Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là bệnh gì?

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là một dạng ung thư máu, bắt nguồn từ tủy xương – cơ quan tạo ra các tế bào máu. Đây là dạng bạch cầu cấp tính phổ biến nhất ở người trưởng thành, nhưng vẫn chỉ chiếm khoảng 4 ca trên 100.000 người mỗi năm.

Tên gọi “cấp tính” thể hiện sự phát triển nhanh chóng của bệnh. Nếu không được điều trị sớm, AML có thể tiến triển rất nhanh và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Các loại bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

Không giống như nhiều loại ung thư khác, bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không hình thành khối u. Thay vào đó, nó được phân loại dựa trên hình dạng tế bào và những bất thường về di truyền. Một số hệ thống phân loại được sử dụng phổ biến gồm:

• Hệ thống FAB (Pháp – Mỹ – Anh): Đây là phương pháp cũ, chia AML thành 8 nhóm (M0 đến M7) dựa trên hình dạng và mức độ trưởng thành của tế bào dưới kính hiển vi.
• Phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Hệ thống này xem xét các đột biến gen, sự phát triển của bệnh và mối liên hệ với các bệnh lý về máu khác hoặc tác động từ điều trị ung thư trước đó.
• Hướng dẫn từ European LeukemiaNet (ELN) 2022: Đây là tiêu chuẩn mới nhất, mở rộng thêm các tiêu chí về di truyền và nồng độ tế bào bất thường trong chẩn đoán AML.

Việc phân loại chính xác bệnh bạch cầu cấp dòng tủy giúp các bác sĩ chọn được phương pháp điều trị phù hợp và đánh giá tiên lượng bệnh rõ ràng hơn.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Vì AML làm suy giảm khả năng sản sinh các tế bào máu khỏe mạnh nên các triệu chứng thường liên quan đến thiếu máu, nhiễm trùng và chảy máu. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Sốt kéo dài hoặc từng cơn không rõ nguyên nhân
• Mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, kiệt sức
• Khó thở, đặc biệt khi gắng sức
• Da nhợt nhạt do thiếu hồng cầu
• Nhiễm trùng tái phát hoặc nghiêm trọng
• Dễ bầm tím, chảy máu nướu răng hoặc kinh nguyệt nhiều hơn bình thường
• Xuất hiện các chấm đỏ nhỏ dưới da (xuất huyết dưới da)
• Đau xương hoặc khớp, thường ở sườn hoặc đầu gối
• Hạch bạch huyết sưng ở cổ, nách hoặc bẹn
• Mất cảm giác thèm ăn, nhanh no hoặc sụt cân bất thường
• Đau đầu hoặc rối loạn thị lực (nếu tế bào ung thư lan đến não)

Những triệu chứng này có thể xuất hiện trong vài tuần trước khi được chẩn đoán. Vì vậy, nếu có biểu hiện bất thường kéo dài, bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân gây bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) xảy ra khi DNA trong tế bào tủy xương bị đột biến, khiến tế bào phát triển và phân chia mất kiểm soát. Những đột biến này phần lớn là mắc phải – tức phát sinh trong suốt cuộc đời chứ không phải do di truyền từ cha mẹ.

Mặc dù nguyên nhân cụ thể gây ra các đột biến này vẫn chưa được hiểu rõ, một số yếu tố môi trường và lối sống có thể đóng vai trò kích hoạt sự thay đổi DNA.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

• Tuổi tác: AML thường gặp ở người từ 65 tuổi trở lên
• Giới tính: Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới
• Hút thuốc lá: Các hóa chất độc hại trong khói thuốc có thể gây tổn thương DNA trong tủy xương
• Tiếp xúc hóa chất độc hại: Chẳng hạn như benzen, thường có trong xăng dầu và công nghiệp
• Từng điều trị ung thư: Những người từng xạ trị hoặc hóa trị có thể tăng nguy cơ mắc AML
• Rối loạn máu tiền ung thư: Ví dụ hội chứng loạn sản tủy có thể tiến triển thành AML
• Bệnh di truyền: Một số hội chứng như Down hoặc Klinefelter liên quan đến nguy cơ cao hơn
• Tiền sử gia đình: Có người thân mắc AML làm tăng nhẹ nguy cơ dù đa số ca AML không mang tính di truyền

Cách chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Nếu bạn có triệu chứng nghi ngờ bệnh bạch cầu cấp dòng tủy, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để xác nhận chẩn đoán:

• Công thức máu toàn bộ (CBC): Kiểm tra số lượng và loại tế bào máu trong máu
• Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi: Quan sát mẫu máu dưới kính hiển vi để tìm tế bào bất thường
• Sinh thiết tủy xương: Lấy mẫu tủy từ xương hông để kiểm tra mật độ tế bào bạch cầu
• Phân tích di truyền và tế bào học: Tìm kiếm đột biến gen để xác định phân nhóm AML
• Chọc dò tủy sống: Nếu có triệu chứng thần kinh, bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch não tủy để kiểm tra
• Chẩn đoán hình ảnh: CT, X-quang hoặc siêu âm giúp xác định mức độ lan rộng của bệnh

Những xét nghiệm này không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn là cơ sở để lên kế hoạch điều trị phù hợp.

Điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

AML là bệnh tiến triển nhanh, vì vậy, việc điều trị cần bắt đầu sớm sau khi được chẩn đoán. Các phương pháp điều trị thường bao gồm:

Hóa trị

Là phương pháp chính để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị thường gồm hai giai đoạn:

• Giai đoạn cảm ứng: Nhằm đưa bệnh vào giai đoạn thuyên giảm (không còn tế bào ung thư có thể phát hiện)
• Giai đoạn củng cố: Tiếp tục tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại nhằm ngăn ngừa tái phát
• Liệu pháp duy trì (ở một số trường hợp): Dùng liều hóa trị thấp kéo dài nhằm giữ cho bệnh không quay lại

Liệu pháp nhắm mục tiêu

Sử dụng thuốc chuyên biệt để tấn công vào các đột biến gen cụ thể trong tế bào ung thư, giúp điều trị hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn so với hóa trị thông thường.

Ghép tế bào gốc (ghép tủy xương)

Được chỉ định trong những trường hợp AML khó điều trị hoặc dễ tái phát. Bệnh nhân sẽ được hóa trị liều cao để loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư, sau đó truyền tế bào gốc từ người hiến để phục hồi tủy xương.

Thử nghiệm lâm sàng

Nhiều phương pháp điều trị mới đang được nghiên cứu. Tham gia thử nghiệm lâm sàng có thể giúp bệnh nhân tiếp cận với các liệu pháp tiên tiến, đặc biệt trong các trường hợp khó điều trị.

Chăm sóc hỗ trợ

Khi điều trị tích cực không còn hiệu quả hoặc không phù hợp với tình trạng bệnh nhân, chăm sóc hỗ trợ sẽ được ưu tiên. Mục tiêu là giúp người bệnh giảm đau, thoải mái hơn và duy trì chất lượng cuộc sống.

Ví dụ:

• Dùng thuốc giảm đau
• Truyền máu để cải thiện tình trạng thiếu máu
• Hóa trị liều nhẹ để kiểm soát triệu chứng
• Tư vấn tâm lý, chăm sóc tinh thần

Các biến chứng nếu bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không được điều trị

Nếu không được kiểm soát, AML có thể dẫn đến:

• Nhiễm trùng nghiêm trọng: Do cơ thể thiếu bạch cầu chống lại vi khuẩn
• Chảy máu khó cầm: Vì số lượng tiểu cầu thấp
• Thiếu máu nặng: Gây mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, khó thở
• Tắc mạch máu: Khi tế bào bạch cầu tích tụ quá nhiều trong mạch máu
• Tổn thương cơ quan: Do tế bào ung thư lan rộng đến gan, lá lách, não…

Sống chung với bệnh bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Dù là căn bệnh khó khăn, đặc biệt với người lớn tuổi, nhưng tiên lượng của AML đang ngày càng được cải thiện nhờ các tiến bộ trong điều trị. Việc phát hiện và điều trị sớm là yếu tố then chốt.

Sống chung với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cũng đòi hỏi sự hỗ trợ tinh thần: tham gia nhóm hỗ trợ bệnh nhân, trò chuyện với chuyên gia tâm lý hoặc chăm sóc giảm nhẹ đều giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.

Khi bệnh đã thuyên giảm, người bệnh cần tái khám định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu tái phát.

Một số câu hỏi thường gặp

Tuổi thọ trung bình của người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là bao lâu?

Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là khoảng 32%. Tuy nhiên, con số này thay đổi tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và phân nhóm bệnh. Trẻ em và người lớn dưới 60 tuổi thường có tiên lượng tốt hơn.

Người bệnh có thể sống với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy bao lâu mà không biết?

AML phát triển rất nhanh, các triệu chứng thường xuất hiện rõ ràng trong khoảng 4–6 tuần. Vì vậy, thời gian “tiềm ẩn” không kéo dài như một số bệnh ung thư khác.

Ai có nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cao nhất?

Những người trên 65 tuổi, nam giới, người hút thuốc, từng điều trị ung thư hoặc có rối loạn máu trước đó là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghi ngờ, đừng chần chừ đi khám. Với sự tiến bộ của y học hiện nay, nhiều trường hợp AML có thể kiểm soát tốt và kéo dài tuổi thọ đáng kể nếu được điều trị sớm và đúng cách.

Nguồn tham khảo/dịch: What To Know About Acute Myelogenous Leukemia (AML) (Maggie Aime, MSN, RN) – Health

Bạn có thể quan tâm:

• Nguyên nhân gây ra chuột rút cơ và cách phòng ngừa hiệu quả
• 12 cách cải thiện và duy trì thị lực hiệu quả, giúp bảo vệ mắt tối đa
• 15 loại thực phẩm tốt nhất giúp giảm cảm giác choáng váng

1. Va chạm, tập luyện thể thao ở cường độ cao

Nếu bạn là người vụng về, thường xuyên bị té ngã, va chạm thì việc cơ thể thường xuất hiện các vết bầm tím là điều dễ hiểu. Ngoài ra, việc luyện tập thể thao hoặc làm việc tay chân ở cường độ cao cũng có thể khiến các mạch máu nhỏ bị tổn thương, gây xuất huyết dưới da và hình thành nên các vết bầm tím.

2. Thiếu vitamin

Một nguyên nhân phổ biến khác khiến làn da dễ bị bầm tím là do thiếu vitamin, tiêu biểu là vitamin C và vitamin K. Nguyên nhân là do vitamin C không chỉ tham gia vào quá trình sản xuất collagen mà còn giúp cho thành các mạch máu vững chắc hơn. Trong khi đó, vitamin K lại đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Do đó, việc thiếu hụt vitamin C và vitamin K có thể khiến mạch máu dễ bị tổn thương hoặc làm rối loạn đông máu, khiến da dễ bị bầm tím hơn bình thường.

3. Tuổi tác

Tuổi tác, đúng hơn là quá trình lão hóa, là một trong những nguyên nhân khiến cơ thể xuất hiện các vết bầm tím. Khi chúng ta già đi, khả năng sản sinh collagen trên da giảm, làn da trở nên mỏng hơn và lớp mỡ dưới da cũng không còn dày như bình thường. Điều này khiến các mạch máu dưới da mất đi lớp bảo vệ vững chắc và dễ tổn thương hơn. Bấy giờ, chỉ một va chạm nhẹ cũng có thể làm xuất hiện vết bầm tím.

4. Tiếp xúc lâu với ánh nắng mặt trời

Tắm mình dưới ánh nắng mặt trời có thể mang đến nhiều lợi ích cho cơ thể nhưng tiếp xúc với ánh nắng trong thời gian quá lâu cũng mang đến nhiều tác hại. Không chỉ gây cháy nắng, thâm, sạm,…tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời có thể khiến da trở nên mỏng và dễ bị tổn thương hơn, dẫn đến dễ bị bầm tím hơn. Để đảm bảo làn da được bảo vệ toàn diện trước tác hại từ tia cực tím, hãy sử dụng kem chống nắng kết hợp với việc che chắn bằng mũ, kính râm và quần áo chống nắng khi ra ngoài, đặc biệt là trong thời gian dài và ở những nơi có ánh nắng mạnh.

5. Sử dụng steroid

Sử dụng thuốc corticosteroid trong thời gian dài có thể làm suy yếu da và mạch máu, dẫn đến dễ bị bầm tím. Mặc dù điều này có thể gây khó chịu nhưng đó không phải là lý do để bạn có thể tự ý ngưng sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Trong trường hợp này, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để được tư vấn.

6. Thuốc làm loãng máu hoặc thuốc giảm đau

Dễ xuất hiện các vết bầm tím trên cơ thể đôi khi là do tác dụng phụ của một số loại thuốc làm loãng máu và thuốc giảm đau. Các loại thuốc như aspirin, ibuprofen hoặc thuốc chống đông máu, kháng sinh,…có thể làm suy yếu khả năng đông máu, dẫn đến dễ bị bầm tím. Như đã nói trước đó, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với thói quen dùng thuốc của bạn.

7. Số lượng tiểu cầu trong máu thấp

Tiểu cầu đóng vai trò quan trọng cho quá trình đông máu và số lượng tiểu cầu thấp có thể dẫn đến bầm tím thường xuyên hoặc chảy máu. Nguyên nhân khiến số lượng tiểu cầu trong máu thấp có thể bao gồm các vấn đề về tủy xương, rối loạn tự miễn dịch, nhiều loại nhiễm trùng, thuốc men và các vấn đề sức khỏe khác.

8. Gan bị tổn thương

Gan bị tổn thương cũng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng cơ thể dễ bị bầm tím. Nguyên nhân là do gan giữ vai trò là giải phóng các protein cần thiết cho quá trình đông máu. Do đó, khi gan bị tổn thương, lượng protein cần thiết cho quá trình đông máu bị suy giảm, dẫn đến dễ bị bầm tím.

9. Rối loạn chảy máu

Các bệnh lý về máu như bệnh máu khó đông hoặc bệnh von Willebrand có thể gây ra tình trạng đông máu bất thường và tăng khả năng bầm tím. Rối loạn chảy máu di truyền là do đột biến ở các gen kiểm soát quá trình sản xuất protein cần thiết cho quá trình đông máu. Rối loạn chảy máu mắc phải thường do các tình trạng bệnh lý khác gây ra, chẳng hạn như bệnh gan hoặc ung thư.

10. Ung thư

Bị bầm tím bất thường, không rõ nguyên nhân đôi khi là triệu chứng của ung thư máu. Một số loại bệnh bạch cầu hoặc u lympho có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất các tế bào máu bình thường, dẫn đến dễ bị bầm tím. Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh bạch cầu hoặc các bệnh ung thư khác và lo lắng về nguy cơ của mình, hãy trao đổi với bác sĩ.

Bạn có thể quan tâm:

• Hội chứng hoang tưởng người khác yêu mình (Erotomania) là gì?
• 10 nguyên nhân phổ biến khiến bạn bị tê, ngứa tay chân
• 9 dấu hiệu thiếu vitamin C thường gặp mà bạn nên biết!

Mệt mỏi, chóng mặt

Mệt mỏi, chóng mặt là những dấu hiệu đầu tiên của người mắc bệnh bạch cầu. Nguyên nhân là do quá trình sản xuất tế bào hồng cầu bị cản trở, dẫn đến thiếu máu, thiếu oxy khiến cơ thể trở nên yếu ớt hơn. Tuy nhiên, mệt mỏi, chóng mặt cũng có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác ngoài bệnh bạch cầu. Dù vậy, nếu bạn thấy tình trạng này cứ diễn ra thường xuyên, việc gặp bác sĩ để thăm khám là điều rất cần thiết.

Nhiễm trùng thường xuyên

Thường xuyên bị nhiễm trùng là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của bệnh bạch cầu. Nguyên nhân là do bệnh bạch cầu khiến hệ thống miễn dịch bị suy yếu, dẫn đến việc cơ thể dễ ốm hơn bình thường. Nếu cơ thể bạn thường xuyên bị cảm, sốt, ho, ớn lạnh,…và thời gian mắc bệnh cũng dài hơn bình thường, tốt nhất là bạn nên đi gặp bác sĩ để được chẩn đoán sớm.

Đau đầu

Đau đầu là có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, ví dụ như mất ngủ, thiếu ngủ, cảm cúm,…. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài, người bệnh cần được chăm sóc y tế vì chúng có thể do các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn nghiêm trọng như khối u não hoặc bệnh bạch cầu gây ra. Đối với những người mắc bệnh bạch cầu, những cơn đau đầu này là do các mạch máu trong não bị tắc nghẽn do dòng bạch cầu tràn vào.

Bầm tím

Nếu bạn liên tục thấy những vết bầm tím trên cơ thể mà không rõ nguyên do thì đó có thể là triệu chứng bệnh bạch cầu. Nguyên nhân là do bệnh bạch cầu khiến các tế bào tiểu cầu bị sụt giảm, dẫn đến quá trình đông máu/cầm máu bị ảnh hưởng. Điều này làm tình trạng xuất huyết dưới da xảy ra thường xuyên, dẫn đến cơ thể hay xuất hiện vết bầm tím.

Chảy máu

Một trong những vai trò chính của tiểu cầu là góp phần vào quá trình đông máu, giúp cầm máu và hỗ trợ làm lành vết thương. Trong khi đó, bệnh bạch cầu lại làm suy giảm tiểu cầu, khiến quá trình đông máu bị cản trở, dẫn đến chảy máu quá nhiều. Các vấn đề về chảy máu có liên quan đến bệnh bạch cầu gồm: Vết thương khó cầm máu, vết thương lâu lành, thường xuyên chảy máu cam, thường chảy máu chân răng, kì kinh nguyệt dài bất thường,…

Hạch bạch huyết sưng

Nếu các hạch bạch huyết ở nách, bẹn hoặc cổ của bạn bị sưng thì đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang mắc bệnh. Căn bệnh này có thể là một căn bệnh ít nghiêm trọng nhưng cũng có thể là một trong những dấu hiệu của bệnh bạch cầu. Nếu hạch bạch huyết của bạn sưng và đau khi chạm vào, tốt nhất bạn nên đi khám.

Đau nhức xương, khớp

Đau nhức xương, khớp là một trong những dấu hiệu đặc trưng của bệnh bạch cầu. Nguyên nhân là do các tế bào bạch cầu tích tụ trong tủy xương, dẫn đến đau khớp. Cơn đau ngắt quãng này thường bùng phát vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày. Những người mắc bệnh bạch cầu thường báo cáo rằng họ cảm thấy đau dữ dội nhất ở xương sườn, chân và cánh tay.

Mất cảm giác thèm ăn

Mất cảm giác thèm ăn có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân và một trong số đó là bệnh bạch cầu. Bệnh bạch cầu khiến lá lách bị to ra, chiếm nhiều không gian không khoang bụng và chèn ép lên dạ dày, khiến bạn cảm thấy no.

Sụt cân không rõ nguyên nhân

Như đã trình bày trước đó, bệnh bạch cầu có thể khiến lá lách to, dẫn đến mất cảm giác thèm ăn. Khi tình trạng này kéo dài, cơ thể sẽ thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng, dẫn đến sụt cân nhanh chóng.

Bạn có thể quan tâm:

• 10 cách giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ mà bạn nên biết
• Bị quầng thâm mắt dù không thiếu ngủ, nguyên nhân do đâu?
• Hội chứng mệt mỏi mãn tính là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục

Máu gồm những thành phần nào?

Tổng lượng máu chiếm khoảng 8% trọng lượng cơ thể bình thường của con người, đóng vai trò sống còn để duy trì hoạt động của cơ thể. Khi máu lưu thông trong hệ thống mạch máu sẽ cung cấp oxy, chất dinh dưỡng, hormone và kháng thể cho tất cả các cơ quan và tế bào.

Máu gồm 2 phần với tỷ lệ gần bằng nhau là huyết tương (chất lỏng giúp đưa chất dinh dưỡng tới các cơ quan và nhận chất thải để bài tiết ra ngoài) và các tế bào máu gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

• Hồng cầu vận chuyển oxy từ phổi đến các cơ quan và CO2 theo chiều ngược lại
• Bạch cầu là các tế bào chịu trách nhiệm bảo vệ cơ thể, chống nhiễm trùng
• Tiểu cầu giúp tạo cục máu đông để cầm máu khi bị thương

Ung thư máu là như thế nào?

Ung thư máu là hiện tượng sản sinh quá nhiều các tế bào máu, thường là bạch cầu, do đó mới có tên gọi dân gian là bệnh máu trắng.

Ở cơ thể khỏe mạnh bình thường, các tế bào bạch cầu mới được tạo ra từ tế bào gốc trong tủy xương với số lượng vừa đủ để thay thế những tế bào già. Nếu quá trình này bị rối loạn dẫn đến tạo tế bào mới không kiểm soát thì sẽ hình thành ung thư máu.

Ung thư máu chiếm khoảng 10% trong tổng số tất cả các loại ung thư được chẩn đoán ở Mỹ mỗi năm, tỷ lệ ở nam cao hơn nữ. Đặc biệt một dạng ung thư máu là bệnh bạch cầu thường xảy ra ở trẻ em, chiếm khoảng 25% trong số các bệnh ung thư ở trẻ em.

Ung thư máu có phải chỉ là một bệnh duy nhất?

Thực ra đó là tên gọi chung của nhiều dạng ung thư khác nhau, được chia thành 3 loại chính:

Bệnh bạch cầu (leukemia)

Đây là dạng ung thư xảy ra ở tế bào bạch cầu hoặc các tế bào gốc sẽ trở thành bạch cầu. Bệnh này khiến cho tế bào bạch cầu không thể thực hiện chức năng chống nhiễm trùng như bình thường, gồm các dạng là: bệnh bạch cầu cấp tính (tiến triển nhanh) hoặc mãn tính (tiến triển chậm hơn), ảnh hưởng đến tế bào lympho (bệnh bạch cầu lympho) hoặc các tế bào miễn dịch khác (bệnh bạch cầu dòng tủy).

Bệnh bạch cầu chỉ xảy ra với tế bào bạch cầu trong máu và không lan sang các cơ quan khác, là loại ung thư máu phổ biến nhất ở trẻ em dưới 15 tuổi.

Ung thư hạch (lymphoma)

Đây là ung thư xảy ra ở hệ bạch huyết – thành phần quan trọng của hệ miễn dịch, đặc biệt là ở các hạch bạch huyết là những cấu trúc nhỏ dạng hạt có nhiệm vụ phát hiện và tiêu diệt mầm bệnh. Lymphoma ảnh hưởng đến loại tế bào bạch cầu gọi là tế bào lympho, trong đó phổ biến nhất là lymphoma Hodgkin, hay bệnh Hodgkin. Tất cả những dạng khác được gọi là lymphoma không Hodgkin.

Đây là dạng ung thư máu phổ biến nhất ở người lớn, chiếm hơn một nửa số trường hợp ung thư máu được chẩn đoán và thường liên qua với virus HIV, EBV, đột biến gene và các chất gây ung thư trong môi trường.

U tủy (myeloma)

Đây là ung thư xảy ra ở tế bào tạo máu trong tủy xương, có thể là bất kỳ xương nào nhưng thường gặp là xương chậu và cột sống, cũng có thể xảy ra ở nhiều nơi cùng lúc, ảnh hưởng đến các tế bào có vai trò sản xuất kháng thể để chống nhiễm trùng, do đó làm người bệnh dễ bị tấn công và mắc bệnh nghiêm trọng.

Những ai có nguy cơ mắc ung thư máu?

Các yếu tố nguy cơ gây bệnh này vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, nhưng các nhà khoa học cho rằng do sự kết hợp giữa các yếu tố di truyền và môi trường. Các yếu tố đã được biết là làm tăng nguy cơ mắc một số dạng ung thư máu:

• Hút thuốc lá
• Tiếp xúc với phóng xạ và các hóa chất như benzen
• Nhiễm virus Epstein-Barr (EBV), HIV và HTLV

Triệu chứng của ung thư máu là gì?

Nhiều trường hợp bệnh ung thư máu có thể gây triệu chứng rõ ràng và được phát hiện sớm, nhưng các trường hợp khác có thể không biểu hiện triệu chứng và tiến triển từ từ trong nhiều năm. Tùy theo dạng ung thư cụ thể mà triệu chứng sẽ khác nhau, nhìn chung thường có các biểu hiện như:

• Sốt
• Ớn lạnh
• Mệt mỏi, yếu cơ
• Hay bị nhiễm trùng
• Dễ chảy máu, khó cầm máu
• Đau xương khớp
• Sụt cân ngoài ý muốn
• Sưng hạch bạch huyết, gan to, lách to
• Một số dạng có thể gây thiếu máu

Ung thư máu được chẩn đoán như thế nào?

• Bệnh bạch cầu: bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm công thức máu để đếm số lượng các loại tế bào, từ đó có thể xác định số lượng bạch cầu tăng cao bất thường so với hồng cầu và tiểu cầu.
• Lymphoma: người bệnh cần thực hiện sinh thiết, tức là lấy một mẫu mô của hạch để kiểm tra dưới kính hiển vi. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể cho chụp X-quang, CT hoặc PET để phát hiện các hạch bạch huyết bị sưng to bất thường.

• Myeloma: làm công thức máu hoặc xét nghiệm máu/nước tiểu để phát hiện các chất báo hiệu hoạt động bất thường của tế bào tạo máu trong tủy. Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết tủy xương, chụp X quang, CT, MRI, PET để phát hiện bệnh cũng như đánh giá mức độ lan rộng.

Các phương pháp điều trị ung thư máu là gì?

Điều trị ung thư máu có nhiều mức độ khác nhau, từ theo dõi sát không cần điều trị cho tới các phương pháp truyền thống hay hiện đại. Với rất nhiều dạng ung thư máu đã được công nhận cho đến nay, quan trọng là phải chẩn đoán chính xác trước khi quyết định điều trị.

Điều trị cụ thể sẽ tùy vào dạng ung thư, tuổi của người bệnh, tốc độ tiến triển của bệnh và đã lan sang các cơ quan khác hay chưa. Các phương pháp điều trị đã tiến bộ rất nhiều trong vài chục năm qua, nhiều dạng ung thư máu hiện nay có thể điều trị với tỷ lệ thành công khá cao.

Các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

• Hóa trị: dùng các thuốc chống ung thư tiêm vào tĩnh mạch hoặc đôi khi bằng đường uống để tiêu diệt tế bào ung thư, ngăn chúng tăng sinh nhưng cũng có thể làm hại các tế bào bình thường.

• Xạ trị: sử dụng các tia bức xạ năng lượng cao chiếu vào cơ thể để tiêu diệt tế bào ung thư.
• Liệu pháp nhắm đích: sử dụng các loại thuốc thế hệ mới để tiêu diệt tế bào ác tính mà không làm hại các tế bào khỏe mạnh bình thường. Liệu pháp này được dùng nhiều nhất đối với bệnh bạch cầu.
• Cấy ghép tế bào gốc hoặc tủy xương: đầu tiên phải tiêu diệt hết các tế bào ung thư, sau đó đưa tế bào gốc khỏe mạnh từ người khác ghép vào cơ thể người bệnh để sản xuất ra tế bào máu khỏe mạnh như bình thường.
• Phẫu thuật: loại bỏ các hạch bạch huyết bị bệnh, được sử dụng để điều trị một số bệnh lymphoma.
• Liệu pháp miễn dịch: kích hoạt hệ miễn dịch của chính người bệnh để tự tiêu diệt các tế bào ung thư mà không làm hại tế bào bình thường.

Một số quan niệm sai lầm về ung thư máu

1. Ung thư máu chỉ xuất hiện ở trẻ em?

Mặc dù bệnh bạch cầu là một trong những loại ung thư chiếm tỷ lệ cao nhất ở trẻ em, khoảng 30% trong số tất cả các loại ung thư, nhưng nó cũng thường xảy ra ở người già. Theo Viện Ung thư Quốc gia của Mỹ, bệnh bạch cầu là bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất ở những người từ 65 đến 74 tuổi.

Tỷ lệ mắc các dạng khác nhau theo nhóm tuổi:

• Bệnh bạch cầu lympho cấp tính phổ biến nhất ở trẻ em.
• Bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính phổ biến nhất ở người lớn.
• Bệnh bạch cầu dòng tủy mãn tính rất hiếm ở trẻ em, thường xảy ra ở người lớn.

2. Thiếu máu dẫn tới ung thư máu?

Thiếu máu có thể là triệu chứng ở bệnh nhân bị ung thư máu, nhưng không phải là nguyên nhân gây ra bệnh. Thiếu máu là hiện tượng cơ thể không tạo ra đủ tế bào hồng cầu khỏe mạnh hoặc không đủ hemoglobin để vận chuyển oxy, làm người bệnh lúc nào cũng mệt mỏi và các cơ quan bị rối loạn chức năng. Có nhiều nguyên nhân khác cũng gây thiếu máu, phổ biến nhất là do thiếu sắt.

3. Tất cả bệnh nhân ung thư máu đều phải cấy ghép tủy xương?

Phương pháp cấy ghép không nhất thiết phải áp dụng với tất cả bệnh nhân ung thư máu. Những trường hợp cần cấy ghép phải được đánh giá kỹ dựa trên chẩn đoán cơ bản, đáp ứng của cơ thể với điều trị và đặc điểm gene của ung thư. Đã có nhiều tiến bộ trong liệu pháp nhắm đích giúp tăng khả năng điều trị thành công bệnh bạch cầu cấp tính mà không cần ghép tủy.

4. Ung thư máu đồng nghĩa với bản án tử?

Tỷ lệ điều trị thành công căn bệnh này đang ngày càng được cải thiện, giúp bệnh nhân có thể sống lâu hơn. Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả như liệu pháp nhắm đích, ghép tủy xương và liệu pháp miễn dịch giúp đánh bại ung thư, mở ra cơ hội chữa trị dứt điểm nếu được chẩn đoán sớm.

Tổng kết

Ung thư máu là căn bệnh hiểm nghèo chưa rõ nguyên nhân chính xác, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em. Hiện nay đã có nhiều phương pháp chữa ung thư máu với khả năng thành công cao, nhưng cần phát hiện bệnh sớm mới đem lại kết quả tốt.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Trẻ nhỏ chậm mọc răng do nguyên nhân gì? Có phải là dấu hiệu bệnh tật?
• Xăm hình có hại gì cho cơ thể không? Có gây ung thư da không?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị bạn nhé!

Nhụy hoa nghệ tây là gì?

Nhụy hoa nghệ tây là một loại gia vị có nguồn gốc từ hoa nghệ tây (Saffron, tên khoa học: Crocus sativus), chủ yếu được sử dụng như một loại gia vị và chất tạo màu trong thực phẩm. Nhụy hoa nghệ tây nổi tiếng là một trong những loại gia vị đắt nhất thế giới.

Saffron (hay còn gọi là Kesar trong tiếng Hindi, Jafran trong tiếng Bengal, Kumkumappu ở Tamil, Kumkuma pubba trong tiếng Telugu và Zaeafran trong tiếng Ả Rập) được cho là có nguồn gốc từ Ba Tư hoặc gần đó, từ đó nó được truyền đến Âu Á, rồi đến các vùng của Bắc Mỹ, Bắc Phi và Châu Đại Dương.

Cây hoa nghệ tây thường phát triển mạnh ở vùng Địa Trung Hải với kiểu sinh thái bề ngoài tương tự như vùng cây bụi Bắc Mỹ, cùng những cơn gió mùa hè nóng và khô quét qua vùng đất bán khô hạn.

Hoa của cây có màu tím và sở hữu mùi thơm giống như mật ong. Thân cây trưởng thành có chiều cao lên đến 20-30 cm. Thân, hoa và rễ cây phát triển vào giữa tháng Mười và tháng Hai.

Các loại nhụy hoa nghệ tây phổ biến

Chất lượng của một loại nhụy hoa nghệ tây phụ thuộc vào màu sắc của nó. Người ta tin rằng loại có màu càng đậm thì giá trị của nó càng cao. Ba loại Saffron được sử dụng rộng rãi nhất trên toàn cầu bao gồm:

Saffron Mongra hay Lacha

Loại Saffron này chỉ được trồng tại vùng Kashmir của đất nước Ấn Độ, nó có sợi màu đỏ thẫm tối, là loại tốt nhất trong tất cả các loại Saffron được trồng. Nó được coi là loại Saffron tốt nhất trên thế giới do có mùi vị đậm, hương thơm nồng nàn và khả năng tạo màu mạnh mẽ. Kashmir Saffron hiếm khi được tìm thấy bên ngoài Ấn Độ và giá của nó cũng rất cao (khoảng 100 triệu đồng/kg).

Saffron Aquilla

Xuất phát điểm, Aquilla Saffron được trồng tại thung lũng Navelli và khu vực Sardinia của Ý. Nhưng hiện nay, Iran lại là nhà sản xuất chiếm sản lượng Aquilla Saffron lớn nhất thế giới. Cây hoa nghệ tây Iran ngắn hơn một chút so với cây hoa nghệ tây Kashmir và do đó chiều dài của sợi cũng ngắn hơn.

Màu của nghệ tây Iran có màu đỏ nhạt hơn so với nghệ tây Kashmir. Tuy nhiên, chất lượng của nghệ tây này cũng được người tiêu dùng đánh giá cao. Nhờ được sản xuất và xuất khẩu với số lượng lớn nên loại nghệ tây này có sẵn rất nhiều ở các thị trường trên thế giới. Giá của nghệ tây Iran thấp hơn so với nghệ tây Kashmir (khoảng 84 triệu đồng/kg).

Saffron Tây Ban Nha và Crème

Saffron Tây Ban Nha có chất lượng thấp hơn Kashmir Saffron và Saffron Iran. Loại nghệ tây này chủ yếu được sử dụng phổ biến ở Mỹ và các nước khác. Chúng chứa nhiều phần màu vàng từ nhụy hoa và chất thải hoa cao hơn do đó ít tốn kém và hiệu quả hơn so với các loại nghệ tây khác (khoảng 69 triệu đồng/kg).

Một số nét về lịch sử của Saffron

Nghệ tây đã được trồng và sử dụng suốt quãng thời gian lịch sử dài hơn 3.500 năm. Nó đã được giao dịch và sử dụng trên khắp các châu lục. Thậm chí là người ta dùng nó để điều trị cho hơn 90 loại bệnh.

Truyền thuyết Hy Lạp cổ đại nói rằng, những binh lính đã phải trải qua những chuyến đi đầy nguy hiểm để tìm mua loại nghệ tây được cho là có giá trị nhất. Theo một số văn bản, Cleopatra đã sử dụng nhụy hoa nghệ tây trong phòng tắm của cô do các công dụng làm đẹp của nó. Các thầy lang Ai Cập đã sử dụng loại gia vị này để điều trị các bệnh về đường tiêu hóa. Và người La Mã đã sử dụng nó để khử mùi.

Vậy Saffron có tốt không?

Theo các tác phẩm của Hippocrates (người được coi là cha đẻ của Y học), nói rằng nghệ tây là một phương thuốc cực kỳ hiệu quả cho các bệnh về đường hô hấp như cảm lạnh và ho, các vấn đề về dạ dày, chảy máu tử cung, mất ngủ, đầy hơi và thậm chí là đau tim.

Saffron rất giàu mangan, nó giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và hỗ trợ hình thành xương, mô và hormone giới tính. Nó cũng chứa vitamin C chống lại nhiễm trùng và hỗ trợ hấp thụ sắt. Hơn nữa, nghệ tây còn chứa hơn 150 hợp chất dễ bay hơi. Hầu hết lợi ích về sức khỏe của nghệ tây có thể được quy cho một hợp chất có tên là crocin.

Khi kết hợp nghệ tây với sữa có thể kích thích đường tiêu hóa và sự thèm ăn, giúp làn da của bạn khỏe mạnh, và tăng cường khả năng miễn dịch. Uống sữa nghệ tây mỗi ngày, đặc biệt là trước khi đi ngủ sẽ khiến bạn có giấc ngủ ngon và sâu hơn. Dầu nghệ giúp làn da của bạn sáng lên và thậm chí nó còn nhiều ích lợi hơn nữa…

Giá trị dinh dưỡng của Saffron

Trong mỗi 100 gram Saffron chứa 310 kilocalories, 65,37 gram carbohydrate, 11,43 gram protein, 5,85 gram chất béo và 0 mg cholesterol. Hàm lượng chất xơ là 3,9 gram, các khoáng chất khác như canxi là 111 mg, đồng 0,328 mg, sắt 11,10 mg, magiê 264 mg và mangan 28 mg.

Công dụng của Saffron

Nhụy hoa nghệ tây Saffron có rất nhiều công dụng như chống lại ung thư, cải thiện các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa… Dưới đây là các công dụng hàng đầu của saffron mà bạn cần biết:

Công dụng của Saffron đối với sức khỏe

1. Chống lại ung thư

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sau khi được điều trị bằng chiết xuất nước nghệ tây, tình trạng của những con chuột thí nghiệm bị ung thư đã được cải thiện. Hợp chất crocin có trong nghệ tây đã ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư đại trực tràng (và các tế bào khỏe mạnh không bị ảnh hưởng). “Vàng đỏ” Saffron cũng cho thấy tác dụng tương tự trong trường hợp ung thư gan và tuyến tiền liệt. Nó cũng đóng vai trò chính trong việc điều trị ung thư da.

Saffron rất giàu carotenoids – sắc tố hữu cơ này là yếu tố chính hình thành nên khả năng chống ung thư của Saffron. Ngoài ra, hợp chất crocin có trong nghệ tây giúp ngăn ngừa ung thư vú và bệnh bạch cầu. Tuy nhiên, các nghiên cứu liên quan vẫn đang được giấu bí mật và chưa được công bố ra bên ngoài.

Theo báo cáo của Hội đồng Khoa học và Sức khỏe Hoa Kỳ, crocetin (một loại carotenoid liên quan đến crocin) trong nghệ tây có thể ngăn chặn sự phát triển của hai loại ung thư ở người. Điều này có thể xảy ra là vì nó ức chế một loại enzyme đặc biệt hoạt động trong các tế bào ung thư.

Theo một nghiên cứu khác, axit crocetinic (một hợp chất tinh khiết từ crocetin) có khả năng ức chế ung thư tuyến tụy. Hợp chất này cản trở các tế bào gốc ung thư và tiêu diệt chúng, ngăn ngừa ung thư quay trở lại.

Mặc dù nghệ tây có khả năng hỗ trợ chữa trị ung thư, điều này không nói lên rằng nghệ tây là siêu thực phẩm chống ung thư, nhưng nó đặt ra một hứa hẹn cho tương lai của ngành y học trong nỗ lực chống lại căn bệnh ung thư.

2. Hỗ trợ điều trị viêm khớp

Một nghiên cứu của Ý nói rằng crocetin trong nghệ tây có thể tăng cường oxy hóa não, do đó hỗ trợ điều trị viêm khớp. Theo Trung tâm Y tế Đại học Maryland, một loại nghệ tây tên là Meadow Saffron (còn gọi là Colchicum autumnale, thường nở hoa vào mùa thu) có hiệu quả trong việc làm giảm bệnh gút. Tuy nhiên, nó không được sử dụng cho bệnh nhân cao tuổi bị rối loạn gan, thận hoặc tủy xương – và cả phụ nữ mang thai.

3. Cải thiện bệnh về mắt

Một nghiên cứu của Tây Ban Nha nói rằng các hợp chất tự nhiên có trong nghệ tây góp phần ngăn ngừa mất thị lực và thoái hóa võng mạc. Hợp chất safranal giúp bảo tồn hình thái tế bào cảm quang, phản ứng thị giác và mạng lưới mao mạch.

Khi bổ sung nghệ tây vào phương thuốc điều trị liên tục cho thấy sự cải thiện độ dày của điểm vàng ở bệnh nhân. Chức năng võng mạc được cải thiện rõ rệt. Saffron cũng được phát hiện có thể ngăn chặn thiệt hại tế bào cảm quang gây ra bởi chấn thương oxy hóa mãn tính.

Và theo báo cáo của Đại học Sydney, nghệ tây có thể cải thiện thị lực ở người cao tuổi. Trong thí nghiệm cụ thể cho thấy, thị lực của bệnh nhân đã được cải thiện sau khi uống thuốc từ nghệ tây. Saffron ảnh hưởng đến các gen điều chỉnh hàm lượng axit béo của màng tế bào – và điều này làm cho các tế bào thị giác trở nên đàn hồi hơn. Nghiên cứu chỉ ra tiềm năng của nghệ tây trong điều trị viêm võng mạc sắc tố – một bệnh di truyền gây mù vĩnh viễn ở người trẻ tuổi.

4. Chữa bệnh mất ngủ

Mặc dù số lượng nghiên cứu còn hạn chế nhưng trong một số nghiên cứu đã cho thấy nghệ tây có thể chữa chứng mất ngủ. Các nghiên cứu khác cho thấy nghệ tây có thể giúp điều trị trầm cảm.

Trong một nghiên cứu khác, hợp chất crocin trong nghệ tây đã cải thiện giấc ngủ mắt không cử động nhanh (hay còn gọi là ngủ không mơ – NREM) ở chuột thí nghiệm. Quan trọng hơn, nó không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào sau khi ngủ (như chứng mất ngủ hồi phục) được gây ra ở chuột.

5. Tăng cường não bộ

Nhiều nghiên cứu cho thấy nghệ tây có hiệu quả trong điều trị suy giảm khả năng học tập và trí nhớ. Trong một nghiên cứu sử dụng 30mg nghệ tây mỗi ngày cho bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer, kết quả cho thấy tình trạng khả quan của bệnh nhân.

Ngoài ra, chiết xuất crocin và ethanolic của nghệ tây còn có tác dụng chống trầm cảm ở loài gặm nhấm. Nghệ tây cũng đã cải thiện phần lớn tâm trạng của các đối tượng trong một nghiên cứu khác. Ngay cả với bệnh nhân tâm thần phân liệt thì chiết xuất dung dịch nước Saffron vẫn được dung nạp tốt, không có tác dụng phụ nghiêm trọng.

Điều trị bệnh về não bộ bằng chiết xuất nghệ tây làm giảm một số tác dụng gây độc thần kinh, làm tăng sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng như dopamine và glutamate, có khả năng giúp cải thiện trí nhớ.

Một số nghiên cứu có đề cập đến vai trò của nghệ tây trong điều trị bệnh thiếu máu não (cung cấp không đủ máu cho não). Các nghiên cứu sơ bộ cũng gợi ý về khả năng điều trị trầm cảm của nghệ tây. Công dụng này của nghệ tây là do khả năng tăng cường chất chống oxy hóa của nó.

6. Chữa bệnh hen suyễn

Đã có nhiều báo cáo được công bố về việc sử dụng nghệ tây trong điều trị bệnh hen suyễn từ thời cổ đại. Tuy y học cổ truyền đã đề cập đến việc sử dụng nghệ tây cho mục đích này nhưng số nghiên cứu còn khá hạn chế. Do đó, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ nếu như bạn muốn sử dụng nghệ tây để chữa hen suyễn.

7. Thúc đẩy tiêu hóa

Một số nghiên cứu đã chỉ ra Saffron đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiêu hóa và điều trị rối loạn tiêu hóa thông qua các tác dụng chống oxy hóa, làm sạch gốc tự do cũng như các đặc tính chống viêm. Nó cũng cho thấy tiềm năng trong khả năng điều trị loét dạ dày và viêm loét đại tràng.

8. Chữa lành vết thương

Saffron có thể chữa lành vết thương, đặc biệt là những vết thương do bỏng. Loại gia vị này có khả năng tăng tái biểu mô hóa trong vết thương bỏng.

9. Tăng cường khả năng miễn dịch và năng lượng

Các carotenoit trong nghệ tây có ảnh hưởng tích cực đến khả năng miễn dịch. Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc sử dụng 100mg nghệ tây hàng ngày có thể điều hòa hệ thống miễn dịch tạm thời mà không có bất kỳ tác dụng có hại nào. Chiết xuất cánh hoa nghệ tây cũng cho thấy khả năng góp phần tăng phản ứng kháng thể ở chuột thí nghiệm.

Một số tin đồn cho rằng Saffron cũng có thể cải thiện mức năng lượng – nhưng chưa có chứng cứ rõ ràng về điều này.

10. Tốt khi mang thai

Theo một nghiên cứu của Iran, nghệ tây có thể làm tăng sự “sẵn sàng” của cổ tử cung trong thời kỳ mang thai. Nó cũng có tác dụng với các trường hợp nạo hút thai hoặc các trường hợp khác khiến cho cổ tử cung bị rút ngắn và thành tử cung bị bào mỏng. Ngoài ra, số lần sinh mổ ở phụ nữ có dùng nghệ tây thấp hơn bình thường.

11. Giảm một số triệu chứng kinh nguyệt

Có khá ít bằng chứng về công dụng này của nghệ tây. Tuy nhiên, một loại thuốc thảo dược của Iran có chứa nghệ tây được dùng để làm giảm đau bụng kinh nguyên phát (đau bụng kinh liên quan đến chuột rút bụng).

12. Cải thiện sức khỏe tim mạch

Do đặc tính chống oxy hóa của mình, nghệ tây giúp các động mạch và mạch máu khỏe mạnh. Các đặc tính chống viêm của nó cũng có lợi cho tim mạch. Saffron rất giàu riboflavin – một loại vitamin quan trọng cho tim. Crocetin trong nghệ tây gián tiếp điều chỉnh nồng độ cholesterol trong máu và làm giảm mức độ nghiêm trọng của chứng xơ vữa động mạch.

Những bệnh nhân bị huyết áp cao lâu ngày có thể dẫn đến suy tim do cơ tim phải làm việc nhiều hơn để thắng sức cản trong lòng mạch. Saffron có tác dụng làm giảm huyết áp, hạn chế khả năng bị suy tim.

13. Tăng cường chức năng gan

Một nghiên cứu cho thấy Saffron bảo vệ và chống lại tổn thương cấu trúc gan. Nó cũng hỗ trợ trong việc điều trị nhiễm độc gan.

14. Cải thiện chức năng sinh lý của nam giới

Saffron được chứng minh có khả năng cải thiện chức năng tình dục của con người mà không hề có tác dụng phụ. Các nghiên cứu trên nam giới bị rối loạn cương dương đã chứng minh nghệ tây có hiệu quả rõ rệt.

Saffron có lợi cho hệ thống sinh sản nam giới. Crocin trong nghệ tây cải thiện khả năng giường chiếu của chuột đực và có tác dụng tương tự với người. Saffron cũng cải thiện hình thái và khả năng vận động của tinh trùng ở nam giới vô sinh. Mặc dù nó không làm tăng số lượng tinh trùng, nhưng nó giúp ích trong việc điều trị vô sinh nam.

Crocin trong nghệ tây cũng được chứng minh là có khả năng cải thiện thiệt hại gây ra do sử dụng nicotine (có trong thuốc lá) kéo dài tới hệ thống sinh sản của nam giới.

15. Làm dịu vết cắn của côn trùng

Một số thí nghiệm tại chỗ tuyên bố rằng chiết xuất nghệ tây có hiệu quả làm dịu vết cắn của côn trùng. Nhưng chưa có nghiên cứu cụ thể về công dụng này.

16. Trị viêm

Một nghiên cứu của Đại học Manchester đã tiết lộ rằng người Ai Cập đã sử dụng nghệ tây để điều trị viêm. Trong một nghiên cứu khác, nghệ tây có tác dụng bảo vệ khỏi hoại tử ống thận cấp tính do thiếu máu cục bộ gây ra. Ngay cả chiết xuất cánh hoa nghệ tây cũng có đặc tính chống viêm.

Nhiều nguồn khác nhau nói rằng nghệ tây cũng có lợi cho việc cải thiện lưu lượng máu, thúc đẩy sự hình thành và phục hồi tế bào, điều trị sốt và đau răng. Nhưng số nghiên cứu còn hạn chế.

Công dụng của Saffron đối với làn da của bạn

1. Mặt nạ Saffron giúp làm sáng da và mịn màng

Mặt nạ Saffron được chứng minh giúp bạn trị thâm nám và làm sáng mịn da nếu sử dụng thường xuyên. Cách làm mặt nạ từ nhụy hoa nghệ tây Saffron như sau:

• Bước 1: Trộn 1 muỗng cà phê bột bạch đàn (đàn hương), 2 đến 3 sợi Saffron và 2 thìa sữa không đường.
• Bước 2: Rửa mặt và lau bằng vải mềm trước khi đắp mặt nạ.
• Bước 3: Đắp mặt bằng mặt nạ nghệ tây khi mặt vẫn còn ướt.
• Bước 4: Massage da kỹ lưỡng theo chuyển động tròn trong khoảng 5 – 10 phút.
• Bước 5: Để trên mặt trong 20 phút, sau đó rửa sạch.

Mặt nạ này nên được áp dụng một lần một tuần để có kết quả tối nhất.

2. Làm trắng da

Để có được làn da trắng sáng tự nhiên, bạn cần làm như sau:

• Bước 1: Ngâm vài sợi nghệ tây trong sữa trong 2 giờ.
• Bước 2: Thoa sữa này khắp mặt và cổ.
• Bước 3: Sau 10 phút, rửa sạch.

Sử dụng công thức này thường xuyên sẽ làm cho làn da của bạn trắng sáng đều màu. Ngoài ra, bạn có thể làm cách khác như sau:

• Bước 1: Ngâm hạt hướng dương và nghệ tây trong sữa, để qua đêm.
• Bước 2: Nghiền nát hỗn hợp này sớm hôm sau sau đó đắp lên mặt.

Để có làn da trắng sáng toàn thân, bạn có thể rắc Saffron vào nước tắm khoảng 70 độ, sau đó ngâm trong 20 phút và sử dụng nước này để tắm. Bạn sẽ thấy hiệu quả rõ rệt sau vài lần sử dụng.

3. Giúp điều trị mụn trứng cá và vết thâm

Thành phần kháng nấm của nghệ tây làm cho nó có hiệu quả trong điều trị mụn trứng cá, vết thâm và mụn đầu đen. Cách làm như sau:

• Bước 1: Trộn 5 – 6 lá húng quế với 10 – 12 sợi nghệ tây để tạo thành hỗn hợp nhuyễn.
• Bước 2: Đắp lên mặt trong 10 – 15 phút sau đó rửa sạch.

Cách làm này sẽ giúp bạn loại bỏ mụn trứng cá và mụn nhọt. Ngoài ra, hãy thoa nghệ tây ngâm sữa lên mặt hai lần một ngày để trị vết thâm do mụn để lại.

4. Điều trị da xỉn màu, sạm

Dù bạn có tự ti vì làn da của mình hay không, thì công thức sau đây vẫn giúp bạn điều trị và hạn chế nguyên nhân khiến da xỉn màu:

• Bước 1: Thêm 2 – 3 sợi nghệ tây vào một muỗng cà phê nước và để qua đêm. Đến sáng hôm sau, nước sẽ chuyển sang màu vàng.
• Bước 2: Thêm một muỗng cà phê sữa, 2 – 3 giọt dầu ô liu hoặc dầu dừa và một nhúm đường vào nước nghệ tây này.
• Bước 3: Nhúng một miếng bánh mì vào hỗn hợp, và chấm đều khắp mặt.
• Bước 4: Để khô trong 15 phút, sau đó rửa sạch.

Mặt nạ từ nghệ tây theo công thức này sẽ làm sáng làn da xỉn màu cũng như xóa mờ quầng thâm. Nó cũng thúc đẩy khả năng tự tẩy tế bào chết cho làn da của bạn bằng cách tăng cường lưu thông máu, do đó làm cho làn da của bạn mịn và sáng hơn.

5. Cải thiện nước da bẩm sinh

• Bước 1: Thêm một vài sợi nghệ tây vào mật ong.
• Bước 2: Massage mặt với hỗn hợp này.

Điều này sẽ kích thích lưu thông máu bằng cách cung cấp oxy cho làn da của bạn. Sử dụng hỗn hợp này thường xuyên sẽ cho bạn một làn da sáng rõ.

6. Cải thiện kết cấu da

• Bước 1: Đun sôi ½ chén nước trong 10 phút.
• Bước 2: Thêm 4 đến 5 sợi nghệ tây và 4 muỗng canh sữa bột vào nước.
• Bước 3: Đắp hỗn hợp này lên mặt trong 10 đến 15 phút và sau đó rửa sạch bằng nước lạnh.

7. Điều trị da khô

Nếu bạn có làn da xỉn màu và khô, bạn nên đắp mặt nạ với chanh và nghệ tây. Chanh làm sạch da của bạn từ sâu bên trong, còn nghệ tây cung cấp độ sáng cho nó. Tất cả những gì bạn cần làm là:

• Bước 1: Trộn một vài giọt nước cốt chanh với một thìa bột nghệ tây. Nếu bạn có làn da rất khô, bạn có thể thêm một vài giọt sữa.
• Bước 2: Đắp mặt trong vòng 20 phút và rửa sạch bằng nước ấm.

8. Chữa lành vết thương và vết sẹo

Lịch sử ghi lại, các chiến binh đã biết sử dụng chiết xuất nghệ tây để điều trị vết thương sau những trận chiến. Saffron có tác dụng cực kỳ lớn trong việc chữa lành vết thương và loại bỏ các vết sẹo và đốm, cho bạn một làn da không tì vết.

Công dụng ngăn ngừa rụng tóc của Saffron

Các chất chống oxy hóa trong nghệ tây giúp ngăn ngừa rụng tóc. Loại gia vị này phục hồi nang tóc và kích thích mọc tóc. Bạn làm như sau:

• Bước 1: Ngâm một vài sợi nghệ tây trong sữa và thêm cam thảo vào hỗn hợp.
• Bước 2: Trộn đều cho đến khi hỗn hợp trở nên sệt.
• Bước 3: Ủ tóc bằng hỗn hợp này trong vòng 15 phút sau đó rửa sạch bằng nước lạnh. Lặp lại hai lần một tuần.

Nên chọn mua và bảo quản Saffron như thế nào?

Mua Saffron ở đâu?

Tại Việt Nam, bạn có thể mua Saffron ở rất nhiều cửa hàng. Bạn cũng có thể đặt hàng online tại các cửa hàng uy tín.

Bạn có thể đặt mua nhụy hoa nghệ tây Saffron tại đây

Nên chọn mua Saffron như thế nào?

• Nên mua sợi hoặc bột nghệ từ nhà phân phối có uy tín. Nó nên được đóng gói trong giấy bạc để bảo vệ khỏi không khí và ánh sáng. Saffron số lượng lớn thường được bán trong hộp gỗ.
• Khi mua sợi nghệ tây, chọn loại có màu đỏ sẫm, một chút đốm màu cam và không nên có bất kỳ biến thể màu nào khác. Không nên chọn loại có phần màu vàng vì chúng không có ích lợi gì trừ việc thêm trọng lượng chết. Màu càng đỏ thì chất lượng nghệ tây càng tốt. Nếu các sợi không có màu cam, đó là nghệ tây có chất lượng kém hơn đã được nhuộm màu. Nên tránh các sợi nghệ tây có đốm trắng và những sợi có nhị vàng. Khi chạm vào, các sợi phải cứng và giòn.
• Sẽ có phần khó khăn khi bạn muốn phân biệt bột nghệ tây dựa trên màu sắc vì chúng có nhiều khả năng bị tạp nhiễm. Bột nghệ tây thường có màu nhạt hơn các sợi nghệ. Để đảm bảo chất lượng cao, bạn nên được mua từ một thương hiệu hoặc thương gia có uy tín. Hãy chú ý đến mùi thơm của Saffron. Saffron có mùi thơm nồng và tươi ngọt, không mốc.
• Mặc dù nghệ tây có sẵn ở cả dạng sợi và dạng bột, nhưng bạn nên dùng nghệ tây dạng sợi nếu có thể, mặc dù nghệ tây tươi có thời hạn sử dụng ngắn hơn loại khô. Khi bạn mua bột nghệ tây có thể mua phải loại được trộn hương liệu khác làm giảm chất lượng sẵn có. Hơn nữa, nghệ tây là một loại gia vị đắt tiền. Vì vậy, nếu bạn mua ở một mức giá thấp hơn, có khả năng đó là hàng chất lượng kém hoặc thậm chí là giả.

Nên bảo quản Saffron như thế nào?

• Saffron nên được bảo quản trong hộp kín, tốt nhất là trong lọ thủy tinh ở nơi mát mẻ, tối và khô. Nhiệt độ lưu trữ lý tưởng cho nghệ tây là dưới 20 °C và độ ẩm dưới 40%.
• Giống như các loại thảo mộc và gia vị khác, nghệ tây cũng rất nhạy cảm với ánh sáng. Vì vậy bạn nên bọc nghệ tây trong giấy bạc nếu chúng được bảo quản trong hộp đựng trong suốt. Nếu các nhụy hoa nghệ tây được ép dính lại với nhau, bạn nên nới lỏng và tách chúng ra một chút trước khi chuyển vào bình, do đó khi bạn muốn lấy một vài sợi ra cũng sẽ dễ dàng hơn chứ không cần lấy tất cả ra rồi tách từng chút một.
• Mặc dù nghệ tây có thể tồn tại vài năm nếu được bảo quản đúng cách, nhưng nên sử dụng nó trong vòng hai năm vì nó sẽ ngày càng mất đi hương vị theo thời gian.

Cách sử dụng Saffron

Ngoài những cách sử dụng để làm đẹp da đã được BlogAnChoi liệt kê ở trên, bạn cũng có thể dùng Saffron theo một số cách khác để tăng cường sức khỏe:

Trà Saffron

Uống trà Saffron thay nước lọc hàng ngày giúp hỗ trợ điều trị các chứng rối loạn kinh nguyệt, giảm căng thẳng mệt mỏi, ổn định huyết áp, cải thiện tuần hoàn máu, phòng ngừa ung thư hiệu quả. Cách pha trà Saffron như sau:

• Bước 1: Lấy một cốc nước khoảng 300 – 500 ml nước ấm (70 độ) cho khoảng 5 – 7 sợi nhụy hoa nghệ tây, chờ khoảng 15 phút để màu vàng lan đều.
• Bước 2: Thêm 1 chút mật ong để uống cùng vì trà Saffron có vị đắng.
• Bước 3: Khi gần hết nước, bạn có thể rót thêm nước để dùng tiếp cho đến khi màu vàng nhạt hẳn.

Sữa Saffron

• Bước 1: Giã nhỏ 3 – 5 sợi Saffron
• Bước 2: Thêm Saffron đã giã và cốc sữa ấm.

Nấu ăn với Saffron

Saffron cần thời gian để hương vị và màu sắc của nó quyện vào trong món ăn. Bạn có thể thêm Saffron vào bữa cơm gia đình theo cách sau:

• Với cơm, bạn có thể cho 10 sợi Saffron vào nước lạnh và đun trong 10 – 15 phút trước khi cho gạo vào nấu.

• Với món hầm hoặc luộc, bạn cho Saffron vào cùng khi nấu. Hãy căn đủ thời gian để Saffron tỏa hương và món ăn có màu vàng nghệ.

• Với các món xào, bạn nên cho 3 – 5 sợi Saffron đun với một muỗng canh nước lạnh trong 10 phút. Sau đó khi xào món ăn gần chín, bạn mới đổ hỗn hợp nước Saffron đã nấu đó vào nồi.

• Với các món nướng, chiên, bạn nên nướng chín Saffron trước sau đó rồi mới sử dụng nó để ướp thịt. Khi nấu, Saffron sẽ vỡ ra và tạo hương vị cho món ăn.

Một số sự thật thú vị về Saffron mà bạn nên biết

• Saffron còn được sử dụng làm thuốc trừ sâu và trừ dịch hại.
• Phải mất 160 bông nghệ tây để tạo ra một gram Saffron.
• Iran sản xuất khoảng 90% Saffron trên thế giới.
• Saffron được sử dụng trong một số nước hoa.
• Saffron được thu hoạch vào mùa thu, và quá trình thu hoạch hoàn toàn được thực hiện thủ công.
• Hoa nghệ tây cũng được sử dụng làm thuốc nhuộm cho quần áo.
• Bạn có thể trồng nghệ tây nếu bạn có khoảng đất thoát nước tốt và nhiều ánh sáng mặt trời: Đặt các củ nghệ tây sâu dưới đất 8 – 13 cm và mỗi củ cách nhau 15 cm. Bạn có thể thụ tinh chúng mỗi năm một lần. Cứ 60 bông nghệ tây bạn sẽ thu hoạch được khoảng 1 muỗng canh gia vị.

Tác dụng phụ khi sử dụng Saffron

• Sử dụng nghệ tây với lượng lớn trong thai kỳ có thể dẫn đến co bóp tử cung và sẩy thai, cần hỏi ý kiến bác sĩ và chuyên gia về liều lượng để đảm bảo an toàn. Không có đủ thông tin liên quan đến ảnh hưởng của nghệ tây đến phụ nữ cho con bú nhưng vẫn cần tránh sử dụng trước khi có chỉ định của bác sĩ.
• Vì nghệ tây có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, nếu bạn mắc chứng rối loạn lưỡng cực thì nên tránh xa nghệ tây vì nó có khả năng khiến bạn bị kích động.
• Uống nghệ tây có thể làm giảm huyết áp, những người đang bị huyết áp thấp hoặc đang dùng thuốc để điều trị huyết áp cao nên cẩn thận.
• Saffron có thể ảnh hưởng đến nhịp đập của tim mạch. Mặc dù nó có thể có lợi cho tim, nhưng hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ nếu bạn đang dùng Saffron để điều trị bệnh tim.
• Nghệ tây có thể gây chết người nếu dùng với liều lượng cực lớn. Luôn ghi nhớ “Thứ gì nhiều quá cũng không tốt”. Liều lượng sử dụng Saffron như sau: mỗi lần không quá 0,1 gram, mỗi ngày không quá 0,3 gram, mỗi tháng không quá 9 gram.

Vậy là qua bài viết trên, BlogAnChoi đã giúp bạn giải đáp thắc mắc về công dụng cũng như một số vấn đề liên quan đến nhụy hoa nghệ tây Saffron. Bạn lưu ý luôn hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng Saffron cho việc điều trị bất cứ chứng bệnh nào.

Mời bạn đọc thêm bài viết thú vị khác về nhụy hoa nghệ tây Saffron tại BlogAnChoi:

• Vẻ đẹp “chân chất” của hoa Saffron dưới “bàn tay Kashmir”

Hãy tiếp tục ghé thăm BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin mới nhé!

Bài viết này được tham khảo từ các nguồn sau:

• 11 Impressive Health Benefits of Saffron
• 26 Amazing Benefits Of Saffron (Kesar) For Skin, Hair, And Health
• To Bloom or Not to Bloom: How to Get the Most Out of Saffron