Măng đắng hay còn gọi là vầu đắng, thuộc loại cây thân tre, được trồng nhiều ở nơi địa hình đồi núi, nơi có mưa nhiều, độ ẩm cao, khí hậu nóng. Ở Việt Nam, loại cây này thường mọc tự nhiên và phân bố nhiều ở các tỉnh Lào Cai, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hòa Bình, Nghệ An và một số các tỉnh miền núi khác.

Vào độ tháng 3, ta dễ mua được loại măng này. Với măng đắng ta có thể chế biến được nhiều món ăn mà không cảm thấy chán ngán vị đắng của nó. Trong bữa cơm, có thêm những đĩa măng đắng xào, luộc, nấu xương hay nấu với vịt, thịt lợn làm đa dạng trong sổ tay ẩm thực – món ngon mỗi ngày của gia đình. Sau đây là những món ăn từ măng đắng dễ dàng thực hiện tại căn bếp nhỏ.

Chú ý: Để mua đúng măng đắng bạn nên hỏi người bán hàng vì dễ nhầm với măng ngọt. Bạn cần chọn những cây hình thô, đều nhau, không non, không có màu vàng, nát, không héo, bề mặt không có đốm, không chọn măng màu trắng vàng bất thường kèm theo mùi hôi. Dưới đây là công thức nấu măng đắng cho 4 người ăn.

Măng luộc

Nguyên liệu

• Măng đắng 0,5kg
• 3 muỗng cà phê mắm tôm
• 1 quả chanh, 1 quả ớt, 1 thìa cà phê đường, 1 thìa cà phê muối.

Cách làm

Bước 1: Sơ chế

• Măng đắng chọn măng tươi, đem bóc vỏ cắt bỏ phần bị già.
• Thái măng thành những miếng mỏng dọc thân đem rửa kĩ dưới nước.

• Để măng bớt độc và hăng, ngâm 15 phút trong nước có bỏ 1 thìa cà phê muối.

Bước 2: Luộc măng

• Cho vào nồi lượng nước vừa đủ (bằng lượng măng có trong nồi), cho thêm vài hạt muối và 1 thìa cà phê mì chính để măng ngọt hơn.
• Măng sôi thì vặn lửa nhỏ, đun tầm 15 phút sau thì vớt.
• Vớt măng, xả dưới vòi nước nhiều lần rồi đem luộc lại, để giảm bớt độc của măng.

Bước 3: Pha mắm tôm

• Để đảm bảo, ta đem nấu mắm tôm sau đó cho vài lát ớt và vắt 1 quả chanh. Đánh khi nào mắm bông lên là được. Ta đổ thêm chút mỡ nóng cho chén mắm thêm vị béo ngậy.
• Có nhiều người không ăn được mắm tôm ta có thể thay bằng nước mắm chanh ớt hoặc tương thêm chút ớt. Nhưng măng đắng chấm với mắm tôm thì ta mới thưởng thức hết vị đặc biệt của nó.

Yêu cầu

Măng giữ được màu trắng, ăn giòn.

Măng xào lá lốt

Chuẩn bị

• Măng đắng: 0,5kg.
• Lá lốt: 5 lá.
• Thịt ba chỉ: 0,2kg.
• Hành khô: 1 củ.
• 1 quả ớt, 2 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê mì chính.

Cách làm

Bước 1: Sơ chế măng

• Ta thực hiện như sơ chế của măng luộc.
• Lá lốt rửa sạch, thái nhỏ.
• Thịt ba chỉ rửa sạch thái thành từng miếng 1 – 2cm.

Bước 2: Xào măng

• Măng rửa sạch rồi cho lên bếp luộc qua khoảng 10 phút rồi vớt ra, rửa lại một lần nữa cho bớt hăng và độc.
• Bắt chảo lên bếp, phi hành thơm rồi đổ thịt vào xào sơ qua. Sau đó, cho măng đã luộc vào xào cùng đến khi măng chín mềm thì cho lá lốt thái nhỏ, 1/2 thìa cà phê mắm, 1/5 thìa cà phê muối vào. Đảo đều trong 10 phút thì bày măng xào lên đĩa.

Yêu cầu

Măng ăn có chút vị đắng cùng với hương của lá lốt tỏa ra, hương vị quen mà lạ.

Măng nướng

Đến với vùng núi Tây Bắc, ta còn được thưởng thức món măng nướng của đồng bào dân tộc nơi đây. Không quá khó để đưa món ngon của ẩm thực dân tộc này vào thực đơn, cách làm cũng thật đơn giản.

Nguyên liệu

• Măng đắng: 4 cây nhỏ.
• 1 quả ớt, 1 thìa cà phê muối.
• 1 thìa cà phê hạt dổi.
  (Hạt dổi là gia vị của ẩm thực Tây Bắc, thường dùng để ướp cho nhiều món ăn cổ truyền hay làm gia vị chấm, có mùi thơm rất riêng. Hạt này có thể được tìm mua ở các siêu thị lớn hoặc mua online. Hạt dổi thường được để trong hũ thủy tinh có giá 300.000 đồng/hũ 100g).

Có thể đặt mua hạt dổi rừng tại đây

Cách làm

Bước 1: Chọn măng và sơ chế

• Măng chọn những cây cỡ vừa, không quá to cũng không quá bé, không già héo, sơ chế măng như bước làm ở món măng luộc.

Bước 2: Nướng măng

• Đây là món ăn xuất hiện nhiều ở đồng bào miền núi Tây Bắc và Đông Bắc nên cách nấu rất dân dã. Ta chỉ cần quạt than đỏ, để cả cây măng vào khi nào thấy cháy xém lớp áo ngoài là chín.
• Ta bóc lớp vỏ đen ở bên ngoài đến lớp trắng ở trong thì giữ lại. Cứ để cả củ rồi ăn.

Bước 3: Pha đồ chấm

Để ăn ngon ta phải biết cách pha đồ chấm. Ta thái ớt nhỏ, cho thêm 1 thìa cà phê muối giã nhỏ, để muối ớt thêm ngon hơn ta cho 1 thìa cà phê hạt dổi vào tạo mùi thơm hơn.

Yêu cầu

Khi ăn măng giữ nguyên được độ chát và đắng (hương vị đặc trưng của măng).

Nem măng

Món ăn này thường được người Tày thực hiện, không chỉ là món ăn của người dân tộc miền núi mà còn là món yêu thích với những ai có dịp được thưởng thức.

Nguyên liệu

• Măng đắng: 1 cây tầm 1kg.
• Thịt gà: 0,5kg.
• Lá hẹ: vài cọng.
• 4 củ kiệu.
• 1/4 thìa cà phê hạt tiêu, 1 thìa cà phê nước mắm, 1 thìa cà phê muối, 1/2 thìa cà phê mì chính.

Cách làm

Bước 1: Sơ chế các thứ

• Măng chọn những cây măng non, để cả củ đem rửa sạch.
• Gà: chọn gà đồi là ngon nhất, nặng 0,5 – 0,7kg, đem mổ rửa sạch, sau đó băm nhỏ cả xương và thịt. Băm lẫn thịt gà, lá hẹ và củ kiệu, thêm 1/4 thìa cà phê hạt tiêu và 1 thìa cà phê nước mắm, 1/2 thìa cà phê mì chính.
• Vỏ nem: Măng đem luộc cùng 1 thìa cà phê muối cho bớt vị đắng chát, rồi lột từng lớp vỏ ngoài làm vỏ cho món nem.

Bước 2: Làm nem

• Gói nem: Cho nhân vào từng lớp vỏ măng vừa lột, cuộn tròn khéo léo không cho nhân rơi ra. Lần lượt làm như vậy đến khi hết nhân.
• Sau khi gói xong, ta đem tất cả nem vào chảo mỡ rán vàng, để lửa nhỏ cho nem chín đều. Khi nem chín vàng đều các mặt, có mùi thơm thì gắp ra đĩa.

Để nem măng đắng đậm vị hơn, bạn có thể chấm cùng nước mắm thêm chút hạt tiêu và củ kiệu.

Yêu cầu

Khi ăn nem giòn, nem có vị đắng của măng, vị ngọt ngon của thịt gà và phảng phất hương thơm của các loại gia vị.

Chú ý

Măng đắng chứa nhiều glucid kết hợp với vị chua trong dạ dày sẽ khiến cơ thể bạn dễ bị ngộ độc. Không thường xuyên ăn, trước khi ăn nên rửa và luộc qua nhiều lần. Nếu ăn thấy đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, khó thở,… nên ngừng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất.

Với măng đắng, bạn có thể chế biến thành nhiều món ngon khác nhau đơn giản ngay trong bữa cơm của gia đình. Ngoài ra, còn rất nhiều cách nấu khác, nếu có dịp hãy du lịch tới các tỉnh vùng núi phía Bắc để được thưởng thức những món ăn mới lạ từ măng đắng như: Măng đắng luộc chấm chéo – Mộc Châu, Măng đắng kết hợp với nòng nọc – người Mường ở Thanh Hóa, Canh măng đắng,…

Các bạn có thể xem thêm:

Thắng cố: “Sơn hào” làm say lòng người của cao nguyên Tây Bắc

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về ẩm thực nhé.