Tăng huyết áp tĩnh mạch khác gì so với tăng huyết áp động mạch

Tăng huyết áp tĩnh mạch khác với tăng áp động mạch, thường được gọi là huyết áp cao. Nếu không được chỉ định cụ thể, thuật ngữ “tăng huyết áp” thường dùng để chỉ tình trạng huyết áp cao trong động mạch của bạn. Bạn có thể bị một trong hai loại nhưng một số người bị cả tăng huyết áp tĩnh mạch và động mạch.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Thông thường, máu có oxy chảy từ tim đến các bộ phận còn lại của cơ thể qua động mạch. Sau đó, tĩnh mạch của bạn đưa máu trở lại tim để lấy thêm oxy.

Tăng huyết áp tĩnh mạch ở chân xảy ra khi có thứ gì đó làm lưu lượng máu trong tĩnh mạch khi trở về tim bị chậm lại. Khi có nhiều máu dồn về chân, huyết áp bên trong tĩnh mạch sẽ tăng lên.

Thông thường, điều này xảy ra vì các van trong tĩnh mạch ở chân của bạn không hoạt động tốt như bình thường. Các van này thường ngăn máu chảy ngược trở lại nhưng nếu chúng không hoạt động bình thường, máu trong tĩnh mạch chân của bạn sẽ bị ứ đọng ở chân do trọng lực và không chảy ngược về tim.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tăng áp tĩnh mạch, chẳng hạn như:

• Có nhiều mô mỡ
• Làm công việc đòi hỏi phải đứng nhiều
• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tĩnh mạch mạn tính
• Có tiền sử cục máu đông trong tĩnh mạch ở chân
• Tuổi tác ngày càng cao
• Không tập thể dục nhiều
• Mang thai
• Chấn thương ở chân
• Hút thuốc

Suy tĩnh mạch có gây tăng huyết áp tĩnh mạch không?

“Suy tĩnh mạch mạn tính” (CVI) là thuật ngữ đôi khi được dùng để mô tả tình trạng tĩnh mạch không đưa máu về tim một cách bình thường. Tăng huyết áp tĩnh mạch có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương các van trong tĩnh mạch của bạn. Nếu bạn bị một trong hai loại, bạn có thể bị cả suy tĩnh mạch lẫn tăng áp tĩnh mạch.

Triệu chứng

Các triệu chứng tăng huyết áp tĩnh mạch xuất hiện dần dần. Lúc đầu, tăng huyết áp tĩnh mạch có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Theo thời gian, bạn có thể bắt đầu nhận thấy những điều sau:

• Tĩnh mạch mạng nhện: Có thể dễ dàng nhận thấy mạch máu giãn nở
• Tĩnh mạch lưới: Tương tự tĩnh mạch mạng nhện nhưng lớn hơn một chút
• Giãn tĩnh mạch: Các tĩnh mạch lớn hơn, nhô ra khỏi da, gây khó chịu

Nếu tình trạng tăng huyết áp tĩnh mạch trở nên trầm trọng hơn, bạn có thể nhận thấy các triệu chứng bổ sung như:

• Xuất hiện các thay đổi trên da như da sẫm màu hoặc ngứa (viêm da ứ trệ)
• Sưng ở chân và bàn chân
• Cảm giác đầy, nặng hoặc đau ở chân

Ở một số người, các triệu chứng này sẽ trở nên trầm trọng hơn theo thời gian. Ví dụ, tình trạng sưng ở chân có thể chuyển từ nhẹ sang nặng và một số vùng da có thể cứng lại. Bạn cũng có thể bị loét tĩnh mạch, các vết loét có hình dạng bất thường và khó lành.

Cách chẩn đoán và thời điểm cần gặp bác sĩ

Nếu bạn nghi ngờ mình bị tăng huyết áp tĩnh mạch, hãy liên hệ với bác sĩ chăm sóc sức khỏe. Họ có thể chẩn đoán tăng huyết áp tĩnh mạch và loại trừ các tình trạng khác gây ra các triệu chứng tương tự, chẳng hạn như bệnh động mạch ngoại biên hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT).

Khi bạn đến gặp bác sĩ để kiểm tra nguy cơ tăng huyết áp tĩnh mạch, họ có thể thực hiện các bước sau:

• Tiền sử bệnh án và khám sức khỏe: Bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe và tìm hiểu tiền sử bệnh án kỹ lưỡng, kiểm tra cẩn thận chân và bàn chân của bạn đồng thời kiểm tra mạch đập ở bàn chân.
• Siêu âm Duplex: Xét nghiệm không xâm lấn, không đau này sử dụng sóng âm để xác định tình trạng này có phải do suy tĩnh mạch mãn tính gây ra hay không.
• Đo thể tích khí: Xét nghiệm này có thể được sử dụng nếu kết quả siêu âm không rõ ràng. Cụ thể, bạn sẽ ngồi trong một chiếc hộp trong suốt, kín khí trong khi một ống quanh chân bạn thu thập thông tin về áp lực tĩnh mạch.

Điều trị và quản lý

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Đối với những người mắc bệnh nhẹ, các liệu pháp bảo tồn thường là tốt nhất và có thể bao gồm:

• Vớ nén: Những loại quần áo này bó chặt chân và các tĩnh mạch bên trong để tăng lượng máu trong tĩnh mạch trở về tim. Nén chân làm giảm huyết áp trong tĩnh mạch và cải thiện các triệu chứng.
• Nâng cao chân: Nâng cao chân giúp cải thiện lưu lượng máu đến tim. Hãy thử nâng cao chân lên cao hơn tim trong ít nhất 20 đến 30 phút hai lần mỗi ngày. Bác sĩ cũng có thể đề xuất các bài tập chân đặc biệt giúp tăng lưu lượng máu từ tĩnh mạch chân đến tim.
• Sử dụng chiết xuất hạt dẻ ngựa (Aesculus hippocastanum): Đây là một loại thực phẩm bổ sung không kê đơn có thể làm giảm các triệu chứng. Tuy nhiên, nó chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng như một số loại thuốc theo toa, vì vậy, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng.

Điều trị y tế

Nếu các biện pháp tại nhà không đủ hiệu quả hoặc các triệu chứng đang ở mức nghiêm trọng, bạn có thể cần dùng thuốc hoặc thực hiện các thủ thuật y tế để kiểm soát các triệu chứng, chẳng hạn như:

• Thuốc: Một số loại thuốc như Daflon (flavonoid tinh khiết dạng vi hạt hoặc MPFF) hoặc Trental (pentoxifylline) có thể giúp giảm các triệu chứng như đau nhức cơ và nặng cơ.
• Các thủ thuật ít xâm lấn: Để điều trị tăng huyết áp tĩnh mạch, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể đề nghị liệu pháp xơ cứng, đốt sóng cao tần và đốt laser nội tĩnh mạch.
• Phẫu thuật: Một số người cần phẫu thuật tĩnh mạch và/hoặc có thể cần đặt stent để mở tĩnh mạch bị tắc.

Các biến chứng tiềm ẩn

Loét chân do tăng huyết áp tĩnh mạch đôi khi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

• Nhiễm trùng: Loét chân có thể dẫn đến các bệnh nhiễm trùng như viêm mô tế bào (nhiễm trùng mô mềm), viêm tủy xương (nhiễm trùng xương) hoặc nhiễm trùng máu (nhiễm trùng huyết), có thể đe dọa tính mạng.
• Cắt cụt: Vùng bị loét có thể nhận được rất ít máu đến mức mô bắt đầu chết, được gọi là hoại thư. Nếu điều đó xảy ra, cuối cùng, bạn có thể cần phải cắt cụt một phần bàn chân hoặc chân. Tuy nhiên, điều này không xảy ra với hầu hết những người bị tăng huyết áp tĩnh mạch.

Rủi ro cắt cụt

Nguy cơ cắt cụt chi thường cao nhất ở những người mắc các bệnh lý khác có thể gây tổn thương các chi dưới, như bệnh tiểu đường và/hoặc bệnh động mạch ngoại biên.

Mẹo phòng ngừa

Nếu bạn đang mắc tăng huyết áp tĩnh mạch và bệnh tĩnh mạch mãn tính, các bước sau đây có thể giúp bạn ngăn ngừa bệnh trở nên trầm trọng hơn:

• Tránh các hoạt động đòi hỏi phải đứng hoặc ngồi trong thời gian dài. (Nếu những hoạt động này là không thể tránh khỏi, hãy nghỉ ngơi định kỳ).
• Tập thể dục thường xuyên.
• Nếu bạn hút thuốc, hãy tìm cách để cai thuốc.
• Thực hiện các biện pháp để kiểm soát cân nặng của bạn.
• Sử dụng vớ nén theo chỉ định và nâng cao chân thường xuyên.
• Làm việc với bác sĩ để kiểm soát tối các tình trạng bệnh lý khác, như bệnh tiểu đường.

Việc chăm sóc, phòng ngừa cho bàn chân và cẳng chân cũng rất cần thiết để giảm nguy cơ biến chứng.

• Kiểm tra bàn chân và chân hàng ngày để xem có bất kỳ dấu hiệu loét hoặc nhiễm trùng nào không.
• Nếu bạn bị loét, hãy giữ chúng sạch sẽ và băng bó.
• Dưỡng ẩm cho chân và bàn chân thường xuyên.
• Chỉ sử dụng chất tẩy rửa nhẹ nhàng cho chân và bàn chân, tránh chà xát mạnh.
• Mặc quần áo và giày dép thoải mái, không quá chật.

Tóm tắt

Tăng huyết áp tĩnh mạch là một tình trạng bệnh lý phổ biến, trong đó, huyết áp trong tĩnh mạch chân và bàn chân của bạn cao hơn mức bình thường. Nó có thể gây ra những thay đổi rõ rệt cho tĩnh mạch của bạn và dẫn đến các triệu chứng như nặng nề và sưng ở chân. Nâng cao chân thường xuyên, tập các bài tập cụ thể và dùng vớ nén là chìa khóa để kiểm soát tình trạng này. Tuy nhiên, một số người cũng có thể cần dùng thuốc hoặc thực hiện các thủ thuật đặc biệt.

Nếu nghiêm trọng hơn, tăng huyết áp tĩnh mạch có thể khiến bạn có nguy cơ bị loét chân và nhiễm trùng. Kiểm tra chân và bàn chân hàng ngày để xem có loét hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng như nóng hoặc đỏ hay không. Việc được chăm sóc y tế kịp thời là chìa khóa giúp ngăn ngừa biến chứng.

Nguồn dịch: What Is Venous Hypertension? Causes, Symptoms, and Treatment (Ruth Jessen Hickman) – Verywell Health

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

• 10 loại thực phẩm cần tránh khi bạn bị viêm dạ dày
• 7 thực phẩm giúp tăng cường trao đổi chất mà bạn nên bổ sung vào chế độ ăn uống thường ngày
• 10 loại thực phẩm gây ợ nóng mà bạn nên lưu ý
• Hội chứng sợ âm thanh lớn (Ligyrophobia) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục
• Những sai lầm nguy hiểm thường gặp trong điều trị cao huyết áp
• Chấn thương liên thế hệ (Intergenerational Trauma) là gì và tại sao nó quan trọng?
• “Ăn để hạnh phúc”: 10 thực phẩm tăng dopamine, giúp bạn vui vẻ mỗi ngày