Trà lúa mạch là một thức uống truyền thống được làm từ lúa mạch rang và được yêu thích vì hương thơm caramel độc đáo và hương vị tươi mát. Từ Đông Á đến khắp nơi trên thế giới, trà lúa mạch không chỉ là thức uống giải khát mùa hè tuyệt vời mà còn được đánh giá cao vì đặc tính tốt cho sức khỏe tự nhiên của nó. Bài viết này sẽ đi sâu vào giá trị dinh dưỡng, lợi ích và lưu ý của trà lúa mạch, giúp bạn hiểu toàn diện về thức uống đơn giản này.

Trà lúa mạch là gì?

Trà lúa mạch là một loại đồ uống không chứa caffeine được làm từ lúa mạch rang (Hordeum vulgare). Nó có nguồn gốc ở Đông Á, chẳng hạn như “むぎ茶” ở Nhật Bản, “보리차” ở Hàn Quốc và một phần của Trung Quốc.

Nó có hương vị độc đáo với vị nướng, béo bùi và hơi đắng. Loại trà này rất phổ biến ở Đông Á và thường được dùng thay thế cho cà phê ở Châu Âu và Hoa Kỳ.

Giá trị dinh dưỡng của trà lúa mạch

Trà lúa mạch rất giàu chất dinh dưỡng như vitamin A, vitamin C, axit folic, axit amin, tryptophan, phytochemical, v.v. Nó cũng chứa nhiều nguyên tố cần thiết cho cơ thể con người như phốt pho, natri, kali, sắt, kẽm, mangan, selen, canxi, v.v. và có nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Trà lúa mạch rất giàu các nguyên tố vi lượng và thành phần chống oxy hóa. Sau đây là những chất dinh dưỡng chính của nó trên 100 ml trà lúa mạch pha sẵn:

• Vitamin B1: Khoảng 0,01-0,03 mg
• Chất xơ: khoảng 0,1 g
• Kali: Khoảng 10-20 mg
• Polyphenol: Khoảng 5-15 mg
• Magiê: Khoảng 5-10 mg

Trà lúa mạch chứa bao nhiêu calo?

Trà lúa mạch nguyên chất hầu như không chứa calo, chỉ khoảng 1-2 calo trên 100ml, rất phù hợp với những người chú trọng sức khỏe và chế độ ăn ít calo. Nếu trà lúa mạch được chế biến thành đồ uống đóng chai có bán trên thị trường và thêm đường, lượng calo có thể tăng lên 20-40 calo trên 100 ml. Vì vậy, tự pha trà lúa mạch không đường là lựa chọn tốt nhất, vừa tốt cho sức khỏe vừa tiết kiệm.

Trà lúa mạch có tác dụng và lợi ích gì?

Trà lúa mạch giúp thanh nhiệt, giải khát

Trà lúa mạch có tính hơi mát, vị ngọt thanh mát, thúc đẩy quá trình sản sinh dịch cơ thể, giải khát, thanh nhiệt, hạ nhiệt bên trong . Sản phẩm đặc biệt thích hợp cho những người cơ thể nóng bức vào mùa hè, cơ thể khô.

Trà lúa mạch giúp tiêu trừ phù nề

Trà lúa mạch có chứa GABA, có tác dụng lợi tiểu, có thể giúp cơ thể bài tiết muối và nước, có thể tiêu trừ phù nề.

Trà lúa mạch hỗ trợ tiêu hóa, loại bỏ đầy hơi

Y học cổ truyền Trung Quốc cho rằng lúa mạch có tính ngọt, mát, có tác dụng bổ tỳ, bổ vị; Trà lúa mạch chứa chất xơ ăn kiêng, có thể làm tăng lượng phân, giảm táo bón, giảm chướng bụng và khó chịu ở dạ dày. Người bị trào ngược dạ dày thực quản có thể uống kèm với kỷ tử và táo tàu.

Nhờ được làm từ lúc mạch nguyên hạt nên loại trà này có hàm lượng chất sơ lớn, tốt cho hệ tiêu hóa. Nếu bạn đang gặp các vấn đề như táo bón, khó tiêu thì bạn có thể sử dụng trà lúa mạch để cải thiện tình trạng này. Đây cũng là một phương pháp dân gian được nhiều quốc gia Đông Á như Nhật, Trung, Hàn sử dụng từ lâu. Khoa học ngày nay cũng chỉ ra rằng, nhờ vào chất xơ mà hệ tiêu hóa có thể điều chỉnh chất dinh dưỡng và đẩy chất thải ra ngoài, dẫn đến tiêu hóa khỏe mạnh.

Trà lúa mạch thúc đẩy lưu thông máu

Pyrazine, chất thơm được tạo ra khi rang lúa mạch và pha trà lúa mạch, có đặc tính chống đông máu và có thể thúc đẩy lưu thông máu.

Trà lúa mạch đốt cháy chất béo và giảm cân

Trà lúa mạch có hàm lượng calo thấp, chỉ là 18 calo trên 100 gam. Nó có thể ngăn ngừa lượng đường quá mức, kiểm soát cân nặng, thúc đẩy lưu thông máu và tăng tỷ lệ trao đổi chất cơ bản. Đồng thời lượng đường trong trà lúa mạch gần như xấp xỉ bằng 0. Điều này ngăn cơ thể hấp thu calo, cũng như đường, nhưng vẫn có cảm giác no lâu khi uống nhiều nước trà.

Trà lúa mạch là thức uống lý tưởng trong quá trình giảm cân vì nó có những đặc điểm sau:

• Ít calo: Mỗi 100 ml trà lúa mạch chứa ít hơn 5 calo, có thể thay thế các loại đồ uống có nhiều đường và giúp giảm lượng calo nạp vào cơ thể.
• Thúc đẩy quá trình trao đổi chất: Giàu vitamin B, có thể tăng cường quá trình trao đổi chất và giúp đốt cháy nhiều calo hơn.
• Ức chế cảm giác thèm ăn: Trà lúa mạch giải phóng chất ức chế cảm giác thèm ăn trong ruột, giúp kiểm soát việc ăn uống.
• Loại bỏ phù nề: Trà lúa mạch có chứa GABA, có thể loại bỏ lượng muối dư thừa trong cơ thể, đạt được hiệu quả loại bỏ phù nề.

Trà lúa mạch chống oxy hóa, phòng ngừa các bệnh mãn tính

Trà lúa mạch chứa các chất chống oxy hóa như vitamin C, selen và axit p-coumaric, có thể ngăn ngừa tổn thương do các gốc tự do, tăng cường khả năng miễn dịch, ngăn ngừa tình trạng viêm trong cơ thể, bao gồm các bệnh thoái hóa thần kinh và bệnh mãn tính, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh tim và ung thư.

Trà lúa mạch àm dịu tâm trí và thúc đẩy giấc ngủ

trà lúa mạch không hề chứa bất kỳ loại Caffeine nào như theophylline, caffeine, tannin, v.v nên sẽ không hề gây hại cho giấc ngủ, mà ngược lại còn giúp bạn ngủ sâu hơn. Do các vitamin và hoạt chất trong trà lúa mạch có khả năng giúp cơ thể thư giản, giảm mệt mỏi sau ngày dài làm việc. Chất tryptophan trong trà lúa mạch có thể tổng hợp melatonin, một chất giúp bạn dễ ngủ. Nếu trước khi ngủ bạn uống một ly trà lúa mạch sẽ tạo nên cảm giác thư thái và có một giấc ngủ sâu hơn, ngon hơn bình thường.

Trà lúa mạch điều chỉnh lượng đường trong máu

Nghiên cứu cho thấy trà lúa mạch có thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và cân bằng insulin trong cơ thể.

Trà lúa mạch ngăn ngừa sâu răng

Trà lúa mạch rang có thể ngăn chặn sự phát triển và bám dính của vi khuẩn trong miệng. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người uống trà lúa mạch thường xuyên có ít mảng bám trên răng và ít vi khuẩn có hại trong nước bọt hơn.

Phòng chống bệnh tim mạch và đột quỵ

Theo các nghiên cứu mới đây, lúa mạch có thể giảm cholesterol xuống 15% ở những người có hàm lượng cholesterol tăng cao. Lúa mạch có nguồn beta glucan phong phú, một dạng chất xơ giúp ruột trì hoãn hấp thu mỡ và cholesterol, giúp bảo vệ tim. Vitamin E, kẽm, sắt có trong lúa mạch còn giúp ngăn ngừa bệnh tim, ngăn chặn đột quỵ, làm chậm quá trình lão hóa và tăng cường chức năng miễn dịch của cơ thể.

Polyphenol có trong chiết xuất từ lúa mạch có thể làm giảm độ bám dính của vi khuẩn đến các bộ phận khác nhau của cơ thể, do đó ngăn ngừa nhiễm khuẩn. Vì thế khi uống trà lúa mạch còn giúp cơ thể nâng cao hệ miễn dịch và tự làm sạch một cách tự nhiên. Đặc biệt đây là loại trà có khả năng bảo vệ răng miệng và kháng acid hiệu quả sau khi ăn.

Người phù hợp để uống trà lúa mạch

Đối với những người bị khó tiêu: Trà lúa mạch có thể thúc đẩy tiết dịch tiêu hóa và cải thiện chức năng đường tiêu hóa.

• Người bị căng thẳng cao: Trà lúa mạch thích hợp để giải tỏa căng thẳng do không chứa caffeine.
• Người già và trẻ em: Ít gây kích ứng, giàu khoáng chất, phù hợp cho cả gia đình.
• Người đang giảm cân: Chứa ít calo và thúc đẩy quá trình trao đổi chất, là thức uống lý tưởng trong quá trình giảm cân.
• Bệnh nhân tiểu đường: Trà lúa mạch là thức uống tốt cho họ vì có tác dụng ổn định lượng đường trong máu.

AI không nên uống trà lúa mạch

Uống trà lúa mạch thường không có hại, nhưng ai không nên uống? Nếu bạn có các tình trạng sau đây, bạn nên uống rượu một cách thận trọng:

Đừng uống nếu bạn bị dị ứng với gluten

Chống chỉ định chính của trà lúa mạch là một số người bị dị ứng với lúa mạch hoặc gluten trong trà. Nếu bạn thấy phát ban, cổ họng sưng, ngứa da hoặc thậm chí khó thở sau khi uống, bạn phải tránh uống loại đồ uống này. Nếu người bị dị ứng vô tình uống phải trà lúa mạch và có các triệu chứng cấp tính, người đó phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế càng sớm càng tốt để tránh các triệu chứng nghiêm trọng như sốc phản vệ và huyết áp thấp.

Người đang cho con bú

Ngoài việc không phù hợp với những người bị dị ứng với lúa mạch hoặc gluten, trà lúa mạch còn không thích hợp sử dụng trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú do tính chất hơi mát của nó. Sử dụng trà lúa mạch để giảm sản lượng sữa có thể vô tình dẫn đến giảm sản lượng sữa.

Một công dụng dân gian rất phổ biến của mạch nha là giúp phụ nữ “cai sữa” vì enzyme mạch nha có thể ức chế prolactin và làm giảm tiết sữa. Nếu bạn là bà mẹ đang cho con bú và muốn sử dụng trà mạch nha để cải thiện các vấn đề tiêu hóa, hãy chú ý hơn đến liều lượng. Liều lượng quá ít sẽ gây ra tình trạng giảm sản xuất sữa, liều lượng quá 30 gam sẽ gây ra tình trạng ngừng sản xuất sữa.

Người vừa phẫu thuật

Trà lúa mạch rang có tác dụng chống đông máu. Nếu bạn sắp phẫu thuật, bạn nên tạm thời tránh uống nước này.

Người đang dùng thuốc hạ đường huyết

Trà lúa mạch có đặc tính hạ đường huyết. Nếu bạn đang dùng thuốc hạ đường huyết, có thể bạn không nên uống loại đồ uống này.

Người bị lạnh bụng

Do tính mát nên trà lúa mạch phù hợp hơn với những người có thể chất tốt hoặc nóng tính, và cũng thích hợp hơn để uống vào mùa hè. Ngoài ra, lúa mạch có tính mát nên những người cơ địa lạnh, đi ngoài phân lỏng nên ăn ít. Uống quá nhiều trà lúa mạch pha lạnh có thể gây tiêu chảy, do đó nên uống trà lúa mạch nóng.

Cách làm trà lúa mạch tại nhà

Nguyên liệu: 50g hạt trà lúa mạch, 2 lít nước (tỷ lệ trà lúa mạch với nước: 1:40)

Bước 1. Nếu sử dụng lúa mạch chưa rang, hãy rang hạt lúa mạch trong chảo, lắc nhẹ cho đến khi chúng chuyển sang màu nâu sẫm.

Bước 2. Sau khi rang, để nguội và cho vào máy xay hạt tiêu hoặc máy xay cà phê để xay thành bột mịn.

Bước 3. Đun sôi nước, sau đó cho bột lúa mạch rang xay vào, vặn nhỏ lửa và khuấy nhẹ.

Bước 4. Sau khi tắt bếp, để trà nguội rồi lọc vào bình đựng.

Bước 5. Cho bình nước vào tủ lạnh để pha trà lúa mạch đá hoặc đun nóng để pha trà lúa mạch nóng. Bạn có thể thêm mật ong hoặc chanh tùy theo sở thích.

Bước 6. Bạn cũng có thể thêm trà đen, trà xanh, hạt quế và sữa tươi rồi nấu cùng nhau để làm trà đen hương lúa mạch, trà xanh hương lúa mạch, trà lúa mạch quế và trà sữa hương lúa mạch.

Trà lúa mạch tự làm không chứa bất kỳ chất chống oxy hóa hoặc chất bảo quản nào, và nên dùng trong vòng 1 đến 2 ngày sau khi pha.

Một số thông tin khác:

• Tinh dầu hoa anh thảo: Tác dụng, cách dùng, chống chỉ định
• 12 tác dụng tinh dầu thông đỏ: 5 cách sử dụng hiệu quả tối ưu
• Tác dụng của đậu bắp: 8 công thức nấu đậu bắp vừa giảm cân vừa tốt sức khỏe
• Hoa đu đủ đực có tác dụng gì: 5 bài thuốc từ hoa đu đủ đực chữa “bách bệnh”
• Lợi ích của yến mạch cho sức khỏe và một số tác dụng phụ mà bạn cần chú ý

Trà có ý nghĩa như thế nào đối với văn hóa Nhật Bản?

Trà là loại thức uống phổ biến nhất ở Nhật Bản, và là một phần quan trọng góp phần làm nên nền văn hóa ẩm thực nổi tiếng của đất nước này. Khi du lịch đến Nhật bạn có thể thấy rất nhiều loại trà được phục vụ tại khắp mọi nơi và có thể được dùng vào mọi thời điểm trong ngày.

Trà xanh là loại phổ biến nhất trong số đó, và khi nói đến “trà” (お茶, ocha) mà không đề cập gì thêm thì ai cũng ngầm hiểu đó là trà xanh. Đó cũng là loại trà giữ vị trí trung tâm trong các nghi thức trà đạo của người Nhật.

Người Nhật đã phát triển nghệ thuật thưởng trà như thế nào?

Trà được người Nhật biết đến lần đầu tiên vào thế kỷ thứ 8, bắt nguồn từ Trung Quốc. Trong thời kỳ Nara (710-794), trà được xem là loại sản phẩm xa xỉ chỉ dành riêng cho giới quý tộc và tôn giáo như một loại đồ uống dược liệu, và lượng trà được làm ra cũng rất ít.

Vào đầu thời kỳ Kamakura (1192-1333), người sáng lập Thiền tông Phật giáo Nhật Bản là Eisai đã mang nghệ thuật pha bột lá trà từ Trung Hoa về Nhật Bản. Nhờ đó việc trồng trà đã trở nên phổ biến và lan tỏa khắp nước Nhật, với những vùng trồng trà nổi bật nhất là Uji và đền Kozanji ở Takao.

Đến thời kỳ Muromachi (1333-1573), trà đã trở thành loại thức uống phổ biến đối với mọi tầng lớp người dân Nhật Bản. Người Nhật thường tụ họp tại những buổi tiệc trà lớn và chơi trò đoán tên, trong đó mọi người sẽ uống tách trà được chuyền tay nhau và đoán xem đó là loại trà gì, được trồng ở đâu. Những người giàu có thậm chí còn “phát triển” thú chơi sưu tầm những món đồ xa xỉ liên quan đến nghệ thuật uống trà.

Cũng trong khoảng thời gian này, một phong cách thưởng trà tinh tế hơn được hình thành, lấy cảm hứng từ Thiền tông và nhấn mạnh hơn vào các nghi thức cũng như giá trị tinh thần. Những buổi tiệc trà này thường chỉ gồm một vài người ngồi trong một căn phòng nhỏ, nơi chủ nhà sẽ mời trà thực khách để tạo nên bầu không khí thân mật hơn. Chính những buổi thưởng trà như vậy là tiền đề dẫn đến sự ra đời của nghệ thuật trà đạo nổi tiếng ngày nay.

Một vài trong số những vùng trồng trà nổi tiếng nhất của Nhật Bản là Shizuoka, Kagoshima và Uji. Dưới đây là danh sách những loại trà phổ biến được sử dụng nhiều mà bạn có thể dễ dàng bắt gặp khi tới thăm đất nước mặt trời mọc.

Trà làm từ cây trà

Ryokucha (trà xanh)

Gồm các loại gyokuro, sencha, bancha.

Khi cây trà đến kỳ thu hoạch, người nông dân sẽ phân loại ra nhiều cấp độ khác nhau tùy theo thời điểm lá trà được hái và mức độ lá trà tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Loại cao cấp nhất là gyokuro, những lá trà được thu hoạch trong lượt hái đầu tiên và được che bóng mát trong một thời gian trước khi thu hoạch.

Kế đến là sencha, cũng là sản phẩm của lượt hái đầu nhưng lá trà không được bảo vệ khỏi ánh nắng.

Cuối cùng là bancha, loại trà có phẩm chất kém hơn được hái vào những lượt sau.

Matcha (bột trà xanh)

Chỉ có những lá trà thượng hạng với chất lượng tốt nhất mới được dùng để làm ra matcha. Sau khi sấy khô lá trà, người Nhật sẽ nghiền chúng thành bột mịn để pha với nước nóng. Matcha chính là loại trà xanh được dùng trong nghi thức trà đạo truyền thống.

Konacha (cặn trà xanh)

Konacha thực chất là phần bụi trà cùng với những búp và lá trà còn sót lại sau quá trình chế biến các loại trà cao cấp như gyokuro và sencha. Mặc dù bị coi là loại trà thấp cấp hơn nhưng konacha có thể kết hợp rất tốt với một vài món ăn của người Nhật như sushi chẳng hạn. Loại trà này thường có sẵn dưới dạng tự phục vụ dành cho thực khách đến ăn tại các nhà hàng sushi bình dân.

Hojicha (trà xanh rang)

Hojicha được làm ra bằng cách rang lá trà, nhờ đó tạo cho chúng màu nâu đỏ đặc trưng. Nhiệt độ cao của quá trình chế biến này cũng kích hoạt các phản ứng hóa học xảy ra bên trong lá trà và làm dậy hương thơm ngọt nhẹ hơi giống như caramel.

Genmaicha (trà xanh với gạo lứt rang)

Genmai là từ dùng để chỉ gạo lứt, loại gạo chưa được chà xát để tách bỏ vỏ cám. Hạt gạo genmai được rang và trộn với lá trà để làm ra genmaicha, trong đó chính thành phần gạo lứt rang giúp tạo ra màu vàng và hương vị khác biệt cho loại trà này. Genmaicha thường được dùng như một món thay thế cho trà xanh thông thường.

Oolongcha (trà ô long)

Đây là loại trà được chế biến theo cách của người Trung Quốc. Lá trà sẽ được để ngoài không khí cho oxi hóa một cách tự nhiên, sau đó người ta đem hấp hoặc rang chúng lên để dừng quá trình oxi hóa lại. Trà ô long có màu nâu đặc trưng và có thể được dùng nóng hoặc lạnh tại hầu như tất cả mọi cơ sở ăn uống trên khắp nước Nhật.

Kocha (trà đen)

Lá trà nếu được để cho oxi hóa lâu sẽ tạo nên màu đậm hơn trà ô long, khi đó chúng được gọi là kocha. Trong tiếng Nhật cái tên này thực ra có nghĩa là “trà đỏ thẫm”, thể hiện màu sắc đỏ nâu của trà. Kocha được dùng rất nhiều tại các nhà hàng và quán cafe theo phong cách phương Tây.

Jasmine-cha (trà với hoa nhài)

Trà hoa nhài được dùng rộng rãi ở đảo Okinawa, nơi chúng còn được gọi với cái tên là sanpincha, nhưng tại các địa phương khác của nước Nhật thì không được phổ biến lắm. Loại trà này được làm ra bằng cách kết hợp hoa nhài vào trà xanh hoặc đôi khi là trà ô long.

Các loại trà không có nguồn gốc từ cây trà

Mugicha (trà lúa mạch)

Đây là loại thức uống được làm ra khi hòa tan hạt lúa mạch đã rang chín vào nước. Loại “trà” này thường được dùng lạnh vào mùa hè, và nhiều người cho rằng nó phù hợp với trẻ em vì không chứa chất caffeine như lá của cây trà.

Kombucha (trà rong biển)

Người Nhật làm ra kombucha bằng cách hòa rong biển kombu đã được cắt nhỏ hoặc nghiền thành bột vào nước nóng. Loại “trà” này có vị mặn và đôi khi được phục vụ như một món để chào mừng các du khách tới các lữ quán (ryokan). Thú vị ở chỗ, có một loại thức uống lên men khác rất nổi tiếng cũng được gọi bằng cái tên kombucha, nhưng hoàn toàn khác với trà rong biển của người Nhật.

Bạn có thể tìm thấy những loại trà này ở đâu khi tới Nhật Bản?

Khi du lịch tới Nhật Bản bạn có thể thưởng thức các loại trà kể trên tại tất cả các nhà hàng, quán ăn, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, ki ốt, thậm chí có thể mua trà đóng chai từ các máy bán hàng tự động đặt trên đường phố.

Trong các nhà hàng, trà xanh thường được mang ra cho khách trong bữa ăn hoặc khi gần ăn xong, và hoàn toàn miễn phí! Những nhà hàng bình dân hơn thường có sẵn trà xanh hoặc mugicha để khách tự phục vụ, trong khi konacha thường chỉ có ở những nhà hàng sushi đắt tiền hơn, còn kocha thường có trong thực đơn của các quán cafe và nhà hàng theo phong cách phương Tây.

Ở một số đền chùa và vườn cảnh, du khách có thể được phục vụ các loại trà như ryokucha hay matcha. Phong cách thưởng trà tại các địa điểm này cũng rất thú vị: bạn sẽ ngồi trong một căn phòng yên tĩnh có trải chiếu tatami truyền thống của người Nhật, trước mắt là khung cảnh tuyệt đẹp của vườn cây và các công trình kiến trúc, còn trên tay là chén trà thơm ngát thường được dùng kèm với các món bánh ngọt truyền thống gọi là wagashi.

Đôi khi trà sẽ được tính trong phí vào cổng của địa điểm du lịch, nhưng thường thì bạn sẽ phải chi ra vài trăm yên để thưởng thức cách uống trà rất thi vị này.

Cuối cùng không thể không nhắc đến nhiều loại trà được bán trong các chai nhựa hoặc lon tại cửa hàng và máy bán hàng tự động trên khắp nước Nhật. Những chai trà này có thể nóng hoặc lạnh để bạn lựa chọn tùy thích, mặc dù trà nóng ít được sử dụng vào các tháng mùa hè, đặc biệt là trong các máy bán hàng tự động.

Nào, bạn đã thấy háo hức muốn khám phá hương vị độc đáo của những loại trà Nhật Bản rồi chứ? Nếu có dịp ghé thăm đất nước này hãy tranh thủ thưởng thức một nét văn hóa lâu đời và đậm đà bản sắc của người Nhật nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan:

• Người Nhật có những loại bánh ngọt truyền thống nào?
• Nhớ ghé qua những tiệm kimbap ngon nhất này khi du lịch Hàn Quốc!

Hãy tiếp tục đón xem BlogAnChoi để khám phá thêm nhiều điều thú vị trong cuộc sống bạn nhé!