Nhiều người dễ bị buồn nôn sau khi ăn quá no hoặc uống bia rượu, đó là chuyện bình thường. Nhưng nếu cảm giác buồn nôn xuất hiện thường xuyên sau khi ăn thì có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng. Vậy làm cách nào để nhận biết những nguyên nhân đó? Cách phòng tránh và điều trị như thế nào?

Hệ tiêu hóa của chúng ta hoạt động như thế nào?

Hệ tiêu hóa bao gồm nhiều cơ quan phối hợp cùng nhau để phân giải thức ăn và đồ uống mà chúng ta nạp vào, cung cấp chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể để sử dụng trong các hoạt động thường ngày hoặc tích trữ.

Quá trình tiêu hóa bắt đầu từ miệng, tại đó thức ăn được nghiền nhỏ để có thể nuốt được. Sau đó thức ăn sẽ đi theo thực quản xuống dạ dày và ruột. Dịch tiêu hóa trong các cơ quan này sẽ phân hủy thức ăn hoàn toàn thành các chất dinh dưỡng được hấp thu vào máu, còn chất thải đi tới ruột già và cuối cùng bài tiết ra ngoài qua hậu môn.

Bất kỳ vấn đề nào xảy ra trong quá trình tiêu hóa đều có thể gây cảm giác buồn nôn sau khi ăn.

Nguyên nhân gây buồn nôn sau khi ăn là gì?

Đa số nguyên nhân thường phát sinh từ dạ dà – nơi bắt đầu phân giải thức ăn một cách mạnh mẽ. Cơ thể sẽ phản ứng với tình trạng rối loạn bằng cách tống hết những chất có trong dạ dày ra ngoài, thường là nôn ói. Đôi khi màu sắc của chất nôn có thể gợi ý nguyên nhân, ví dụ màu vàng tươi hoặc xanh lá đậm có thể báo hiệu vấn đề ở ruột non.

Thay đổi hormone

Thay đổi hormone thường xảy ra trong thai kỳ gây cảm giác buồn nôn vào bất cứ lúc nào trong ngày, thường là buổi sáng. Một số bà bầu cảm thấy buồn nôn trước bữa ăn, trong khi những người khác bị buồn nôn ngay sau khi ăn, thậm chí có những người bị suốt cả ngày. Hiện tượng này thường bắt đầu từ tháng thứ 2 của thai kỳ. Buồn nôn khi mang thai không gây hại cho cả mẹ và bé, thường sẽ tự hết vào tháng thứ 4 của thai kỳ.

Nồng độ hormone tăng cao trong thai kỳ gây ra nhiều thay đổi ở hệ tiêu hóa và toàn bộ cơ thể, khiến cho thức ăn nằm lại trong dạ dày và ruột non lâu hơn. Có thể đây cũng là yếu tố góp phần tạo ra cảm giác buồn nôn sau khi ăn trong lúc mang thai.

Ngoài ra các hormone của thai kỳ có thể làm cho đoạn nối giữa thực quản và dạ dày bị giãn ra, do đó dễ bị trào ngược axit và có thể góp phần gây buồn nôn. Khứu giác của người phụ nữ trở nên nhạy bén hơn khi mang thai cũng có thể làm cho cảm giác buồn nôn trở nên tồi tệ hơn.

Thực phẩm bẩn

Thực phẩm có thể bị nhiễm bẩn do không nấu chín kỹ hoặc bảo quản không đúng cách, nếu ăn vào có thể gây ngộ độc. Đa số tác nhân gây ô nhiễm là vi khuẩn, một số ít là virus, cảm giác buồn nôn có thể xuất hiện trong vòng vài giờ sau khi ăn.

Những loại virus nhiễm vào thực phẩm rất dễ lây lan và gây viêm dạ dày – ruột, biểu hiện triệu chứng như:

• Sốt
• Buồn nôn, nôn
• Tiêu chảy
• Đau bụng và co thắt

Không dung nạp thực phẩm hoặc dị ứng

Một số người mắc chứng không dung nạp thực phẩm, tức là cơ thể khó tiêu hóa một số loại thực phẩm nhất định nào đó. Hiện tượng này không liên quan đến hệ miễn dịch, có thể gây buồn nôn chậm vài giờ sau khi ăn.

Các loại thực phẩm mà nhiều người không dung nạp được là:

• Thực phẩm có chứa lactose như các sản phẩm từ sữa
• Thực phẩm chứa gluten như lúa mì
• Thực phẩm gây đầy hơi đường ruột, chẳng hạn như đậu hoặc bắp cải

Trong khi đó dị ứng thực phẩm là hiện tượng hệ miễn dịch phản ứng với các chất trong thực phẩm vì cho rằng đó là mối đe dọa với cơ thể. Buồn nôn do dị ứng có thể xảy ra rất nhanh, vài giây hoặc vài phút sau khi ăn, và thường đi kèm với nhiều triệu chứng khác như sưng mặt, sưng môi, khó thở, khó nuốt. Những phản ứng này được coi là trường hợp cấp cứu và phải được chăm sóc y tế càng nhanh càng tốt.

Các vấn đề về tiêu hóa

Buồn nôn sau khi ăn và các triệu chứng khác có thể xảy ra khi một cơ quan trong hệ tiêu hóa bị rối loạn, ví dụ:

• Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng lớp cơ nối giữa thực quản và dạ dày không co thắt tốt, khiến cho axit từ dạ dày trào lên thực quản, gây cảm giác nóng rát ở ngực thường gọi là chứng ợ nóng và có thể là nguyên nhân gây buồn nôn sau khi ăn.

• Túi mật có nhiệm vụ giải phóng dịch mật để giúp phân giải chất béo trong thức ăn. Các bệnh về túi mật làm chất béo khó tiêu hóa và có thể gây buồn nôn sau bữa ăn có nhiều dầu mỡ.
• Tuyến tụy tiết ra các protein và hormone cần thiết cho quá trình tiêu hóa. Nếu tụy bị viêm có thể gây buồn nôn cùng với đau bụng và các triệu chứng đường ruột khác.
• Hội chứng ruột kích thích (IBS) là rối loạn mãn tính có thể gây đầy hơi và chướng bụng, ở một số người cũng có thể làm buồn nôn sau khi ăn.

Bệnh của mạch máu

Buồn nôn sau khi ăn có thể là dấu hiệu của động mạch ở ruột bị hẹp, làm giảm lượng máu cung cấp cho ruột.

Buồn nôn sau khi ăn có thể đi kèm với những cơn đau bụng dữ dội là dấu hiệu của tình trạng được gọi là thiếu máu mạc treo mãn tính, có thể đột ngột trở nặng và đe dọa tính mạng bất cứ lúc nào.

Đau nửa đầu (migraine)

Đau đầu migraine có thể gây buồn nôn, nôn sau khi ăn kèm theo đau bụng dữ dội và chóng mặt.

Bệnh tim mạch

Trong một số trường hợp, buồn nôn sau khi ăn có thể là dấu hiệu cảnh báo cơn đau tim.

Rối loạn tâm thần hoặc tâm lý

Chán ăn do tâm thần và chứng ăn uống vô độ là những rối loạn ăn uống phổ biến, biểu hiện đặc trưng là thói quen ăn uống bất thường. Chán ăn do tâm thần có thể gây buồn nôn do dư thừa axit trong dạ dày hoặc do quá đói, còn chứng ăn vô độ có thể gây buồn nôn sau khi ăn do cơ thể buộc phải tống bớt lượng thức ăn đã nạp vào.

Ngoài ra các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm hoặc stress nặng cũng có thể dẫn đến chán ăn và buồn nôn sau khi ăn.

Say tàu xe

Một số người rất nhạy cảm với chuyển động lắc lư khi đi tàu xe, dễ bị buồn nôn. Nếu ăn uống trước khi hoặc sau khi đi tàu xe có thể bị buồn nôn nhiều hơn nữa.

Dùng thuốc

Buồn nôn là tác dụng phụ thường gặp của nhiều loại thuốc bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc thuốc hóa trị ung thư. Cảm giác buồn nôn sẽ giảm bớt sau khi ngưng thuốc.

Làm sao nhận biết được nguyên nhân gây buồn nôn sau khi ăn?

Các triệu chứng khác xuất hiện kèm theo buồn nôn có thể gợi ý nguyên nhân gây ra nó:

Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Đa số các trường hợp buồn nôn sau khi ăn không phải là vấn đề nghiêm trọng, nhưng nếu xảy ra liên tục hơn 5 ngày hoặc nếu một số triệu chứng nêu trên xuất hiện cùng nhau thì hãy đến gặp bác sĩ để tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Đặc biệt nếu buồn nôn sau khi ăn xảy ra ở trẻ em cần chú ý kỹ hơn, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ trong các trường hợp sau:

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị nôn
• Trẻ trên 6 tháng tuổi bị nôn kèm với sốt trên 38,5°C
• Trẻ bị nôn kéo dài hơn 8 giờ
• Trẻ nôn ra máu
• Trẻ không đi tiểu hơn 8 giờ
• Trẻ buồn ngủ nhiều hơn thường ngày
• Trẻ bị đau bụng kéo dài hơn 2 giờ
• Trẻ bị đau đầu

Chẩn đoán nguyên nhân gây buồn nôn sau ăn như thế nào?

Vì có rất nhiều nguyên nhân như đã kể trên nên phải ghi lại chính xác thời gian bị buồn nôn và những loại thức ăn đã dùng trước đó để giúp bác sĩ chẩn đoán. Tùy thuộc vào nguyên nhân nghi ngờ, bác sĩ có thể cho làm thêm:

• Xét nghiệm máu hoặc nước tiểu
• Test dị ứng da
• Nội soi đại tràng hoặc nội soi đường tiêu hóa trên
• Chụp CT hoặc MRI vùng bụng

Điều trị buồn nôn sau khi ăn như thế nào?

Có rất nhiều phương pháp điều trị khác nhau tùy theo nguyên nhân, ví dụ:

• Những người bị GERD hoặc ợ nóng có thể dùng thuốc ức chế tiết axit dạ dày hoặc thuốc kháng sinh để diệt vi khuẩn H. pylori.
• Người có cơ địa dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm nên tránh những loại đồ ăn thức uống gây khó chịu.
• Nếu bị nhiễm trùng tiêu hóa nên uống đủ nước và ăn đồ nhạt khi cảm giác buồn nôn đã giảm đi.
• Các nguyên nhân nghiêm trọng hơn – như bệnh túi mật – có thể phải phẫu thuật.

Làm cách nào để phòng tránh và giảm bớt buồn nôn sau khi ăn?

Một số mẹo đơn giản có thể giúp tránh hiện tượng này:

• Luôn dùng thức ăn dễ tiêu như bánh quy, cơm trắng, bánh mì nướng, v.v.
• Dùng các sản phẩm từ gừng như nước gừng, kẹo gừng, nhai kẹo cao su hoặc ngậm bạc hà cũng có thể làm giảm cảm giác buồn nôn

• Tránh dùng các sản phẩm từ sữa hoặc thực phẩm nhiều chất xơ
• Khi bị buồn nôn không nên ăn thêm bất kỳ thứ gì, chỉ uống nước nhưng thật ít cho đến khi cảm thấy dễ chịu hơn
• Chia các bữa ăn nhỏ trong ngày thay vì ăn nhiều trong một bữa

Trên đây là những điều cần lưu ý khi bị buồn nôn sau khi ăn. Đừng chủ quan với bất kỳ dấu hiệu nào của cơ thể và hãy đi khám kịp thời để bảo vệ sức khỏe nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Loại thực phẩm nào dễ gây “xì hơi”? Có cách nào để khắc phục hay không?
• 8 điều lầm tưởng về bệnh trĩ – Căn bệnh “khó nói” và cũng rất khó chịu

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị bạn nhé!

Say tàu xe khiến nhiều người vô cùng khổ sở, đặc biệt đối với những người thường xuyên phải đi xa nhiều. Thậm chí, một số người còn bị ám ảnh dù chỉ mới nghĩ đến đi tàu xe. Từ đó, nhiều người hình thành nên cảm giác sợ hãi không dám đi xe nữa.

Tuy nhiên, bạn vẫn có thể áp dụng những biện pháp chống say tàu xe tự nhiên vô cùng đơn giản để không còn phải lo lắng nữa. Hãy cùng tìm hiểu nào!

Nguyên nhân say tàu xe

Khi đi xe, việc thay đổi phương hướng và tốc độ vận động làm kích thích các cơ quan trong cơ thể khiến bạn bị choáng váng và buồn nôn. Bên cạnh đó, còn có rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng say xe mà nhiều người chưa biết.

• Do tâm lý của người đi tàu xe luôn trong tình trạng bồn chồn và lo lắng. Đây là nguyên nhân khá phổ biến, nhiều người chỉ cần nhìn thấy tàu xe đã cảm thấy say xe rồi.
• Do phản xạ thần kinh của cơ quan nội tạng như hiện tượng mất ngủ, người mệt mỏi hay bụng ăn quá no hoặc quá đói.
• Do bị huyết áp thấp. Những người bị bệnh huyết áp thấp rất thường xuyên bị say tàu xe.
• Do rối loạn tiền đình. Khi đi tàu xe, sự di chuyển mất thăng bằng, lắc lư lên xuống làm cho mạch máu trong tai bị co thắt. Đây là nguyên nhân ảnh hưởng đến cơ quan tiền đình, gây ra sự rối loạn và từ đó dẫn đến say tàu xe.
• Sự thay đổi của chất dịch bên trong tai do sự chuyển động của phương tiện đi lại gây ra. Sự tăng tiết dịch của tai trong làm kích thích và gây ra cảm giác khó chịu, dẫn đến tình trạng say xe.

Triệu chứng say tàu xe

Mỗi người sẽ có những tình trạng và triệu chứng say xe khác nhau. Tuy nhiên, có một số triệu chứng say xe phổ biến sau đây:

• Cảm giác khó chịu, bụng nôn nao, đầu choáng váng.
• Miệng tiết ra nhiều nước bọt.
• Luôn cảm thấy cồn cào dạ dày.
• Cảm giác buồn nôn, tuỳ từng tình trạng mà có thể nôn ít hoặc nhiều.
• Đầu óc choáng váng, đau đầu.
• Cơ thể toát nhiều mồ hôi và thở gấp.
• Cơ thể suy nhược, mệt mỏi, da tái nhợt.

7 thực phẩm chống say xe cực hiệu quả

1. Cam, quýt

Cam, quýt là loại hoa quả rất thân thuộc đối với chúng ta. Với tinh dầu có trong cam, quýt có tác dụng an thần và chống co thắt ruột, dạ dày hiệu quả. Đây là thực phẩm chống say xe bạn không nên bỏ qua.

Ngoài ra, vỏ cam và vỏ quýt tươi cũng có tác dụng không ngờ trong việc chống say xe. Bạn có thể dùng vỏ cam, quýt tươi gập đôi để tiết ra tinh dầu, sau đó hít thật sâu vào trong mũi. Cách này được nhiều người áp dụng khá hiệu quả đấy.

2. Bánh mỳ

Bạn đang băn khoăn tại sao bánh mỳ giúp chống say xe? Bởi vì, trong bánh mỳ có chứa axitmin và kết hợp với trypsin do tuyến tuỵ tiết ra khi ăn bánh mỳ sẽ giúp bạn trấn tĩnh thần kinh hiệu quả.

Ngoài việc ăn bánh mỳ để chống say xe, bạn có thể dùng bánh mỳ để ngửi cũng có tác dụng khá tốt trong việc hạn chế mùi tàu xe khó chịu.

3. Bánh quy

Chỉ với việc ăn 2 – 3 chiếc bánh quy sẽ giúp bạn hạn chế được tình trạng say xe. Khi bạn ăn bánh quy, nó sẽ khiến giảm lượng nước bọt có trong miệng, từ đó giúp hạn chế cảm giác buồn nôn. Vì vậy, dùng bánh quy làm thực phẩm chống say xe là sự lựa chọn tuyệt vời.

Lưu ý, bạn nên tránh chọn các loại bánh quy có vị cay hay vị hành, tỏi tránh việc gia tăng cảm giác buồn nôn do bị say xe nhé. Bạn có thể tìm mua bánh quy tại đây.

4. Quế

Uống trà bột quế là cách chống say xe được nhiều người sử dụng vừa thơm ngon, vừa có tác dụng chống buồn nôn rất tốt.

Chuẩn bị

• 1 muỗng bột quế. Bạn có thể mua tinh dầu quế và bột quế tại đây.
• Mật ong vừa đủ. Bạn có thể tìm mua mật ong tại đây.
• 1 cốc nước ấm

Cách làm

Cho bột quế, mật ong vừa đủ vào cốc nước ấm và khuấy đều.

Ngoài ra bạn có thể dùng tinh dầu vỏ quế treo xe cũng có tác dụng hạn chế mùi xe khó chịu, khiến cơ thể thoải mái hơn.

5. Cây đinh hương

Với loại trà này, bạn sẽ hạn chế được cảm giác buồn nôn, đồng thời tạo cảm giác thư giãn.

Chuẩn bị

• Nụ đinh hương
• 1 cốc nước ấm
• Mật ong vừa đủ

Cách làm

Dùng nụ đinh hương pha như trà bình thường, thêm chút mật ong để tăng hương vị.

Bên cạnh đó, bạn có thể dùng lá đinh hương để nhai cũng giúp chống buồn nôn hiệu quả.

6. Trà xanh

Uống loại trà này sẽ giúp tinh thần minh mẫn và thoải mái, tránh cảm giác mệt mỏi gây ra tình trạng say xe.

Chuẩn bị

• Lá trà xanh tươi
• Nước lọc

Cách làm

Cho lá trà xanh vào nồi nước, hãm trong khoảng 15 phút.

Mặt khác, bạn cũng có thể sử dụng mang theo một ít lá trà tươi và nhâm nhi khi đi tàu xe.

Bạn có thể tìm mua trà xanh tại đây.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết về trà xanh dưới đây:

• 10 tác dụng của lá trà xanh tươi giúp bạn khỏe mạnh
• 7 lưu ý để uống trà xanh đúng cách tốt cho sức khỏe

7. Uống trà gừng

Trà gừng là thức uống khá quen thuộc với nhiều người nhờ tác dụng mà nó đem lại. Nhưng ít người biết gừng cũng được áp dụng trong những biện pháp chống say xe hiệu quả.

Chuẩn bị

• 1 củ gừng tươi
• Đường đỏ

Cách làm

• Gừng rửa sạch, thái nhỏ.
• Cho gừng và đường đỏ vừa đủ vào cốc nước sôi, hãm trong khoảng 15 phút.

Uống trước khi lên xe khoảng 30 phút có hiệu quả rất tốt cho việc chống say xe. Cách này tuy đơn giản nhưng khá hiệu quả. Bạn có thể mua trà gừng tại đây.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết về trà gừng dưới đây:

• 6 nguyên tắc uống nước gừng đúng cách tốt cho sức khỏe
• Trà gừng mật ong có tác dụng gì với sức khỏe?

Một số mẹo giúp chống say xe

• Ngồi gần cửa sổ thông thoáng.
• Nếu có thể hãy xin được ngồi hàng ghế đầu của xe.
• Duy trì nhịp thở đều và sâu.
• Không hút thuốc hay mang theo những thứ quá nặng mùi.
• Luôn nhìn ra thật xa, tránh nhìn xuống đường hay cảnh vật xung quanh khiến bạn chóng mặt.
• Đeo khẩu trang để tránh mùi khó chịu của xe.
• Ngủ đủ giấc trước ngày đi xe.
• Trò chuyện cùng mọi người để tạo ra tâm lý thoải mái và xoá tan tâm lý ám ảnh say xe.
• Ăn nhẹ trong ngày trước đi lên xe, nên bổ sung nhiều chất béo.
• Tập đi xe nhiều hơn để quen dần.
• Uống thuốc chống say xe khi áp dụng tất cả các phương pháp trên mà không thấy hiệu quả. Bạn nên uống trước khi đi khoảng 30 phút để phát huy hiệu quả tối đa nhé.

Bạn có thể tham khảo các bài viết về sức khoẻ tại đây:

• 5 cách hạ sốt nhanh tại nhà đơn giản mà hiệu quả
• Cách trị táo bón tại nhà hiệu quả mà không cần dùng thuốc
• Mẹo chữa tiêu chảy an toàn và tiết kiệm với 8 loại thực phẩm ngay tại nhà

Qua những gợi ý về các thực phẩm chống say tàu xe không cần thuốc trên, hi vọng bạn có thể áp dụng ngay cho mình. Hãy chia sẻ cho những người bị say tàu xe cùng thực hiện để tránh khỏi chứng say xe khó chịu.

Theo dõi BlogAnChoi mỗi ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích cho sức khoẻ bạn nhé!