Nhiều người thường nghĩ rằng trầm cảm chỉ là bất thường về tâm lý với biểu hiện buồn bã, khóc lóc, tuyệt vọng và hoàn toàn không liên quan với nỗi đau thể xác. Tuy nhiên các nghiên cứu đã cho thấy vấn đề tinh thần này thực sự có thể gây tổn thương cho cơ thể của chúng ta.

Chúng ta ít khi coi trầm cảm là nỗi đau về thể xác, nhưng thực ra các triệu chứng thể chất của trầm cảm cũng quan trọng và cần được chú ý không kém gì những ảnh hưởng về mặt cảm xúc.

Thể xác và tâm trí của chúng ta có liên hệ mật thiết với nhau. Các triệu chứng về thể chất có thể báo hiệu giai đoạn trầm cảm sắp bắt đầu hoặc cho biết liệu bạn có đang bị trầm cảm hay không. Mặt khác, các triệu chứng thể chất chứng tỏ rằng trầm cảm không chỉ là “tâm bệnh” và trên thực tế có thể làm hại sức khỏe tổng thể của chúng ta.

Dưới đây là một vài triệu chứng phổ biến mà những người bị trầm cảm có thể mắc phải, bên cạnh những vấn đề về tâm lý.

1. Mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng kéo dài

Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến của trầm cảm. Mỗi người chúng ta đều có lúc trải qua tình trạng thiếu năng lượng và cảm thấy uể oải khi thức dậy vào buổi sáng, chỉ ước được nằm trên giường và xem tivi thay vì đi làm. Mặc dù nhiều người thường tin rằng trạng thái kiệt sức có nguồn gốc từ căng thẳng, nhưng thực ra trầm cảm cũng có thể gây mệt mỏi giống như vậy.

Nhưng không giống như mệt mỏi hằng ngày, mệt mỏi do trầm cảm còn có thể khiến cho đầu óc giảm tập trung, tâm trạng cáu kỉnh và thờ ơ với cuộc sống. Tiến sĩ Maurizio Fava, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Lâm sàng tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts ở Boston (Mỹ), chỉ ra rằng những người trầm cảm thường trải qua giấc ngủ kém chất lượng, nghĩa là họ cảm thấy uể oải ngay cả khi đã ngủ trọn cả đêm.

Tuy nhiên vì nhiều căn bệnh về thể chất như nhiễm vi khuẩn và virus cũng có thể gây ra mệt mỏi, nên đôi lúc khó nhận biết được liệu tình trạng đó có liên quan đến trầm cảm hay không. Một trong những cách để phân biệt là: bên cạnh cảm giác mệt mỏi hằng ngày thì các triệu chứng khác như buồn bã, tuyệt vọng và mất hứng thú với mọi hoạt động trong cuộc sống cũng có thể xuất hiện khi bạn bị trầm cảm.

2. Giảm khả năng chịu đau (cảm thấy mọi thứ đều gây đau nhiều hơn bình thường)

Đã bao giờ bạn cảm thấy như thứ gì chạm vào cơ thể mình cũng gây đau đớn khó chịu, thậm chí chẳng có lý do gì mà vẫn đau? Thực ra đó là một trong những hiện tượng thường xuất hiện khi bị trầm cảm.

Một nghiên cứu năm 2015 cho thấy mối tương quan giữa những người trầm cảm và giảm khả năng chịu đau, trong khi một nghiên cứu khác vào năm 2010 của Đại học Oxford cho thấy cơn đau có tác động mạnh hơn đến những người bị trầm cảm.

Hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa xác định rõ mối quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa trầm cảm và đau, nhưng điều quan trọng là phải đánh giá chúng đồng thời với nhau, đặc biệt nếu bệnh nhân được kê đơn thuốc để điều trị chứng trầm cảm. Một số nghiên cứu cho thấy rằng thuốc chống trầm cảm không chỉ giúp cải thiện tâm lý mà còn có thể hoạt động như một loại thuốc giảm đau.

3. Đau lưng hoặc đau nhức khắp cơ thể

Bạn có thể cảm thấy khỏe khoắn vào buổi sáng, nhưng đến khi đi làm hoặc ngồi vào bàn học thì lưng bắt đầu đau. Đó có thể là do căng thẳng, nhưng cũng có thể là biểu hiện của trầm cảm. Mặc dù đau lưng thường liên quan đến tư thế không đúng hoặc chấn thương nhưng các vấn đề về tâm lý cũng là nguyên nhân không thể bỏ qua.

Một nghiên cứu năm 2017 được thực hiện trên 1013 sinh viên đại học ở Canada đã tìm thấy mối liên hệ trực tiếp giữa trầm cảm và đau lưng. Các nhà tâm lý học và bác sĩ tâm thần từ lâu đã tin rằng các vấn đề về cảm xúc có thể gây đau nhức mãn tính, trong đó các vấn đề cụ thể vẫn đang được nghiên cứu, chẳng hạn như mối liên hệ giữa trầm cảm và phản ứng viêm của cơ thể.

Các nghiên cứu gần đây hơn cho thấy tình trạng viêm có thể liên quan đến đường truyền thần kinh trong não. Các nhà khoa học cho rằng phản ứng viêm có thể làm gián đoạn các tín hiệu của não và do đó ảnh hưởng đến triệu chứng của trầm cảm cũng như cách điều trị.

4. Đau đầu

Hầu như tất cả mọi người đều bị đau đầu lúc này lúc khác, phổ biến đến mức chúng ta thường coi đó là vấn đề nhỏ và chẳng có gì nghiêm trọng. Những tình huống căng thẳng trong đời sống thường ngày – chẳng hạn như áp lực công việc – cũng có thể gây đau đầu. Tuy nhiên nếu bạn nhận thấy đau đầu lặp đi lặp lại hằng ngày thì đó có thể là dấu hiệu của chứng trầm cảm.

Không giống như kiểu đau migraine (đau nửa đầu) dữ dội, đau đầu liên quan đến trầm cảm có thể không ảnh hưởng quá nặng nề đến sinh hoạt và công việc thường ngày. Cảm giác của nó có thể là nhói nhẹ, đặc biệt ở vùng xung quanh lông mày. Mặc dù những cơn đau đầu này có thể giảm bớt bằng thuốc giảm đau không cần kê đơn nhưng chúng rất dễ tái phát thường xuyên.

Đôi khi đau đầu mãn tính có thể là một triệu chứng của rối loạn trầm cảm nghiêm trọng. Tuy nhiên nó không phải là dấu hiệu duy nhất mà thường đi kèm với các triệu chứng khác như buồn bã, tâm trạng cáu kỉnh và thiếu năng lượng.

5. Các vấn đề về mắt hoặc giảm thị lực

Mặc dù trầm cảm có thể khiến bạn cảm thấy thế giới trông thật u ám và ảm đạm theo nghĩa bóng, nhưng một nghiên cứu năm 2010 ở Đức cho thấy rằng vấn đề tâm lý này thực sự có thể ảnh hưởng đến thị lực theo đúng nghĩa đen.

Trong nghiên cứu được thực hiện trên 80 người, những người trầm cảm đã gặp khó khăn trong việc nhìn ra sự khác biệt giữa màu đen và trắng. Các nhà nghiên cứu gọi đó là “nhận thức tương phản”, có thể là lý do giải thích tại sao chứng trầm cảm lại khiến chúng ta nhìn thế giới xung quanh một cách “mờ ảo” như vậy.

6. Đau bụng và các vấn đề về tiêu hóa

Cảm giác bồn chồn trong bụng là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất của chứng trầm cảm. Tuy nhiên khi bụng bắt đầu đau quặn thực sự thì nhiều người lại cho rằng đó đơn giản chỉ là đầy hơi hoặc đau bụng kinh.

Cơn đau bụng ngày càng trầm trọng hơn – đặc biệt là khi căng thẳng xuất hiện – có thể là dấu hiệu của trầm cảm. Trên thực tế các nhà nghiên cứu cho rằng cảm giác khó chịu ở dạ dày như quặn thắt, đầy hơi và buồn nôn có thể là dấu hiệu của sức khỏe tâm thần không tốt.

Tại sao lại như vậy? Theo các nhà nghiên cứu, trầm cảm có thể là nguyên nhân hoặc kết quả của tình trạng viêm trong hệ tiêu hóa, khi đó các cơn đau dễ bị nhầm với một số vấn đề khác như bệnh viêm ruột hoặc hội chứng ruột kích thích.

Các bác sĩ và nhà khoa học đôi khi gọi đường ruột là “bộ não thứ hai” của cơ thể, vì họ đã tìm thấy mối liên hệ giữa sức khỏe đường ruột và sức khỏe tinh thần. Dạ dày của chúng ta chứa đầy các lợi khuẩn, và nếu sự cân bằng của hệ vi khuẩn này bị rối loạn thì các triệu chứng lo lắng hay trầm cảm có thể xuất hiện.

Chế độ ăn uống cân bằng và dùng men vi sinh có thể cải thiện sức khỏe đường ruột, từ đó cũng có tiềm năng giúp cải thiện tâm trạng, nhưng vấn đề này vẫn cần phải nghiên cứu thêm.

Các vấn đề về tiêu hóa như táo bón và tiêu chảy thường được quy cho ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm trùng, tuy nhiên những cảm xúc như buồn bã, lo lắng và căng thẳng cũng có thể làm rối loạn hệ tiêu hóa của chúng ta. Các nghiên cứu khoa học đã phát hiện thấy mối liên hệ giữa lo lắng, trầm cảm và cảm giác đau của đường tiêu hóa.

Trên đây là những biểu hiện mà trầm cảm có thể gây ra cho cơ thể của chúng ta. Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình và tự chăm sóc bản thân đúng cách bạn nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Trầm cảm – căn bệnh trầm kha mà giới trẻ phải đối mặt
• Trầm cảm và những điều bạn nhất định phải biết: nguyên nhân, các dấu hiệu và phương pháp điều trị

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

Trầm cảm ở trẻ em là gì?

Trầm cảm được biểu hiện một cách kinh điển nhất là cảm giác buồn chán kéo dài. Về mặt y khoa, trầm cảm là những rối loạn về tri giác và cảm xúc, chúng xuất hiện tương đồng ở trẻ vị thành niên và người lớn. Tuy nhiên, cách biểu hiện ở trẻ vị thành niên và người lớn đôi khi khác nhau, chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố tác động, bao gồm: gia đình, địa vị xã hội, môi trường sống…từ đó hình thành nên tính cách, thái độ, hành vi khác nhau.

Dấu hiệu trầm cảm ở trẻ em

Theo một vài nghiên cứu cho thấy, ước tính có khoảng 15% trong tổng số trẻ em và trẻ vị thành niên có dấu hiệu của trầm cảm. Các dấu hiệu của trầm cảm ở tuổi vị thành niên thường gây nhầm lẫn với các thay đổi tâm sinh lý ở tuổi dậy thì, khiến phụ huynh khó nhận ra được sự khác biệt.

Dựa vào biểu hiện của bệnh trầm cảm người ta chia thành 2 nhóm dấu hiệu nổi bật, đồng thời dựa vào nghiên cứu của Học viện tâm thần trẻ em và thiếu niên Hoa Kì (AACAP – American Academic of  Children Adolescent Psychiatry), dấu hiệu của trầm cảm gồm có:

Thay đổi về cảm xúc:

• Cảm giác buồn chán kéo dài
• Cảm giác bất lực và thiếu hứng thú trong công việc
• Dễ cáu giận, khó chịu và vô cùng nhạy cảm
• Hay tự ti về bản thân
• Luôn có ý nghĩ về cái chết và tự sát

Thay đổi về hành vi:

• Ăn uống bất thường và thay đổi cân nặng
• Mệt mỏi, lờ đờ
• Mất ngủ hay ngủ quá nhiều
• Sử dụng rượu bia, cồn và thuốc
• Hay kích động
• Sống tách biệt , ví dụ: trốn học, tách biệt thầy cô, bạn bè, ít giao tiếp
• Khó tập trung trong suy nghĩ và hành động
• Chuyển động cơ thể chậm
• Không quan tâm ngoại hình
• Tự làm hại bản thân

Nguyên nhân gây trầm cảm ở trẻ em

Người ta chưa tìm ra nguyên nhân chính xác cho chứng trầm cảm trên, tuy nhiên vẫn có một số nguyên nhân cốt lõi được tìm thấy:

• Sự khác biệt trong não bộ: Khi có sự biến đổi chức năng hay hư hại các chất dẫn truyền thần kinh, từ đó dẫn tới sự sự biến đổi các thụ thể thần kinh, ảnh hưởng không nhỏ đến hệ thần kinh của chúng ta.
• Sự kiện gây tác động tâm lí: Một sự kiện gây sang chấn tâm lí  ở lứa tuổi này sẽ để lại kí ức khá lâu, ví dụ: Mất cha mẹ, chấn thương vật lí, lạm dụng tình dục,…là những tác động có ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ của trẻ từ đó góp phần gây nên trầm cảm ở trẻ vị thành niên.
• Di truyền: Các nghiên cứu cho thấy rằng, chứng trầm cảm có liên quan đến sinh học và những người có người thân bị chứng trầm cảm dễ mắc bệnh trầm cảm hơn người bình thường.
• Tiếp xúc với những suy nghĩ tiêu cực: Trẻ vị thành niên có thể tiếp xúc với những suy nghĩ bi quan, tiêu cực từ những người xung quanh, đặc biệt là từ bố mẹ. Cho nên, trẻ thường tiếp xúc với những suy nghĩ tiêu cực dễ bị trầm cảm hơn thông thường.

Vậy khi nào cần đến gặp bác sĩ 

Khi nhận thấy những dấu hiệu trên xuất hiện một cách liên tục và bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ, thì các bậc phụ huynh cần tìm đến chuyên gia tâm lí để được hướng dẫn cách trò chuyện cùng con cái.

Còn nếu bạn đang trong lứa tuổi vị thành niên, bạn nghĩ mình hay bạn của mình có dấu hiệu của trầm cảm, đừng ngại chia sẻ. Hãy chia sẻ điều đó với bố mẹ hay những người bạn tin tưởng, hay có thể là những nhân viên y tế tại trường học của mình, bạn thân, thầy cô giáo.

Phòng tránh trầm cảm ở trẻ em

Không có cách nào để bạn chắc chắn phòng tránh được trầm cảm ở tuổi vị thành niên, tuy nhiên có những cách được khuyến khích cho các bạn ở tuổi mới lớn nên thực hiện:

• Tập luyện cách kiểm soát stress và cố gắng tìm giải pháp cho mọi thử thách
• Biết chia sẻ và tìm sự hỗ trợ từ người bạn tin tưởng
• Cần điều trị sớm nhất từ những dấu hiệu đầu tiên
• Duy trì điều trị liên tục để tránh sự trầm cảm trở lại
• Có chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lí và tập luyện thể thao đều đặn

Bạn có thể đọc thêm các bài viết liên quan đến trầm cảm của BlogAnchoi:

• 5 triệu chứng trầm cảm cần được phát hiện và điều trị trước khi quá muộn
• 5 nguyên nhân trầm cảm sau sinh các sản phụ cần biết
• Biện pháp khắc phục chứng mất ngủ hiệu quả và nhanh chóng

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnchoi để có những thông tin hữu ích về sức khỏe bạn nhé!

Trầm cảm là hệ quả của việc rối loạn cảm xúc. Bệnh nhân luôn cảm thấy chán nản, suy sụp, không còn màng tới công việc, học tập hay chuyện tình cảm. Ở nước ta nói riêng và toàn thế giới nói chung, có không ít vụ tự tử thương tâm vì căn bệnh tâm lý đáng sợ này. Người bị trầm cảm thường nằm trong độ tuổi từ 18 đến 45 và số lượng nữ giới nhiều gấp đôi nam giới. Một số nguyên nhân trầm cảm được các chuyên gia xác định như sau:

• Sang chấn tâm lý nặng nề.
• Tác dụng phụ của thuốc (thuốc an thần, ma túy đá,…).
• Di truyền ở người bẩm sinh có serotonin thấp.

Đây là một trong những bệnh lý nghiêm trọng nhất hiện nay, chỉ sau bệnh về tim mạch. Nó chính là “sát thủ thầm lặng” khi đẩy rất nhiều người tới bờ vực tự tử, nhưng lại dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Vậy triệu chứng trầm cảm là gì? Cùng BlogAnChoi tìm hiểu ngay để bảo vệ bản thân trước khi quá trễ nhé!

1. Triệu chứng trầm cảm giai đoạn đầu là có biến đổi cân nặng của bạn

Việc cân năng đột ngột thay đổi, dù tăng hay giảm, mà không có sự tác động chủ ý nào thì đều là dấu hiệu cảnh báo cơ thể bạn đang có vấn đề. Và một trong những nguy cơ đáng quan ngại đó chính là trầm cảm.

Hãy luôn chú ý đến cân nặng của bản thân. Trong một tháng, nếu bạn không ăn kiêng hay luyện tập thể dụng thể thao cường độ cao mà lại sụt hoặc tăng hơn 5% trọng lượng của cơ thể thì cần lưu tâm đến sức khỏe nhiều hơn.

Đặc biệt là khi đó, dù sụt cân nhưng bạn vẫn thèm ăn vì thiếu hụt dinh dưỡng thì khả năng cao là tâm lý của bạn đang bị đè nặng bởi áp lực rồi đấy! Triệu chứng trầm cảm này thường bị xem nhẹ, thế nhưng nhiều người không biết rằng khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng, thì hiện tượng thiếu máu, mỏi mệt, uể oải, mất tập trung,… sẽ xuất hiện và ảnh hưởng tới cuộc sống hằng ngày.

Trong trường hợp trầm cảm làm bạn thèm ăn, ăn không giới hạn, bạn sẽ tăng cân không kiểm soát. Đây cũng là tình trạng chung của không ít người khi đến gặp bác sĩ tâm lý.

2. Mất ngủ

Triệu chứng trầm cảm dễ nhận thấy nhất chính là rối loạn giấc ngủ. Bệnh nhân dù không sử dụng thiết bị điện tử, ăn quá no hay vận động quá mạnh vào tối khuya,… mà vẫn không thể chợp mắt, ngủ không yên giấc, thức dậy giữa đêm nhiều lần hoặc thường gặp ác mộng thì cần chú ý.

Thay vì lơ là, uống thuốc ngủ, rượu, hút thuốc,… thì hãy tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ sớm nhất có thể. Hiện tượng này kéo dài sẽ làm cơ thể cạn kiệt năng lượng, vô cùng mệt mỏi và gây mất tập trung vào cả ngày hôm sau.

3. Thường hay nhăn nhó, cáu gắt vô cớ

Không quá khó hiểu khi ăn uống thất thường, ngủ không ngon giấc thì chắc chắn tâm trạng của bạn sẽ chuyển sang hướng tiêu cực. Lúc này, những biểu hiện dễ nhận thấy là thường hay lo lắng, cáu gắt vô cớ. Nhận thấy những triệu chứng trầm cảm này, bạn nên cố gắng điều chỉnh cảm xúc, tránh tranh chấp, xung đột hay bất cứ chuyện gì làm bạn kích thích và tức giận.

4. Hoảng loạn, mất tập trung

Người đang phải đối mặt với chứng trầm cảm thường trở nên hoảng loạn, suy nghĩ lung tung, lạc lõng và trống rỗng. Từ đó, trở nên mất tập trung và không còn hứng thú với công việc. Nghiêm trọng hơn, người bệnh không tìm được ý nghĩa của cuộc sống và chọn kết thúc sinh mệnh của mình.

5. Cơ thể đau nhức, khó chịu

Ít ai ngờ rằng một căn bệnh về tâm lý cũng làm xuất hiện những dấu hiệu về cơ thể như đau đầu, nhức mỏi, căng cứng cơ, khớp, rối loạn tiêu hóa, da nhạy cảm,… Tuy nhiên, chúng cũng là biểu hiện của nhiều bệnh khác. Bạn cần chú ý kỹ để tránh nhầm lẫn.

Bạn có thể xem thêm các bài viết cùng chuyên mục Sức khỏe tại đây:

• 5 nguyên nhân trầm cảm sau sinh các sản phụ cần biết
• 8 nguyên nhân mất ngủ cần tránh để ngon giấc mỗi đêm
• 8 điều cần biết về chứng rối loạn tự kỷ ở trẻ nhỏ

Trên đây là 5 triệu chứng trầm cảm rõ rệt và dễ nhận biết nhất. BlogAnChoi hi vọng bài viết này sẽ là thông tin bổ ích, giúp bạn nhanh chóng phát hiện ra những dấu hiệu bất thường của bản thân cũng như những người xung quanh để kịp thời ngăn chặn những điều đáng tiếc xảy ra. Đừng quên ghé qua chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi mỗi ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu dụng khác nhé!