Nguyên nhân gây cường giáp

Có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến cường giáp nhưng phổ biến nhất là bệnh Graves – một rối loạn tự miễn. Trong bệnh Graves, hệ miễn dịch tấn công nhầm vào tuyến giáp, khiến tuyến này hoạt động quá mức và tiết ra quá nhiều hormone. Bệnh có thể xảy ra ở cả nam và nữ nhưng thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn, đặc biệt là trong độ tuổi từ 40 đến 60. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp tám lần so với nam giới.

Bệnh Graves cũng có yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình bạn có người từng được chẩn đoán mắc bệnh tuyến giáp, bạn nên thông báo cho bác sĩ để được kiểm tra và tầm soát sớm.

Bên cạnh đó, một số nguyên nhân khác cũng có thể gây ra cường giáp, bao gồm:

• Tiêu thụ quá nhiều iốt (qua thực phẩm hoặc thuốc)
• Dùng các chế phẩm bổ sung chứa tetraiodothyronine
• Viêm tuyến giáp, có thể do nhiễm virus hoặc rối loạn miễn dịch
• U buồng trứng hoặc tinh hoàn
• Khối u lành tính ở tuyến yên hoặc tuyến giáp
• Ai có nguy cơ cao bị cường giáp?

Một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc cường giáp bao gồm:

• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp
• Tiêu thụ quá nhiều iốt trong khẩu phần ăn hoặc thuốc
• Đã từng xạ trị vùng đầu, cổ hoặc ngực
• Trên 60 tuổi
• Phụ nữ mới sinh con
• Mắc bệnh tự miễn khác như tiểu đường tuýp 1 hoặc lupus

Tiến sĩ Maria Papaleontiou thuộc Đại học Michigan Health khẳng định: “Điều đáng mừng là nếu được chẩn đoán kịp thời, bệnh tuyến giáp hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả và người bệnh vẫn duy trì được lối sống khỏe mạnh, không bị hạn chế đáng kể.”

Dấu hiệu nhận biết bệnh cường giáp

Cường giáp ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể và các triệu chứng thường gặp gồm:

• Sụt cân nhanh dù ăn uống bình thường
• Hồi hộp, lo lắng, khó ngủ
• Nhịp tim nhanh hoặc không đều
• Run tay, đổ mồ hôi nhiều, không chịu được nóng
• Đi tiêu thường xuyên hoặc tiêu chảy
• Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt
• Mắt lồi, đỏ hoặc nhìn đôi
• Cổ sưng (do tuyến giáp phì đại)

Tuy nhiên, không phải ai cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng. Một số người chỉ có biểu hiện mờ nhạt hoặc chỉ gặp một vài triệu chứng chính, chẳng hạn như tim đập nhanh, điều không nên xem nhẹ vì có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ.

Điều đáng chú ý là cường giáp không phải lúc nào cũng dễ nhận ra. Bạn có thể không bị sụt cân hay hồi hộp, nhưng vẫn mắc bệnh. Theo bác sĩ Alejandra Borensztein từ Penn Medicine, đôi khi người bệnh chỉ phát hiện ra một khối u nhỏ ở cổ trong lúc soi gương, hoặc bác sĩ vô tình phát hiện ra khi khám tổng quát.

Nhiều nốt tuyến giáp được phát hiện tình cờ trong các lần chụp X-quang, CT hoặc MRI vì lý do khác. Chính vì thế, việc khám sức khỏe định kỳ hàng năm là điều quan trọng, ngay cả khi bạn cảm thấy khỏe mạnh.

Cường giáp và suy giáp: Khác nhau như thế nào?

Hai tình trạng này đều liên quan đến hoạt động của tuyến giáp, nhưng bản chất lại trái ngược nhau:

• Cường giáp: Tuyến giáp hoạt động quá mức → tăng trao đổi chất → sụt cân, lo lắng, tim đập nhanh.
• Suy giáp: Tuyến giáp hoạt động kém → giảm trao đổi chất → mệt mỏi, tăng cân, không chịu được lạnh.

Một biến chứng nghiêm trọng của suy giáp là phù niêm, có thể dẫn đến lú lẫn, suy tim, thiếu máu và hôn mê. Nguyên nhân gây suy giáp bao gồm phẫu thuật tuyến giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto (một bệnh tự miễn có tính di truyền) và thiếu iốt trong khẩu phần ăn.

Ở chiều ngược lại, cơn bão giáp (thyroid storm) là biến chứng nguy hiểm nhất của cường giáp. Đây là tình trạng bệnh diễn tiến đột ngột, dẫn đến sốt cao, nhịp tim nhanh, mê sảng và cần cấp cứu ngay lập tức.

Cách chẩn đoán bệnh cường giáp

Phát hiện sớm bệnh cường giáp đóng vai trò rất quan trọng. Bác sĩ có thể bắt đầu bằng việc hỏi về triệu chứng, tiền sử bệnh và tiến hành khám lâm sàng – bao gồm đo nhịp tim, huyết áp và kiểm tra cổ.

Các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán gồm có:

• TSH (hormone kích thích tuyến giáp): Nếu chỉ số này thấp, có thể là dấu hiệu cường giáp.
• T3 và T4 (hormone tuyến giáp): Chỉ số cao cho thấy tuyến giáp đang hoạt động quá mức.
• Siêu âm tuyến giáp: Kiểm tra hình dạng và kích thước tuyến giáp.
• Xét nghiệm iốt phóng xạ: Đánh giá mức độ hấp thu iốt của tuyến giáp.

Nếu phát hiện khối u hoặc nốt nghi ngờ, bác sĩ có thể yêu cầu chụp CT hoặc MRI để đánh giá chi tiết hơn.

Phương pháp điều trị bệnh cường giáp

Tùy vào mức độ bệnh, nguyên nhân và thể trạng của người bệnh, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị sau:

Thuốc kháng giáp

Các loại thuốc như methimazole hoặc propylthiouracil giúp ức chế sản xuất hormone tuyến giáp. Thuốc có thể giúp cải thiện triệu chứng trong vòng vài tuần, nhưng người bệnh thường cần duy trì điều trị lâu dài để ngăn ngừa tái phát.

Iốt phóng xạ

Đây là phương pháp phổ biến và đã được sử dụng hiệu quả từ nhiều thập kỷ qua. Iốt phóng xạ được uống vào cơ thể, sẽ phá hủy các tế bào tuyến giáp hoạt động quá mức. Khoảng 70% bệnh nhân điều trị bằng phương pháp này đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, điều trị có thể gây suy giáp, yêu cầu người bệnh phải dùng hormone thay thế suốt đời.

Thuốc chẹn beta

Tuy không điều trị nguyên nhân cường giáp nhưng nhóm thuốc này giúp giảm nhanh các triệu chứng như tim đập nhanh, run tay, hồi hộp. Một số tác dụng phụ có thể gặp là chóng mặt, đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa.

Phẫu thuật

Trong những trường hợp đặc biệt – chẳng hạn như tuyến giáp quá lớn, có khối u nghi ngờ, hay người bệnh không đáp ứng với thuốc – bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp.

Cần phẫu thuật khi bị cường giáp không?

Trong hầu hết các trường hợp, cường giáp có thể được điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ít xâm lấn, chẳng hạn như dùng thuốc. Phẫu thuật thường không phải là lựa chọn đầu tiên mà bác sĩ khuyến nghị. Tuy nhiên, nếu bạn không đáp ứng với thuốc kháng giáp hoặc thuốc chẹn beta, hoặc gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi sử dụng thuốc, thì phẫu thuật tuyến giáp có thể được cân nhắc.

Theo WebMD, phương pháp phẫu thuật phổ biến là cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp. Đây là một thủ thuật lớn và đi kèm với nhiều rủi ro. Ví dụ, trong quá trình phẫu thuật, tuyến cận giáp – những tuyến nhỏ nằm gần tuyến giáp và chịu trách nhiệm điều hòa lượng canxi trong máu – có thể bị ảnh hưởng hoặc vô tình cắt bỏ. Nếu điều đó xảy ra, bạn có thể phải bổ sung canxi suốt đời. Ngoài ra, dây thanh quản cũng có thể bị tổn thương, ảnh hưởng đến giọng nói.

Sau khi cắt bỏ tuyến giáp, bạn sẽ cần dùng hormone tuyến giáp thay thế suốt đời để duy trì chức năng trao đổi chất và các hoạt động bình thường của cơ thể. Vì vậy, nếu bác sĩ đề nghị phẫu thuật, bạn nên cân nhắc kỹ lưỡng, thậm chí tham khảo ý kiến của một bác sĩ khác, đồng thời thử các phương pháp điều trị ít xâm lấn trước nếu có thể.

Chế độ ăn uống khi bị cường giáp

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và kiểm soát triệu chứng cường giáp. Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ, người mắc cường giáp nên hạn chế tiêu thụ iốt vì iốt kích thích tuyến giáp sản xuất thêm hormone.

Những thực phẩm giàu iốt nên tránh gồm có:

• Hải sản
• Sữa và các sản phẩm từ sữa
• Lòng đỏ trứng
• Các loại thịt đỏ và gia cầm với số lượng lớn
• Ngũ cốc tăng cường iốt
• Muối i-ốt

Ngoài ra, một số thực phẩm chức năng và thảo dược cũng chứa iốt, vì vậy bạn nên kiểm tra nhãn kỹ lưỡng trước khi sử dụng.

Ngược lại, có nhiều loại thực phẩm có thể hỗ trợ làm giảm hoạt động tuyến giáp. Các loại rau họ cải như súp lơ, cải xoăn, cải bắp và đặc biệt là bông cải xanh là lựa chọn lý tưởng. Theo Endocrine Web, bông cải xanh chứa goitrogen – hợp chất có khả năng ức chế sự sản xuất hormone tuyến giáp.

Bên cạnh đó, trái cây giàu chất chống oxy hóa như dâu tây, việt quất, mâm xôi đen cũng giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.

Cường giáp lâu dài có thể khiến xương trở nên yếu và dễ gãy, vì vậy, việc bổ sung canxi và vitamin D là điều cần thiết. Hãy thêm một chút sữa vào cà phê buổi sáng, ăn một miếng phô mai trong bữa ăn nhẹ hoặc bổ sung cá hồi – nguồn thực phẩm giàu vitamin D – để giúp duy trì mật độ xương ổn định.

Tập thể dục hỗ trợ điều trị cường giáp

Tập thể dục đều đặn không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn hỗ trợ kiểm soát loãng xương và giấc ngủ – những vấn đề thường gặp ở người bị cường giáp. Tuy nhiên, vì hormone tuyến giáp cao có thể khiến nhịp tim tăng nhanh, bạn cần theo dõi sát sao khi bắt đầu tập luyện.

Nếu bạn không quen vận động, hãy bắt đầu với các bài tập nhẹ như:

• Đi bộ
• Đạp xe chậm
• Yoga
• Dùng máy tập elip

Theo Verywell Health, các bài tập nhẹ nhàng sẽ giúp cơ thể vận động mà không gây áp lực quá lớn lên tim và hệ thần kinh.

Một số mẹo giúp duy trì thói quen luyện tập:

• Nghe nhạc hoặc podcast yêu thích khi tập
• Tập cùng bạn bè hoặc người thân để tạo động lực
• Lên lịch tập cố định trong ngày
• Biến hoạt động thể chất thành thói quen gia đình

Trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ tập luyện nào, đặc biệt nếu bạn ít vận động trước đó, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe tim mạch và tuyến giáp.

Quản lý bệnh cường giáp lâu dài

Cường giáp thường diễn tiến chậm nhưng nếu không kiểm soát tốt có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, bao gồm cả suy giáp thậm chí là tử vong, trong trường hợp nghiêm trọng. Vì vậy, sau khi được chẩn đoán, bạn sẽ cần kiểm tra định kỳ nồng độ hormone tuyến giáp bằng xét nghiệm máu. Điều này giúp đánh giá xem phương pháp điều trị hiện tại có hiệu quả hay không.

Hãy ghi chú lại các triệu chứng mới xuất hiện, hoặc bất kỳ thay đổi nào về sức khỏe, đặc biệt nếu bạn thấy khác biệt so với những lần trước. Việc giữ nhật ký triệu chứng, duy trì lối sống lành mạnh, quản lý căng thẳng và ăn uống khoa học sẽ giúp bạn kiểm soát bệnh tốt hơn.

Kết luận

Cường giáp là một rối loạn nội tiết phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và các lựa chọn điều trị sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân. Trong đa số trường hợp, phẫu thuật không phải lựa chọn đầu tiên và những thay đổi trong lối sống như chế độ ăn, vận động, theo dõi sức khỏe định kỳ,…đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hồi phục.

Nếu bạn nghi ngờ mình có vấn đề về tuyến giáp – dù chỉ là một dấu hiệu nhỏ – hãy đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để được tư vấn và kiểm tra. Sức khỏe luôn bắt đầu từ sự chủ động.

Nguồn tham khảo: Hyperthyroidism Explained: Causes, Symptoms, And Treatments – Health Digest

Bạn có thể quan tâm:

• 8 loại thực phẩm cần hạn chế ăn nếu bạn bị suy giáp
• 11 dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tuyến giáp mà bạn cần lưu ý
• 7 loại thực phẩm giúp tuyến giáp khỏe mạnh hơn mỗi ngày
• Cách giảm đau cơ sau khi tập luyện: 10 mẹo hiệu quả giúp bạn phục hồi nhanh hơn
• Rối loạn trầm cảm kéo dài (Dysthymia) là gì? Triệu chứng và cách phân biệt với trầm cảm thông thường
• 6 loại thực phẩm giúp làm dịu triệu chứng hội chứng ruột kích thích (IBS) một cách tự nhiên
• Khô mắt sau khi thức dậy: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

Lòng bàn tay son là gì?

Lòng bàn tay son hay ban đỏ lòng bàn tay là hiện tượng da ở lòng bàn tay trở nên đỏ bất thường, chủ yếu ở khu vực mô gần gốc các ngón tay và mép hai bên. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai tay và thường không kèm theo đau đớn hay bong tróc da. Tuy không phổ biến nhưng khi xuất hiện, lòng bàn tay son có thể là dấu hiệu cảnh báo một tình trạng sức khỏe nào đó đang diễn ra trong cơ thể.

Triệu chứng đặc trưng

• Lòng bàn tay chuyển sang màu đỏ tươi hoặc đỏ hồng, đặc biệt là ở phần gò thịt dưới ngón tay và mép ngoài lòng bàn tay.
• Thường không đau, không ngứa và không gây khó chịu.
• Có thể kèm theo cảm giác ấm hoặc nóng nhẹ ở vùng da bị đỏ.
• Một số trường hợp có thể bị đỏ cả lòng bàn chân.

Lòng bàn tay son thường là một biểu hiện chứ không phải là bệnh lý độc lập, vì vậy cần chú ý đến các triệu chứng đi kèm khác nếu có.

Nguyên nhân gây ra lòng bàn tay son

Vì sao lòng bàn tay bị đỏ?

Lòng bàn tay son xảy ra khi các mao mạch nhỏ dưới da giãn nở, làm tăng lưu lượng máu đến bề mặt da. Hiện tượng này có thể phân thành hai loại chính:

• Ban đỏ nguyên phát: Xảy ra một cách tự nhiên, không do bệnh lý hay tác nhân bên ngoài gây ra.
• Ban đỏ thứ phát: Là triệu chứng đi kèm của các bệnh lý nền như bệnh gan, rối loạn hormone hay bệnh tự miễn.

Lòng bàn tay son nguyên phát

Ban đỏ vô căn

Đây là tình trạng xuất hiện tự phát mà không rõ nguyên nhân cụ thể. Các chuyên gia chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây nên, và vì không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, nên tình trạng này ít được nghiên cứu sâu.

Ban đỏ do di truyền (bệnh Lane)

Ban đỏ lòng bàn tay di truyền thường xuất hiện ngay từ khi sinh ra hoặc trong thời thơ ấu. Tuy nhiên, có những trường hợp chỉ xuất hiện ở tuổi trưởng thành. Bệnh có thể di truyền qua nhiều thế hệ hoặc chỉ xuất hiện gián đoạn. Vì tình trạng này không gây tổn hại sức khỏe nên nhiều trường hợp không được phát hiện.

Ban đỏ trong thai kỳ

Trong thời gian mang thai, sự gia tăng nội tiết tố estrogen và lưu lượng máu có thể khiến lòng bàn tay đỏ lên. Tình trạng này thường xảy ra ở khoảng 66% phụ nữ có làn da sáng và 33% phụ nữ có làn da sẫm màu. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường và sẽ tự biến mất sau khi sinh con. Tuy nhiên, đôi khi nó cũng có thể liên quan đến các rối loạn miễn dịch khởi phát do mang thai.

Lòng bàn tay son thứ phát

Tình trạng này là dấu hiệu cảnh báo về các bệnh lý nền trong cơ thể, đặc biệt là các vấn đề về gan, nội tiết, miễn dịch hay da liễu.

Bệnh gan

Một trong những nguyên nhân phổ biến gây lòng bàn tay son là xơ gan. Khi gan bị tổn thương lâu dài, các mô xơ sẹo thay thế mô gan khỏe mạnh, khiến gan hoạt động kém hiệu quả. Lúc này, nồng độ estrogen trong máu tăng cao, gây giãn mao mạch và làm đỏ lòng bàn tay.

Các bệnh gan khác cũng có thể gây ra triệu chứng này, bao gồm:

• Bệnh Wilson: Gây tích tụ đồng trong cơ thể.
• Bệnh nhiễm sắc tố sắt (bệnh thừa sắt, bệnh Hemochromatosis): Khi cơ thể hấp thụ quá nhiều sắt.

Rối loạn tự miễn

Các bệnh tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công các mô lành của cơ thể, gây viêm mạch và biến đổi lưu thông máu. Nếu ảnh hưởng đến gan hoặc da, nó có thể gây đỏ lòng bàn tay. Một số bệnh tự miễn liên quan đến lòng bàn tay son gồm:

• Viêm gan tự miễn
• Thiếu máu tan máu tự miễn (phá hủy hồng cầu)
• Viêm da cơ ở trẻ em (JDM)
• Hiện tượng Raynaud
• Viêm khớp dạng thấp
• Sarcoidosis
• Xơ cứng bì
• Lupus ban đỏ hệ thống (SLE)
• Bệnh mô liên kết chưa phân loại (UCTD)

Ngoài đỏ lòng bàn tay, bạn còn có thể gặp các triệu chứng khác như mệt mỏi, đau khớp, phát ban, hay thay đổi màu da.

Bệnh da liễu

Một số bệnh về da cũng có thể khiến lòng bàn tay bị đỏ:

• Chàm (eczema): Gây khô, ngứa, viêm da.
• Vảy nến: Gây mảng đỏ và bong vảy bạc.
• Viêm da tiếp xúc: Do tiếp xúc với chất kích ứng như xà phòng, nước rửa tay chứa cồn.
• Erytromelalgia: Hiếm gặp, gây nóng, đỏ và đau rát do rối loạn chức năng mạch máu.

Rối loạn nội tiết và chuyển hóa

Một số rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu, từ đó làm đỏ lòng bàn tay:

• Cường giáp: Tuyến giáp hoạt động quá mức, làm tăng tốc độ trao đổi chất và lưu lượng máu.
• Bệnh tiểu đường: Khi đường huyết cao kéo dài, các mạch máu bị tổn thương, gây rối loạn tuần hoàn và các thay đổi trên da.

Nhiễm trùng

Một số loại nhiễm trùng, đặc biệt là vi khuẩn hoặc virus, có thể gây viêm hệ thống và giãn mạch:

• Bệnh Brucella: Lây qua sữa chưa tiệt trùng.
• Giang mai bẩm sinh: Lây từ mẹ sang con.
• Viêm gan B, C hoặc D
• Bệnh tủy do vi-rút lymphotropic T-1 ở người (HTLV-1): Virus ảnh hưởng đến tủy sống.
• Trichinellosis: Nhiễm ký sinh trùng từ thịt sống.
• Bệnh Kawasaki: Thường xảy ra ở trẻ nhỏ, gây sưng mạch máu.

Yếu tố môi trường và thuốc

Một số yếu tố trong lối sống có thể gây lòng bàn tay son, bao gồm:

• Hút thuốc
• Uống rượu nhiều
• Ngộ độc kim loại nặng (như thủy ngân)

Ngoài ra, một số loại thuốc có thể gây giãn mạch hoặc ảnh hưởng đến gan:

• Thuốc điều trị tim (amiodarone)
• Thuốc chống co giật (topiramate)
• Thuốc chẹn beta (metoprolol, propranolol)
• Thuốc giãn phế quản (albuterol)
• Thuốc hạ cholesterol (atorvastatin, rosuvastatin…)

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện tình trạng lòng bàn tay đỏ kéo dài không rõ nguyên nhân kèm theo các triệu chứng như:

• Mệt mỏi không rõ lý do
• Dễ bầm tím, chảy máu
• Sốt
• Đau đầu, trí nhớ suy giảm
• Đau khớp
• Huyết áp cao
• Vàng da hoặc mắt
• Sưng ở bụng, chân hoặc tay
• Ngứa kéo dài
• Đỏ chỉ ở một bên tay

Bác sĩ sẽ làm gì?

Bác sĩ có thể:

• Khám lâm sàng, hỏi về lịch sử dùng thuốc
• Chỉ định làm xét nghiệm máu, nước tiểu
• Siêu âm gan hoặc xét nghiệm hình ảnh khác
• Sinh thiết da (nếu nghi ngờ bệnh da liễu)
• Sử dụng thiết bị phóng đại da (soi da)

Nếu cần, bạn sẽ được giới thiệu đến các chuyên khoa như:

• Chuyên khoa gan mật
• Chuyên khoa miễn dịch – thấp khớp
• Chuyên khoa nội tiết
• Chuyên khoa da liễu

Phương pháp điều trị

Cách điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây đỏ lòng bàn tay:

• Nếu do bệnh gan, cần điều trị bệnh lý nền.
• Nếu là do mang thai, tình trạng sẽ tự biến mất sau sinh.
• Nếu do viêm hoặc rối loạn miễn dịch, có thể cần dùng thuốc kháng viêm, corticosteroid hoặc điều trị chuyên biệt.
• Trong một số trường hợp, tiêm Botox (onabotulinumtoxinA) có thể làm giảm đỏ và tăng độ chịu đựng với nhiệt độ.

Phòng ngừa lòng bàn tay son

Không phải lúc nào cũng có thể phòng ngừa tình trạng lòng bàn tay son, đặc biệt nếu nguyên nhân do di truyền hoặc mang thai. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Tránh tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng mạnh hoặc hóa chất
• Duy trì gan khỏe mạnh: Hạn chế rượu, không hút thuốc, kiểm tra định kỳ
• Kiểm soát bệnh lý mãn tính: Như tiểu đường, rối loạn tuyến giáp
• Sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ, tránh tự ý dùng thuốc

Tóm lại, ban đỏ lòng bàn tay có thể chỉ là hiện tượng lành tính nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo những rối loạn sức khỏe nghiêm trọng. Nếu bạn nhận thấy lòng bàn tay đỏ bất thường, đặc biệt khi kèm theo các triệu chứng khác, hãy chủ động đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Nguồn tham khảo/dịch: What Causes Red Palms (Palmer Erythema)? (Brandi Jones, MSN-Ed, RN-BC) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Làm thế nào để nhận biết mình đang kiệt sức cảm xúc (Emotional Burnout)?
• 12 lợi ích của dưa hấu đối với sức khỏe: Tốt cho tim, da, tiêu hóa và hơn thế nữa!
• Hội chứng sợ đi ngủ (Somniphobia) là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách vượt qua

1. Tư thế không phù hợp

Một trong những lý do phổ biến nhất khiến bạn bị tê, ngứa tay chân là do tư thế không đúng hoặc giữ yên một tư thế trong thời gian quá lâu. Việc nằm sấp trên cánh tay hoặc bàn tay có thể chèn ép các dây thần kinh và hạn chế lưu lượng máu, gây tê và ngứa ran tạm thời. Ngoài ra, việc giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài cũng có thể khiến lưu thông máu kém, gây tê, châm chích. Thay đổi tư thế thường xuyên là cách giải quyết vấn đề này nhanh chóng và hiệu quả.

2. Chuyển động lặp đi lặp lại

Sử dụng tay hoặc chân để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại, chẳng hạn như đánh máy hoặc sử dụng các công cụ, có thể dẫn đến chèn ép dây thần kinh, góp phần gây ra cảm giác ngứa ran, tê bì tay chân. Hội chứng ống cổ tay, tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi ngang qua ống cổ tay, là một ví dụ phổ biến về vấn đề này.

3. Tuần hoàn kém

Tuần hoàn máu kém có thể gây tê và ngứa ran ở nhiều bộ phận trên cơ thể đặc biệt là ở các chi. Nguyên nhân là do tuần hoàn máu kém dẫn đến giảm lưu lượng máu lên não, gây ảnh hưởng đến chức năng thần kinh. Các tình trạng như hiện tượng Raynaud, gây hẹp mạch máu, có thể dẫn đến ngứa ran ở tay, đặc biệt là trong môi trường lạnh. Các vấn đề về tuần hoàn khác, chẳng hạn như tích tụ mảng bám trong động mạch, cũng có thể hạn chế lưu lượng máu, dẫn đến các triệu chứng tương tự.

4. Thiếu vitamin

Một số loại vitamin như vitamin B1, vitamin B6, vitamin B9, vitamin B12, vitamin E,… có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe thần kinh. Sự thiếu hụt các loại vitamin này có thể dẫn đến tê, ngứa tay chân cùng với các triệu chứng khác như yếu cơ và mệt mỏi. Tình trạng này thường phổ biến ở những người có chế độ ăn kiêng, chẳng hạn như người ăn chay hoặc những người có vấn đề về hấp thụ như bệnh Crohn.

5. Mất cân bằng điện giải

Mất cân bằng điện giải cũng là nguyên nhân hàng đầu gây ngứa hoặc tê bì chân tay. Nguyên nhân là do nồng độ canxi, kali hoặc natri trong cơ thể thay đổi bất thường, có thể dẫn đến các triệu chứng liên quan đến thần kinh. Sự mất cân bằng điện giải có thể là do mất nước, ảnh hưởng của thuốc men hoặc các tình trạng sức khỏe tiềm ẩn.

6. Nhiễm trùng

Một số bệnh nhiễm trùng, như bệnh zona hoặc bệnh Lyme, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thần kinh, dẫn đến tê, ngứa tay chân và các vùng khác.

7. Bệnh tiểu đường và bệnh thần kinh ngoại biên

Tình trạng nồng độ đường trong máu cao kéo dài ở những người mắc bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương các dây thần kinh ngoại biên, dẫn đến tê, ngứa ran hoặc cảm giác nóng rát ở bàn tay và bàn chân. Tình trạng này, được gọi là bệnh thần kinh tiểu đường, ảnh hưởng đến khoảng 50% những người mắc bệnh tiểu đường.

8. Các vấn đề về cổ hoặc cột sống

Các tình trạng như thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa đốt sống cổ (cột sống bị hao mòn do tuổi tác) có thể gây áp lực lên các dây thần kinh cột sống, gây ra cảm giác ngứa ran lan đến cánh tay và bàn tay. Điều này có thể kèm theo đau hoặc cứng ở cổ.

9. Rối loạn tự miễn

Các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp hoặc hội chứng Guillain-Barré có thể gây tổn thương các dây thần kinh và dẫn đến cảm giác tê, ngứa tay chân. Những tình trạng này thường biểu hiện kèm theo các triệu chứng khác như đau khớp hoặc yếu cơ.

10. Chèn ép thần kinh do u nang hoặc khối u

Các khối u không phải ung thư, chẳng hạn như u nang hạch, có thể đè lên các dây thần kinh ở tay, gây tê hoặc ngứa ran. Các u nang này cũng có thể dẫn đến đau khớp hoặc hạn chế vận động

Bạn có thể quan tâm:

• 12 dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn có thể bị thiếu sắt
• Thực phẩm bổ sung collagen: Lợi ích và các tác dụng phụ
• 8 lợi ích của bạch đậu khấu đối với sức khỏe: Bạn đã biết?