Não úng thuỷ là gì?

Não úng thuỷ là tình trạng tích tụ một lượng lớn dịch não tuỷ, khiến cho phần não và sọ sưng to. Dịch não tuỷ là một chất lỏng trong suốt với chức năng làm giảm các tác động tổn thương lên não bộ, điều chỉnh áp suất trong não. Bên cạnh đó dịch não tuỷ còn có chức năng cung cấp dưỡng chất và loại bỏ chất thải cho não bộ vì nó bao quanh phần não và tuỷ sống.

Hệ thống não thất là nơi hình thành nên dịch não tuỷ từ các đám rối mạch mạc. Hệ thống não thất này bao gồm: Não thất bên, não thất ba, não thất bốn. Sau đó, dịch não tuỷ được giữ trong não và tuần hoàn.

Não úng thuỷ xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ sơ sinh và người lớn tuổi thường có nguy cơ mắc cao hơn.

Nguyên nhân gây nên não úng thuỷ

Thông thường, hệ thống não thất tiết ra khoảng 20ml/giờ dịch não tuỷ, sau đó lượng dịch này được hấp thu từ một phần khác của não, cho nên lượng dịch não tuỷ luôn được tuần hoàn và duy trì ở mức ổn định 50ml ở trẻ em và 150ml đối với người lớn.

Não úng thuỷ là hậu quả của nhiều nhóm bệnh lý khác nhau, vì thế não úng thuỷ không được xem như một bệnh lý riêng biệt. Nhìn chung, có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tích tụ dịch não tuỷ, tuy nhiên tất cả các nguyên nhân đều chung cơ chế gây bệnh như sau:

• Giảm sự lưu thông của dịch não tuỷ
• Giảm sự hấp thu dịch não tuỷ của thể Pacchioni
• Tăng tiết dịch não tuỷ (Ít gặp)

Với tình trạng não úng thuỷ ở trẻ em thì người ta thường dựa vào thời điểm xuất hiện bệnh để tìm ra nguyên nhân gây ra não úng thuỷ ở trẻ em:

Não úng thuỷ bẩm sinh

• Giãn não thất: Là tình trạng dòng chảy của dịch não tuỷ bị rối loạn do kích thước của não thất thay đổi.
• Hẹp cống não: Đây là nguyên nhân gây ra ứ dịch do đường nối giữa các não thất bị hẹp lại.
• Nang màng nhện: Màng nhện là một lớp bao phủ bề mặt não, các túi nang chứa dịch não tuỷ nằm trên màng nhện được gọi là nang màng nhện. Nang này có liên kết với các não thất, cho nên khi nang màng nhện gặp vấn đề thì ngay lập tức ảnh hưởng đến áp lực của dịch não tuỷ.
• Nứt đốt sống: Tình trạng nứt đốt sống xuất hiện khi gai sống bị hở hoặc bất kì phần nào của cột sống bị hở. Khi đó, các phần còn lại của hệ thần kinh và tủy sống cũng trở nên bất thường, tích tụ dịch não tuỷ là một trong những hậu quả của nứt đốt sống.
• Thai phụ bị nhiễm trùng khi mang thai: Khi sản phụ bị nhiễm trùng do sởi, rubella, các virus viêm gan hay các kí sinh trùng,… thì trẻ có khả năng bị não úng thuỷ bẩm sinh.

Não úng thuỷ ở trẻ em sau khi sinh

Tình trạng não úng thuỷ có thể là bẩm sinh hoặc xuất hiện muộn hơn. Sau khi chào đời, trẻ hoàn toàn bình thường và không có dấu hiệu của não úng thuỷ, tuy nhiên sau một thời gian thì trẻ bắt đầu xuất hiện bất thường. Thông thường, nguồn gốc của những bất thường gây nên não úng thuỷ bao gồm:

• Xuất huyết não thất: Đây là nguyên nhân thường có ở trẻ sinh không đủ tháng. Dù là bất cứ nguyên nhân nào gây nên tình trạng xuất huyết trong não đều có thể gây não úng thuỷ. Khi não bị xuất huyết làm máu chảy vào não thất, máu hòa với dịch não tuỷ làm thay đổi áp suất dịch ở não thất.
• Chấn thương đầu: Là một trong những nguyên nhân gây nên xuất huyết trong não thất và phù các nhu mô não gây chèn ép các não thất gây tràn dịch não .
• Nhiễm trùng: Sự nhiễm trùng có thể làm giảm khả năng hấp thu dịch não tuỷ hay tăng tiết dịch não tuỷ do viêm các đám rối màng mạch.
• Hấp thu dịch não tuỷ kém: Do có các khuyết tật trong não thất mà dòng máu không thể hấp thu lượng dịch dư thừa khi dịch não tuỷ đi qua tâm thất trái.

Triệu chứng não úng thuỷ

• Tăng kích thước vòng đầu: Đường kính của đầu bé sẽ tăng lên theo từng ngày, bên cạnh đó sọ trở nên sưng phồng và mềm hơn.
• Các xương hộp sọ tách nhau
• Mắt trẻ nhìn lệch xuống dưới, ít chuyển động: Có thể tạo nên dấu hiệu mặt trời lặn. Đây là dấu hiệu chỉ xuất hiện khi tình trạng bệnh của bệnh nhân đã nặng.
• Mạch máu nổi rõ ở da đầu
• Chán ăn, bỏ bú
• Buồn nôn, nôn ói
• Dễ kích thích, động kinh

Ngoài những biểu hiện trên, đối với não úng thuỷ ở trẻ em sau sinh, còn xuất hiện một số biểu hiện như:

• Đau đầu
• Sốt kèm co giật
• Mờ mắt hoặc nhìn đôi
• Buồn ngủ, khó tập trung
• Phản xạ chậm(Đi lại, nói chuyện…)

Điều trị não úng thuỷ

Ngoài điều trị ngoại khoa, thì các phương pháp điều trị khác điều không có hiệu quả. Các thủ thuật can thiệp ngoại khoa bao gồm:

• Phẫu thuật cấy ống shunt: Tái lưu thông dịch não tuỷ bằng cách đưa dịch não tuỷ đến các khoang khác trong cơ thể để được hấp thu. Tuy nhiên, thủ thuật này cũng có các biến chứng như: Nhiễm trùng, tắc nghẽn ống.
• Nội soi phá sàn não thất 3: Phương pháp này sẽ tạo ra đường lưu thông mới cho dịch não tuỷ mà không cần đặt ống shunt.

Ngăn ngừa não úng thuỷ

Hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn đang trong quá tìm cách để ngăn ngừa và điều trị não úng thuỷ một cách hiệu quả. Tuy nhiên, để hạn chế những rủi ro do bệnh mang tới, bạn cần:

• Khám thai định kỳ : Để có những phát hiện kịp thời khi xuất hiện các bất thường
• Tiêm ngừa trong thời gian mang thai và sau khi sinh: Để giảm nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm cho mẹ và bé, cần có sự tư vấn của các bác sĩ để tiêm ngừa vaccin hợp lí.
• Bảo vệ vùng đầu bé: Hạn chế những tổn thương vùng đầu là biện pháp phòng ngừa rủi ro cho trẻ em, chú ý không gian đồ vật xung quanh trẻ để bảo vệ an toàn cho bé.

Nên viết thêm 1 đoạn kết ngắn, 2-3 dòng, tóm tắt ý toàn bài, có chứa từ khóa chính

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết về sức khoẻ tại đây:

• Tiền sản giật có thể gây nguy cơ cho cả mẹ và bé
• Động kinh: bệnh lí nguy hiểm cần phải biết!
• Đặt vòng tránh thai nội tiết khác biệt gì so với các phương pháp tránh thai thông thường?

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnchoi để tham khảo những bài viết hay bạn nhé!

Sốt rét là gì?

Sốt rét là một chứng bệnh có khả năng truyền nhiễm, bệnh thường xuất hiện khi người nhiễm ký sinh trùng Plasmodium từ vết muỗi đốt. Các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Mỹ, châu Á và châu Phi là nơi sốt rét hoành hành. Sốt rét phổ biến ở mọi lứa tuổi, mỗi năm có khoảng 515 triệu người mắc bệnh, trong đó có từ 1-3 triệu người tử vong. Bên cạnh đó, khả năng miễn dịch với sốt rét không đầy đủ và chỉ trong một thời gian ngắn nên khả năng tái nhiễm là rất cao.

Do đó, cần có hướng điều trị đúng đắn cho bệnh nhân sốt rét trước khi bệnh diễn tiến nặng. Trong một số trường hợp sốt rét nặng, người bệnh có thể tử vong chỉ sau vài giờ hoặc vài ngày do bệnh tiến triển một cách nhanh chóng. Cần lưu ý sốt rét ở trẻ em gây mất máu và tổn thương não trực tiếp do sốt rét thể não. Nguy cơ xuất hiện các biến chứng như: suy giảm thần kinh và nhận thức, rối loạn hành vi hay động kinh là khá cao.

Người bệnh có các triệu chứng lâm sàng điển hình hoặc sốt không điển hình, không được xét nghiệm máu hoặc kết quả âm tính nhưng có các đặc điểm sau:

• Sốt trong 3 ngày gần đây hoặc sốt trên 37,5 độ C.
• Sốt không rõ nguyên nhân
• Người bệnh đã từng đi vào hoặc ở trong vùng dịch tễ của sốt rét vòng 9 tháng trở lại.
• Trong vòng 3 ngày, người bệnh có đáp ứng tốt với thuốc điều trị sốt rét.

Nguyên nhân gây ra sốt rét

Sốt rét được gây ra bởi kí sinh trùng thuộc chi Plasmodium, trong đó bao gồm 5 loài gây bệnh ở người: Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale, Plasmodium vivax và Plasmodium knowlesi.

Gây bệnh phổ biến và nguy hiểm hơn là hai loài Plasmodium falciparum và Plasmodium vivax, đối với Plasmodium malariae, Plasmodium ovale ít gây tử vong hơn. Với loài Plasmodium knowlesi xuất hiện phổ biến ở Đông Nam Á, được phát hiện có khả năng gây bệnh sốt rét ở khỉ và có thể gây sốt rét nặng ở người. Ở Việt Nam xuất hiện 3 loài chính là Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae, Plasmodium vivax.

Kí sinh trùng sốt rét xâm nhập được vào cơ thể người qua đường máu do muỗi Anopheles đốt.

Vùng dịch tễ xuất hiện tác nhân gây sốt rét

Vì vector truyền bệnh là muỗi cho nên bệnh sốt rét liên quan chặt chẽ với môi trường và điều kiện kinh tế xã hội. Điều kiện kinh tế và trình độ dân trí thấp, người dân thường có thói quen canh tác và ngủ trên nương rẫy, làm tăng nguy cơ bị mắc sốt rét do rừng núi thường là vùng dịch tễ của sốt rét.

Trong tổng số 422 loài Anopheles thì tính đến hiện tại có 70 loài có khả năng truyền bệnh sốt rét. Ở Việt Nam có khoảng 15 loài Anopheles truyền bệnh cho người.

Triệu chứng của sốt rét

Thời gian ủ bệnh: tuỳ vào loài Plasmodium bị nhiễm và lượng ký sinh trùng trong máu

• Plasmodium falciparum. 9-12 ngày
• Plasmodium vivax: 12-17 ngày
• Plasmodium malariae: 20 ngày trở lên, thậm chí là vài tháng
• Plasmodium ovale: 11 ngày -10 tháng

Theo WHO-Tổ chức Y tế thế giới, bệnh sốt rét ở Việt Nam chia làm hai mức độ trên lâm sàng:

Sốt rét thông thường

Thường được thể hiện rõ nhất qua các cơn sốt rét:

Cơn sốt sơ nhiễm: Thường sốt cao vài ngày liền và không điển hình ở cơn sốt đầu, những cơn sốt sau điển hình hơn

Cơn sốt điển hình: là một cơn sốt rét điển hình diễn ra lần lượt theo 3 giai đoạn:

• Giai đoạn rét run: rét run toàn thân, kèm theo môi tái, mắt quầng và nổi da gà
• Giai đoạn sốt nóng: cơn rét run giảm, cảm giác nóng tăng dần, thân nhiệt tăng lên 40 – 41 độ, bệnh nhân xuất hiện biểu hiện mặt đỏ, da khô nóng, mạch nhanh, đau đầu, khát nước, hơi đau tức vùng hạ sườn phải.
• Giai đoạn vã mồ hôi: các biểu hiện trong giai đoạn sốt nóng dần ổn định, bệnh nhân vã mồ hôi cảm thấy dễ chịu và ngủ thiếp đi.

Cơn sốt thể cụt: Là kiểu sốt không thành cơn, người bệnh chỉ xuất hiện các cảm giác ớn rét và khó chịu. Cơn sốt thể cụt chỉ thường thấy ở bệnh nhân có tình trạng sốt rét đã xuất hiện trong nhiều năm.

Sốt rét ác tính

Hay còn gọi là sốt rét biến chứng vì nó có khả năng để lại biến chứng gây nguy hiểm cho người bệnh

• Sốt rét biến chứng thể não: Tỷ lệ tử vong từ 20-50%, đây là thể thường để lại nhiều biến chứng khi sốt rét ở trẻ em.
• Sốt rét biến chứng thể đái huyết cầu tố: Diễn ra do xuất huyết ồ ạt, suy thận, truỵ tim mạch. Có khả năng làm giảm hồng cầu và huyết sắc tố trong cơ thể.
• Sốt rét biến chứng thể giá lạnh: Ở thể này, bệnh nhân xuất hiện các biểu hiện như: da tái nhợt, tụt huyết áp, ớn lạnh,…
• Sốt rét biến chứng thể tiêu hoá: Các dấu hiệu của hệ tiêu hoá như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy,…
• Sốt rét biến chứng thể gan mật: vàng mẳt, vàng da, nước tiểu màu vàng nhiều muối mật,…Bên cạnh đó thể gan mật có khả năng dẫn đến hôn mê

Sốt rét lây như thế nào?

Sốt rét là một bệnh có khả năng lây nhiễm qua đường máu, trong đó có 4 hình thức lây truyền:

• Truyền qua vector là muỗi: Đây là phương thức xuất hiện phổ biến nhất
• Truyền qua truyền máu có nhiễm ký sinh trùng sốt rét
• Truyền từ mẹ sang con qua nhau thai bị tổn thương: Tỉ lệ xuất hiện khá ít
• Truyền qua đường tiêm chích dùng chung bơm kim tiêm có chứa ký sinh trùng sốt rét

Điều trị sốt rét

Nguyên tắc của điều trị sốt rét:

• Chẩn đoán sớm, hạn chế lây lan và điều trị càng sớm càng tốt để tránh tử vong
• Hướng điều trị: cắt cơn kết hợp với chống lây lan và chống tái phát (ngăn thể ngủ trong gan của Plasmodium vivax và Plasmodium ovale)

Tuỳ vào loại ký sinh trùng sốt rét gây bệnh và tính kháng thuốc của chúng mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc cho bệnh nhân để cắt cơn sốt rét. Vì sốt rét là một bệnh lý có khả năng gây tử vong và những biến chứng khó lường nên người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được điều trị đúng cách.

Phòng ngừa sốt rét

Các biện pháp có thể giúp phòng ngừa sốt rét, bao gồm:

• Phun thuốc diệt muỗi
• Giữ chỗ ở khô ráo, thoáng mát và hợp vệ sinh
• Có thói quen ngủ mùng
• Ăn nhiều trái cây, rau xanh
• Không để ao tù, nước đọng gần nhà

Bạn đọc có thể tham khảo một số bài viết về sức khỏe tại đây:

• 5 nguyên nhân sốt xuất huyết mọi người cần chú ý
• Động kinh: bệnh lí nguy hiểm cần phải biết!
• Tiền sản giật có thể gây nguy cơ cho cả mẹ và bé

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnchoi để tìm hiểu thêm những bài viết hữu ích về sức khỏe bạn nhé!

Tiền sản giật là gì?

Tiền sản giật là biến chứng thai kì diễn ra trong quá trình mang thai, thường xảy ra vào 3 tháng cuối của thai kì và chiếm tỉ lệ 1/20. Tiền sản giật cần được điều trị kịp thời trước khi cơn sản giật xảy ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng cả thai phụ và thai nhi.

Triệu chứng thường gặp

Ban đầu, tiền sản giật thường không triệu chứng. Tuy nhiên có những dấu hiệu xuất hiện sớm có thể phát hiện ra tiền sản giật, bao gồm:

• Tăng huyết áp
• Tăng lượng đạm trong nước tiểu

Thông thường với những triệu chứng trên, sản phụ khó có thể phát hiện được sự hiện diện của dấu hiệu tiền sản giật và chỉ được phát hiện khi có lịch khám thai định kì với bác sĩ. Bên cạnh đó, một số sản phụ có tình trạng tăng huyết áp từ trước nên đôi khi dấu hiệu tăng huyết áp không có ý nghĩa trong chẩn đoán.

Với giai đoạn muộn hơn của tiền sản giật, các dấu hiệu và triệu chứng có thể tăng lên:

• Nhìn mờ, nhạy cảm ánh sáng
• Đau đầu nghiêm trọng
• Khó thở
• Đau bụng trên
• Buồn nôn, nôn mửa
• Giảm chức năng gan

Ngoài ra, phù nề cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn tiền sản giật, tuy nhiên phù tay, chân, mặt là những biểu hiện thường gặp khi mang thai nên không được xem là các triệu chứng của tiền sản giật.

Nguyên nhân tiền sản giật

Hiện nay, nguyên nhân xảy ra tiền sản giật vẫn chưa được biết rõ. Phần lớn cho rằng, đây là vấn đề xuất phát từ sự phát triển nhau thai, do mạch máu cung cấp trở nên hẹp hơn thông thường và đáp ứng không đầy đủ với các kích thích nội tiết tố, bên cạnh đó thì lưu lượng máu cũng giảm dần do mạch máu nhỏ lại.

Tuy nhiên, để hiểu rõ nguyên nhân tại sao các mạch máu lại có sự phát triển như vậy thì vẫn chưa tìm ra được nguyên do. Nhưng có một số yếu tố được cho rằng nó đóng vai trò quan trọng trong quá trình này gồm:

• Tổn thương mạch máu
• Máu nuôi tử cung không đủ
• Vấn đề về hệ miễn dịch
• Yếu tố di truyền

Khi nào cần đi đến gặp bác sĩ

Cần phải đến gặp bác sĩ ngay nếu trong thời gian thai kì của bạn xuất hiện những triệu chứng tiên đoán cho tiền sản giật như: đau đầu, nhìn mờ, đau bụng trên, khó thở,…

Biến chứng tiền sản giật

Biến chứng của tiền sản giật thường xuất hiện khi thai phụ không được điều trị kịp thời và để lại những hậu quả đe doạ tính mạng cả mẹ và bé:

• Suy thận
• Phù phổi
• Tổn thương gan
• Nhau thia bị bóc tách
• Chảy máu do giảm lượng tiểu cầu đáng kể

Làm thế nào để hạn chế những biến chứng xấu nhất của tiền sản giật?

Ở giai đoạn sớm của tiền sản giật thường khó để thai phụ phát hiện. Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ thường nghĩ rằng các triệu chứng của tiền sản giật là bình thường trong lúc mang thai hay thai nghén. Tuy nhiên để đảm bảo hạn chế được những biến chứng xấu nhất của tiền sản giật, sản phụ nên tuân thủ lịch khám thai định kì và các chỉ dẫn của bác sĩ trong quá trình mang thai.

Trong trường hợp được chẩn đoán có nguy cơ tiền sản giật, sản phụ sẽ được chỉ định cho sinh sớm hơn ngày dự sinh ban đầu. Vì tiền sản giật có nguy cơ dẫn đến tử vong cho cả mẹ và bé nếu có xuất hiện sản giật, đột quỵ hay co giật. Do đó, theo dõi và kiểm tra đều đặn là cách tốt nhất để đảm bảo sức khoẻ cả mẹ và bé.

Đối tượng nguy cơ tiền sản giật? Yếu tố nguy cơ ?

Tiền sản giật xảy ra từ 6-8% phụ nữ mang thai, thường xảy ra ở lần mang thai đầu hoặc sau khi sinh. Bên cạnh đó, có những yếu tố nguy cơ khiến phụ nữ mang thai dễ xuất hiện tình trạng tiền sản giật như:

• Tiền sử bị tiền sản giật: từ gia đình hoặc bản thân
• Tuổi tác: khi thai phụ mang thai lớn hơn 40 tuổi
• Thừa cân béo phì
• Mang thai lần đầu
• Mang đa thai
• Có các bệnh lý như: tiểu đường, cao huyết áp, bệnh thận,…
• Khoảng thời gian giữa hai lần mang thai: ngắn hơn 2 năm hoặc cách nhau hơn 10 năm dễ dẫn đến tiền sản giật

Điều trị tiền sản giật như thế nào ?

Để có chẩn đoán chính xác nhất về tiền sản giật, bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng lâm sàng điển hình. Bên cạnh đó, xét nghiệm máu, kiểm tra protein trong nước tiểu và siêu âm kiểm tra tim thai cũng có thể giúp xác định tiền sản giật chính xác hơn.

Việc sinh sớm sẽ là hướng điều trị tốt nhất cho tiền sản giật. Tuy nhiên trong trường hợp bé còn quá nhỏ, thì phương pháp sinh sớm không phải là phương pháp tốt nhất. Tuỳ theo mức độ nặng nhẹ của tiền sản giật ở thai phụ mà bác sĩ có thể đưa ra hướng điều trị khác nhau, tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ của cả mẹ và bé.

Hạn chế sự xuất hiện của tiền sản giật cách nào ?

Để phòng ngừa tiền sản giật cho phụ nữ mang thai, chế độ sinh hoạt phù hợp là một trong nhưng phương pháp tốt nhất:

• Thực hiện duy trì khẩu phần ăn dinh dưỡng theo chỉ định của bác sĩ
• Nên có tư thế nằm nghiêng về phía bên trái khi nằm nghỉ tại giường
• Kiểm tra nước tiểu theo chỉ dẫn của bác sĩ
• Gọi ngay cho bác sĩ nếu tăng hơn 1,4kg trong vòng 24 giờ
• Thông báo cho bác sĩ về những dấu hiệu bất thường và tình trạng sưng nề cơ thể

Danh sách bệnh viện sản phụ khoa uy tín trên toàn quốc

Bệnh viện sản phụ khoa uy tín ở Hà Nội

Bệnh viện Phụ sản Trung ương

• Địa chỉ: Số 43 Tràng Thi, quận Hoàng Kiếm, Hà Nội
• Điện thoại: +84 4 3936 7678
• Website: benhvienphusantrunguong

Bệnh Viện Phụ Sản Hà Nội

• Địa chỉ: Số 929 La Thành, quận Ba Đình, Hà Nội
• Điện thoại:(84-24) 38 341 181
• Website:bvphusanhn

Bệnh viện sản phụ khoa uy tín ở Thành phố Hồ Chí Minh

Bệnh viện Từ Dũ

• Địa chỉ:
  • Số 284 Cống Quỳnh, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, Tp. HCM
  • Số 227 Cống Quỳnh, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, Tp. HCM (khám BHYT )
  • Số 191 Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, Tp. HCM (Khám dịch vụ)
• Điện thoại: 19007237 – (028) 5404.2829
• Website: tudu

Bệnh viện Đại học y dược

• Địa chỉ: Đa khoa – 215 Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5,TPHCM
• Điện thoại: (84.8)3855 4269
• Websites: bvdaihoc

Bệnh viện sản phụ khoa uy tín ở Đà Nẵng

• Địa chỉ: 402 Lê Văn Hiến, Quận Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng
• Điện thoại: 0236.3957 777
• Website: phusannhidanang

Bạn đọc có thể tham khảo một số bài viết về sức khỏe tại đây:

• Đặt vòng tránh thai nội tiết khác biệt gì so với các phương pháp tránh thai thông thường?
• 10 nguyên nhân đau bụng khi mang thai và cách giải quyết an toàn, đúng đắn
• 20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 2)

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnchoi để đọc những bài viết về sức khỏe!

Nguyên nhân đau bụng khi mang thai thông thường

Tất cả các triệu chứng khi mang thai đều khiến mẹ bầu và cả gia đình lo lắng. Tuy nhiên, đau bụng có khi chỉ vì nguyên nhân thông thường mà không nhất thiết phải cần nhờ tới sự can thiệp của bác sĩ.

1. Đau dây Chằng tròn

Dây chằng tròn là một bộ phận mang chức năng nâng đỡ tử cung, giữ tử cung ở tư thế gập trước. Khi phụ nữ có thai, tử cung to ra đồng thời cũng kéo giãn dây chằng tròn gây cảm giác đau.

Cảm giác đau có thể đau âm ỉ hoặc đau nhói ở bụng dưới lan xuống vùng háng, đau tăng lên khi vận động, hắt hơi. Triệu chứng đau do dây chằng tròn thường xuất hiện vào quý thứ 2 của thai kỳ và sẽ tự khỏi.

Cách giảm đau bụng khi có bầu do dây chằng tròn?

Cơn đau này chủ yếu do sự giãn căng của dây chằng tròn. Vì thế bạn có thể giảm đau bụng bằng cách ngồi dậy, di chuyển từ từ. Cơ thể bạn sẽ dần quen với sự thay đổi này và không còn thấy đau nữa. Ngoài ra, khi ho hoặc hắt hơi, mẹ bầu giữ hông và gập mình ra trước để làm giảm áp lực lên dây chằng tròn.

2. Táo bón và sinh khí trong đường tiêu hóa

Hormone Progesterone sẽ tăng lên trong quá trình mẹ mang thai. Hormone này gây nhiều tác dụng sinh lý tới cả mẹ và thai nhi. Trong đó có tác dụng làm giảm trương lực cơ trơn. Chính sự tác động lên cơ trơn của đại tràng và dạ dày khiến giảm nhu động ruột, gây ứ khí, sinh hơi, táo bón.

Cách khắc phục đau bụng do táo bón đơn giản

Cách đơn giản nhất để giải quyết tình trạng táo bón ở mẹ bầu là thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt. Không nằm, ngồi quá nhiều và sử dụng thực phẩm có hàm lượng chất xơ cao. Mẹ cũng nên uống ít nhất 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày. Nếu tình trạng gây khó chịu nhiều thì hãy tới gặp bác sĩ nhé.

3. Sự phát triển của tử cung

Thai bắt đầu làm tổ ở buồng tử cung vào ngày thứ 6 hoặc thứ 7 sau khi thụ tinh. Từ đó, tử cung sẽ phát triển cả về cân nặng, chiều dài. Từ tháng thứ hai trở đi, trung bình mỗi tháng tử cung lớn lên trên khớp mu 4cm, cân nặng thân tử cung bình thường khoảng 50-60 gam, đến cuối thai kỳ, con số này có thể là 1000 gam.

Sự phát triển của tử cung gây chèn ép làm thay đổi vị trí của ruột non, dạ dày. Chính điều đó gây đau bụng, buồn nôn, khó tiêu ở phụ nữ có thai.

Cách giảm đau bụng hiệu quả ở phụ nữ có thai

Với tình trạng này, mẹ bầu có thể giảm đau bụng bằng cách chia lượng thức ăn thành nhiều bữa ăn nhỏ. Không nên ăn quá nhiều vào bữa chính gây khó khăn cho nhu động đường ruột.

4. Cơn co thắt Braxton Hicks

Braxton Hicks là tên của một hiện tượng cơn co sinh lý ở phụ nữ mang bầu và đồng thời là tên của bác sĩ người Anh phát hiện ra nó vào năm 1872. Cơn co tử cung có thể là dấu hiệu của cuộc chuyển dạ, nhưng Braxton Hicks thì là một cơn co sinh lý bình thường, nó sẽ tự biến mất, không gây nguy hiểm cho mẹ và bé.

Để phân biệt 2 loại cơn co này không phải quá khó. Cơn co tử cung cảnh báo chuyển dạ gây đau bụng rõ rệt, đau ngày càng tăng, khoảng 3 cơn trong 10 phút, có các dấu hiệu đi kèm như ra nhầy hồng âm đạo, tử cung dường như chuẩn bị “mở”. Còn Braxton Hicks thường chỉ gây đau bụng thoáng qua rồi biến mất, thậm chí bạn không cảm nhận được cơn co và vẫn sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên nếu bạn lo lắng và không phân biệt được đâu là cơn co Braxton Hicks, đâu là cơn co do chuyển dạ thì hãy nhờ tới sự giúp đỡ của bác sĩ nhé.

Đau bụng khi mang thai cảnh báo nguy hiểm cho mẹ và bé

Đau bụng khi mang thai có thể do 4 nguyên nhân đơn giản, không gây nguy hiểm như đã trình bày ở trên. Nhưng đừng chủ quan vì 6 nguyên nhân đau bụng sau đây có thể là dấu hiệu của sinh non, sẩy thai hay thai ngoài tử cung.

1. Dọa sẩy thai, sẩy thai

Sẩy thai có lẽ là điều mà chị em lo lắng nhất khi mang thai. Theo tổ chức y tế thế giới WHO: “sẩy thai khi thai bị tống xuất ra ngoài khỏi buồng tử cung trước tuần thứ 22 của thai kỳ hoặc trọng lượng nhỏ hơn 500 gam. Sẩy thai sớm là trường hợp sẩy thai trước 12 tuần và sẩy thai muộn là từ 12-20 tuần”.

Với trường hợp dọa sẩy thai, ra máu âm đạo là triệu chứng cần chú ý nhất. Máu âm đạo màu đen hoặc đỏ, ra ít và thường lẫn dịch nhầy âm đạo, hiện tượng này có thể kéo dài vài ngày. Bụng cảm giác tức nặng, đau nhẹ, kèm đau lưng.

Khi sẩy thai thì đau bụng hạ vị từng cơn, tử cung có phản ứng co thắt mạnh tống thai ra ngoài. Máu ra nhiều, thường màu đỏ tươi và lẫn máu cục. Nói chung, tất cả các trường hợp ra nhầy, ra dịch âm đạo bất thường bạn đều cần tới khám bác sĩ để đảm bảo an toàn cho bản thân và thai nhi.

2. Thai ngoài tử cung

Bình thường, trứng làm tổ ở buồng tử cung. Vậy thai ngoài tử cung nghĩa là trứng làm tổ ngoài buồng tử cung, các vị trí hay gặp như vòi tử cung, buồng trứng. Tỉ lệ gặp thai ngoài tử cung là 1-2% và là nguyên nhân hàng đầu gây sảy thai ở quý 1 thai kỳ.

Những trường hợp có nguy cơ cao hơn với thai ngoài tử cung là sản phụ có tiền sử viêm vòi tử cung, đã từng thực hiện phẫu thuật ở tử cung hay vùng bụng, sử dụng thuốc ngừa thai đơn thuần Progesteron, tiền sử vô sinh.

Thai ngoài tử cung biểu hiện bởi dấu hiệu đau bụng âm ỉ vùng hạ vị, đau một bên. Kèm với đó là ra huyết rỉ rả từng ít một, màu nâu đen. Phụ nữ có thai cần đặc biệt chú ý tới từng thay đổi nhỏ của cơ thể để phòng tránh các bệnh nguy hiểm.

3. Đau bụng là dấu hiệu sinh non

Theo tổ chức Y tế thế giới WHO: “Đẻ non là một cuộc chuyển dạ xảy ra từ tuần 22 đến trước tuần thứ 37 của thai kỳ tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng”. Tỷ lệ đẻ non không hề nhỏ khoảng từ 5-15%.

Sản phụ thường gặp triệu chứng đau bụng từng cơn, đau tăng dần không giảm. Âm đạo ra máu tươi, nhầy hồng hoặc nước ối.

4. Dấu hiệu tiền sản giật

Tiền sản giật là bệnh lý trong quá trình thai nghén với biểu hiện chính là cao huyết áp, phù và protein trong nước tiểu vượt quá mức bình thường. Hội chứng này xảy ra từ sau tuần thứ 20 của thai kỳ. Tỷ lệ thai phụ mắc phải khoảng 5-10%.

Tiền sản giật gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Thai có thể chậm phát triển, đẻ non, mẹ bị ảnh hưởng mọi cơ quan, bộ phận (suy tim, suy thận, phù phổi cấp, xuất huyết não,…)

Đau bụng ở sản phụ tiền sản giật chỉ sảy ra khi mức độ bệnh nặng, đau ở vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải. Khi phát hiện huyết áp > 140/90 mmHg, mẹ bầu cần tới gặp bác sĩ ngay được làm xét nghiệm chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bạn có thể tìm mua huyết áp điện tử sử dụng tại nhà ở đây.

5. Rau bong non

Rau thai là nguồn cung cấp dinh dưỡng, oxy cho thai nhi. Rau bong non là hiện tượng rau bong trước thời kì sổ thai an toàn. Đây là bệnh lý nặng gây biến chứng toàn thân, một cấp cứu sản khoa, có thể gây tử vong cho cả mẹ và thai nhi. Hiện tượng này thường gặp ở ba tháng cuối cùng của thai kỳ.

Triệu chứng điển hình là sản phụ đau bụng rất nhiều, đau dữ dội, cơn đau bắt đầu ở tử cung sau lan ra toàn ổ bụng, bụng căng cứng, âm đạo chảy máu loãng. Bệnh nhân biểu hiện mất máu rõ, da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, chân tay lạnh, thở nhanh nông.

6. Hội chứng HELLP rất nguy hiểm với phụ nữ có thai

Hội chứng HELLP là viết tắt của 3 triệu chứng gây nên hội chứng này: Syndrome of hemolysis (tan máu), elevated liver enzymes (tăng men gan) và low platelets (giảm tiểu cầu). HELLP thường được phát hiện vào tuần 28 đến 36 của thai kỳ và nếu không được điều trị sẽ gây các biến chứng nặng nề như rau bong non, suy thận, vỡ gan, xuất huyết não,…

Biểu hiện thường hay gặp nhất là đau bụng vùng thượng vị hoặc vị trí 1/4 trên bên phải, buồn nôn, nôn ói. Hầu hết các sản phụ mắc phải triệu chứng này đều cảm thấy đau đầu, mệt mỏi một vài ngày trước đó.

Ngoài những nguyên nhân trên, các bệnh không liên đến thai kỳ như sỏi mật, sỏi thận, viêm ruột thừa, viêm dạ dày, ngộ độc thực phẩm cũng sẽ gây đau bụng cho phụ nữ mang thai.

Khi nào nên gọi bác sĩ?

Với những trường hợp đau bụng do nguyên nhân nguy hiểm, bạn không thể tự mình giải quyết, đừng ngần ngại mà hãy gọi ngay cho bác sĩ để được giúp đỡ. Bạn hãy chú ý các dấu hiệu sau nhé:

• Chảy máu, ra dịch âm đạo.
• Đau bụng có hoặc không kèm chảy dịch trước tuần thứ 12 của thai kỳ.
• Đau bụng nhiều, tăng dần.
• Bụng co cứng.
• Rối loạn thị giác, nhìn mờ.
• Đau đầu nhiều, đau dữ dội.
• Kiếm soát thấy tăng huyết áp (>140/90 mmHg)
• Bất thường khi tiểu tiện: tiểu khó, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu.
• Phù tay, phù chân, phù mặt

Một số bài viết liên quan các mẹ có thể tham khảo để chăm sóc mình và thai nhi tốt hơn:

• Đau đầu khi mang thai: Liệu có nguy hiểm tới mẹ và bé?
• 9 lưu ý để bảo vệ sức khoẻ bà bầu 3 tháng đầu thai kỳ
• Sau sinh mổ nên ăn gì và kiêng ăn gì để nhanh liền sẹo, có nhiều sữa

BlogAnChoi vừa cùng độc giả tìm hiểu về nguyên nhân đau bụng khi mang thai và cách giải quyết sao cho đúng đắn, an toàn. 9 tháng 10 ngày mang thai là thời kì vô cùng nhạy cảm và không hề dễ dàng, các mẹ hãy quan tâm, chăm sóc bản thân thật tốt nhé!

Hãy tiếp tục theo dõi chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!

Bạn có thể xem “20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 1)” tại đây.

11. Thực phẩm tốt cho bà bầu không thể thiếu ngô

Chế độ ăn uống cho phụ nữ có thai không thể nào thiếu ngô (bắp). Đây là loại quả chứa nhiều acid béo không bão hòa, tinh bột, đạm dạng thô, carotenoids, magiê và nhiều khoáng chất khác. Mỗi loại ngô, tùy vào màu sắc, mà có lợi ích riêng về sức khỏe.

Cụ thể, ngô đỏ là nguồn cung vitamin B tự nhiên rất đáng kể. Sinh tố này sẽ giúp các thai phụ thoát khỏi tình trạng lở, loét miệng, viêm lưỡi và thiếu riboflavin. Không hề thua kém, ngô vàng lại giàu magiê, hỗ trợ giãn mạch, tốt cho hệ tiêu hóa và tăng cường trao đổi chất.

Ăn ngô sẽ giúp thanh lọc cơ thể thai phụ hiệu quả nhờ acid amin và glutamate dồi dào. Nếu uống nước ngô, trà ngô thì huyết áp của mẹ bầu sẽ ổn định, lợi tiểu, tình trạng viêm nhiệt, khó tiêu hay tiêu chảy cũng biến mất.

12. Chuối

Chuối mang lại lợi ích cho sức khỏe thai phụ về mặt cơ thể lẫn tinh thần. Trước hết, thành phần kali có nhiều trong chuối sẽ giúp cân bằng lượng chất lỏng trong cơ thể, tránh tích nước. Không chỉ thế, tinh bột trong chuối sẽ là nguồn cung năng lượng dồi dào cho những hoạt động trong ngày của cơ thể.

Hơn nữa, một giấc ngủ ngon luôn là điều kiện tiên quyết để tâm trạng lẫn sức khỏe được đặt trong trạng thái tốt nhất. Do đó, việc ngủ ngon giấc vô cùng quan trọng với phụ nữ có thai và tryptophan dồi dào trong loại trái cây này sẽ làm được điều ấy.

Xem thêm bài viết “5 nguyên tắc ăn chuối đúng cách mang lại lợi ích không ngờ” tại đây.

13. Hạt hướng dương

Nếu đang tìm một loại thực phẩm để ăn vặt, giúp các mẹ đỡ buồn chán, nhạt miệng trong thời kỳ mang thai thì hãy chọn ngay hạt hướng dương. Đây là loại thực phẩm chứa nhiều acid béo omega-3, omega-6, vitamin A, B, D, E, K, magiê, sắt, canxi, kẽm và kali, rất tốt cho thai phụ.

Tuy nhiên, các mẹ bầu cũng cần chú ý khi sử dụng hạt hướng dương. Ăn quá nhiều sẽ ảnh hưởng tới men răng, vì vỏ hạt khá cứng. Ngoài ra, nếu ăn hạt hướng dương cũ, để lâu ngày thì sẽ làm tăng chất độc cadmium, ảnh hưởng tới hệ thân kinh.

14. Dâu tây

Các mẹ bầu thường không thể cưỡng lại sự hấp dẫn của một ly sinh tố dâu tây chua chua, ngọt ngọt. Nhưng hơn cả thế, loại trái cây này còn mang lại lượng vitamin C, beta-carotene, kali và acid folic tuyệt vời. Tăng cường hệ miễn dịch, làm đẹp da và hỗ trợ hấp thu sắt là những công dụng không thể bỏ qua nhờ những thành phần dinh dưỡng trên.

15. Các loại thịt đỏ

Thịt đỏ là nguồn cung protein vô cùng dồi dào. Đây là nhân tố chính giúp thai nhi và cơ bắp khỏe mạnh. Bên cạnh đó, quá trình phát triển não, mô và duy trì hoạt động của tế bào máu đỏ còn là những lợi ích ấn tượng khác mà thịt đỏ mang lại.

Ngoài ra, trong quá trình mang thai, phụ nữ cần được bổ sung một lượng lớn sắt để hình thành tế bào máu đỏ kể trên. Sinh tố này có rất nhiều trong thịt đỏ. Vì thế, các thai phụ, đặc biệt là mẹ bầu thiếu máu thì nên bổ sung loại thực phẩm này vào thực đơn.

16. Các loại đậu

Táo bón hay trĩ là những bệnh lý mà các mẹ e ngại trong thời gian mang thai. Hãy giảm thiểu các nguy cơ này bằng việc ăn các loại đậu giàu chất xơ và protein.

17. Socola

Những thanh socola ngọt ngào cũng là thực phẩm tốt cho bà bầu. Thành phần magiê sẽ giúp mẹ bầu tránh được tình trạng cao huyết áp. Ngoài ra, socola còn có flavanoids giúp vô hiệu hoá các chất độc khi thai phụ tiếp xúc với thuốc lá, thuốc trừ sâu,… Tâm trạng của mẹ bầu cũng sẽ được cải thiện nhờ socola. Tìm mua socola tại đây.

Đặc biệt, ăn socola còn giúp chống lại chứng tiền sản giật. Đây là hiện tượng huyết áp tăng cao trong thai kỳ với biến chứng là thừa đạm trong nước tiểu. Thành phần theobromine trong socola đen sẽ giúp ngăn ngừa triệu chứng này. Tuy nhiên, thực phẩm này rất ngọt nên hãy sử dụng với lượng vừa phải.

Đọc thêm bài viết “7 tác dụng của socola cho cơ thể khỏe mạnh” tại đây.

18. Nho

Đây là loại trái cây mang lại hàng loạt lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé. Vitamin A và flavonol có trong nho sẽ giúp bé phát triển thị giác, trong khi vitamin B lại hỗ trợ mẹ kiểm soát quá trình trao đổi chất. Hệ thần kinh của bé cũng sẽ được bảo vệ nhờ thành phần folate, kali và natri trong nho.

Tìm hiểu “8 công dụng của nho giúp cơ thể khỏe mạnh” tại đây.

19. Sữa đậu nành

Phụ nữ có thai nếu bỏ qua không uống sữa đậu nành thì thật đáng tiếc. Loại thức uống quen thuộc này chứa nhiều acid folic, có lợi cho hệ thần kinh và với protein giúp thai nhi phát triển tốt. Không chỉ thế, thành phần carbohydrates và vitamin E có trong sữa đậu nành cũng sẽ cung cấp thêm năng lượng cho mẹ trong thai kỳ.

20. Nước dừa

Bên cạnh sữa đậu này, nước dừa là loại thức uống tốt cho bà bầu thứ hai mà BlogAnChoi khuyến cáo bạn nên dùng. Bình thường, khi mang thai, cơ thể mẹ có lượng máu tăng kéo theo trọng lượng nước tăng lên khoảng 15 kg và hình thành túi nước ối.

Ngoài ra, người mẹ cũng cần nước để điều hòa cơ thể tránh căng thẳng và mỏi mệt. Do vậy, việc bổ sung nước là vô cùng cần thiết. Trong khi đó, nước dừa vừa thơm ngon, lại vừa bổ sung phân tử điện giải như kali. Chính vì thế, mẹ bầu nên uống nước dừa trong thời gian mang thai.

Tham khảo thêm các bài viết về chăm sóc sức khỏe thai phụ tại đây:

• Mẹ bầu thiếu máu nên ăn gì để mau chóng mạnh khỏe?
• 9 dấu hiệu có thai cần nhận biết sớm để chăm sóc thai phụ
• 9 lưu ý để bảo vệ sức khoẻ bà bầu 3 tháng đầu thai kỳ

Vậy là BlogAnChoi vừa giới thiệu tới bạn danh sách những thực phẩm tốt cho bà bầu. Hãy thêm ngay vào thực đơn để giúp cho mẹ bầu và thai nhi khỏe mạnh. Đừng quên chia sẻ bài viết của BlogAnChoi cho gia đình, người thân và bạn bè cùng cập nhật những thông tin bổ ích này nhé!