đường huyết tăng cao – BlogAnChoi

6 thói quen khiến đường huyết tăng cao dù bạn không tiêu thụ nhiều đồ ngọt!

2025-06-21T11:50:08Z

Kiểm soát đường huyết không chỉ quan trọng với người bị tiểu đường mà còn rất cần thiết để duy trì sức khỏe tim mạch, mức năng lượng ổn định và phòng ngừa bệnh tật lâu dài. Tuy nhiên, bên cạnh việc tiêu thụ nhiều đồ ngọt, một số thói quen tưởng chừng vô hại trong sinh hoạt hằng ngày lại có thể âm thầm khiến lượng đường trong máu tăng cao. Dưới đây là 6 thói quen khiến đường huyết tăng cao dù bạn không tiêu thụ nhiều đồ ngọt!

1. Ăn đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn thường xuyên

Thức ăn nhanh chứa nhiều tinh bột tinh chế, chất béo không lành mạnh và lượng calo lớn – tất cả đều ảnh hưởng tiêu cực đến đường huyết. Chính vì thế, việc nấu ăn tại nhà thường xuyên với nguyên liệu lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc tiểu đường và duy trì cân nặng lý tưởng.

Ăn đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn thường xuyên có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đường huyết (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Dù không cần từ bỏ hoàn toàn đồ ăn ngoài, bạn nên tự nấu ăn nhiều hơn với nguyên liệu tốt cho đường huyết như thịt nạc, rau củ, ngũ cốc nguyên cám và chất béo lành mạnh.

2. Không uống đủ nước

Cơ thể thiếu nước sẽ kích thích tăng nồng độ các hormone như vasopressin và cortisol – vốn có ảnh hưởng tiêu cực đến việc điều hòa lượng đường trong máu. Mất nước kéo dài có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2.

Không uống đủ nước gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc điều hòa lượng đường trong máu (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày, nhất là trong thời tiết nóng bức hoặc khi vận động nhiều.

3. Căng thẳng kéo dài

Căng thẳng mạn tính khiến cơ thể sản sinh nhiều hormone như cortisol và adrenaline, từ đó làm tăng lượng đường huyết. Khi tâm lý không ổn định, bạn cũng dễ rơi vào trạng thái thèm ăn và tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều đường, khiến việc kiểm soát lượng đường trong máu khó khăn hơn.

Căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân làm tăng lượng đường huyết (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Dành thời gian mỗi ngày cho các hoạt động giảm stress như thiền, đi bộ, yoga hoặc viết nhật ký để thư giãn tâm trí.

4. Ngủ không đủ giấc

Thiếu ngủ ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết tố và khả năng kiểm soát lượng đường trong máu. Nó không chỉ làm tăng glucose trong máu mà còn khiến bạn thèm các món ăn ngọt và giàu tinh bột vào hôm sau.

Ngủ không đủ giấc ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết tố và khả năng kiểm soát lượng đường trong máu (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Cố gắng ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm. Nếu bạn thường xuyên mất ngủ, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia để tìm giải pháp phù hợp.

5. Ăn uống thiếu chất xơ và protein

Bữa ăn thiếu protein và chất xơ dễ khiến lượng đường trong máu tăng nhanh sau khi ăn. Những dưỡng chất này giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Một nghiên cứu năm 2020 cho thấy việc ăn protein và rau trước tinh bột có thể giảm đến 40% lượng đường trong máu sau bữa ăn.

Ăn uống thiếu chất, tiêu biểu là protein và chất xơ, dễ khiến lượng đường trong máu tăng nhanh sau khi ăn (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Bổ sung nguồn protein như trứng, thịt gà, cá hoặc đậu phụ cùng rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt trong mỗi bữa ăn.

6. Ít vận động

Thói quen ít vận động – chẳng hạn như ngồi làm việc hoặc xem TV hàng giờ liền – là yếu tố nguy cơ hàng đầu làm tăng đường huyết và dẫn đến tiểu đường tuýp 2. Tuy nhiên, chỉ cần những hoạt động đơn giản như đi bộ 10 phút sau bữa ăn cũng có thể cải thiện chỉ số đường trong máu đáng kể.

Ít vận động là yếu tố nguy cơ hàng đầu làm tăng đường huyết và dẫn đến tiểu đường tuýp 2 (Ảnh: Internet)

Giải pháp: Theo khuyến nghị của CDC, hãy duy trì ít nhất 150 phút vận động vừa phải mỗi tuần, kết hợp với 2 buổi tập tăng cường cơ bắp.

Nếu bạn nghi ngờ mình đang có lượng đường huyết cao, đừng ngần ngại đến gặp bác sĩ để kiểm tra và được tư vấn kịp thời. Họ có thể giúp bạn xây dựng lối sống lành mạnh, bao gồm việc giảm tiêu thụ đường bổ sung, tăng vận động, cải thiện giấc ngủ và kiểm soát căng thẳng – những yếu tố quan trọng giúp duy trì đường huyết ổn định lâu dài.

Bạn có thể quan tâm:

7 biến chứng tiểu đường gây nguy hiểm đến tính mạng

2018-12-20T13:39:41Z

Đái tháo đường là tình trạng bệnh lý do đường máu tăng cao so với giới hạn bình thường. Nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn và điều trị kịp thời có thể gây biến chứng tiểu đường cực kì nguy hiểm. Cùng BlogAnChoi tìm hiểu nhé!

Đái tháo đường là bệnh nội tiết mạn tính đặc trưng bởi sự tăng glucose trong máu. Căn bệnh có 2 tuýp là tiểu đường tuýp I và tuýp II. Cả 2 thể bệnh này đều có thể dẫn đến những biến chứng cấp tính và mạn tính vô cùng nguy hiểm.

Biến chứng tiểu đường cấp tính

1. Hôn mê do nhiễm toan ceton

Ở cơ thể người và động vật có vú, quá trình phân hủy lipid sẽ tạo ra một chất gọi là ceton. Chất này sẽ đi đến các mô ngoại vi như cơ xương, cơ tim, vỏ thượng thận,… và tiếp tục tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng tại cơ quan.

Bình thường hàm lượng ceton được tạo ra rất ít, tuy nhiên ở người đái tháo đường, do thiếu năng lượng nên cơ thể tăng phân hủy lipid làm lượng ceton cũng tăng lên gây độc cho hệ thần kinh và nhiều cơ quan khác. Đây là biến chứng tiểu đường nặng nề có thể gây tử vong. Theo thống kê của khoa A9 (Khoa cấp cứu) bệnh viện Bạch Mai năm 1997, tỉ lệ tử vong do nhiễm toan ceton trong đái tháo đường là 10%.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới hiện tượng đường huyết tăng quá mức này là không tuân thủ điều trị, liều lượng insulin sử dụng quá ít hoặc trường hợp bệnh nhân mắc các bệnh lý cấp tính như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, nhiềm trùng huyết,…

Hôn mê do nhiễm toan ceton là biến chứng đái tháo đường cấp tính có thể gây tử vong nhanh chóng (Nguồn: Internet).

Trên lâm sàng, nhiễm toan ceton đặc trưng bởi triệu chứng của hiện tượng tăng đường huyết cấp tính, dấu hiệu mất nước và sau đó là dấu hiệu nhiễm toan rõ rệt.

Triệu chứng tăng đường huyết đến sớm: Ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều, gầy nhiều, mệt mỏi, sút cân.
Dấu hiệu mất nước toàn thể: Da khô, khô môi và các niêm mạc, giảm độ chun giãn da, mạch nhanh, huyết áp tụt.
Dấu hiệu nhiễm toan rõ rệt: Buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa như ỉa chảy, đau bụng, khó thở, thở nhanh nông, hơi thở có mùi ceton (mùi táo thối).

Đây là tình trạng cấp cứu, cần được đưa tới cơ sở y tế ngay lập tức để đảm báo an toàn cho bệnh nhân.

2. Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu

Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu cũng là biến chứng hay gặp khi chiếm tới 15% các nguyên nhân gây nên tử vong của đái tháo đường. Nếu hôn mê do nhiễm toan ceton thường xảy ra trên bệnh nhân tiểu đường tuýp I thì hiện tượng này xuất hiện nhiều hơn ở bệnh nhân tiểu đường tuýp II.

Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu bởi đường huyết tăng quá cao so với giới hạn bình thường (Nguồn: Internet).

Về cơ bản, triệu chứng lâm sàng của hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu giống biểu hiện hôn mê do nhiễm toan ceton. Vẫn đặc trưng bởi các dấu hiệu mất nước, dấu hiệu tăng đường huyết và ở tình trạng nặng sẽ thấy bệnh nhân co giật, rồi loạn thị giác hoặc hôn mê sâu. Điều khác biệt ở đây là bệnh nhân không có dấu hiệu nhiễm toan ceton nên chỉ thở nhanh nông mà hơi thở không có mùi táo thối.

Biến chứng tiểu đường mạn tính cực kì nguy hiểm

1. Biến chứng mắt

Sau một thời gian điều trị đái tháo đường, biến chứng võng mạc sẽ xuất hiện. Nguyên nhân do tăng huyết áp khiến mao mạch và tiểu mạch ở đáy mắt chịu sức ép lớn dẫn đến tổn thương.

Ban đầu biểu hiện có thể không rõ ràng hoặc chỉ nhìn, nhưng nếu không phát hiện kịp thời và điều trị, bệnh nhân sẽ có nguy cơ bị đục thủy tinh thể, phù hoàng điểm, giảm thị lực không hồi phục hoặc mù lòa vĩnh viễn.

Biến chứng mắt đái tháo đường nếu không điều trị kịp thời sẽ gây mù lòa vĩnh viễn (Nguồn: Internet).

2. Đột quỵ do biến chứng mạch vành

Đây là biến chứng nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho bệnh nhân đái tháo đường. Người bệnh phải đối mặt với các nguy cơ như cao huyết áp, nhồi máu não, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch. Cơn đau thắt ngực có thể xảy ra do hoạt động gắng sức hoặc đột ngột không báo trước.

Xơ vữa mạch vành là biến chứng tiểu đường nguy hiểm do những cơn đau thắt ngực có thể bất ngờ xảy đến (Nguồn: Internet).

3. Biến chứng thận ở bệnh nhân tiểu đường

Thận chứa rất nhiều mạch máu nhỏ và cũng là cơ quan đảm nhiệm chức năng lọc máu cho cơ thể. Lượng đường trong máu quá cao vượt quá ngưỡng lọc cầu thận gây tổn thương màng lọc cầu thận. Từ đó gây nên các biến chứng tiểu đường nghiêm trọng như suy thận mạn hoặc hội chứng thận hư.

Những bệnh nhân tiểu đường kiểm soát không tốt đường huyết dễ dấn đến suy thận và hội chứng thận hư (Nguồn: Internet).

4. Biến chứng thần kinh

Biến chứng thần kinh xuất hiện sớm ở bệnh nhân đái tháo đường tuy nhiên ít khi gây tử vong. Các vi mạch bị tổn thương khiến giảm tưới máu cục bộ, các dây thần kinh sẽ có biểu hiệu tổn thương đầu tiên do nhu cầu tiêu thụ oxy lớn. Ngoài ra do rối loạn chuyển hóa nên cũng làm thay đổi cấu trúc dây thần kinh.

Viêm đa dây thần kinh ngoại biên: Tê nhức, dị cảm đầu chi, tăng cảm giác đau.
Biến chứng thần kinh thực vật: Tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế, tăng tiết mồ hôi ở mặt, chân, tay. Hệ tiết niệu có biểu hiện như đờ quàng quang. Rối loạn hệ tiêu hóa.

Biểu hiện tê chân hay cảm giác như kiến bò là biểu hiện của biến chứng thần kinh (Nguồn: Internet).

5. Biến chứng nhiễm trùng

Đường huyết tăng cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Vì thế bệnh nhân đái tháo đường cần cảnh giác với nguy cơ nhiễm trùng mọi bộ phận.

Nhiễm trùng ngoài da: Nhiễm nấm, ngứa bàn tay, bàn chân, đặc biệt ở các tổ chức kẽ tay, kẽ chân, bẹn.
Nhiễm trùng tiết niệu: Nhiễm trùng bàng quang, viêm thận bể thận cấp.
Nhiễm khuẩn hô hấp: Viêm phối có thể do vi trùng lao hoặc vi khuẩn gram âm, dương.
Bàn chân đái tháo đường: Biến chứng nhiễm trùng hay gặp biểu hiện ở bàn chân. Ban đầu có thể chỉ khô da, nứt nẻ, sau đó sẽ xuất hiện ổ mủ ăn sâu và có nguy cơ cắt cụt.

Nhiều bệnh nhân đã phải phẫu thuật cắt cụt chi do biến chứng tiểu đường nguy hiểm này (Nguồn: Internet).

Cách tốt nhất để phòng tránh các biến chứng đái tháo đường là bạn hãy tuân theo chỉ định của bác sĩ về liều lượng thuốc và điểu chỉnh chế độ sinh hoạt, luyện tập của bản thân. Bạn nên chuẩn bị cho mình một chiếc máy đo huyết áp, máy đo đường huyết tại nhà để kiểm tra thường xuyên và đến gặp bác sĩ ngay khi có bất thường. Bạn có thể tìm mua máy đo đường huyết tại nhà chất lượng tại đây.

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục bạn có thể tham khảo:

Với bài viết trên đây BlogAnChoi đã gửi tới bạn đọc những thông tin về các biến chứng tiểu đường nghiêm trọng cả cấp tính và mạn tính. Bạn hãy chú ý tới những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể để đảm bảo sức khỏe cho bản thân. Đừng quên ghé thăm chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích nữa nhé!