Ai có thể bị mỡ máu cao?

Mỡ máu cao là tình trạng khi các chất béo trong máu ở mức cao hơn so với mức bình thường. Điều này có thể gây ra những vấn đề về sức khỏe như đột quỵ, bệnh tim và tiểu đường. Mặc dù người béo có nguy cơ cao hơn để bị mỡ máu cao, nhưng người gầy cũng có thể bị ảnh hưởng.

Trong nhóm người béo, mỡ thừa thường được tích lũy trong các mô mỡ xung quanh cơ thể, trong khi đó người gầy thường có lượng mỡ ít hơn và mỡ thừa thường được tích lũy trong các mô nội tạng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng mỡ máu cao.

Mỡ máu cao là gì?

Mỡ máu cao được định nghĩa là mức độ cao hơn so với mức bình thường của triglyceride – một loại chất béo có trong máu. Triglyceride đóng vai trò quan trọng trong cơ chế chuyển hóa năng lượng của cơ thể, nhưng khi nồng độ quá cao, chúng có thể gây ra những vấn đề về sức khỏe.

Mỡ máu cao thường không gây ra triệu chứng rõ ràng và có thể chỉ được phát hiện qua xét nghiệm máu. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, nó có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Khi nào người gầy có thể bị mỡ máu cao?

Người gầy có thể bị mỡ máu cao khi họ có lượng mỡ thừa ở các mô nội tạng, đặc biệt là gan. Mỡ thừa trong gan có thể dẫn đến viêm gan, xơ gan và suy giảm chức năng gan.

Một số nguyên nhân gây ra mỡ thừa trong gan bao gồm:

• Sử dụng chất kích thích quá nhiều, ví dụ như rượu và thuốc lá.
• Tiểu đường hoặc khả năng chịu đường không tốt.
• Các loại thuốc đáng ngạc nhiên có thể làm tăng mức độ mỡ máu, chẳng hạn như các loại thuốc kháng động cơ của sinh vật, thuốc chống ung thư và thuốc giảm cân

Những lợi ích của việc giảm mỡ máu

Việc giảm mỡ máu có thể giúp giảm nguy cơ bị các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường. Ngoài ra, nó cũng có thể giúp cải thiện sức khỏe của gan và giảm nguy cơ viêm gan và xơ gan.

Để giảm mỡ máu, bạn có thể tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên. Trong một số trường hợp, thuốc có thể được sử dụng để điều trị mỡ máu cao.

Những nguy cơ sức khỏe khi có mỡ máu cao

Mỡ máu cao có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như:

• Bệnh tim: Mỡ máu cao có thể gây ra các vấn đề về lưu thông máu, dẫn đến tắc động mạch và bệnh tim.
• Đột quỵ: Mỡ máu cao cũng có thể dẫn đến đột quỵ do chảy máu não hoặc khối máu.
• Tiểu đường: Mỡ máu cao có thể làm suy giảm chức năng của tế bào insulin, dẫn đến tiểu đường.
• Viêm gan và xơ gan: Mỡ thừa trong gan có thể dẫn đến viêm gan, xơ gan và suy giảm chức năng gan.

Các phương pháp điều trị mỡ máu cao

Thay đổi chế độ ăn uống

Thay đổi chế độ ăn uống để giảm lượng mỡ và cholesterol trong ăn uống có thể giúp giảm mỡ máu cao. Các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe như rau củ, hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá và thịt gia cầm nên được ưu tiên. Ngoài ra, bạn cũng nên kiểm soát lượng calo và chất béo trong chế độ ăn uống.

Tập thể dục

Tập thể dục thường xuyên cũng có thể giúp giảm mỡ máu cao. Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần là tốt nhất để giảm mỡ máu.

Sử dụng thuốc

Nếu thay đổi chế độ ăn uống và tập thể dục không giúp giảm mỡ máu cao, thuốc có thể được sử dụng để điều trị. Các loại thuốc này có thể giúp giảm lượng triglyceride trong máu hoặc tăng hàm lượng cholesterol HDL (tốt).

Những thay đổi cần thiết để phòng ngừa mỡ máu cao

Ngoài những phương pháp điều trị đã nêu trên, bạn cũng có thể áp dụng các thay đổi sau để giảm mỡ máu cao:

Điều chỉnh lượng calo trong chế độ ăn uống

Để giảm mỡ máu cao, bạn cần kiểm soát lượng calo trong chế độ ăn uống. Nếu bạn tiêu thụ quá nhiều calo so với nhu cầu của cơ thể, chúng sẽ được chuyển đổi thành mỡ và tích tụ trong cơ thể.

Tăng cường hoạt động thể chất

Tập thể dục không chỉ giúp giảm mỡ máu cao, mà còn có nhiều lợi ích khác cho sức khỏe như giảm nguy cơ béo phì, tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện tâm trạng.

Tránh tiêu thụ quá nhiều đường và chất béo

Tiêu thụ quá nhiều đường và chất béo có thể làm tăng mức độ triglyceride và cholesterol trong máu, dẫn đến mỡ máu cao. Vì vậy, hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều đường và chất béo như đồ ngọt, thực phẩm chế biến sẵn và mỡ động vật.

Tăng cường tiêu thụ chất xơ

Chất xơ có thể giúp giảm hấp thu cholesterol trong ruột và giảm mỡ máu cao. Bạn có thể tăng cường tiêu thụ chất xơ bằng cách ăn nhiều rau củ, hoa quả và ngũ cốc nguyên hạt.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Những điều bạn nên biết về bệnh mỡ máu
• Mỡ máu cao nên ăn gì và kiêng ăn gì?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Christopher Davis, MD, FACC, bác sĩ chuyên khoa tim mạch và người sáng lập Reveal Vitality cho biết: “Bạn có thể thực hiện một số thay đổi trong lối sống hằng ngày. Một trong những cách hiệu quả nhất để giảm chất béo trung tính là thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, chẳng hạn như chế độ ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc. Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung cũng có thể hữu ích.”

Nếu bạn đang tìm kiếm những cách khác để giảm mức chất béo trung tính, hãy đọc tiếp. Dưới đây, BlogAnChoi khám phá không chỉ mức chất béo trung tính có ý nghĩa đối với bạn mà còn đưa ra những cách thiết thực để bạn có thể giảm mức chất béo trung tính của mình.

Triglyceride là gì?

Nói chung, chất béo trung tính là một loại chất béo được tìm thấy trong máu của bạn. Là loại chất béo phổ biến nhất trong cơ thể bạn, chúng đến từ các loại thực phẩm như bơ, dầu và các chất béo khác, chúng cũng có thể đến từ lượng calo khi bạn ăn thêm.

Khi những calo này không được cơ thể bạn sử dụng ngay lập tức, chúng sẽ được chuyển thành chất béo trung tính và được lưu trữ trong các tế bào mỡ.

Theo Tiến sĩ Davis: “Triglyceride là loại chất béo phổ biến nhất trong cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong việc dự trữ và chuyển hóa năng lượng. “Khi chúng ta ăn nhiều calo hơn nhu cầu của cơ thể, lượng calo dư thừa sẽ được chuyển thành chất béo trung tính và được lưu trữ trong các tế bào mỡ. Những chất béo trung tính được lưu trữ này sau đó có thể được sử dụng làm nguồn năng lượng khi cơ thể chúng ta cần.”

Heather M. Johnson, MD, FAHA, FACC, FASPC, bác sĩ tim mạch dự phòng được chứng nhận bởi hội đồng kép tại Viện Sức khỏe và Sức khỏe Phụ nữ Christine E. Lynn và Baptist Health Nam Florida, cho biết chất béo trung tính được đo bằng bảng kiểm tra cholesterol thông thường hoặc xét nghiệm máu.

Cô ấy nói rằng nguyên nhân phổ biến nhất của việc tăng chất béo trung tính là ăn nhiều carbohydrate đơn giản như gạo trắng, khoai tây trắng, bánh mì trắng và mì ống làm từ bột mì trắng.

Tiến sĩ Johnson cho biết thêm: “Đồ uống có đường và thực phẩm ngọt, nhiều đường như bánh quy và bánh ngọt cũng có thể làm tăng chất béo trung tính. Đồ uống có cồn có thể làm tăng chất béo trung tính và một số loại thuốc có thể làm tăng chất béo trung tính. Một số tình trạng sức khỏe như tiểu đường, tuyến giáp, gan và thận bất thường cũng có thể làm tăng chất béo trung tính.”

Mức triglyceride bình thường là bao nhiêu?

Khi nói đến phép đo chất béo trung tính của bạn, hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đều coi mức chất béo trung tính dưới 150 miligam trên mỗi decilit (hoặc 150 mg/dL) là bình thường, theo Dung Trinh, MD, một chuyên gia về chăm sóc sức khỏe dự phòng bao gồm sức khỏe não bộ và phòng chống viêm và chủ sở hữu và cũng chính là người sáng lập Phòng khám Healthy Brain.

“Mức giới hạn cao là từ 150 mg/dL đến 199 mg/dL,” bác sĩ Trinh cho biết thêm. “Mức cao sẽ là phép đo từ 200 mg/dL đến 499 mg/dL. Bệnh nhân nên quan tâm đến chất béo trung tính trên mức bình thường.”

Để có được phép đo chính xác nhất, Tiến sĩ Johnson khuyên bạn nên lấy bảng điều khiển cholesterol (lipid) lúc đói. Nếu mức độ của bạn tăng cao, bạn có thể tăng nguy cơ mắc một số tình trạng sức khỏe.

Bác sĩ Trinh nói: “Chất béo trung tính cao làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và xơ vữa động mạch tổng thể (tắc nghẽn thành động mạch). “Chất béo trung tính rất cao làm tăng nguy cơ viêm tụy (viêm tuyến tụy). Chất béo trung tính cao cũng có liên quan đến hội chứng chuyển hóa, tiểu đường, bệnh tim và các tình trạng di truyền hiếm gặp.”

Phép đo này có ý nghĩa gì đối với bạn?

Khi xem xét mức chất béo trung tính của bạn, bạn nên xem xét phép đo này với các chỉ số cholesterol khác của bạn, bao gồm cholesterol LDL (có hại) và cholesterol HDL (có lợi), Tiến sĩ Johnson nói.

Tiến sĩ Johnson cũng cho rằng: “Bạn cũng nên sàng lọc các tình trạng y tế khác có thể làm tăng chất béo trung tính và ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn điển hình như các xét nghiệm về gan, thận, tuyến giáp và tiểu đường. Thông tin kết hợp này sẽ hữu ích để hiểu sức khỏe của bạn hơn.”

Chất béo trung tính cao có nguy cơ gây bệnh gì?

Nếu mức chất béo trung tính của bạn cao, thì bạn có nguy cơ mắc một số tình trạng sức khỏe khác nhau. Hơn nữa, mức chất béo trung tính cao có thể dẫn đến bệnh tim và góp phần tích tụ mảng bám trong mạch máu, có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Collin Johnston, DO, một bác sĩ được chứng nhận bởi hội đồng quản trị được đào tạo chuyên khoa về thủ thuật mạch máu tại Vein Envy cho biết: “Mức chất béo trung tính cao liên tục có khả năng góp phần làm xơ cứng động mạch hoặc làm dày thành động mạch. Chất béo trung tính thậm chí có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến sức khỏe của một người nếu có các tình trạng khác như tiểu đường, béo phì hoặc huyết áp cao.”

Tiến sĩ Davis cho biết thêm, chất béo trung tính cao cũng có thể gây ra chất béo tích tụ trong gan, dẫn đến viêm và tổn thương gan theo thời gian. “Mức chất béo trung tính cao cũng thường liên quan đến béo phì, vì tiêu thụ quá nhiều calo dẫn đến sản xuất chất béo trung tính. Điều này có thể dẫn đến chu kỳ chất béo trung tính cao, kháng insulin và tăng cân, làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe.”

Sự khác biệt giữa Triglyceride và Cholesterol

Trong khi chất béo trung tính và cholesterol đều là chất béo và có thể dễ bị nhầm lẫn, chúng có các chức năng khác nhau trong cơ thể. Và trong khi cơ thể bạn cần mức lành mạnh của cả chất béo trung tính và cholesterol để hoạt động, thì có quá nhiều chất này có thể gây ra vấn đề.

“Sự khác biệt chính giữa chất béo trung tính và cholesterol là chất béo trung tính lưu trữ lượng calo chưa sử dụng và cung cấp năng lượng cho cơ thể bạn,” Tiến sĩ Johnston nói. “Cholesterol được sử dụng như một khối xây dựng cho các tế bào và một số kích thích tố.”

Tiến sĩ Davis cho biết thêm, cholesterol chủ yếu được sản xuất bởi gan và chỉ một phần nhỏ cholesterol trong cơ thể đến từ các nguồn thực phẩm. Mặt khác, chất béo trung tính đến từ cả nguồn thực phẩm và sản xuất gan, ông nói.

Để đo các loại chất béo khác nhau trong máu của bạn, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn có thể yêu cầu xét nghiệm máu định kỳ về cholesterol lúc đói. Thử nghiệm này sẽ bao gồm cholesterol toàn phần, cholesterol HDL (tốt), cholesterol LDL (có hại) và chất béo trung tính.

Cách tốt nhất để giảm chất béo trung tính

Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tim mạch Châu Âu, bước đầu tiên trong việc điều trị chất béo trung tính cao là thay đổi lối sống. Sau đó, nếu những thay đổi đó không làm giảm mức chất béo trung tính của bạn, bạn có thể cần dùng thuốc.

Tiến sĩ Johnson nói: “Tin tốt là chất béo trung tính thường có thể được hạ xuống khi thay đổi lối sống lành mạnh và bạn có thể không cần dùng thuốc.

Một số thay đổi lối sống bạn có thể bắt đầu thực hiện để cải thiện mức chất béo trung tính bao gồm đánh giá chế độ ăn uống của bạn để tiêu thụ quá nhiều carbohydrate đơn giản, chẳng hạn như đồ uống có đường và thực phẩm có đường.

Làm thế nào để hạ triglyceride?

Tập thể dục đều đặn

Một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm để giảm mức chất béo trung tính là tập thể dục một cách nhất quán. Trên thực tế, lợi ích của việc tập thể dục đối với Triglyceride là rõ ràng nhất, đặc biệt là trong chế độ tập luyện dài hạn.

Một nghiên cứu liên quan đến những người mắc bệnh tim đã phát hiện ra rằng tập thể dục trong 45 phút, 5 lần mỗi tuần có thể giúp giảm đáng kể Triglyceride.

Đối với loại hình tập thể dục, Tiến sĩ Davis đề xuất tập thể dục cường độ vừa phải, chẳng hạn như đi bộ nhanh, hầu hết các ngày trong tuần. Cũng có một số bằng chứng cho thấy cường độ mà bạn tập thể dục có thể đóng một vai trò quan trọng, ví dụ, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tập thể dục ở cường độ cao hơn trong thời gian ngắn hơn có thể tác động đến mức chất béo hiệu quả hơn so với tập thể dục ở cường độ vừa phải trong thời gian dài hơn.

Giảm hoặc loại bỏ rượu và các món ăn vặt

Tiến sĩ Johnston cho biết việc sử dụng rượu thường là nguyên nhân đáng kể làm tăng mức chất béo trung tính. Điều này phần lớn là do rượu thường chứa nhiều đường, carbs và calo.

Khi những calo này không được cơ thể bạn sử dụng, chúng có thể được chuyển đổi thành chất béo trung tính và được lưu trữ trong các tế bào mỡ của bạn.

Trên thực tế, một số nghiên cứu cho thấy uống rượu vừa phải có thể làm tăng chất béo trung tính trong máu lên tới 53%, ngay cả khi mức chất béo trung tính của bạn bình thường khi bắt đầu.

“Việc điều độ hoặc trong một số trường hợp là loại bỏ uống rượu có thể được sử dụng để giảm mức chất béo trung tính trong máu mà không cần dùng thuốc ở một số bệnh nhân,” ông nói.

Hãy nhớ rằng trong khi một số nghiên cứu đã liên kết việc uống rượu nhẹ và vừa phải với việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim, thì việc uống rượu say có liên quan đến việc tăng nguy cơ.

Các khía cạnh tích cực của việc uống rượu và ăn vặt phải được cân nhắc với các tác động sinh lý. Chúng có thể bao gồm rối loạn chức năng ty lạp thể và những thay đổi trong tuần hoàn, phản ứng viêm, stress oxy hóa và chết tế bào theo chương trình, cũng như tổn thương giải phẫu đối với hệ thống tim mạch tổng thể.

Cân nặng của bạn có thể không phải là vấn đề

Các bác sĩ lâm sàng có thể khuyên bạn nên giảm cân để giảm mức chất béo trung tính. Tuy nhiên, nếu mọi người đang thực hiện thay đổi lối sống lành mạnh, mức chất béo trung tính nói chung sẽ được cải thiện.

Cho đến nay, vẫn chưa có đủ nghiên cứu về chế độ ăn kiêng có hiệu quả lâu dài. Và cần lưu ý rằng thuốc generic cũng có thể đóng một vai trò trong việc khởi phát chứng tăng lipid máu hoặc tăng mức chất béo trung tính.

Giảm lượng đường ăn vào

Lượng đường tiêu thụ đóng một vai trò quan trọng không chỉ đối với sức khỏe tim mạch mà còn đối với sức khỏe tổng thể của bạn. Tuy nhiên, nếu bạn giống như hầu hết mọi người, bạn thậm chí có thể không nhận ra mình đang tiêu thụ bao nhiêu đường trong một ngày.

Trên thực tế, một nghiên cứu cho thấy rằng trong khi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị không quá 100 đến 150 calo đường bổ sung mỗi ngày, thì một người bình thường có khả năng tiêu thụ khoảng 308 calo đường bổ sung mỗi ngày.

Tất cả lượng đường dư thừa này có thể dẫn đến mức chất béo trung tính cao hơn. Ví dụ, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng những người thường xuyên uống đồ uống có đường có khả năng có chất béo trung tính cao cao hơn 50% so với những người không uống chúng thường xuyên.

Mặc dù việc giảm hoặc hạn chế lượng đường ăn vào là rất quan trọng, nhưng việc này có thể đơn giản như chuyển sang uống nước. Bạn cũng có thể giảm lượng đường bằng cách đọc nhãn và xem các nguồn đường ẩn trong thực phẩm bạn tiêu thụ thường xuyên.

Ăn nhiều chất xơ hơn

Chất xơ được tìm thấy trong nhiều nguồn thực vật bao gồm trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, quả hạch, hạt và các loại đậu đóng một vai trò quan trọng trong cơ thể bạn như điều hòa tiêu hóa và giữ cho đường ruột của bạn khỏe mạnh.

Bao gồm nhiều chất xơ hơn trong chế độ ăn uống của bạn có thể làm chậm quá trình hấp thụ đường và chất béo trong ruột non của bạn, giúp giảm chất béo trung tính của bạn.

Tăng lượng chất xơ của bạn cũng có thể đặc biệt có lợi cho những người sống trong cơ thể lớn hơn và có mức chất béo trung tính cao hơn. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng ăn nhiều chất xơ giúp giảm mức chất béo trung tính của họ.

Đặc biệt, thêm các loại hạt cây vào chế độ ăn uống của bạn có thể hữu ích trong việc giảm mức chất béo trung tính.

Chúng không chỉ cung cấp một lượng chất xơ đậm đặc mà còn cung cấp cho cơ thể bạn axit béo omega-3 và chất béo không bão hòa, tất cả đều có thể giúp giảm chất béo trung tính. Chẳng hạn, một phân tích cho thấy rằng mỗi khẩu phần hạt cây hàng ngày làm giảm chất béo trung tính trung bình là 2,2 mg/dL.

“Nếu chỉ thay đổi lối sống không làm giảm mức chất béo trung tính của bạn, thì có thể cần dùng thuốc,” Tiến sĩ Davis nói. “Cũng có một số loại chất bổ sung có thể làm giảm mức chất béo trung tính, bao gồm dầu cá, berberine, cam bergamot và phosphatidylcholine.”

Dùng thuốc hạ triglyceride

Mặc dù thay đổi lối sống là cách tốt nhất để giảm chất béo trung tính, nhưng nếu bạn cần dùng thuốc để giúp giảm mức chất béo trung tính, thì có một số loại dành cho bạn. Tiến sĩ Trinh cho biết chúng bao gồm niacin, fibrate và statin.

Dầu cá theo toa và statin hoạt động trong máu và gan để giảm chất béo trung tính. Trong khi đó, fibrate là một loại thuốc cũng làm giảm chất béo trung tính qua gan, Tiến sĩ Johnson giải thích.

Cô ấy nói thêm: “Nếu một loại thuốc được bắt đầu sử dụng, nó phải dựa trên mức chất béo trung tính, mức cholesterol LDL (có hại), gan và thận của bạn. Điều quan trọng là phải thảo luận về những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn trước khi bắt đầu dùng thuốc.”

Tiến sĩ Johnston nói: Nếu bạn có số lượng chất béo trung tính quá cao, điều này có thể cho thấy gan sản xuất quá mức, thường là do di truyền và thường sẽ cần một số loại trợ giúp dược lý để kiểm soát lượng chất béo trung tính cao. Tuy nhiên bạn vẫn cần tư vấn của các chuyên gia cũng như bác sĩ trước.

Nguồn tham khảo:

• Viện Sức khỏe và Sức khỏe Phụ nữ Christine E. Lynn và Baptist Health Nam Florida
• Christopher Davis, MD, FACC, bác sĩ chuyên khoa tim mạch và người sáng lập Reveal Vitality
• Dung Trinh, MD, chuyên gia về chăm sóc sức khỏe dự phòng bao gồm sức khỏe não bộ và phòng chống viêm, chủ sở hữu và sáng lập Phòng khám Healthy Brain.
• Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ

Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm, hãy ghé BlogAnChoi để theo dõi thêm nhiều điều thông tin mới nhé!

Đón xem thêm tại:

• 6 điều kỳ lạ về giấc ngủ có thể bạn chưa biết
• Những thực phẩm bổ sung vitamin B2 – loại vitamin quan trọng đến bất ngờ
• Công dụng của các loại vitamin và nên uống thời điểm nào để hấp thu tốt nhất?

Tăng cholesterol máu – hay còn gọi là mỡ máu cao – là vấn đề sức khỏe rất phổ biến trong xã hội ngày nay. Theo thống kê ở Mỹ, chứng rối loạn này ảnh hưởng đến khoảng 93 triệu người trưởng thành trên 20 tuổi của nước này.

Phổ biến là vậy nhưng hiện nay rất nhiều người vẫn quan niệm sai lầm về tình trạng tăng cholesterol máu, từ các yếu tố nguy cơ cho đến hậu quả liên quan đến bệnh tim mạch. Hãy cùng tìm hiểu sự thật về những điều lầm tưởng dưới đây để có cái nhìn sâu sắc và đúng đắn hơn về tăng cholesterol máu nhé!

1. Bạn có thể tự nhận biết khi mình bị tăng cholesterol?

Sự thật là: Hầu hết những người bị tăng cholesterol máu đều không có bất kỳ triệu chứng nào. Ở một số người có thể xuất hiện các mảng cholesterol tích tụ trên da có màu vàng được gọi là xanthoma, nhưng dấu hiệu này thường chỉ xảy ra khi mức cholesterol trong máu tăng rất cao mà thôi.

Trong khi đó nhiều người chỉ phát hiện thấy bất thường khi đã bị biến chứng như xơ vữa động mạch, tức động mạch bị hẹp lại và xơ cứng do tích tụ cholesterol qua thời gian dài.

Ở những người bị xơ vữa động mạch, mảng bám trên thành mạch được tạo nên từ cholesterol, chất béo và các thành phần khác tích tụ lại. Tình trạng viêm nhiễm có thể xảy ra trên các mảng bám này.

Khi các động mạch bị hẹp do mảng bám, lưu lượng máu đến tim, não và các bộ phận khác của cơ thể sẽ giảm đi. Điều này có thể gây ra các biến chứng như:

• Đau thắt ngực (do thiếu máu nuôi cơ tim)
• Hoại thư (các mô và tế bào bị chết do thiếu oxy)
• Đau tim, đột quỵ
• Rối loạn chức năng thận
• Đau chân khi đi bộ (còn gọi là cơn đau cách hồi)

Bạn nên sớm kiểm tra xem mình có bị cholesterol cao hay không để giảm nguy cơ mắc các biến chứng này, bằng cách kiểm tra mức cholesterol thông qua xét nghiệm máu đơn giản.

2. Tất cả các loại cholesterol đều là có hại?

Cholesterol là nhóm chất quan trọng giúp cơ thể hoạt động bình thường. Gan là cơ quan sản xuất ra cholesterol để cấu tạo nên màng tế bào, vitamin D và các hormone quan trọng của cơ thể.

Cholesterol được vận chuyển trong cơ thể nhờ lipoprotein (phức hợp gồm lipid và protein vận chuyển), từ đó được phân thành hai loại chính:

• LDL (lipoprotein tỷ trọng thấp) là loại cholesterol xấu, làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ. Lượng LDL tăng cao có thể tích tụ trong thành động mạch, tạo ra mảng bám và hạn chế lưu lượng máu tới các cơ quan.
• HDL (lipoprotein tỷ trọng cao) là loại cholesterol tốt, giúp vận chuyển chất béo từ các tế bào trở lại gan để loại bỏ ra khỏi cơ thể. Mức HDL cao có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

Khi bạn thực hiện xét nghiệm máu để đo cholesterol, kết quả trả về sẽ cho biết các thông số:

• Tổng lượng chất béo (lipid) trong máu
• LDL
• HDL
• VLDL (lipoprotein tỷ trọng rất thấp)
• Chất béo trung tính (triglyceride)

Khi nói đến nguy cơ bệnh tim mạch, bác sĩ sẽ quan tâm nhất là LDL và VLDL, sau đó đến chất béo trung tính và cuối cùng là HDL.

3. Mục tiêu kiểm soát cholesterol máu cho tất cả mọi người là như nhau?

Sự thật là: Không có mục tiêu chung cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ đánh giá mức cholesterol của từng người kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác có liên quan với nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Nhìn chung, mức cholesterol sẽ được coi là bất thường nếu:

• Tổng lượng cholesterol từ 200 mg/dL trở lên, hoặc
• Cholesterol LDL từ 100 mg/dL trở lên

Con số mục tiêu cụ thể sẽ thay đổi nếu một người có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn do tiền sử gia đình, đã từng bị đau tim hoặc đột quỵ trước đây, hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Các bác sĩ có thể điều trị không giống nhau cho hai người có cùng mức cholesterol. Kế hoạch điều trị sẽ được cá nhân hóa bằng cách xem xét kết hợp các yếu tố khác như huyết áp, cân nặng, lượng đường trong máu, tiền sử xơ vữa động mạch, đau tim hoặc đột quỵ.

4. Tăng cholesterol máu chỉ gặp ở nam giới, còn phụ nữ không cần lo lắng về vấn đề này?

Tăng cholesterol máu là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tim, và bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong số một ở phụ nữ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC). Chứng rối loạn này ảnh hưởng đến phụ nữ và nam giới với tỷ lệ ngang nhau.

Một số tình trạng đặc biệt có thể ảnh hưởng đến mức cholesterol của phụ nữ, chẳng hạn như thai kỳ và cho con bú, thay đổi nội tiết tố, mãn kinh. Bên cạnh đó một số yếu tố nguy cơ nhất định – như mức HDL thấp – có ảnh hưởng đối với phụ nữ nặng nề hơn so với nam giới.

5. Mức cholesterol hoàn toàn phụ thuộc vào việc tập thể dục và chế độ ăn?

Sự thật là: Tập thể dục và chế độ ăn là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức cholesterol, nhưng còn nhiều yếu tố khác cũng góp phần như:

• Hút thuốc lá hoặc hít khói thuốc thụ động
• Béo phì, thừa cân
• Sử dụng quá nhiều đồ uống có cồn
• Các yếu tố di truyền dẫn đến cholesterol cao

6. Khi đã dùng thuốc điều trị mỡ máu thì có thể ăn uống thoải mái?

Có 2 nguồn ảnh hưởng đến mức cholesterol trong máu của bạn: thức ăn nạp vào và hoạt động sản xuất của gan. Các loại thuốc giảm cholesterol thông thường (như statin) chỉ làm giảm lượng cholesterol mà gan tạo ra, do đó nếu bạn không duy trì chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh thì cholesterol trong máu vẫn có thể tăng mất kiểm soát.

Cholesterol chỉ là một trong số nhiều yếu tố để đánh giá sức khỏe tim mạch, và thuốc statin có thể mang lại cảm giác “an toàn giả”.

Một nghiên cứu được thực hiện năm 2014 trên hơn 27.800 người đã phát hiện ra rằng lượng calo và chất béo nạp vào cơ thể đã tăng lên ở những người sử dụng statin, trong khi vẫn ổn định ở những người không dùng các thuốc này. Cùng với đó là chỉ số khối cơ thể (BMI) cũng tăng ở những người uống thuốc statin.

7. Cholesterol trong chế độ ăn là yếu tố quan trọng nhất cần chú ý?

Các nhà nghiên cứu hiện nay đã biết rằng: ăn thực phẩm giàu cholesterol không nhất thiết dẫn đến mức cholesterol trong máu tăng cao, mà một “thủ phạm” quan trọng hơn có thể là chất béo bão hòa. Thực phẩm nhiều cholesterol cũng thường chứa nhiều chất béo bão hòa.

Tuy nhiên cholesterol trong chế độ ăn vẫn có ảnh hưởng quan trọng. Một đánh giá tổng quan năm 2019 cho thấy việc tăng thêm ít nhất 300 miligam cholesterol mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong cao hơn.

Để cải thiện sức khỏe tim mạch, Hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo các bác sĩ nên tập trung vào việc giúp bệnh nhân điều chỉnh chế độ ăn uống tổng thể, chẳng hạn như

• Ăn nhiều trái cây và rau tươi, các loại ngũ cốc, đậu, các loại hạt, thịt nạc
• Giảm các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm đóng gói, thịt nhiều mỡ, sữa nguyên kem

8. Những người có thể trạng tốt và trẻ tuổi không cần kiểm tra cholesterol máu?

Sự thật là: Tăng cholesterol máu ảnh hưởng đến mọi người ở mọi thể trạng và lứa tuổi. Ngay cả những người có thân hình cân đối và dưới 40 tuổi vẫn nên đi kiểm tra thường xuyên.

Hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo nên kiểm tra mức cholesterol ngay cả khi bạn có nguy cơ mắc bệnh tim thấp. Theo đó, những người không có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc các yếu tố nguy cơ khác nên xét nghiệm kiểm tra cholesterol máu theo lịch trình như sau:

• Một lần từ 9 đến 11 tuổi
• Một lần từ 17 đến 21 tuổi
• Một lần kiểm tra sau mỗi 4 đến 6 năm cho những người trên 20 tuổi, nếu nguy cơ vẫn ở mức thấp

Trong khi đó CDC và Cơ quan Y tế và Dịch vụ Nhân sinh của Mỹ khuyến cáo những đối tượng sau đây cần kiểm tra cholesterol máu thường xuyên hơn:

• Người bị bệnh tim
• Có tiền sử gia đình bị tăng cholesterol hoặc đau tim xuất hiện sớm hoặc đột quỵ
• Người mắc bệnh tiểu đường
• Người hút thuốc lá

Tổng kết

Cholesterol cao trong máu làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các biến chứng như đột quỵ và đau tim. Các bác sĩ sẽ kết hợp chỉ số cholesterol với nhiều yếu tố khác để lập ra kế hoạch quản lý điều trị và đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch của từng bệnh nhân. Khám sức khỏe thường xuyên, sử dụng thuốc hợp lý và lối sống lành mạnh có thể giúp bạn kiểm soát cholesterol của mình trong mức tối ưu.

Trên đây là những lưu ý bạn cần nhớ về tăng cholesterol máu, vấn đề ngày càng phổ biến và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được hiểu đúng và khắc phục kịp thời. Hãy lan tỏa những kiến thức hữu ích để cuộc sống luôn khỏe mạnh và tươi vui nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• 11 quan niệm sai lầm về ung thư vú – căn bệnh cực kỳ nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời!
• 10 sự thật về bệnh Alzheimer – Bạn đã hiểu đúng về căn bệnh quái ác này chưa?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!