cân nhắc lựa chọn phương pháp nhẹ nhàng hơn và luôn trao đổi rõ với thợ về việc hạn chế xử lý biểu bì.

Cách chăm sóc móng trong thời gian “nghỉ dưỡng”

Khi đã quyết định cho móng nghỉ ngơi, đây là lúc bạn nên tập trung phục hồi và nuôi dưỡng móng từ bên trong lẫn bên ngoài.

Trước hết, hãy giữ móng ngắn và gọn gàng để hạn chế gãy vỡ. Tiếp theo, sử dụng dầu dưỡng biểu bì hoặc các sản phẩm chứa vitamin E để cung cấp độ ẩm cần thiết. Bạn cũng có thể dùng một lớp mỏng vaseline để khóa ẩm cho vùng da quanh móng.

Đừng quên dưỡng da tay thường xuyên bằng kem giàu dưỡng chất, đặc biệt là các sản phẩm chứa ceramide giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da. Ngoài ra, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng – bổ sung đủ protein, sắt và vitamin nhóm B sẽ giúp móng mọc khỏe và chắc hơn.

Trong một số trường hợp, bạn cần chú ý đến các dấu hiệu bất thường nghiêm trọng hơn như:

• Xuất hiện vệt đen dưới móng
• Móng chuyển màu xanh hoặc vàng bất thường
• Có mủ, sưng hoặc đau kéo dài

Đây có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe cần được kiểm tra bởi bác sĩ da liễu.

Móng tay không cần “thở” theo đúng nghĩa, nhưng chắc chắn cần được nghỉ ngơi sau những lần làm đẹp liên tục. Việc tạm dừng sơn hoặc đắp móng không chỉ giúp móng phục hồi mà còn giảm nguy cơ hư tổn lâu dài. Chăm sóc móng đúng cách, kết hợp với thói quen làm đẹp hợp lý, sẽ giúp bạn duy trì một bộ móng khỏe mạnh – nền tảng quan trọng cho mọi kiểu nail đẹp sau này.

Bạn có thể quan tâm:

• Tổng hợp 101 mẫu nail trắng sang chảnh – tone màu không bao giờ lỗi mốt
• Tuyệt phẩm nail cô dâu sang chảnh mà các nàng không nên bỏ lỡ!

Chứng tách móng (bong móng) là gì?

Tách móng, hay còn gọi là bong móng, là tình trạng móng tay hoặc móng chân bị tách rời khỏi lớp da bên dưới (giường móng). Khi hiện tượng này xảy ra, phần móng bị bong thường đổi sang màu trắng, vàng hoặc xám do không còn bám sát vào da, tạo ra khoảng trống bên dưới móng.

Điểm đáng lưu ý là bong móng thường không gây đau ngay lập tức, khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, chính khoảng trống giữa móng và da lại tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, nấm xâm nhập, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu không được chăm sóc đúng cách.

Các loại tách móng thường gặp

Tùy vào vị trí móng bắt đầu tách khỏi da, bong móng được chia thành một số dạng phổ biến sau:

Tách móng từ đầu móng

Đây là dạng thường gặp nhất. Phần đầu móng (nơi bạn thường cắt tỉa) bắt đầu tách khỏi da, sau đó lan dần về phía gốc móng. Dấu hiệu dễ nhận biết là vùng trắng xuất hiện ở mép móng và ngày càng lan rộng vào bên trong.

Tách móng bên

Trong trường hợp này, móng bị tách ra ở một hoặc cả hai bên, khiến móng trông mất cân đối và dễ mắc bẩn. Dạng bong móng này thường liên quan đến chấn thương hoặc thói quen cạy móng.

Tách móng gần gốc móng

Đây là dạng ít gặp hơn nhưng dễ gây lo lắng vì móng tách ra ngay gần biểu bì hoặc vùng bán nguyệt ở gốc móng. Tình trạng này có thể liên quan đến bệnh lý toàn thân hoặc tác dụng phụ của thuốc.

Dấu hiệu và triệu chứng tách móng

Tùy nguyên nhân và mức độ, tách móng có thể xuất hiện ở một móng hoặc nhiều móng cùng lúc. Những dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Ranh giới giữa phần móng hồng và trắng trở nên lượn sóng
• Mảnh vụn, bụi bẩn dễ tích tụ dưới móng
• Móng đổi màu (trắng, vàng, xám hoặc xanh)
• Móng dày hơn, giòn hơn và kém bóng
• Móng tách rõ khỏi da bên dưới

Bản thân bong móng hiếm khi gây đau nhưng nguyên nhân tiềm ẩn như nhiễm trùng hoặc viêm có thể khiến vùng móng bị đỏ, sưng và khó chịu. Nếu để kéo dài, móng có thể mọc lệch, mọc ngược hoặc dễ bị nhiễm trùng tái phát.

Nguyên nhân gây tách móng là gì?

Bong móng xảy ra khi sự liên kết giữa móng và da bên dưới bị phá vỡ. Nguyên nhân có thể xuất phát từ tác động tại chỗ hoặc các vấn đề sức khỏe toàn thân.

Nguyên nhân trực tiếp

• Nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc nấm (đặc biệt là nấm móng)
• Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất mạnh như chất tẩy rửa, acetone
• Làm móng quá thường xuyên, sơn gel, đắp móng trong thời gian dài
• Ngâm tay chân trong nước quá lâu
• Chấn thương móng do va đập, chơi thể thao hoặc mang giày chật
• Các khối u hiếm gặp ở vùng móng

Nguyên nhân từ các vấn đề sức khỏe khác

• Rối loạn tuyến giáp
• Thiếu sắt, thiếu máu
• Bệnh vảy nến và viêm khớp vảy nến
• Tác dụng phụ của thuốc (hóa trị, thuốc gây nhạy cảm ánh sáng)
• Thiếu vitamin B3 (niacin)

Những yếu tố làm tăng nguy cơ tách móng

Một số yếu tố có thể khiến bạn dễ gặp tình trạng bong móng hơn, bao gồm:

• Thường xuyên tiếp xúc với nước hoặc hóa chất
• Móng để quá dài
• Chơi thể thao cường độ cao
• Phụ nữ (đặc biệt trong thai kỳ)
• Hệ miễn dịch suy yếu

Tách móng được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thường bắt đầu bằng việc quan sát trực tiếp móng, đánh giá màu sắc, độ dày và mức độ bong tróc. Ngoài ra, họ sẽ hỏi về tiền sử bệnh lý, thuốc đang sử dụng, chấn thương hoặc thói quen chăm sóc móng.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm như:

• Xét nghiệm máu để phát hiện bệnh lý toàn thân
• Cấy vi sinh nhằm xác định vi khuẩn hoặc nấm
• Soi móng và kiểm tra hiển vi
• Xét nghiệm KOH để tìm nấm

Những xét nghiệm này giúp xác định chính xác nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Cách điều trị bong móng hiệu quả

Chăm sóc móng tại nhà

Với các trường hợp nhẹ, bạn có thể hỗ trợ quá trình hồi phục bằng cách:

• Không cạy, chà xát hoặc đào dưới móng
• Giữ tay chân khô ráo sau khi rửa
• Cắt bỏ phần móng bong dần theo thời gian
• Đeo găng tay khi làm việc nhà hoặc tiếp xúc hóa chất

Điều trị chuyên môn

Trong trường hợp bong móng trung bình hoặc nặng, bác sĩ da liễu hoặc chuyên khoa bàn chân có thể:

• Làm sạch và loại bỏ phần móng hư hại
• Hướng dẫn băng bó hoặc chỉnh hình móng
• Theo dõi định kỳ để đảm bảo móng mọc đúng hướng

Thuốc bôi và thuốc uống

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể kê:

• Thuốc bôi chống nấm, kháng khuẩn
• Kem dưỡng ẩm chuyên dụng cho móng
• Thuốc uống điều trị bệnh nền (tuyến giáp, vảy nến…)
• Bổ sung sắt, vitamin B nếu thiếu hụt

Trong trường hợp rất nặng, phẫu thuật cắt bỏ móng và tái tạo giường móng có thể được cân nhắc.

Cách phòng ngừa tách móng

Để hạn chế nguy cơ tách móng, bạn nên:

• Chăm sóc móng nhẹ nhàng, tránh cắn hoặc cạy móng
• Đeo găng tay khi làm việc với nước và hóa chất
• Cắt móng gọn gàng, không để quá dài
• Mang giày dép vừa vặn, thoải mái
• Hạn chế làm móng liên tục

Tách móng có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp tách móng có thể tự hồi phục khi móng mới mọc ra, thường mất khoảng 4–6 tháng với móng tay và 8–12 tháng với móng chân. Tuy nhiên, nếu không điều trị sớm, bong móng kéo dài có thể gây biến dạng móng, nhiễm trùng hoặc thay đổi hình dạng móng vĩnh viễn.

Chứng tách móng tuy không phải là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ngay từ đầu, nhưng lại là dấu hiệu cảnh báo mà bạn không nên xem nhẹ. Việc nhận biết sớm, chăm sóc đúng cách và điều trị kịp thời không chỉ giúp móng nhanh hồi phục mà còn ngăn ngừa những biến chứng không mong muốn. Nếu tình trạng tách móng kéo dài, tái phát hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp, giúp móng khỏe mạnh từ gốc đến ngọn.

Bạn có thể quan tâm:

• • Móng tay nói gì về sức khỏe của bạn: 7 dấu hiệu bạn không nên chủ quan
  • 8 mẹo chữa nấm móng chân tại nhà bạn có thể tham khảo

6 vấn đề sức khỏe mà kali có thể giúp cải thiện tự nhiên

1. Huyết áp cao (tăng huyết áp)

Kali có khả năng điều hòa huyết áp bằng cách cân bằng lượng chất lỏng trong cơ thể. Khi nồng độ natri trong máu quá cao, cơ thể sẽ giữ lại nhiều nước, khiến áp lực lên thành mạch tăng lên — đây chính là nguyên nhân gây huyết áp cao. Bổ sung đủ kali giúp giảm bớt lượng natri dư thừa, từ đó hạ huyết áp một cách tự nhiên.

Ngoài ra, kali còn giúp làm giãn mạch máu, tạo điều kiện cho máu lưu thông dễ dàng hơn. Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu kali có thể giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đặc biệt ở người trưởng thành có chỉ số huyết áp trên 120/80 mmHg.

2. Đột quỵ

Đột quỵ xảy ra khi dòng máu lên não bị tắc nghẽn hoặc gián đoạn, gây tổn thương não nghiêm trọng. Vì huyết áp cao là một yếu tố chính gây đột quỵ nên việc bổ sung đủ kali gián tiếp giúp bạn giảm rủi ro này.

Theo một đánh giá năm 2016, tăng lượng kali trong khẩu phần ăn có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ tới 13%. Hiệu quả này đặc biệt rõ rệt đối với dạng đột quỵ do thiếu máu cục bộ — khi một mạch máu não bị tắc nghẽn bởi cục máu đông.

3. Loãng xương

Kali không chỉ tốt cho tim mạch mà còn giúp duy trì sức khỏe của xương. Các axit dư thừa trong cơ thể có thể làm giảm mật độ xương, khiến xương yếu và dễ gãy hơn. Kali giúp trung hòa lượng axit này, bảo vệ cấu trúc xương và hạn chế mất canxi.

Một nghiên cứu vào năm 2020 chỉ ra rằng chế độ ăn giàu kali có thể giúp giảm nguy cơ loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh — nhóm đối tượng dễ mất xương nhất. Vì vậy, việc bổ sung thực phẩm chứa nhiều kali như khoai lang, cải bó xôi, bơ hay sữa chua có thể là cách đơn giản giúp xương chắc khỏe lâu dài.

4. Sỏi thận

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất, đặc biệt là canxi, tích tụ và kết tinh trong thận. Tình trạng này có thể gây đau dữ dội và cản trở quá trình bài tiết. Kali giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi bằng cách làm cho nước tiểu ít axit hơn, nhờ đó ngăn các tinh thể canxi oxalat hoặc canxi phosphate kết tụ lại.

Các nghiên cứu đã cho thấy những người có chế độ ăn giàu kali thường ít bị sỏi thận hơn. Do đó, việc ăn nhiều trái cây và rau củ tươi — vốn là nguồn cung cấp kali dồi dào — có thể giúp bảo vệ thận một cách tự nhiên và hiệu quả.

5. Đường huyết cao (tăng đường huyết)

Mối liên hệ giữa kali và đường huyết đã được chứng minh trong nhiều nghiên cứu. Một thử nghiệm lâm sàng năm 2016 cho thấy những người có nồng độ kali trong máu cao hơn thường có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và tăng đường huyết thấp hơn.

Kali giúp tăng độ nhạy insulin — hormone giúp glucose đi vào tế bào và được sử dụng làm năng lượng. Khi cơ thể thiếu kali, khả năng phản ứng với insulin suy giảm, dẫn đến đường huyết tăng cao. Vì vậy, việc bổ sung đủ kali có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2.

6. Viêm khớp

Viêm khớp, đặc biệt là viêm khớp dạng thấp, là tình trạng sưng đau ở các khớp do hệ miễn dịch tấn công nhầm các mô của cơ thể. Một nghiên cứu gần đây vào năm 2024 cho thấy, chế độ ăn giàu kali, đặc biệt trong nhóm người ăn chay, có thể giúp giảm viêm và cải thiện cơn đau khớp.

Kali có tác dụng giảm viêm tự nhiên, giúp giảm cảm giác đau và sưng ở khớp. Thêm các loại thực phẩm chứa nhiều kali như rau xanh, khoai tây, cam hoặc bơ vào thực đơn hàng ngày có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho người bị viêm khớp mãn tính.

Rủi ro và lưu ý khi bổ sung kali

Dù kali rất cần thiết, nhưng việc bổ sung quá nhiều, đặc biệt thông qua thực phẩm chức năng, có thể gây hại. Lượng kali dư thừa trong máu (tăng kali máu) có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, yếu cơ, thậm chí suy thận.

Một số tác dụng phụ thường gặp khi dùng bổ sung kali liều cao bao gồm buồn nôn, tiêu chảy, đầy hơi và đau dạ dày. Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, người dùng có thể gặp các triệu chứng như mệt mỏi, lú lẫn, da xám tái hoặc tê ngứa ở tay chân.

Nếu bạn đang sử dụng thuốc điều trị, đặc biệt là thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors) hoặc thuốc lợi tiểu giữ kali, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung thêm. Những loại thuốc này có thể làm thay đổi lượng kali trong máu, gây ra tình trạng mất cân bằng điện giải nguy hiểm.

Kali là một khoáng chất có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, đặc biệt đối với tim, xương, thận và hệ cơ bắp. Chỉ cần duy trì chế độ ăn cân bằng với nhiều rau củ, trái cây tươi, bạn đã có thể hấp thu đủ lượng kali cần thiết mà không cần đến thực phẩm bổ sung. Sử dụng kali đúng cách không chỉ giúp bạn kiểm soát huyết áp, đường huyết và viêm

Nguồn tham khảo: 6 Conditions Potassium Can Help Manage Naturally (Carrie Madormo, RN, MPH) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• 8 lợi ích tuyệt vời của yến mạch đối với sức khỏe mà bạn nên biết!
• 7 loại trà giúp hạ huyết áp tự nhiên: Bạn đã biết?
• 7 nhóm thực phẩm có lợi đối với người bị hen suyễn

Theo nguồn tin nội bộ, Ji Ye-eun đã phải đến bệnh viện sau khi cảm thấy sức khỏe giảm sút trong thời gian làm việc căng thẳng. Sau khi kiểm tra, cô được chẩn đoán mắc bệnh suy giáp – một tình trạng trong đó tuyến giáp hoạt động kém, dẫn đến việc cơ thể không sản xuất đủ hormone cần thiết cho quá trình trao đổi chất. Do đó, Ji Ye-eun buộc phải tạm ngừng mọi hoạt động để tập trung điều trị.

Đại diện công ty quản lý CP Entertainment cho biết: “Ji Ye-eun đã bắt đầu quá trình hồi phục sức khỏe từ tháng 9. Cô ấy hiện đang nghỉ ngơi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Chúng tôi sẽ hỗ trợ hết sức để cô ấy có thể hồi phục hoàn toàn.” Phía công ty cũng mong người hâm mộ thông cảm vì không thể công bố chi tiết tình trạng bệnh do đây là thông tin cá nhân.

Được biết, bệnh tuyến giáp là vấn đề sức khỏe cần được theo dõi cẩn thận, bởi các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi cảm thấy mệt mỏi kéo dài hoặc cơ thể suy nhược. Trường hợp của Ji Ye-eun cũng tương tự – cô được cho là đã đến bệnh viện sau khi liên tục cảm thấy kiệt sức trong giai đoạn quảng bá dày đặc.

Một người thân cận chia sẻ thêm: “Nhờ được nghỉ ngơi và điều trị đúng cách, tình trạng của Ji Ye-eun đã cải thiện đáng kể. Mặc dù chưa thể xác định thời điểm trở lại chính xác, cô ấy dự định sẽ nối lại hoạt động sau khi hoàn toàn bình phục.”

Trước đó, MC Yoo Jae-suk – đồng nghiệp của Ji Ye-eun trong chương trình Running Man – cũng lên tiếng trấn an khán giả. Anh cho biết: “Ye-eun chỉ đang điều trị trong thời gian ngắn. Có nhiều tin đồn nói cô ấy bị kiệt sức, nhưng điều đó không đúng. Kết quả kiểm tra cho thấy cô cần được điều trị và nghỉ ngơi một thời gian.”

Sự vắng mặt tạm thời của Ji Ye-eun chắc chắn sẽ để lại khoảng trống trong các chương trình mà cô tham gia, đặc biệt là Running Man, nơi cô đã tạo được dấu ấn với phong cách hoạt bát và hài hước. Tuy nhiên, người hâm mộ đều bày tỏ mong muốn cô đặt sức khỏe lên hàng đầu và sớm trở lại với tinh thần tốt nhất.

Ji Ye-eun lần đầu gây chú ý khi xuất hiện trong chương trình SNL Korea và nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc trên màn ảnh nhỏ. Ngoài Running Man, cô còn góp mặt trong nhiều chương trình nổi tiếng khác như Office Workers của Coupang Play hay Daehwajang Gianjang, được khán giả yêu mến nhờ sự thông minh, duyên dáng và tính cách vui tươi. Với tài năng và sức hút tự nhiên, Ji Ye-eun được xem là một trong những “ngôi sao giải trí xu hướng” của thế hệ mới.

Trong thời gian này, người hâm mộ hy vọng Ji Ye-eun sẽ có đủ thời gian nghỉ ngơi để hồi phục hoàn toàn. Dù tạm dừng công việc, sức khỏe của cô vẫn là điều quan trọng nhất, và khán giả chắc chắn sẽ chờ đợi ngày cô trở lại với nụ cười rạng rỡ quen thuộc trên màn ảnh.

Bạn có thể quan tâm:

• RIIZE xác nhận trở lại đường đua âm nhạc vào tháng 11
• Im Si-wan bắt tay SM Entertainment, chuẩn bị ra mắt album solo đầu tiên

Ngưng thở khi ngủ là gì?

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ, trong đó hơi thở của bạn bị gián đoạn nhiều lần trong khi ngủ. Cụ thể, bạn có thể ngừng thở trong vài giây đến vài chục giây – và điều này có thể lặp đi lặp lại hàng trăm lần mỗi đêm.

Tình trạng này thường xuất hiện do các nguyên nhân như đường thở bị tắc nghẽn, lưỡi hoặc amidan to, béo phì hoặc các vấn đề y tế như bệnh tim, bệnh phổi. Nếu không được phát hiện và điều trị, ngưng thở khi ngủ có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ huyết áp cao cho đến bệnh tim, trầm cảm và rối loạn tiêu hóa.

Triệu chứng nhận biết ngưng thở khi ngủ

Vì xảy ra khi bạn đang ngủ, nhiều người không hề nhận ra mình mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu đặc trưng mà bạn hoặc người ngủ cùng có thể nhận thấy:

• Ngáy to: Khi đường thở hẹp lại, luồng không khí đi qua cổ họng sẽ khiến mô rung lên và phát ra tiếng ngáy.
• Hơi thở ngừng và bắt đầu đột ngột: Có thể bạn không nhận thấy nhưng người bên cạnh có thể thấy bạn “nín thở” trong vài giây rồi thở lại.
• Thở hổn hển, nghẹn thở hoặc khịt mũi trong giấc ngủ: Đây là cách cơ thể phản ứng khi thiếu oxy.
• Dậy với cảm giác mệt mỏi: Dù ngủ đủ 7–8 tiếng, bạn vẫn có thể cảm thấy uể oải, vì giấc ngủ bị gián đoạn.
• Miệng khô khi thức dậy: Do thở bằng miệng suốt đêm để bù cho việc khó thở bằng mũi.
• Thức dậy nhiều lần để đi tiểu: Còn gọi là tiểu đêm – một dấu hiệu phổ biến khác.
• Khó tập trung: Thiếu ngủ làm giảm khả năng tư duy và làm việc hiệu quả.
• Tâm trạng cáu kỉnh, dễ bực bội: Ngủ không ngon cũng ảnh hưởng đến cảm xúc hàng ngày.
• Lo âu và trầm cảm: Căng thẳng mãn tính do rối loạn giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý.

Phân loại chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ được chia thành hai loại chính, mỗi loại có cơ chế và nguyên nhân khác nhau:

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA)

Đây là loại phổ biến nhất. Tình trạng này xảy ra khi mô mềm ở cổ họng sụp xuống, làm tắc đường thở khi ngủ. Hậu quả là không khí không thể lưu thông, gây ra tiếng ngáy, nghẹt thở và gián đoạn hơi thở.

Nguyên nhân phổ biến:

• Béo phì hoặc cổ dày
• Amidan hoặc lưỡi to
• Rối loạn nội tiết hoặc chuyển hóa
• Hút thuốc
• Tiền sử gia đình có người mắc OSA
• Bệnh tim, thận, tuyến giáp

Ngưng thở khi ngủ trung ương (CSA)

Khác với OSA, CSA xảy ra do não không gửi tín hiệu đúng đến cơ hô hấp, khiến hơi thở trở nên nông, không đều hoặc ngừng lại.

Nguyên nhân có thể bao gồm:

• Suy tim
• Đột quỵ
• Bệnh thận mạn tính
• Tác dụng phụ của thuốc (thuốc ngủ, thuốc giảm đau opioid)
• Sống ở nơi có độ cao lớn

Ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn gây hại cho nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt nếu không được kiểm soát kịp thời.

Các bệnh tim mạch

Khi bạn ngừng thở, lượng oxy trong máu giảm và cơ thể tiết ra hormone căng thẳng – dẫn đến tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành và suy tim. Ngoài ra, chất lượng giấc ngủ kém cũng góp phần làm tăng rủi ro tim mạch.

Mệt mỏi mãn tính

Do bị đánh thức liên tục trong đêm, bạn sẽ không có được giấc ngủ sâu và phục hồi, dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Mệt mỏi mãn tính làm giảm khả năng tập trung, tăng nguy cơ tai nạn giao thông và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

Tiểu đường loại 2

Ngưng thở khi ngủ làm giảm oxy và tăng kháng insulin – hai yếu tố góp phần phát triển bệnh tiểu đường loại 2. Thực tế, hơn một nửa người mắc tiểu đường loại 2 cũng bị OSA.

Bệnh gan

OSA có liên quan đến sự phát triển của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) – một tình trạng tích tụ mỡ trong gan. Nếu không được kiểm soát, NAFLD có thể dẫn đến xơ gan và suy gan.

Các yếu tố nguy cơ gây ngưng thở khi ngủ

Một số yếu tố nhất định có thể làm tăng khả năng mắc ngưng thở khi ngủ, bao gồm:

• Tuổi tác: Tình trạng này phổ biến hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt là sau 60 tuổi.
• Giới tính: Nam giới có nguy cơ cao hơn nhưng phụ nữ sau mãn kinh cũng dễ mắc.
• Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tim, tuyến giáp, tiểu đường, hen suyễn hoặc cao huyết áp có nguy cơ cao hơn.
• Thừa cân, béo phì: Mỡ tích tụ quanh cổ làm hẹp đường thở.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc OSA, nguy cơ của bạn cũng cao hơn.
• Lối sống thiếu lành mạnh: Hút thuốc và uống rượu làm yếu cơ hô hấp và tăng viêm đường thở.
• Mang thai hoặc mãn kinh: Ở phụ nữ, thay đổi nội tiết tố cũng là một yếu tố góp phần.

Lưu ý: Ngay cả khi bạn không có các yếu tố nguy cơ điển hình, bạn vẫn có thể mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Phụ nữ trẻ, người gầy hoặc người có lối sống lành mạnh vẫn có thể bị bỏ sót khi chẩn đoán.

Chẩn đoán và điều trị ngưng thở khi ngủ

Làm thế nào để chẩn đoán?

Nếu bạn nghi ngờ mình mắc chứng ngưng thở khi ngủ, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc khai thác tiền sử bệnh và khám lâm sàng. Sau đó, bạn có thể được chỉ định thực hiện:

• Nghiên cứu giấc ngủ (Polysomnography): Theo dõi nhịp thở, nồng độ oxy, nhịp tim, hoạt động não, chuyển động cơ thể trong suốt một đêm ngủ.
• Thiết bị đo giấc ngủ tại nhà: Dành cho trường hợp nghi ngờ ngưng thở khi ngủ mức độ trung bình đến nặng. Dù tiện lợi nhưng kết quả có thể kém chính xác hơn so với nghiên cứu trong phòng lab.

Các phương pháp điều trị phổ biến

Sau khi được chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị tùy theo mức độ và loại ngưng thở khi ngủ bạn đang gặp phải:

Máy CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)

Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho OSA. CPAP giữ đường thở luôn mở bằng cách cung cấp luồng không khí liên tục thông qua mặt nạ mũi hoặc mặt nạ miệng khi bạn ngủ.

Máy BiPAP và ASV

Dành cho ngưng thở khi ngủ trung ương hoặc phức tạp hơn. BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure) cung cấp áp lực không khí hai chiều, còn ASV (Adaptive Servo-Ventilation) thích ứng theo nhịp thở của người bệnh.

Thiết bị hỗ trợ trong miệng

Đây là dụng cụ đeo ban đêm do nha sĩ thiết kế, có tác dụng đẩy hàm dưới ra trước, giúp đường thở mở rộng. Dễ sử dụng, phù hợp cho trường hợp nhẹ đến trung bình nhưng có thể gây đau hàm hoặc khô miệng.

Thay đổi lối sống

Giảm cân, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu và luyện tập thể thao đều đặn có thể giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt. Ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa cũng hỗ trợ duy trì đường thở thông thoáng.

Phẫu thuật

Nếu các biện pháp không hiệu quả, bác sĩ có thể đề xuất phẫu thuật để loại bỏ mô chặn đường thở (như amidan, vách ngăn lệch), hoặc sử dụng các thiết bị cấy ghép để hỗ trợ hô hấp khi ngủ.

Lời kết

Chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ là rối loạn giấc ngủ đơn thuần mà còn là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Việc phát hiện và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nếu bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, ngáy to hoặc nhận thấy những biểu hiện bất thường trong giấc ngủ – đừng ngần ngại gặp bác sĩ. Một bước kiểm tra nhỏ hôm nay có thể giúp bạn bảo vệ sức khỏe lâu dài về sau.

Bạn có thể quan tâm:

• 8 cách đơn giản giúp tăng cholesterol tốt (HDL) một cách tự nhiên
• Bệnh Meniere là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị
• 13 lợi ích của nấm đối với sức khỏe: Lý do để bạn đưa nấm và thực đơn thường ngày

1. Lơ là việc tập thể dục

Bạn bị đau khuỷu tay hay đau thắt lưng? Đó không phải là lý do để bỏ tập thể dục. Duy trì hoạt động thể chất là rất quan trọng đối với sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mỗi người. Thậm chí trên thực tế tập thể dục có thể làm giảm đau và ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe do lão hóa như tăng cân, bệnh tiểu đường, bệnh tim và suy giảm trí nhớ.

Tiến sĩ Frank Frisch tại Đại học Chapman ở Orange, California, cho biết: “Tập thể dục đưa cơ thể bạn vào trạng thái hưng phấn, mang lại nhiều sinh lực hơn và cảm giác hạnh phúc hơn. Các công việc hàng ngày trở nên ít vất vả hơn và ít phải gắng sức hơn. Nếu bạn đã là một tín đồ cuồng nhiệt của việc vận động, điều đó thật tuyệt vời. Còn nếu không thì ngay bây giờ là thời điểm tuyệt vời để khám phá các lựa chọn của bạn. Tại sao bạn không đến bể bơi, tham gia một lớp học yoga, hay tập luyện đi bộ?”

2. Mắc kẹt trong lối mòn cũ

Hãy loại bỏ những bộ trang phục cũ kỹ không còn phù hợp trong tủ quần áo của bạn. Gretta Monahan, chuyên gia về phong cách và sắc đẹp đồng thời là tác giả của tạp chí Phong cách và Cô gái thành đạt, cho biết: “Phụ nữ già đi một cách duyên dáng không tránh khỏi xu hướng vì tuổi tác của họ. Kết hợp một chiếc quần jean vừa vặn với một đôi giày hoặc phụ kiện có màu hợp thời trang có thể giúp bạn tăng cường năng lượng tức thì.”

Chăm sóc cho vẻ ngoài khiến bạn cảm thấy tự tin nhất và tìm ra hình tượng tuyệt vời nhất của bản thân.

3. Không chú ý đến sức khỏe tim mạch

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC), cứ 4 ca tử vong ở Mỹ thì có 1 ca do bệnh tim. Nói cách khác, việc chăm sóc sức khỏe tim mạch phải là ưu tiên hàng đầu của tất cả mọi người. Nhưng làm thế nào để biết liệu bạn có nguy cơ mắc bệnh tim hay không?

Trước hết bạn cần nhận biết một vài chỉ số cơ bản về sức khỏe tim mạch như huyết áp, lượng cholesterol và lượng đường trong máu, chỉ số khối cơ thể, theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ cho biết. Mặc dù bạn không thể thay đổi tuổi tác và tiền sử gia đình của mình nhưng một số thói quen có thể thay đổi để ngăn ngừa các vấn đề về tim.

4. Bạn không tự chăm sóc bản thân

Có thể rất khó khăn khi bạn phải đối mặt với vô số trở ngại trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt nếu bạn đang nuôi con hoặc chăm sóc cha mẹ già. Nhưng bạn nên dành thời gian để tự chăm sóc bản thân. Nếu bạn liên tục tập trung vào người khác mà không nghỉ ngơi để nạp năng lượng thì sẽ không còn sức lực để làm bất kỳ việc gì hay chăm sóc bất kỳ ai.

Tác giả sách kiêm blogger Rachel Macy Stafford đã chia sẻ một số mẹo tự chăm sóc bản thân mà cô đã áp dụng sau khi sức khỏe có vấn đề. Cô ấy nói rằng có thể đơn giản như giải phóng tâm trí của bạn khỏi gánh nặng cuộc sống, lắng nghe tâm hồn mình: “Tôi cần sự giúp đỡ.” “Tôi đang cảm thấy lo lắng.” hoặc dành cho bản thân một chút thời gian, dù đó là viết nhật ký hay thêm một giờ để ngủ.

5. Không ngủ đủ giấc

Bạn không còn trẻ để có thể thức trắng cả đêm mà vẫn tập trung tinh thần vào sáng hôm sau, và đó cũng không phải là thói quen lành mạnh ở mọi lứa tuổi. Thiếu ngủ mãn tính có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và các vấn đề sức khỏe khác, điều này càng trở nên quan trọng hơn khi bạn già đi.

6. Không cung cấp đủ vitamin B12

Người ở tuổi trung niên không chỉ cần bổ sung nhiều canxi và vitamin D trong chế độ ăn mà cả vitamin B12. Loại vitamin này thường ít được chú ý nhưng thực ra rất quan trọng với sức khỏe, nhất là người có tuổi. Đó là vì khi cơ thể già đi và lượng axit trong dạ dày giảm xuống sẽ làm giảm khả năng tiêu hóa và hấp thu vitamin B12 từ thức ăn.

Vì vậy khi bước vào tuổi trung niên, ngoài việc bổ sung thực phẩm giàu B12 trong chế độ ăn như trứng, thịt, hải sản và sữa, bạn có thể dùng thêm một số loại thực phẩm được tăng cường thêm vitamin này.

7. Thiếu kali

Nói về các chất dinh dưỡng bị bỏ quên, bạn có biết rằng kali đặc biệt quan trọng đối với tuổi trung niên? Đó là bởi vì huyết áp thường tăng khi bạn già đi và kali có thể giúp chống lại vấn đề đó cũng như giảm nguy cơ mắc bệnh tim và thận, theo Viện Linus Pauling tại Đại học Bang Oregon. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn phải ăn nhiều chuối mỗi ngày bởi vì có nhiều loại thực phẩm khác cũng chứa nhiều kali như khoai lang, đậu và sữa chua.

8. Luôn lo lắng về mái tóc của mình

Để tóc dài ngang vai hoặc dài hơn – tại sao không? Barbara Grufferman, tác giả cuốn sách Những điều tuyệt vời nhất sau tuổi 50 chia sẻ: “Nó phụ thuộc vào chiều cao, vóc dáng, lối sống và tình trạng tóc của người phụ nữ.”

Thực tế là tóc của bạn có thể sẽ mỏng đi khi có tuổi và kết cấu cũng có thể trở nên thô hơn. Hãy chọn kiểu cắt và màu sắc đẹp mắt, có thể khác với lúc còn trẻ nhưng không sao cả.

9. Không cập nhật xu hướng làm đẹp

Làn da thay đổi theo thời gian và chế độ làm đẹp của bạn cũng vậy. Sử dụng thường xuyên các món đồ trang điểm có thể gây lão hóa cho da khô. Để có làn da trông tự nhiên hơn, tác giả Grufferman khuyên bạn nên thoa các sản phẩm bằng cách “chạm nhẹ” lên da.

Và khi bước vào độ tuổi trung niên, hãy cân nhắc sử dụng các loại kem và huyết thanh có chứa axit hyaluronic. Các chuyên gia chăm sóc da cho biết thành phần dưỡng ẩm này sẽ giữ cho làn da của bạn luôn ẩm mịn và tươi mát.

10. Không chăm sóc răng miệng

Đánh răng thường xuyên, dùng chỉ nha khoa và kiểm tra răng miệng không chỉ giúp bạn giữ được nụ cười đẹp. Vệ sinh răng miệng kém có mối liên hệ chặt chẽ với tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ – các vấn đề thường gặp hơn khi cơ thể già đi. Không rõ lý do tại sao, nhưng một giả thuyết cho rằng vi khuẩn xâm nhập vào nướu răng gây viêm và tổn thương mạch máu, ảnh hưởng tới tim. Vì vậy hãy chăm sóc răng miệng thường xuyên và đi khám răng định kỳ.

11. Mặc áo ngực không phù hợp

Mô vú thay đổi khi cơ thể già đi do quá trình mang thai, thay đổi cân nặng và trọng lực tác động qua thời gian dài, theo Mayo Clinic.

Tác giả Grufferman nói: “Nhiều phụ nữ vẫn tiếp tục mặc cùng một kích cỡ và nhãn hiệu mà họ đã từng mặc mà không tính đến việc cơ thể thay đổi khi chúng ta già đi. Tuy nhiên đồ lót phù hợp có thể giúp nâng cao và làm thon gọn cơ thể của bạn, vì vậy hãy xem xét lại đồ lót của bạn và đầu tư một số đồ mới.”

12. Đời sống tình dục nhàm chán

Sự suy giảm tự nhiên của estrogen bắt đầu từ giai đoạn tiền mãn kinh có thể dẫn đến những thay đổi khiến việc quan hệ trở nên đau đớn, nhưng bạn không cần phải chịu đựng điều đó. Bác sĩ Mary Jane Minkin tại Trường Y Yale cho biết: “Khô âm đạo hoàn toàn có thể điều trị được. Bạn nên tự tin và tự do chọn cách ăn mặc và gợi cảm như bạn muốn, cũng như khám phá nhu cầu tình dục của bạn.”

Tác giả Grufferman nói: “Phụ nữ trên 50 tuổi có thể có quan hệ tình dục tốt nhất trong đời. Đối với nhiều phụ nữ, đây là lần đầu tiên họ quan hệ để vui vẻ và tận hưởng chứ không phải vì kết quả (con cái).”

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Chăm sóc sức khỏe phụ nữ tuổi 40 với 5 bí quyết giúp khỏe mạnh, tươi trẻ
• Chế độ dinh dưỡng tốt cho sức khỏe phụ nữ tuổi 40

Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để không bỏ lỡ những thông tin có ích về sức khỏe nhé!