Làm dịu và dưỡng ẩm cho da khô

Da khô là tình trạng phổ biến và thường khiến làn da mất đi sự mịn màng, dễ bong tróc và ngứa ngáy. Xà phòng sữa dê được đánh giá cao trong việc cải thiện tình trạng này nhờ chứa kem sữa nguyên chất thay vì nước. Sữa dê có tác dụng như một loại kem dưỡng ẩm tự nhiên, giúp làm mềm và làm dịu da sau mỗi lần sử dụng.

Theo các chuyên gia, việc sử dụng xà phòng thông thường có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ da, khiến da dễ bị kích ứng và mất nước. Trong khi đó, xà phòng sữa dê lại giúp duy trì sự cân bằng tự nhiên của làn da, tránh gây khô ráp và mang lại cảm giác mềm mượt sau khi sử dụng.

Một lợi thế khác là xà phòng sữa dê có độ pH gần tương đương với da người, giúp duy trì trạng thái ổn định và ít gây kích ứng. Nhờ vậy, làn da dễ dàng tiếp nhận các dưỡng chất mà không bị phản ứng viêm hay mẩn đỏ.

Giúp làm sáng và đều màu da

Theo thời gian, làn da có thể trở nên xỉn màu, kém tươi sáng do tích tụ tế bào chết và tác động từ môi trường. Lúc này, xà phòng sữa dê là giải pháp hữu hiệu do chứa axit lactic – một loại AHA có tác dụng làm sáng da nhẹ nhàng thông qua quá trình tẩy tế bào chết tự nhiên. Làn da sau khi được làm sạch đúng cách sẽ trở nên rạng rỡ, mịn màng và tươi tắn hơn.

Không chỉ loại bỏ tế bào chết, axit lactic còn giúp thu nhỏ lỗ chân lông, cải thiện kết cấu da và giảm sự xuất hiện của các khuyết điểm như vết thâm, đốm nâu hay các vùng da không đều màu. Một nghiên cứu năm 2023 được công bố trên tạp chí Molecules cho thấy AHA như axit lactic có thể giúp làm mờ tình trạng tăng sắc tố da – thường là hậu quả của mụn, chàm hoặc tác dụng phụ từ thuốc.

Sử dụng xà phòng sữa dê đều đặn có thể mang lại hiệu quả làm sáng da một cách từ từ nhưng bền vững, đặc biệt khi kết hợp với chế độ dưỡng da phù hợp.

Hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa mụn trứng cá

Mụn trứng cá là vấn đề da liễu phổ biến, thường bắt nguồn từ sự mất cân bằng dầu thừa và vi khuẩn. Việc duy trì độ pH ổn định cho da là một trong những cách giúp kiểm soát tình trạng này và xà phòng sữa dê có thể hỗ trợ điều đó một cách nhẹ nhàng nhưng hiệu quả.

Ngoài ra, sữa dê còn chứa axit lactic – một loại AHA (axit alpha hydroxy) giúp tẩy tế bào chết nhẹ nhàng, làm thông thoáng lỗ chân lông và giảm thiểu tình trạng bít tắc, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa và cải thiện tình trạng mụn trên da. Axit lactic cũng có đặc tính giữ ẩm, giúp da không bị khô khi điều trị mụn, nhờ đó hạn chế hiện tượng bong tróc hay kích ứng.

Khi được sử dụng thường xuyên, xà phòng sữa dê có thể giảm thiểu đáng kể sự phát triển của mụn viêm đồng thời hỗ trợ phục hồi làn da sau tổn thương.

Hỗ trợ cải thiện các bệnh lý da như chàm và vảy nến

Chàm và vảy nến là những bệnh da liễu mãn tính, thường gây ngứa, khô, bong tróc và đau rát. Đối với những người mắc phải các tình trạng này, việc lựa chọn sản phẩm chăm sóc da nhẹ nhàng là điều đặc biệt quan trọng.

Xà phòng sữa dê, nhờ chứa các dưỡng chất thiên nhiên và không có hóa chất mạnh, có thể giúp làm dịu làn da đang bị viêm đồng thời cung cấp độ ẩm cần thiết. Axit lactic trong sữa dê góp phần tẩy tế bào chết dịu nhẹ, giúp loại bỏ lớp sừng già cỗi và thúc đẩy tái tạo tế bào mới.

Không chỉ vậy, xà phòng sữa dê còn có thể chứa men vi sinh tự nhiên – những lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh trên da và hỗ trợ phục hồi vùng da tổn thương do viêm da cơ địa. Dù không phải là phương pháp điều trị thay thế hoàn toàn nhưng xà phòng sữa dê là một lựa chọn an toàn để bổ sung vào liệu trình chăm sóc da của người bị bệnh da mãn tính.

Hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa da

Sữa dê chứa nhiều loại vitamin, trong đó vitamin A đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện làn da và chống lão hóa. Đây là thành phần có trong nhiều sản phẩm chăm sóc da cao cấp, đặc biệt là các loại chứa retinol – dẫn xuất của vitamin A nổi tiếng với khả năng kích thích sản xuất collagen, giúp làm mờ nếp nhăn và cải thiện độ đàn hồi da.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng xà phòng sữa dê không thể thay thế hoàn toàn các sản phẩm retinol chuyên biệt vì hàm lượng hoạt chất trong đó thường thấp hơn. Dù vậy, việc sử dụng xà phòng sữa dê thường xuyên vẫn mang lại hiệu quả tích cực nhờ khả năng nuôi dưỡng nhẹ nhàng, cung cấp độ ẩm tự nhiên và giúp da khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Hỗ trợ ngăn ngừa ung thư da

Ung thư da là một trong những vấn đề nghiêm trọng cần được phòng ngừa bằng nhiều cách khác nhau, đặc biệt là bảo vệ khỏi tia UV. Một thành phần đặc biệt trong xà phòng sữa dê – khoáng chất selenium – được cho là có khả năng chống lại tác hại của ánh nắng mặt trời.

Selenium là một chất chống oxy hóa mạnh, giúp ngăn ngừa tổn thương tế bào do stress oxy hóa – yếu tố liên quan đến nguy cơ phát triển ung thư da. Dù không thể thay thế kem chống nắng nhưng việc sử dụng xà phòng sữa dê giàu selenium có thể trở thành một phần bổ sung hữu ích trong chu trình chăm sóc da hàng ngày, đặc biệt nếu kết hợp với các biện pháp bảo vệ khác như mặc đồ dài tay, đội mũ, đeo kính râm và dùng kem chống nắng.

Tự nhiên và lành tính

Trong thời đại mà người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thành phần sản phẩm, xà phòng sữa dê nổi bật như một giải pháp thân thiện với làn da và môi trường. Được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, không chứa hóa chất mạnh, xà phòng sữa dê thường ít gây kích ứng và thích hợp với cả những người có làn da nhạy cảm.

Theo bác sĩ da liễu, so với các loại xà phòng chứa chất tẩy mạnh, xà phòng sữa dê nhẹ dịu hơn nhiều và có nguy cơ gây dị ứng thấp hơn. Đặc biệt, những ai thường xuyên bị kích ứng bởi mùi hương nhân tạo hay chất tạo bọt mạnh sẽ thấy đây là lựa chọn đáng tin cậy.

Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần lưu ý khi chọn mua sản phẩm. Tại nhiều nơi, xà phòng sữa dê được bày bán rộng rãi từ chợ nông sản đến các trang thương mại điện tử. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng đảm bảo chất lượng. Theo FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ), các nhãn “tự nhiên” hay “hữu cơ” không phải lúc nào cũng phản ánh đúng thực tế.

Do đó, hãy đọc kỹ nhãn thành phần, ưu tiên sản phẩm không chứa hương liệu tổng hợp, chất bảo quản mạnh và tốt nhất nên chọn những nhà cung cấp có uy tín. Nếu có thể, hãy trao đổi trực tiếp với người sản xuất hoặc bán hàng để hiểu rõ về nguồn gốc và quy trình làm ra sản phẩm. Và tất nhiên, nếu da bạn có bất kỳ phản ứng nào bất thường khi sử dụng, hãy ngừng ngay lập tức và tham khảo ý kiến bác sĩ.

Xà phòng sữa dê là một sản phẩm chăm sóc da tự nhiên, dịu nhẹ nhưng chứa đựng nhiều lợi ích tuyệt vời. Từ việc cung cấp độ ẩm, hỗ trợ điều trị mụn, làm sáng da, cho đến khả năng làm dịu các bệnh da liễu, xà phòng sữa dê xứng đáng có mặt trong chu trình chăm sóc da hàng ngày của bạn. Dù không phải là “thần dược”, nhưng sự lành tính, dễ sử dụng và hiệu quả đều đặn theo thời gian chính là lý do khiến ngày càng nhiều người tin tưởng lựa chọn loại xà phòng này.

Bạn có thể quan tâm:

• Những lầm tưởng phổ biến về da dầu và sự thật bạn cần biết
• Chăm sóc da mùa hè: 10+ thói quen chăm sóc da giúp bạn tươi tắn và rạng rỡ suốt mùa hè

Viêm da xốp hóa là gì?

Tên gọi “viêm da xốp hóa” (spongiotic dermatitis) bắt nguồn từ hình ảnh mô học của da bị viêm – nơi các tế bào da bị đẩy ra xa nhau do chất dịch tích tụ, tạo nên hình dạng như bọt biển. Đây là một dạng phản ứng viêm thường gặp trong nhiều loại bệnh da liễu khác nhau, đặc biệt là các loại chàm.

Triệu chứng nhận biết

Tùy vào mức độ và nguyên nhân gây viêm, các biểu hiện có thể khác nhau. Tuy nhiên, những triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Da khô, bong tróc
• Mẩn đỏ, kích ứng rõ rệt
• Các mảng da có vảy, đôi khi hình tròn như đồng xu
• Ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm
• Phát ban có thể rỉ dịch, tạo cảm giác đau rát
• Gàu dai dẳng, khó điều trị
• Trường hợp nặng có thể xuất hiện mụn nước hoặc bọng nước

Những triệu chứng này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng da nào, nhưng thường gặp ở tay, chân, mặt hoặc da đầu.

Nguyên nhân gây viêm da xốp hóa

Viêm da xốp hóa thường không phải là một bệnh độc lập mà là phản ứng phụ của da trước nhiều tác nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:

• Viêm da dị ứng: Dạng chàm phổ biến, thường bắt đầu từ thời thơ ấu.
• Viêm da tiếp xúc: Phản ứng khi da tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng, nước hoa, hóa chất tẩy rửa.
• Chàm tổ đỉa (Dyshidrotic eczema): Gây mụn nước nhỏ ở tay và chân, rất ngứa và đau.
• Chàm đồng tiền (nummular eczema): Gây phát ban dạng tròn, đỏ như đồng xu.
• Viêm da tiết bã: Gây bong tróc, đỏ và ngứa ở da đầu và vùng mặt.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ

Một số yếu tố có thể khiến bạn dễ mắc phải viêm da xốp hóa hơn, bao gồm:

• Dị ứng: Với thực phẩm, thuốc hoặc môi trường.
• Tuổi tác: Trẻ nhỏ dễ bị viêm da dị ứng hơn người lớn.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người bị chàm hoặc viêm da, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn.
• Hệ miễn dịch yếu: Khi hệ miễn dịch suy giảm, khả năng chống viêm và bảo vệ da cũng kém đi.
• Tiếp xúc nghề nghiệp: Làm việc trong môi trường có hóa chất, bụi bẩn hoặc khói thuốc lá.

Phương pháp điều trị viêm da xốp hóa

Tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng, việc điều trị có thể bao gồm:

Chăm sóc da đúng cách

• Rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm và sữa rửa mặt dịu nhẹ mỗi ngày.
• Dưỡng ẩm ngay sau khi làm sạch da để giữ độ ẩm tự nhiên.
• Có thể sử dụng dầu dừa hoặc các loại dầu thực vật thiên nhiên để giảm khô và kích ứng.

Tránh chất gây kích ứng

Tránh các sản phẩm có hương liệu mạnh, cồn, hoặc chất tẩy rửa mạnh. Lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da được dán nhãn “dành cho da nhạy cảm” hoặc “không mùi”.

Thuốc bôi ngoài da

• Các loại kem có chứa steroid có thể làm giảm viêm, ngứa và sưng.
• Thuốc ức chế calcineurin cũng là lựa chọn an toàn cho da nhạy cảm, dùng thay thế steroid trong một số trường hợp.

Thuốc uống

Nếu nguyên nhân liên quan đến dị ứng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng histamine. Trường hợp nặng có thể cần đến corticosteroid đường uống để kiểm soát viêm nhanh chóng.

Liệu pháp ánh sáng (quang trị liệu)

Sử dụng tia cực tím (UV) để cải thiện tình trạng viêm da. Biện pháp này thường áp dụng cho người lớn trong các trường hợp mạn tính, không đáp ứng với thuốc.

Điều chỉnh chế độ ăn

• Bổ sung men vi sinh và vitamin D có thể hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm.
• Hạn chế thực phẩm có thể gây dị ứng như hải sản, sữa hoặc đậu phộng,…nếu nghi ngờ.

Biến chứng nếu không điều trị

Nếu không kiểm soát đúng cách, viêm da xốp hóa có thể dẫn đến các biến chứng như:

• Chảy máu và rỉ dịch: Do gãi nhiều khiến da bị tổn thương, rách và nhiễm trùng.
• Nhiễm trùng da: Vi khuẩn, nấm hoặc virus có thể xâm nhập qua vùng da bị tổn thương, gây sưng, đau và mủ.
• Lichen hóa: Da dày, sẫm màu, chai cứng do gãi kéo dài.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Hãy gặp bác sĩ da liễu ngay nếu bạn có các triệu chứng sau:

• Phát ban kéo dài không khỏi sau vài tuần chăm sóc tại nhà.
• Ngứa dữ dội làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ.
• Vùng da tổn thương có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, đau, có mủ.
• Mụn nước lan rộng, đau rát hoặc rỉ dịch nhiều.

Tổng kết

Viêm da xốp hóa là tình trạng viêm da phổ biến, thường liên quan đến các loại chàm và phản ứng dị ứng. Dù không nguy hiểm đến tính mạng, bệnh lại gây nhiều khó chịu nếu không được điều trị đúng cách. Việc chăm sóc da nhẹ nhàng, dùng thuốc phù hợp và tránh các yếu tố kích ứng là chìa khóa để kiểm soát tốt tình trạng này. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần, đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia da liễu để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguồn dịch/tham khảo: Spongiotic Dermatitis: Symptoms, Causes, and How To Treat It (Carrie Madormo, RN, MPH) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Bệnh Meniere là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị
• 10 lý do bạn nên hạn chế tiêu thụ soda ăn kiêng
• 10 lý do bạn nên hạn chế tiêu thụ soda ăn kiêng

1. Rửa tay quá thường xuyên

Việc rửa tay thường xuyên là cần thiết để phòng tránh bệnh tật nhưng nếu rửa quá mức, bạn sẽ vô tình làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Khi lớp dầu này bị rửa trôi liên tục, da sẽ trở nên khô, nhạy cảm và dễ bị kích ứng.

Giải pháp: Rửa tay khi thực sự cần thiết và luôn dưỡng ẩm ngay sau đó. Dùng kem dưỡng tay giàu ẩm để phục hồi lớp hàng rào bảo vệ da.

2. Dùng xà phòng hoặc chất tẩy rửa mạnh

Một số loại xà phòng thơm, nước rửa tay diệt khuẩn hoặc chất tẩy rửa gia dụng có thể chứa các thành phần như sulfat, hương liệu, chất tạo màu – vốn dễ gây kích ứng cho da tay, đặc biệt là da nhạy cảm.

Giải pháp: Chọn sản phẩm rửa tay dịu nhẹ, không hương liệu, chứa glycerin, ceramide hoặc dầu thực vật để giữ ẩm và bảo vệ làn da.

3. Rửa tay bằng nước quá nóng

Nước nóng tuy giúp làm sạch nhanh nhưng lại làm tổn thương lớp lipid tự nhiên trên bề mặt da, khiến da mất độ ẩm nhanh hơn và dễ bị đỏ rát, bong tróc.

Giải pháp: Sử dụng nước ấm vừa phải hoặc nước mát để rửa tay – vẫn sạch mà lại nhẹ nhàng hơn cho da.

4. Chà xát tay quá mạnh khi rửa hoặc lau khô

Chà xát mạnh có thể làm trầy xước và phá vỡ lớp bảo vệ da, khiến da tay trở nên thô ráp, dễ nứt nẻ và thậm chí nhiễm trùng nếu có vết thương hở nhỏ.

Giải pháp: Rửa nhẹ nhàng và thấm khô tay bằng khăn mềm thay vì chà mạnh.

5. Ngâm tay trong nước quá lâu

Khi bạn ngâm tay lâu – dù là trong bồn rửa bát hay khi tắm – da tay sẽ bị bão hòa nước, làm mất độ đàn hồi và suy yếu hàng rào bảo vệ da, khiến da dễ bị kích ứng hoặc phát ban.

Giải pháp: Hạn chế thời gian tiếp xúc nước, đặc biệt là nước có xà phòng hoặc chất tẩy. Luôn thoa kem dưỡng sau khi tay tiếp xúc lâu với nước.

6. Không dưỡng ẩm sau khi rửa tay

Sau khi rửa, da tay thường khô hơn bình thường và đây là thời điểm “vàng” để dưỡng ẩm. Bỏ qua bước này sẽ khiến da dễ mất nước, khô ráp và bong tróc.

Giải pháp: Giữ sẵn một lọ kem dưỡng tay không mùi bên cạnh chậu rửa và thoa ngay sau khi rửa để “khóa” độ ẩm cho da.

7. Lạm dụng nước rửa tay chứa cồn

Cồn trong nước rửa tay có khả năng diệt khuẩn nhanh nhưng cũng hút ẩm rất mạnh. Nếu dùng nhiều lần trong ngày mà không dưỡng ẩm kịp thời, da tay sẽ dễ bong tróc, nứt nẻ.

Giải pháp: Sau khi dùng nước rửa tay khô, hãy thoa kem dưỡng ngay khi tay khô hẳn. Nên chọn loại không mùi để tránh thêm nguy cơ kích ứng.

8. Không đeo găng tay khi tiếp xúc hóa chất

Nước rửa chén, chất tẩy rửa, thuốc tẩy,…đều chứa các thành phần có thể gây kích ứng hoặc dị ứng da tay, đặc biệt nếu tiếp xúc thường xuyên và lâu dài.

Giải pháp: Luôn đeo găng tay cao su hoặc găng nilon khi làm việc nhà, lau dọn, rửa bát để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

9. Dùng sai loại xà phòng rửa tay

Một số xà phòng có công thức làm sạch quá mạnh, dễ lấy đi độ ẩm tự nhiên và phá vỡ cân bằng pH của da. Nếu bạn thấy da tay ngày càng khô và căng sau khi rửa, rất có thể xà phòng bạn đang dùng không phù hợp.

Giải pháp: Chọn sản phẩm rửa tay có chứa thành phần dưỡng ẩm như axit hyaluronic, ceramide, bơ hạt mỡ hoặc dầu jojoba.

10. Bỏ qua các bệnh da liễu như chàm hoặc vảy nến

Nếu bạn có tiền sử chàm (eczema), vảy nến hoặc da nhạy cảm, các yếu tố như thời tiết, hóa chất hoặc sản phẩm dưỡng da không phù hợp đều có thể kích hoạt đợt bùng phát, gây bong tróc, đỏ rát và ngứa dữ dội.

Giải pháp: Chủ động gặp bác sĩ da liễu khi có dấu hiệu bùng phát. Dùng thuốc theo hướng dẫn và duy trì chế độ chăm sóc da dịu nhẹ, không mùi, ít kích ứng.

Chăm sóc da tay không chỉ là giữ sạch mà còn là bảo vệ, nuôi dưỡng và duy trì độ ẩm cho làn da. Những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày có thể mang đến hậu quả lớn nếu không được để ý.

Bằng cách thay đổi vài thao tác đơn giản như rửa tay đúng cách, dưỡng ẩm thường xuyên, đeo găng khi cần thiết,…bạn sẽ giữ được đôi tay luôn mềm mại, mịn màng và tránh xa các tình trạng khô, bong tróc, phát ban, lão hóa sớm.

Bạn có thể quan tâm:

• Bí kíp chăm sóc da: 10 thực phẩm âm thầm gây hại cho làn da mà bạn cần tránh
• Những cách chăm sóc da mùa mưa mà bạn nên biết để có làn da khỏe

Lòng bàn tay son là gì?

Lòng bàn tay son hay ban đỏ lòng bàn tay là hiện tượng da ở lòng bàn tay trở nên đỏ bất thường, chủ yếu ở khu vực mô gần gốc các ngón tay và mép hai bên. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai tay và thường không kèm theo đau đớn hay bong tróc da. Tuy không phổ biến nhưng khi xuất hiện, lòng bàn tay son có thể là dấu hiệu cảnh báo một tình trạng sức khỏe nào đó đang diễn ra trong cơ thể.

Triệu chứng đặc trưng

• Lòng bàn tay chuyển sang màu đỏ tươi hoặc đỏ hồng, đặc biệt là ở phần gò thịt dưới ngón tay và mép ngoài lòng bàn tay.
• Thường không đau, không ngứa và không gây khó chịu.
• Có thể kèm theo cảm giác ấm hoặc nóng nhẹ ở vùng da bị đỏ.
• Một số trường hợp có thể bị đỏ cả lòng bàn chân.

Lòng bàn tay son thường là một biểu hiện chứ không phải là bệnh lý độc lập, vì vậy cần chú ý đến các triệu chứng đi kèm khác nếu có.

Nguyên nhân gây ra lòng bàn tay son

Vì sao lòng bàn tay bị đỏ?

Lòng bàn tay son xảy ra khi các mao mạch nhỏ dưới da giãn nở, làm tăng lưu lượng máu đến bề mặt da. Hiện tượng này có thể phân thành hai loại chính:

• Ban đỏ nguyên phát: Xảy ra một cách tự nhiên, không do bệnh lý hay tác nhân bên ngoài gây ra.
• Ban đỏ thứ phát: Là triệu chứng đi kèm của các bệnh lý nền như bệnh gan, rối loạn hormone hay bệnh tự miễn.

Lòng bàn tay son nguyên phát

Ban đỏ vô căn

Đây là tình trạng xuất hiện tự phát mà không rõ nguyên nhân cụ thể. Các chuyên gia chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây nên, và vì không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, nên tình trạng này ít được nghiên cứu sâu.

Ban đỏ do di truyền (bệnh Lane)

Ban đỏ lòng bàn tay di truyền thường xuất hiện ngay từ khi sinh ra hoặc trong thời thơ ấu. Tuy nhiên, có những trường hợp chỉ xuất hiện ở tuổi trưởng thành. Bệnh có thể di truyền qua nhiều thế hệ hoặc chỉ xuất hiện gián đoạn. Vì tình trạng này không gây tổn hại sức khỏe nên nhiều trường hợp không được phát hiện.

Ban đỏ trong thai kỳ

Trong thời gian mang thai, sự gia tăng nội tiết tố estrogen và lưu lượng máu có thể khiến lòng bàn tay đỏ lên. Tình trạng này thường xảy ra ở khoảng 66% phụ nữ có làn da sáng và 33% phụ nữ có làn da sẫm màu. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường và sẽ tự biến mất sau khi sinh con. Tuy nhiên, đôi khi nó cũng có thể liên quan đến các rối loạn miễn dịch khởi phát do mang thai.

Lòng bàn tay son thứ phát

Tình trạng này là dấu hiệu cảnh báo về các bệnh lý nền trong cơ thể, đặc biệt là các vấn đề về gan, nội tiết, miễn dịch hay da liễu.

Bệnh gan

Một trong những nguyên nhân phổ biến gây lòng bàn tay son là xơ gan. Khi gan bị tổn thương lâu dài, các mô xơ sẹo thay thế mô gan khỏe mạnh, khiến gan hoạt động kém hiệu quả. Lúc này, nồng độ estrogen trong máu tăng cao, gây giãn mao mạch và làm đỏ lòng bàn tay.

Các bệnh gan khác cũng có thể gây ra triệu chứng này, bao gồm:

• Bệnh Wilson: Gây tích tụ đồng trong cơ thể.
• Bệnh nhiễm sắc tố sắt (bệnh thừa sắt, bệnh Hemochromatosis): Khi cơ thể hấp thụ quá nhiều sắt.

Rối loạn tự miễn

Các bệnh tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công các mô lành của cơ thể, gây viêm mạch và biến đổi lưu thông máu. Nếu ảnh hưởng đến gan hoặc da, nó có thể gây đỏ lòng bàn tay. Một số bệnh tự miễn liên quan đến lòng bàn tay son gồm:

• Viêm gan tự miễn
• Thiếu máu tan máu tự miễn (phá hủy hồng cầu)
• Viêm da cơ ở trẻ em (JDM)
• Hiện tượng Raynaud
• Viêm khớp dạng thấp
• Sarcoidosis
• Xơ cứng bì
• Lupus ban đỏ hệ thống (SLE)
• Bệnh mô liên kết chưa phân loại (UCTD)

Ngoài đỏ lòng bàn tay, bạn còn có thể gặp các triệu chứng khác như mệt mỏi, đau khớp, phát ban, hay thay đổi màu da.

Bệnh da liễu

Một số bệnh về da cũng có thể khiến lòng bàn tay bị đỏ:

• Chàm (eczema): Gây khô, ngứa, viêm da.
• Vảy nến: Gây mảng đỏ và bong vảy bạc.
• Viêm da tiếp xúc: Do tiếp xúc với chất kích ứng như xà phòng, nước rửa tay chứa cồn.
• Erytromelalgia: Hiếm gặp, gây nóng, đỏ và đau rát do rối loạn chức năng mạch máu.

Rối loạn nội tiết và chuyển hóa

Một số rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu, từ đó làm đỏ lòng bàn tay:

• Cường giáp: Tuyến giáp hoạt động quá mức, làm tăng tốc độ trao đổi chất và lưu lượng máu.
• Bệnh tiểu đường: Khi đường huyết cao kéo dài, các mạch máu bị tổn thương, gây rối loạn tuần hoàn và các thay đổi trên da.

Nhiễm trùng

Một số loại nhiễm trùng, đặc biệt là vi khuẩn hoặc virus, có thể gây viêm hệ thống và giãn mạch:

• Bệnh Brucella: Lây qua sữa chưa tiệt trùng.
• Giang mai bẩm sinh: Lây từ mẹ sang con.
• Viêm gan B, C hoặc D
• Bệnh tủy do vi-rút lymphotropic T-1 ở người (HTLV-1): Virus ảnh hưởng đến tủy sống.
• Trichinellosis: Nhiễm ký sinh trùng từ thịt sống.
• Bệnh Kawasaki: Thường xảy ra ở trẻ nhỏ, gây sưng mạch máu.

Yếu tố môi trường và thuốc

Một số yếu tố trong lối sống có thể gây lòng bàn tay son, bao gồm:

• Hút thuốc
• Uống rượu nhiều
• Ngộ độc kim loại nặng (như thủy ngân)

Ngoài ra, một số loại thuốc có thể gây giãn mạch hoặc ảnh hưởng đến gan:

• Thuốc điều trị tim (amiodarone)
• Thuốc chống co giật (topiramate)
• Thuốc chẹn beta (metoprolol, propranolol)
• Thuốc giãn phế quản (albuterol)
• Thuốc hạ cholesterol (atorvastatin, rosuvastatin…)

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện tình trạng lòng bàn tay đỏ kéo dài không rõ nguyên nhân kèm theo các triệu chứng như:

• Mệt mỏi không rõ lý do
• Dễ bầm tím, chảy máu
• Sốt
• Đau đầu, trí nhớ suy giảm
• Đau khớp
• Huyết áp cao
• Vàng da hoặc mắt
• Sưng ở bụng, chân hoặc tay
• Ngứa kéo dài
• Đỏ chỉ ở một bên tay

Bác sĩ sẽ làm gì?

Bác sĩ có thể:

• Khám lâm sàng, hỏi về lịch sử dùng thuốc
• Chỉ định làm xét nghiệm máu, nước tiểu
• Siêu âm gan hoặc xét nghiệm hình ảnh khác
• Sinh thiết da (nếu nghi ngờ bệnh da liễu)
• Sử dụng thiết bị phóng đại da (soi da)

Nếu cần, bạn sẽ được giới thiệu đến các chuyên khoa như:

• Chuyên khoa gan mật
• Chuyên khoa miễn dịch – thấp khớp
• Chuyên khoa nội tiết
• Chuyên khoa da liễu

Phương pháp điều trị

Cách điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây đỏ lòng bàn tay:

• Nếu do bệnh gan, cần điều trị bệnh lý nền.
• Nếu là do mang thai, tình trạng sẽ tự biến mất sau sinh.
• Nếu do viêm hoặc rối loạn miễn dịch, có thể cần dùng thuốc kháng viêm, corticosteroid hoặc điều trị chuyên biệt.
• Trong một số trường hợp, tiêm Botox (onabotulinumtoxinA) có thể làm giảm đỏ và tăng độ chịu đựng với nhiệt độ.

Phòng ngừa lòng bàn tay son

Không phải lúc nào cũng có thể phòng ngừa tình trạng lòng bàn tay son, đặc biệt nếu nguyên nhân do di truyền hoặc mang thai. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Tránh tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng mạnh hoặc hóa chất
• Duy trì gan khỏe mạnh: Hạn chế rượu, không hút thuốc, kiểm tra định kỳ
• Kiểm soát bệnh lý mãn tính: Như tiểu đường, rối loạn tuyến giáp
• Sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ, tránh tự ý dùng thuốc

Tóm lại, ban đỏ lòng bàn tay có thể chỉ là hiện tượng lành tính nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo những rối loạn sức khỏe nghiêm trọng. Nếu bạn nhận thấy lòng bàn tay đỏ bất thường, đặc biệt khi kèm theo các triệu chứng khác, hãy chủ động đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Nguồn tham khảo/dịch: What Causes Red Palms (Palmer Erythema)? (Brandi Jones, MSN-Ed, RN-BC) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Làm thế nào để nhận biết mình đang kiệt sức cảm xúc (Emotional Burnout)?
• 12 lợi ích của dưa hấu đối với sức khỏe: Tốt cho tim, da, tiêu hóa và hơn thế nữa!
• Hội chứng sợ đi ngủ (Somniphobia) là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách vượt qua

Viêm da cơ địa là gì và nguyên nhân gây bệnh là gì?

Viêm da cơ địa là một bệnh tự miễn thường bắt đầu xuất hiện ở trẻ nhỏ nhưng cũng có thể biểu hiện lần đầu ở người lớn và kéo dài mạn tính. Triệu chứng thường gặp của bệnh là da bị viêm dẫn đến khô, ngứa và phát ban các mảng da đỏ có thể kèm theo mụn nước. Nếu người bệnh gãi nhiều sẽ làm cho da bị dày lên và có nguy cơ nhiễm trùng. Vùng da thường bị ảnh hưởng là ở tay chân, đặc biệt là các nếp gấp.

Làn da khỏe mạnh có khả năng giữ ẩm và bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, các chất gây kích ứng và dị ứng. Bệnh chàm da có liên quan với các đột biến gene khiến da không còn khả năng bảo vệ tốt nên dễ bị tổn thương khi bị các yếu tố môi trường tác động. Ngoài ra còn có nguyên nhân do hệ miễn dịch phản ứng quá mạnh với các tác nhân kích thích từ bên ngoài dẫn đến làm hại chính làn da của mình.

Viêm da cơ địa thường gây ra các đợt bệnh nặng có triệu chứng rõ ràng, sau đó tự hết trong một thời gian nhưng lại tái phát và nếu không được điều trị đúng có thể ngày càng nặng hơn và bùng phát thường xuyên hơn. Hiện nay có một số phương pháp điều trị giúp giảm bớt triệu chứng, nhưng cũng có những việc đơn giản mà bạn có thể tự làm để kiểm soát bệnh của mình.

Dưới đây là 8 nguyên nhân thường gặp khiến viêm da cơ địa trở nên tồi tệ hơn và cách làm thế nào để bảo vệ da trong những trường hợp đó.

Nguyên nhân khiến viêm da cơ địa bùng phát nặng

1. Ở ngoài trời nắng nóng

Đối với một số người, những tháng mùa hè có thể giúp giảm bớt các đợt bùng phát bệnh chàm, nhưng đối với những người khác thì hoàn toàn ngược lại.

Theo Hiệp hội Eczema Quốc gia Mỹ, nhiệt độ nóng có thể gây ra phản ứng viêm trên da và làm tăng cảm giác ngứa nhưng thủ phạm quan trọng hơn có lẽ là mồ hôi. Đổ mồ hôi là cơ chế giúp làm giảm nhiệt độ cơ thể vào những ngày nắng nóng, nhưng đối với những người bị viêm da cơ địa, nghiên cứu đã chỉ ra rằng đổ mồ hôi có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh bởi 2 lý do: quá trình bay hơi mồ hôi làm mất độ ẩm của các lớp da bên ngoài khiến da bị khô, và các chất có tính axit của da tiết ra còn đọng lại như urê, lactate và các khoáng chất có thể gây kích ứng phát ban.

Cách khắc phục là gì?

Theo các chuyên gia, nếu bạn ra ngoài vào lúc nắng nóng thì hãy mặc quần áo rộng rãi làm từ chất liệu thoáng khí như sợi cotton. Nếu bạn thấy quần áo của mình ẩm ướt vì mồ hôi thì hãy thay đồ mới càng nhanh càng tốt để vải ướt không dính vào da có nguy cơ làm nặng thêm bệnh. Khi về nhà hãy tắm sạch để rửa hết mồ hôi bám trên da.

2. Da không được chăm sóc tốt vào mùa lạnh

Nếu bạn sống ở những vùng có khí hậu thay đổi theo mùa thì mùa đông cũng là kẻ thù của làn da nói chung vì nhiệt độ và chất lượng không khí bị thay đổi rõ rệt.

Đối với những người bị bệnh này, đột biến di truyền làm thay đổi phân tử protein da khiến lớp biểu bì không thể giữ độ ẩm tốt, do đó thời tiết lạnh của mùa đông càng dễ làm da bị khô và tổn thương nghiêm trọng.

Một số bệnh nhân bị khô da kéo dài trong suốt 3-4 tháng mùa đông, thậm chí ảnh hưởng nặng đến mức khiến họ không thể tắm bằng vòi sen hoặc sử dụng các sản phẩm chăm sóc cá nhân như bình thường.

Cách khắc phục là gì?

Đầu tiên hãy trang bị máy tạo độ ẩm để dùng vào mùa đông, sau đó dùng thêm kem dưỡng ẩm cho da ít nhất 2 lần một ngày, đặc biệt là trong vòng vài phút sau khi tắm xong để giúp giữ ẩm cho làn da.

3. Căng thẳng

Dù là căng thẳng tức thời trong ngắn hạn hay kéo dài mạn tính thì phản ứng sinh lý của cơ thể chúng ta là giống nhau: các hormone căng thẳng được giải phóng với lượng lớn như cortisol và adrenaline có tác động ức chế hệ miễn dịch và tăng nguy cơ bị viêm nhiễm.

Đối với những người bị viêm da cơ địa, nghiên cứu cho thấy tình trạng viêm do stress có thể làm suy giảm chức năng của hàng rào bảo vệ da, từ đó có nguy cơ dẫn đến bùng phát bệnh thường xuyên hơn. Khi căng thẳng tiếp tục duy trì và hệ miễn dịch bị ức chế trong một thời gian dài cũng làm cho tình trạng phát ban nghiêm trọng hơn vì da không thể chống lại các tác nhân gây hại như bình thường.

Theo các chuyên gia, khi người mắc bệnh viêm da cơ địa rơi vào tình trạng căng thẳng thì gần như chắc chắn bệnh sẽ bùng phát.

Cách khắc phục là gì?

Stress là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống, nhưng có nhiều biện pháp giảm căng thẳng thực sự có tác dụng và dễ thực hiện tại nhà như tập hít thở, tập thiền và yoga.

Một số bệnh nhân cũng được dùng thuốc phòng ngừa để tránh stress làm bùng phát bệnh. Nếu bạn biết trước là mình sắp trải qua một tình huống khó chịu hoặc sắp bước vào khoảng thời gian làm việc căng thẳng thì bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc như kem steroid để bôi trên những vùng da dễ bị viêm. Tuy nhiên đây là phương pháp đặc biệt chỉ nên áp dụng nếu có sự hướng dẫn của bác sĩ.

4. Tắm lâu với nước nóng

Mặc dù việc ngâm mình trong nước nóng có thể giúp chúng ta cảm thấy thư giãn nhưng đối với những người bị viêm da cơ địa thì nước nóng có thể làm mất độ ẩm và lớp dầu bảo vệ trên da, khiến lớp da bên ngoài bị tổn thương và dễ bùng phát viêm.

Tuy nhiên cũng không nên kiêng tắm vì giữ vệ sinh sạch cho da có tác dụng tốt đối với những người bị bệnh chàm, giúp rửa trôi vi khuẩn và các chất gây kích ứng bám trên da có thể là nguyên nhân gây ra hoặc làm nặng thêm các triệu chứng.

Cách khắc phục là gì?

Chỉ nên tắm với nước mát, làm sạch da bằng các chất tẩy rửa êm dịu. Sau khi tắm xong hãy lau khô người nhẹ nhàng, và trong vòng vài phút hãy dùng ngay kem dưỡng ẩm loại tốt để da không bị khô.

5. Sử dụng các sản phẩm cho da có hương liệu, hóa chất hoặc chất bảo quản

Theo các chuyên gia, các sản phẩm chăm sóc da là một trong những tác nhân chính làm bùng phát đợt viêm da trong bệnh chàm. Đó là vì các thành phần như hương liệu, chất bảo quản, chất hoạt động bề mặt có trong các sản phẩm đó có thể gây ngứa và kích ứng da. Một số chất tẩy rửa khác như bột giặt cũng chứa thành phần tương tự.

Cách khắc phục là gì?

Hãy nhớ rằng các sản phẩm được dán nhãn là “tự nhiên” hoặc “hữu cơ” cũng không có nghĩa là chúng an toàn với làn da của người bị bệnh, vì đôi khi chúng có chứa tinh dầu và các thành phần khác được chiết xuất từ thiên nhiên nhưng vẫn gây kích ứng da. Theo các chuyên gia, tốt nhất là hãy tránh các chất phụ gia đã được biết là gây kích ứng, chọn các sản phẩm không có mùi thơm, không chứa thuốc nhuộm và có càng ít thành phần càng tốt.

6. Mặc đồ bằng len hoặc vải tổng hợp

Một số vật liệu tổng hợp nhân tạo như nilông và polyeste có đặc tính không thoáng khí, làm cho da bị “khó thở”, nóng và đổ mồ hôi dẫn đến kích ứng, đặc biệt là khi mặc trong thời tiết ấm hoặc khi hoạt động thể chất.

Len là chất liệu thoáng khí và hút ẩm tự nhiên, nhưng cũng không tốt cho những người bị viêm da cơ địa vì sợi len có tính thô ráp và chà xát vào da dễ gây ngứa cũng có thể dẫn đến bùng phát bệnh.

Các yếu tố khác trên quần áo như đường may thô ráp, nhãn mác và dây buộc cũng có thể cọ xát và gây ra vấn đề cho làn da nhạy cảm.

Cách khắc phục là gì?

Không phải loại len nào cũng giống nhau: sợi merino dệt mịn và len cashmere mềm có thể không kích ứng da như các loại len khác. Trên thực tế, một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Viêm da vào năm 2019 cho thấy rằng, so với mặc quần áo bình thường, những bệnh nhân mặc thêm lớp trong bằng len merino mịn đã giảm mức độ nghiêm trọng của đợt bùng phát, có thể là do loại len này ít ma sát hơn với da.

Nhìn chung bệnh nhân chàm thường phù hợp nhất với quần áo rộng rãi làm bằng sợi cotton. Quần áo bằng lụa hoặc vải sợi tre cũng có thể mặc được nhưng hãy cắt bỏ những miếng nhãn mác có thể chà xát vào da.

Hiệp hội Eczema Quốc gia Mỹ khuyến cáo nên giặt tất cả quần áo mới trước khi mặc, vì các hóa chất gây kích ứng thường được thêm vào để chúng trông đẹp hơn khi bày bán.

7. Nóng và đổ mồ hôi khi tập luyện thể dục

Sự thay đổi nhanh chóng về nhiệt độ cơ thể khi tập thể dục như chạy, đi xe đạp hoặc thậm chí đi bộ cũng có thể làm bùng phát viêm da cơ địa và ngứa giống như khi đổ mồ hôi.

Cách khắc phục là gì?

Tất nhiên không nên bỏ tập thể dục vì có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe, kể cả những người bị bệnh viêm da. Cách khắc phục là hãy chọn quần áo khi tập luyện phù hợp với cơ thể mình. Các loại sợi rộng rãi, thoáng khí sẽ thân thiện với da hơn nhiều so với loại vải thun bó sát, chúng có thể ma sát làm tổn thương da và giữ nhiệt cùng với mồ hôi nhiều hơn.

Sau khi tập luyện, hãy chờ khô người rồi tắm bằng nước mát để rửa sạch mồ hôi bám trên da. Sau đó lau nhẹ nhàng cho khô, bôi kem dưỡng ẩm và có thể bôi thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ngoài ra bạn cũng có thể lựa chọn các bài tập thể dục nhẹ nhàng hơn, không cần ra mồ hôi mà vẫn có được lợi ích cho sức khỏe.

8. Gãi ngứa

Thật khó để không gãi khi bị ngứa, nhất là khi triệu chứng chính của bệnh chàm là ngứa dữ dội. Tuy nhiên việc đó có thể khiến bệnh bùng phát nặng hơn và càng ngứa nhiều hơn thì lại càng muốn gãi.

Theo các chuyên gia, khi cơ thể bị nóng và đổ mồ hôi sẽ giải phóng chất histamine gây ngứa nhiều hơn. Nếu bạn gãi thì cảm giác ngứa lại càng tăng thêm và viêm da càng tồi tệ hơn.

Cách khắc phục là gì?

Nếu bạn cảm thấy ngứa và muốn gãi thì hãy kiềm chế lại và thay bằng động tác vỗ nhẹ vào da. Các chuyên gia cũng khuyên nên dùng cách chườm mát để làm dịu tình trạng viêm. Chỉ cần lấy một chiếc khăn ẩm cho vào tủ lạnh một lúc, sau đó đắp lên da rất nhẹ nhàng và thực sự có tác dụng làm giảm cơn ngứa.

Nếu những cách đó không hiệu quả và bạn vẫn thấy ngứa liên tục thì hãy nói chuyện với bác sĩ để xem bạn có thể dùng thuốc uống hoặc thuốc tiêm để làm dịu cơn ngứa dữ dội hay không.

Trên đây là những điều cần biết về nguyên nhân làm bùng phát viêm da cơ địa và cách phòng ngừa, giảm nhẹ triệu chứng tại nhà. Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Người bị bệnh chàm da cần lưu ý gì đối với vaccine COVID-19?
• Dị ứng da: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Vẫn còn rất nhiều điều chưa rõ về hệ vi sinh vật trên da, nhưng các nhà khoa học tin rằng chúng có vai trò quan trọng đối với các bệnh viêm da, ví dụ như viêm da dị ứng, bệnh vẩy nến, mụn trứng cá, bệnh trứng cá đỏ và có thể những bệnh toàn thân khác. Nhiều nghiên cứu đang được thực hiện để tìm hiểu chính xác thành phần của hệ vi sinh vật khỏe mạnh và làm thế nào để chăm sóc chúng tốt nhất.

Hệ vi sinh vật trên da là gì?

Theo các chuyên gia, hệ vi sinh vật trên da là cộng đồng các vi khuẩn, nấm và virus, có thể bao gồm cả bọ ve và các loài ký sinh, cư trú trên da và trong da của chúng ta. Những vi sinh vật “thân thiện” này có thể giúp kiểm soát sự phát triển của các vi khuẩn có hại ở da. Còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng, nhưng các nhà khoa học cho rằng hệ vi sinh vật khỏe mạnh lý tưởng là phải đa dạng và cân bằng.

Hệ vi sinh vật trên da của mỗi người là đặc trưng cho người đó, thậm chí từng vùng da khác nhau trên cơ thể cũng có thành phần vi sinh vật riêng. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng một số bệnh của da như viêm da dị ứng, vẩy nến và mụn trứng cá có liên quan với sự mất cân bằng của các vi sinh vật này.

Hệ vi sinh vật trên da có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

Hệ vi sinh vật lành mạnh sẽ ngăn sự phát triển của các vi khuẩn và nấm có hại trên da. Có một số bằng chứng cho thấy sự mất cân bằng hệ vi sinh vật trên da có thể dẫn đến tình trạng viêm tế bào, có liên quan với nhiều bệnh mãn tính. Vi khuẩn và nấm hại trên da có thể gây viêm và kích thích hệ miễn dịch.

Hệ vi sinh vật trên da cũng được cho là có vai trò hỗ trợ miễn dịch bằng cách giúp phát hiện và ngăn chặn các mầm bệnh, theo một bản đánh giá được đăng trên tạp chí Nature Reviews: Microbiology tháng 1/2018. Các nghiên cứu phát hiện rằng những người bị suy yếu miễn dịch có thành phần vi sinh vật khác với những người khỏe mạnh, cho thấy rằng hệ miễn dịch rất quan trọng đối với sự hình thành hệ vi sinh vật.

Ngoài ra hệ vi sinh vật trên da cũng có thể liên quan với nhiều vấn đề về da như:

• Mụn trứng cá: Vi khuẩn Cutibacterium acnes có thể tích tụ trên da và là thủ phạm gây ra mụn trứng cá. Một nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Da liễu Lâm sàng Mỹ tháng 9/2020 cho thấy rằng các loại vi khuẩn khác cũng có thể liên quan đến mụn trứng cá.

• Viêm da dị ứng (chàm da, eczema): Một số chủng vi khuẩn Staphylococcus có liên quan với các đợt bùng phát bệnh chàm da, nhưng chưa thể khẳng định đó là nguyên nhân chính xác. Những người mắc bệnh này có hệ vi sinh vật khác với bình thường, trong đó có nhiều vi khuẩn Staphylococcus aureus, theo một nghiên cứu vào tháng 3/2019.
• Bệnh trứng cá đỏ (rosacea): Các nhà nghiên cứu cho biết bệnh rosacea rất có thể bị ảnh hưởng bởi hệ vi sinh vật trên da, nhưng chưa hiểu rõ về cơ chế chính xác.
• Bệnh vảy nến: Hệ vi sinh vật trên da có thể liên quan với bệnh vảy nến nhưng cần phải nghiên cứu thêm, theo một bản đánh giá được đăng trên tạp chí Clinics in Dermatology vào tháng 3/2019.

Hệ vi sinh vật trên da có liên quan với hệ vi sinh đường ruột không?

Vấn đề này vẫn đang được nghiên cứu, nhưng các nhà khoa học cho biết thành phần vi sinh vật sống trên da và trong ruột là khác nhau. Chưa rõ sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột có ảnh hưởng tới vi sinh vật trên da hay không, nhưng có một sự thật là một số chế phẩm sinh học đường uống ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột có thể giúp cải thiện các bệnh viêm da như chàm.

Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu xem các hệ vi sinh vật này có liên quan gì với nhau và với các vấn đề của da như bệnh vảy nến, viêm da dị ứng, bệnh trứng cá đỏ, mụn trứng cá, lão hóa da và vết thương trên da, và liệu chế độ ăn uống có thể giúp cải thiện các vấn đề này hay không.

Cách chăm sóc hệ vi sinh vật trên da khỏe mạnh như thế nào?

Nhìn chung, hệ vi sinh vật trên da của chúng ta tương đối ổn định và có khả năng tự phục hồi tốt. Nhưng cần lưu ý các yếu tố môi trường, sản phẩm làm đẹp, chất tẩy rửa và chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến các vi sinh vật.

• Chăm sóc da bằng lợi khuẩn (probiotic) là phương pháp ngày càng phổ biến hiện nay nhưng cũng có thể làm hại da vì làm mất cân bằng hệ vi sinh vật, ví dụ như một loại vi sinh vật nào đó chiếm số lượng quá nhiều so với các loại khác. Sự đa dạng nhiều chủng loại mới là điều quan trọng, kể cả những loại vi sinh vật có lợi nhưng quá nhiều thì cũng không tốt.

• Thuốc kháng sinh đường uống cũng có thể tiêu diệt các vi khuẩn có lợi trên da. Nghiên cứu cho thấy những người khỏe mạnh dùng thuốc kháng sinh đã làm xuất hiện vi khuẩn kháng thuốc trên da của họ một năm sau đó. Vì vậy đừng tự ý sử dụng thuốc kháng sinh mà chỉ dùng khi thật sự cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ, dùng đủ liều, đủ thời gian và chọn đúng loại kháng sinh đặc hiệu.
• Đối với các sản phẩm trên thị trường được quảng cáo là thay đổi hệ vi sinh vật trên da để tốt cho sức khỏe, các chuyên gia cho rằng chưa thể tin tưởng vì hiện nay chúng ta vẫn chưa rõ cách tương tác của các vi sinh vật với nhau và ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào. Ngay cả trên cơ thể một người thì hệ vi sinh vật ở các vùng da khác nhau cũng không giống nhau, vì vậy rất khó tạo ra một sản phẩm chăm sóc toàn thân.
• Để bảo vệ hệ vi sinh vật trên da, bạn có thể chọn các sản phẩm chăm sóc da và sữa rửa mặt dịu nhẹ. Các sản phẩm có tính mài mòn sẽ phá hỏng hàng rào bảo vệ của da, khiến các mầm bệnh và vi khuẩn có cơ hội xâm nhập. Thông thường cũng không cần sử dụng các chất có tính kháng khuẩn để chăm sóc da, trừ khi rửa tay.

Tổng kết

Hệ vi sinh vật sống trên da của chúng ta bao gồm vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng, có thể đóng vai trò giữ cho làn da khỏe mạnh và ngăn chặn một số bệnh của da. Chúng ta vẫn chưa hiểu rõ về ảnh hưởng của các vi sinh vật này, nhưng có thể chăm sóc làn da khỏe mạnh bằng cách hạn chế sử dụng các chất có tính kháng khuẩn và mài mòn da.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Liệu trình 7 ngày chăm sóc giúp tái sinh làn da khoẻ đẹp ngay tại nhà
• Trọn bộ sản phẩm chăm sóc da cơ bản dành cho nàng có làn da nhạy cảm

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Vảy nến là một bệnh của da có nguyên nhân do tự miễn, tức rối loạn khiến hệ miễn dịch tự tấn công các tế bào của chính cơ thể. Biểu hiện chủ yếu của bệnh là các mảng vảy bong tróc xuất hiện trên da, thường ở đầu gối, da đầu, khuỷu tay và lưng. Các mảng này có màu đỏ trên nền da sáng xung quanh và có thể màu tím hoặc đỏ bầm trên vùng da sẫm màu.

Rất khó xác định chính xác tỷ lệ mắc bệnh vảy nến trên toàn cầu. Một nghiên cứu vào năm 2020 đã phát hiện tỷ lệ này có thể dao động từ 0,14% ở khu vực Đông Á cho đến 1,99% ở Australia. Các nghiên cứu khác lại đưa ra tỷ lệ cao hơn nhiều, chẳng hạn như 11,4% ở Na Uy.

Ngoài tác hại gây mất thẩm mỹ nặng nề, bệnh vảy nến còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe chung và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Một số người thậm chí phải chịu sự kỳ thị từ xã hội, do đó để giúp họ hòa nhập cuộc sống thì điều cần thiết là phải thay đổi những quan niệm sai lầm đã tồn tại từ lâu về căn bệnh này.

Những thông tin dưới đây được cung cấp bởi hai chuyên gia hàng đầu về bệnh vảy nến. Đầu tiên là David Chandler, giám đốc điều hành của Liên minh Bệnh vảy nến và Viêm khớp vảy nến ở Vương quốc Anh. Người thứ hai là Dominic Urmston, giám đốc truyền thông và vận động bệnh nhân tại Hiệp hội Bệnh vảy nến, cũng ở Anh.

1. Bệnh vảy nến rất dễ lây nếu đụng chạm vào người bệnh?

Có thể bạn đã từng nghe điều này nhiều lần, và có vẻ cũng rất hợp lý đối với các bệnh về da, nhưng thực ra nó lại hoàn toàn sai lầm. Chuyên gia Chandler giải thích: “Bạn không thể bị lây bệnh vảy nến. Đó là một tình trạng tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch phản ứng không phù hợp và tạo ra quá nhiều tế bào da”.

Để nhấn mạnh thêm vấn đề này, chuyên gia Urmston nói rằng: “Nó không thể lây truyền khi tiếp xúc giữa người với người hoặc khi tiếp xúc dịch cơ thể – ví dụ khi hôn nhau hoặc dùng chung đồ ăn thức uống. Nó cũng không thể lây cho những người khác ở các khu vực công cộng tiếp xúc gần, chẳng hạn như ở hồ bơi hoặc trong phòng tắm hơi.”

2. Bệnh vảy nến chỉ là hiện tượng da bị khô?

“Không, nó còn hơn thế nữa,” chuyên gia Chandler nói. Trong bệnh này, “cấu trúc da bị thay mới nhanh hơn nhiều – chu kỳ thay da thông thường là khoảng 28 ngày một lần, nhưng đối với bệnh vảy nến có thể ngắn từ 4–5 ngày”.

Do quá trình quay vòng ngắn như vậy nên các tế bào da chưa kịp trưởng thành, khiến chúng đóng thành vảy dày và không thể rụng đi như bình thường. Ngoài ra chuyên gia Chandler cũng cho biết thêm, “các mạch máu cũng thay đổi và di chuyển lên gần bề mặt hơn, khiến các khu vực này nếu bị trầy xước sẽ chảy máu, trở nên rất đỏ và đau.”

Chuyên gia Urmston cho biết: “Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, bệnh vảy nến có thể khiến da nứt nẻ và chảy máu, khiến người bệnh suy nhược. Bệnh vảy nến trên bàn tay hoặc bàn chân có thể khiến các hoạt động hằng ngày trở nên khó khăn, còn bệnh vảy nến trên các vùng như bẹn hoặc mông có thể khiến ngay cả khi ngồi xuống hoặc đi vệ sinh cũng bị đau.”

3. Bệnh vẩy nến ở tất cả mọi trường hợp đều giống nhau?

Nhiều người nghĩ đơn giản rằng “vẩy nến là vẩy nến”, thế thôi. Tuy nhiên thực tế lại có nhiều dạng bệnh rất phức tạp, như chuyên gia Chandler giải thích: “Loại phổ biến nhất là bệnh vảy nến thể mảng lớn với các vảy trắng bạc dày đặc trưng.” Ngoài ra còn có một số dạng khác bao gồm:

• Vảy nến ruột: Đây là dạng phát ban lan rộng mà đôi khi còn được gọi là “vẩy nến giọt” vì các mảng vẩy có hình giọt nước.
• Vảy nến thể ngược: Loại này chỉ hình thành ở những vùng da có tiếp xúc với các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như nách, bẹn hoặc vùng dưới vú.
• Vảy nến thể da: Đây là dạng không phổ biến, biểu hiện phát ban bong tróc có màu đỏ trên nền da trắng và bao phủ phần lớn cơ thể.
• Vảy nến thể mủ: Ở dạng này sẽ xuất hiện các mụn nước có mủ, thường gặp nhất là ở bàn tay và bàn chân.

4. Nguyên nhân gây bệnh vảy nến là do vệ sinh kém?

Chuyên gia Urmston khẳng định: “Sự xuất hiện của bệnh vảy nến không có nghĩa là chuyện vệ sinh của người đó kém.”

Chuyên gia Chandler cũng đồng tình: “Trên thực tế, những người mắc bệnh vảy nến có xu hướng cẩn thận trong việc tự chăm sóc bản thân, vì da của họ rất đau và bong tróc nên cần được chăm sóc liên tục.”

Ông cũng giải thích rằng những người bị bệnh vảy nến thường phải dùng thuốc điều trị hai lần mỗi ngày, tức là họ sẽ dành rất nhiều thời gian để chăm sóc da, đặc biệt là các khu vực như da đầu, bởi vì nếu bỏ sót thì tình trạng da sẽ nhanh chóng trở nên tồi tệ hơn và rất khó kiểm soát.

5. Bác sĩ có thể chữa khỏi bệnh vảy nến?

Đây cũng là một sai lầm, vì hiện tại không có cách nào chữa khỏi hoàn toàn căn bệnh này. Tuy nhiên chuyên gia Chandler nói rằng: “Có rất nhiều phương pháp điều trị có thể giúp làm giảm triệu chứng của bệnh vảy nến, tùy thuộc vào mức độ bị ảnh hưởng của bệnh nhân.”

Các phương pháp hiện nay bao gồm nhiều loại kem bôi da cho đến thuốc mỡ, bọt và gel. Ngoài ra còn có liệu pháp ánh sáng (tia cực tím) và các loại thuốc dạng viên uống và thuốc tiêm. Tất cả các phương pháp này đều có ưu điểm và nhược điểm khác nhau phù hợp với từng người bệnh.

Vì vảy nến là một tình trạng mãn tính kéo dài suốt đời nên người bệnh thường phải gặp bác sĩ thường xuyên để điều chỉnh kế hoạch điều trị theo thời gian. Hầu hết thường bắt đầu bằng các loại thuốc bôi tại chỗ (kem, thuốc mỡ và gel) với công thức phối hợp khác nhau dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bệnh nặng hơn hoặc các thuốc tại chỗ không hiệu quả, bác sĩ da liễu có thể đưa ra các lựa chọn điều trị khác, chẳng hạn như liệu pháp ánh sáng UV, thuốc uống hoặc tiêm.

Mặc dù chưa có cách chữa trị dứt điểm vảy nến nhưng các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm hiểu thêm về căn bệnh này, và như chuyên gia Chandler lưu ý, những hiểu biết mới hiện nay có thể giúp tìm ra cách chữa trong tương lai.

Dù sao thì, như chuyên gia Urmston cho biết, điều quan trọng là bệnh vảy nến có thể được kiểm soát tốt, đồng thời các bác sĩ có thể đưa ra nhiều lựa chọn điều trị để giảm nhẹ triệu chứng.

6. Bệnh vảy nến chỉ ảnh hưởng đến da?

Triệu chứng trên da là đáng chú ý nhất, nhưng bệnh vảy nến không chỉ dừng lại ở đó. Ước tính có khoảng 6–42% người bệnh cũng mắc phải bệnh viêm khớp vảy nến, một dạng viêm khớp mà chuyên gia Urmston mô tả là “thường ảnh hưởng đến đầu gối hoặc các khớp ở bàn tay và bàn chân, cũng như các khu vực mà gân liên kết với xương, chẳng hạn như gót chân và lưng dưới”.

Ngoài những ảnh hưởng về thể chất, bệnh vẩy nến cũng có thể tác động đến tâm lý. Những người mắc bệnh vẩy nến dễ bị lo lắng, trầm cảm, thiếu tự tin về bản thân, tất cả những điều đó đều có thể ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống hằng ngày.

7. Bệnh vảy nến chỉ gặp ở người lớn?

Chuyên gia Chandler giải thích: “Mặc dù thường thấy nhất ở người lớn – bệnh vảy nến thường bắt đầu ở tuổi thiếu niên và kéo dài suốt đời – nhưng nó có thể xuất hiện ở trẻ em và hiếm khi xảy ra ở trẻ sơ sinh.”

Còn theo chuyên gia Urmston, dường như có hai độ tuổi dễ khởi phát bệnh này nhất: từ cuối thanh thiếu niên đến đầu 30 và trong khoảng 50 đến 60 tuổi.

8. Bệnh vảy nến cũng giống như bệnh chàm?

Mặc dù các triệu chứng chính của hai bệnh này trông khá giống nhau, nhưng bản chất lại hoàn toàn khác nhau.

Chuyên gia Chandler giải thích: “Bệnh chàm thường dựa trên phản ứng dị ứng, còn vảy nến thì không.” Ngoài ra bệnh chàm “phổ biến hơn ở trẻ nhỏ và có thể biến mất theo thời gian”. Ngược lại, vảy nến ít phổ biến hơn ở trẻ em và thường trở thành tình trạng mãn tính kéo dài suốt đời.

Hai bệnh này cũng ảnh hưởng đến các vùng khác nhau của cơ thể, chuyên gia Urmston cho biết. “Bệnh chàm có xu hướng xuất hiện ở mặt trong của khuỷu tay và đầu gối (khoeo chân), trong khi bệnh vảy nến xuất hiện thường xuyên hơn ở mặt ngoài khuỷu tay và đầu gối, cũng như trên da đầu.”

Nhìn chung, các cơ chế dẫn đến hai bệnh này cũng khác nhau. Vảy nến là một tình trạng tự miễn, trong khi bệnh chàm có thể liên quan đến di truyền, môi trường và các yếu tố khác. Tuy vậy có một số bằng chứng gợi ý rằng bệnh chàm cũng có thể do tự miễn.

Điều quan trọng là bất kỳ bệnh nào cũng phải được chẩn đoán bởi chuyên gia y tế có trình độ để bắt đầu lộ trình điều trị phù hợp nhất càng sớm càng tốt, ngăn bệnh tiến triển nặng hơn.

9. Thay đổi chế độ ăn uống có thể chữa khỏi bệnh vảy nến?

Chuyên gia Chandler nói: “Không có bằng chứng cho thấy một chế độ ăn uống cụ thể nào đó có thể chữa khỏi bệnh vảy nến”. Nhiều người tưởng rằng thay đổi trong chế độ ăn giúp cải thiện tình trạng da, nhưng vì bản chất của vảy nến là tăng giảm từng đợt nên điều đó có thể chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên mà thôi.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng “tuân theo một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, giảm cân và tập thể dục thường xuyên là những lời khuyên hữu ích nên làm theo để có được sức khỏe tổng thể.”

Chuyên gia Urmston cũng đồng tình, cho biết tại thời điểm này chưa có bằng chứng để khẳng định bất kỳ sự thay đổi cụ thể nào trong chế độ ăn giúp cải thiện triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên “các yếu tố như béo phì, rượu và thuốc lá có thể làm tăng mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng bệnh vảy nến, vì vậy lối sống lành mạnh, bao gồm tập thể dục thường xuyên và chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng có thể giúp ích trong việc kiểm soát vảy nến.”

Tổng kết

Bệnh vảy nến hiện nay chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể điều trị để giảm nhẹ triệu chứng. Nếu nghi ngờ mình bị bệnh này thì bạn nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán chính xác và bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt.

Giống như với tất cả các vấn đề sức khỏe khác, các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu phương pháp giúp kiểm soát vảy nến hiệu quả hơn. Có thể một ngày nào đó trong tương lai chúng ta sẽ tìm ra cách chữa dứt điểm căn bệnh này.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Chảy máu chân răng do nguyên nhân gì? Đừng chủ quan với những bệnh nguy hiểm tiềm ẩn!
• Dậy thì muộn là gì? Nguyên nhân và ảnh hưởng đến trẻ ra sao?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

1. Chữa nẻ da

Nứt nẻ da là một loại bệnh thường găp khi cơ thể ta bị thiếu nước, kể cả mùa nắng nóng hay mùa đông lạnh. Nếu muốn giảm bớt các triệu chứng của nó thì hãy tuân thủ những mẹo sau đây:

• Trước khi đi ngủ, ngâm chân vào nước ấm (2-3 phút) cho da chân mềm ra. Sau đó dùng 2-3 viên dầu cá, bóp lấy nước bôi lên chỗ bị nứt nẻ. Mỗi tối bôi một lần, chỉ vài ngày là khỏi.
• Dùng giấm ăn và glyxerin với tỉ lệ 5-1 trộn đều, bôi lên vết nẻ, mỗi ngày 2 lần, da sẽ bớt bong tróc và trở nên trơn bóng, mềm mại.
• Nướng chín một củ khoai tây, bóc vỏ, giã nhỏ và cho vào vài giọt vadolin. Trộn đều lại với nhau, sau đó cho vào hộp sạch, mỗi ngày bôi 1-3 lần vào chỗ nứt nẻ, vài ngày là khỏi.

Xem video dưới đây để biết cách dưỡng ẩm phục hồi da yếu nứt nẻ mùa hanh khô các bạn nhé:

2. Chữa ra mồ hôi tay, chân trong mùa hè

Ra mồ hôi tay, chân hay còn gọi là “tê thất” là một loại bệnh rất thường gặp ở mọi lứa tuổi. Điều này gây khó khăn cho các hoạt động sinh hoạt đời thường cũng như làm việc. Làm thế nào để chữa trị nó đây?

• Mỗi buổi tối sau khi rửa tay chân xong hãy lau khô và bô vào dung dịch Formaldehyde 2,5%.
• Nếu không có dung dịch trên thì thay thế bằng phèn, muối (mỗi loại 25g) cho vào nửa chậu nước đun thật sôi, đợi ấm và ngâm tay, chân vào. Vài ngày sau triệu chứng sẽ thuyên giảm.

Nếu bạn muốn chữa dứt điểm mồ hôi tay chân bằng các bấm huyệt vị, video này sẽ giúp bạn:

3. Chữa mụn cóc

• Cách 1: Dùng nước ấm rửa chân, lấy vỏ mỏng nhất của lớp ngoài cùng củ hành đắp vào chỗ mọc mụn cóc. Dùng băng vải cố định lại, sau một ngày một đêm, mục cóc sẽ bớt đau và rụng.
• Cách 2: Cho một ít lá chè vào mồm nhai nát, đắp vào mụn cóc rồi dùng băng kéo băng kín. Từ 4-6 ngày thay băng một lần, làm liên tục 5-9 lần sẽ có hiệu quả.

Lưu ý: Tránh làm ướt mụn cóc khi tắm rửa vì sẽ làm lây lan.

4. Chữa mụn cơm bằng đậu phụ

Mụn cơm là loại mụn nổi cộm lên trên da mặt, có màu trắng hoặc đục, và thường không gây đau. Tuy nhiên nó sẽ làm mất đi vẻ thẩm mỹ, đặc biệt nếu nó mọc trên khuôn mặt.

Muốn chữa được mụn cơm thì trước khi đi ngủ, bạn hãy lấy nước ấm rửa thật sạch nơi có mụn, lấy một miếng đậu phụ tươi đắp lên. Sau đó lấy vải sạch bó lại. Sáng hôm sau thay bỏ, làm liên tục 3-5 ngày, mụn sẽ hết.

5. Chữa nấm chân

Vận dụng các mẹo sau đây để chữa nấm chân:

• Thường xuyên xoa bóp chân bằng tỏi /bôi kem đánh răng.
• Đun kỹ rễ cây cà với nước muối nhạt, dùng rửa chân hằng ngày, đặc biệt trước khi đi ngủ.
• Gọt bí đao, sau đó lấy vỏ cho vào nước đun kỹ, để nguội rồi vắt lấy nước để ngâm chân. Mỗi ngày ngâm khoảng 15 phút, liên tục từ 15-20 ngày sẽ thấy rõ công hiệu. Người mới bị chỉ cần vài ngày điều trị là khỏi.

Xem thêm về nấm da chân trong video dưới đây:

Xem thêm một số bài viết khác tại đây:

• 10 sai lầm rất thường gặp trong ăn uống nhưng không tốt cho sức khỏe chút nào, bạn cần loại bỏ ngay!
• 5 mẹo vặt thông minh với sữa và Yaourt mà bạn cần biết

Cảm ơn bạn đã quan tâm bài viết này. Bấm theo dõi BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều bài viết chất lượng nữa nhé!