PTSD – BlogAnChoi

Hội chứng trí nhớ siêu phàm (Hyperthymesia) là gì?

2024-10-02T13:08:57Z

Hãy tưởng tượng bạn có thể nhớ chi tiết mọi sự kiện đã xảy ra trong cuộc đời mình – từ ngày tháng cụ thể, những gì bạn đã ăn trong bữa sáng vào một ngày nào đó từ nhiều năm trước, cho đến những cuộc trò chuyện nhỏ nhất. Đó chính xác là những gì mà người mắc hội chứng trí nhớ siêu phàm – Hyperthymesia – trải qua mỗi ngày. Trường hợp đầu tiên được ghi nhận là Jill Price, một phụ nữ đã khiến giới khoa học ngạc nhiên bởi khả năng nhớ lại rõ ràng mọi sự kiện trong cuộc đời cô từ năm 14 tuổi. Từ đó, hiện tượng này đã gây tò mò và làm dấy lên nhiều câu hỏi trong giới nghiên cứu về cơ chế hoạt động của não bộ.

Khái niệm Hyperthymesia

Hyperthymesia, còn được gọi là hội chứng nhớ siêu phàm, là khả năng ghi nhớ và hồi tưởng lại mọi sự kiện trong cuộc sống một cách rõ ràng, chi tiết và đầy đủ. Những người mắc hội chứng này không chỉ nhớ lại những ngày đặc biệt mà thậm chí cả những chi tiết nhỏ nhặt nhất – như là thời tiết vào ngày hôm đó, hay bộ quần áo họ đã mặc khi tham dự một sự kiện nào đó.

Hội chứng nhớ siêu phàm là khả năng ghi nhớ và hồi tưởng lại mọi sự kiện trong cuộc sống một cách rõ ràng, chi tiết và đầy đủ (Ảnh: Internet)

Với hầu hết mọi người, trí nhớ là một kho tàng vừa hữu ích, vừa bị giới hạn. Khi nhớ lại một sự kiện, chúng ta thường nhớ những chi tiết chung chung hoặc thậm chí là chỉ cảm xúc đi kèm. Nhưng đối với người mắc Hyperthymesia, mỗi ký ức như một bộ phim quay chậm, có thể được tua lại và chiếu rõ nét từng chi tiết nhỏ nhất. Điều này khiến nhiều người tò mò và ngưỡng mộ, nhưng liệu đây có thực sự là một món quà của tự nhiên hay là một gánh nặng về mặt tinh thần?

Cơ chế hoạt động của Hyperthymesia

Giải thích khoa học: Hyperthymesia hoạt động như thế nào?

Hyperthymesia không chỉ đơn giản là khả năng ghi nhớ tốt mà là một trạng thái mà trí não có khả năng lưu giữ và hồi tưởng lại thông tin một cách chi tiết, cụ thể và rõ ràng hơn bất kỳ người bình thường nào. Từ góc độ khoa học thần kinh, hội chứng này chủ yếu liên quan đến hai khu vực của não bộ: vùng hồi hải mã (hippocampus) và thùy trán (prefrontal cortex).

Hồi hải mã (Hippocampus) là khu vực chịu trách nhiệm chính về việc lưu trữ và tổ chức trí nhớ. Ở người mắc Hyperthymesia, hồi hải mã có thể hoạt động quá mức, khiến ký ức được ghi nhớ với độ chi tiết cao, không bị phai mờ theo thời gian.
Thùy trán (Prefrontal Cortex) chịu trách nhiệm cho việc quản lý và điều khiển thông tin được lưu giữ. Người mắc Hyperthymesia thường có vùng não này phát triển mạnh hơn, giúp họ dễ dàng tiếp cận các ký ức từ quá khứ.

Một trong những yếu tố đặc biệt của Hyperthymesia là khả năng nhớ lại không có chủ đích. Đối với họ, ký ức tự nhiên tràn về mà không cần cố gắng nhớ. Điều này ngược lại hoàn toàn với cách trí não thông thường, nơi mà ký ức thường bị phân mảnh và thiếu sót theo thời gian.

Sự tương phản với trí nhớ bình thường: Ký ức bị biến đổi

Ở người bình thường, trí nhớ thường được mã hóa theo thời gian một cách không đồng đều. Điều này có nghĩa là những sự kiện xa xôi thường bị quên đi hoặc biến đổi qua nhiều giai đoạn. Chẳng hạn, nếu bạn cố nhớ lại kỳ nghỉ cách đây 5 năm, có thể bạn sẽ nhớ những khoảnh khắc nổi bật như bãi biển hoặc món ăn đặc biệt, nhưng các chi tiết nhỏ hơn có thể bị mờ nhạt hoặc bị thay đổi.

Trong khi đó, người mắc Hyperthymesia có thể nhớ lại từng chi tiết nhỏ nhất như ngày hôm đó thời tiết ra sao, đã nói chuyện với ai, hay thậm chí nhớ cả mùi hương trong không gian. Điều này cho thấy não bộ của họ có cách lưu giữ ký ức khác biệt và bền bỉ hơn.

Yếu tố di truyền và sinh học: Tại sao một số người lại có khả năng này?

Các nhà khoa học tin rằng yếu tố di truyền có thể đóng vai trò quan trọng trong hội chứng này. Một số nghiên cứu cho thấy có thể có sự liên quan đến các biến thể di truyền đặc biệt liên quan đến trí nhớ và lưu giữ thông tin. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định chính xác gen nào chịu trách nhiệm cho khả năng nhớ vượt trội này.

Ngoài ra, những yếu tố môi trường và quá trình phát triển của não bộ cũng được xem là yếu tố quyết định. Có giả thuyết cho rằng người mắc Hyperthymesia có thể đã trải qua những trải nghiệm mạnh mẽ từ sớm trong cuộc đời, điều này khiến trí não của họ phát triển khả năng ghi nhớ chi tiết một cách không tự nguyện.

Cuộc sống hàng ngày của người mắc Hyperthymesia

Lợi ích: Trí nhớ siêu phàm có thật sự là một món quà?

Khi nghĩ đến việc nhớ lại từng chi tiết của cuộc sống, nhiều người có thể cho rằng đây là một khả năng đáng mơ ước. Với những người mắc hội chứng Hyperthymesia, trí nhớ của họ là một cuốn bách khoa toàn thư sống động về cuộc đời – từ những ký ức nhỏ nhặt nhất đến những sự kiện lớn lao. Điều này có thể mang lại nhiều lợi ích:

Khả năng học hỏi nhanh chóng: Người mắc Hyperthymesia có thể ghi nhớ chi tiết từ sách vở, bài giảng hay các cuộc họp mà không cần ghi chú quá nhiều. Họ cũng dễ dàng nhớ lại kiến thức đã học từ nhiều năm trước mà không bị lãng quên.
Dễ dàng tổ chức thông tin: Trí nhớ rõ ràng giúp họ tổ chức cuộc sống một cách có hệ thống. Không cần phải ghi chép hay lên lịch cụ thể, họ có thể nhớ lại tất cả những điều quan trọng một cách tự nhiên.
Nhớ rõ các sự kiện quan trọng: Những kỷ niệm đáng giá, những dịp kỷ niệm đặc biệt luôn được lưu giữ rõ ràng, giúp họ cảm nhận sâu sắc hơn về những khoảnh khắc trong cuộc sống.

Khó khăn: Khi ký ức trở thành gánh nặng

Mặc dù trí nhớ siêu phàm nghe có vẻ tuyệt vời nhưng nó cũng mang lại nhiều khó khăn. Đối với người mắc Hyperthymesia, không phải lúc nào họ cũng muốn nhớ lại mọi thứ. Ký ức không chỉ chứa đựng những khoảnh khắc vui vẻ mà còn có cả những sự kiện đau buồn, thất vọng hay tổn thương.

Không thể quên đi những điều tiêu cực: Một trong những thách thức lớn nhất của người mắc Hyperthymesia là không thể xóa bỏ những ký ức đau buồn. Nếu như người bình thường có thể quên đi hoặc ít nhất là giảm bớt nỗi đau theo thời gian, người mắc Hyperthymesia lại nhớ mọi thứ rõ ràng như ngày hôm qua. Điều này khiến họ dễ bị mắc kẹt trong quá khứ và cảm thấy khó khăn trong việc sống với hiện tại.
Áp lực tâm lý: Việc bị quá tải với những ký ức có thể dẫn đến căng thẳng tinh thần. Không có khả năng “xả” bộ nhớ như người bình thường, họ có thể cảm thấy mệt mỏi, bồn chồn khi ký ức tràn về bất kỳ lúc nào.
Thiếu sự lựa chọn trong việc nhớ gì: Trong khi nhiều người có thể tự điều chỉnh trí nhớ của mình, người mắc Hyperthymesia thường không thể kiểm soát được quá trình hồi tưởng. Những ký ức tự nhiên trở lại, bất kể họ muốn hay không, gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày.

Những trường hợp nổi bật: Cuộc sống của người mắc Hyperthymesia ngoài đời thực

Jill Price: Như đã đề cập trước đó, Jill Price là người đầu tiên được chẩn đoán mắc hội chứng Hyperthymesia. Cuộc sống của cô là một minh chứng rõ nét cho cả mặt tích cực và tiêu cực của khả năng nhớ siêu phàm. Trong cuốn sách “The Woman Who Can’t Forget” (Người phụ nữ không thể quên), cô đã chia sẻ rằng việc không thể quên đi những điều đau buồn khiến cô cảm thấy kiệt sức về mặt tinh thần.

Hội chứng trí nhớ siêu phàm – Jill Price (Ảnh: Internet)

Bob Petrella: Một trường hợp khác, Bob Petrella, nổi tiếng với khả năng nhớ chính xác ngày tháng và các chi tiết từ mọi trận đấu bóng đá mà anh từng xem. Dù anh coi khả năng này là một món quà nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc anh không thể quên đi những thất bại cá nhân hoặc cảm xúc tiêu cực trong cuộc sống.

Cuộc sống hàng ngày: Sự cân bằng giữa lợi ích và thách thức

Cuộc sống của người mắc Hyperthymesia không hề đơn giản. Mặc dù họ có thể dễ dàng nhớ lại mọi thứ, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc họ phải sống với cả niềm vui và nỗi buồn trong một “vòng lặp” ký ức bất tận. Để giảm bớt áp lực, một số người tìm đến thiền định, tư vấn tâm lý hoặc cố gắng tập trung vào các hoạt động sáng tạo để “làm mới” tâm trí.

Sự liên quan với các bệnh lý khác

So sánh với bệnh Alzheimer và các dạng mất trí nhớ khác: Sự đối lập hoàn toàn

Hyperthymesia là một hiện tượng hiếm gặp nhưng nó lại hoàn toàn trái ngược với các chứng bệnh như Alzheimer và mất trí nhớ. Trong khi Alzheimer làm cho trí não dần mất đi khả năng lưu trữ ký ức và khiến người bệnh quên cả những sự kiện quan trọng nhất trong cuộc đời thì người mắc Hyperthymesia không chỉ nhớ mọi thứ mà còn nhớ chúng một cách chi tiết và chính xác.

Sự khác biệt trong cơ chế trí nhớ: Ở người mắc Alzheimer, hồi hải mã bị suy giảm chức năng, khiến quá trình lưu giữ ký ức bị gián đoạn. Điều này gây ra sự mờ nhạt hoặc thậm chí là xóa bỏ hoàn toàn ký ức. Ngược lại, trong Hyperthymesia, hồi hải mã hoạt động một cách quá mức, giúp lưu giữ ký ức lâu dài và rõ ràng hơn, không để lại chỗ cho sự quên lãng tự nhiên.
Ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày: Người mắc Alzheimer thường gặp khó khăn trong việc thực hiện các công việc hàng ngày vì quên đi thông tin cần thiết, như quên đường về nhà hoặc tên người thân. Người mắc Hyperthymesia, ngược lại, có thể ghi nhớ các sự kiện nhỏ nhặt từ nhiều năm trước một cách chi tiết, thậm chí đôi khi khiến họ bị quá tải với lượng thông tin này.

Sự tương đồng với OCD (Rối loạn ám ảnh cưỡng chế) và PTSD (Rối loạn căng thẳng sau chấn thương)

Mặc dù Hyperthymesia có vẻ độc đáo nhưng hội chứng này có một số điểm tương đồng nhất định với các bệnh lý tâm thần như OCD và PTSD.

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Người mắc OCD thường bị ám ảnh bởi các suy nghĩ hoặc hình ảnh nhất định, không thể ngăn mình nghĩ về chúng dù muốn hay không. Đây là một điểm tương đồng với người mắc Hyperthymesia, khi ký ức liên tục “xâm lấn” vào tâm trí mà họ không thể kiểm soát được. Tuy nhiên, khác biệt ở chỗ người mắc OCD thường có những suy nghĩ liên quan đến các mối lo âu không hợp lý, trong khi người mắc Hyperthymesia bị gò bó bởi ký ức thực tế từ quá khứ.
Rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD): Một số người mắc PTSD gặp khó khăn trong việc “chôn vùi” các ký ức đau thương, giống như người mắc Hyperthymesia. Sự hồi tưởng về các sự kiện gây chấn thương trong quá khứ làm họ bị mắc kẹt trong nỗi đau, dẫn đến các triệu chứng như ác mộng, hồi tưởng (flashbacks) và lo âu. Người mắc Hyperthymesia, mặc dù không bị PTSD, vẫn có thể trải nghiệm những cảm giác tương tự khi họ không thể ngăn mình nhớ lại các ký ức tiêu cực.

Những tương quan về mặt khoa học và tâm lý

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng não bộ của người mắc Hyperthymesia có thể phát triển tương tự như những người bị OCD hoặc PTSD. Họ có sự kết nối mạnh mẽ hơn giữa các vùng não liên quan đến trí nhớ và cảm xúc, điều này khiến họ dễ dàng bị “nhấn chìm” bởi các ký ức mạnh mẽ. Điều này mở ra những nghiên cứu về việc liệu có sự liên quan giữa cách mà não bộ xử lý ký ức trong Hyperthymesia và các hội chứng rối loạn tâm lý khác.

Yếu tố cảm xúc trong ký ức: Các nhà khoa học tin rằng một phần lý do người mắc Hyperthymesia có trí nhớ vượt trội là do ký ức của họ thường kèm theo cảm xúc mạnh mẽ. Điều này tương đồng với các bệnh nhân PTSD, khi ký ức đau thương thường đi kèm với những cảm xúc mạnh, khó có thể quên được.
Liệu pháp điều trị: Dù Hyperthymesia không được coi là một bệnh lý cần điều trị, nhưng việc quản lý các cảm xúc liên quan đến ký ức có thể giúp giảm thiểu căng thẳng cho người mắc hội chứng này. Các liệu pháp như liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) hoặc kỹ thuật chánh niệm có thể giúp họ đối phó với những ký ức tiêu cực mà không bị chúng chi phối cuộc sống.

Hyperthymesia và xã hội

Tác động của xã hội đối với người mắc Hyperthymesia: Khả năng trí nhớ vượt trội là món quà hay lời nguyền?

Trong xã hội ngày nay, nơi trí nhớ tốt thường được đánh giá cao, khả năng nhớ siêu phàm của người mắc Hyperthymesia có thể khiến nhiều người ngưỡng mộ. Những người có khả năng ghi nhớ rõ ràng và chính xác từng chi tiết trong cuộc sống dễ được xem như những cá nhân đặc biệt. Tuy nhiên, như bất kỳ khả năng vượt trội nào, nó cũng đi kèm với những thử thách riêng. Trong bối cảnh xã hội, người mắc Hyperthymesia đôi khi phải đối mặt với sự tò mò hoặc hiểu lầm.

Ngưỡng mộ và kỳ vọng cao: Xã hội thường kỳ vọng rằng người có trí nhớ vượt trội sẽ thành công trong mọi lĩnh vực, nhưng không phải lúc nào điều này cũng đúng. Khả năng nhớ tất cả các sự kiện không phải lúc nào cũng mang lại lợi thế rõ ràng, nhất là khi ký ức tiêu cực cũng không thể bị loại bỏ.
Sự cô lập: Một số người mắc Hyperthymesia chia sẻ rằng họ cảm thấy cô lập vì không thể quên đi những ký ức như những người xung quanh. Điều này đôi khi khiến họ khó gần gũi hoặc dễ cảm thấy khác biệt so với cộng đồng. Ngoài ra, họ có thể gặp khó khăn trong việc đồng cảm với người khác khi những người xung quanh quên đi sự kiện mà họ vẫn nhớ rất rõ.

Hyperthymesia chưa hẳn là một món quà (Ảnh: Internet)

Lợi ích tiềm tàng trong các lĩnh vực chuyên môn: Trí nhớ siêu phàm giúp ích gì cho xã hội?

Mặc dù khả năng ghi nhớ chi tiết của người mắc Hyperthymesia có thể gặp nhiều khó khăn trong đời sống cá nhân nhưng trong một số ngành nghề, nó lại là một lợi thế đáng kinh ngạc.

Ngành luật: Trí nhớ siêu phàm có thể giúp họ ghi nhớ chính xác lời khai, hồ sơ pháp lý hoặc các sự kiện liên quan đến vụ án, từ đó cung cấp cho họ lợi thế trong việc phân tích và tranh luận.
Lịch sử và nghiên cứu: Trong các lĩnh vực yêu cầu ghi nhớ chi tiết như lịch sử, nghiên cứu hoặc khảo cổ học, khả năng nhớ rõ các sự kiện và ngày tháng là một tài sản quý báu.
Phương tiện truyền thông và giải trí: Trong ngành báo chí, điện ảnh hay các lĩnh vực sáng tạo khác, khả năng lưu giữ chi tiết các sự kiện hoặc câu chuyện có thể giúp họ viết ra những bài báo chính xác, tái hiện lại những câu chuyện hoặc sự kiện một cách sống động.
Giảng dạy và giáo dục: Người mắc Hyperthymesia có thể trở thành những giáo viên xuất sắc nhờ vào khả năng nhớ lại mọi kiến thức đã học và truyền đạt nó một cách rõ ràng, cụ thể.

Sự nhìn nhận của cộng đồng khoa học và xã hội về tương lai của Hyperthymesia

Hiện nay, Hyperthymesia vẫn là một hội chứng hiếm và còn nhiều điều cần được nghiên cứu thêm. Cộng đồng khoa học đang tiếp tục khám phá để hiểu rõ hơn về cơ chế của hội chứng này và cách mà nó có thể được ứng dụng trong các lĩnh vực khác nhau.

Các nhà khoa học không chỉ quan tâm đến việc hiểu rõ cách hoạt động của Hyperthymesia mà còn muốn khám phá xem liệu nó có thể được phát triển ở người bình thường hay không. Một số nghiên cứu đang tìm cách ứng dụng kiến thức này để phát triển các kỹ thuật giúp cải thiện trí nhớ, đặc biệt là đối với những người bị suy giảm trí nhớ do tuổi tác hoặc bệnh lý.

Cách quản lý cuộc sống khi mắc Hyperthymesia

Các phương pháp giúp quản lý ký ức và cảm xúc

Mặc dù Hyperthymesia không phải là một bệnh lý cần được chữa trị, người mắc hội chứng này vẫn cần các phương pháp để quản lý cuộc sống tốt hơn. Khả năng nhớ lại mọi chi tiết có thể trở thành gánh nặng nếu không được kiểm soát hợp lý, đặc biệt khi các ký ức tiêu cực liên tục trỗi dậy.

Thiền và chánh niệm (Mindfulness): Đây là một phương pháp hiệu quả giúp người mắc Hyperthymesia học cách kiểm soát dòng chảy ký ức liên tục tràn về. Thiền và chánh niệm giúp họ tập trung vào hiện tại, giảm bớt sự tập trung vào những ký ức tiêu cực hoặc không cần thiết. Những bài tập hít thở, thiền định hàng ngày có thể giúp họ làm chủ cảm xúc, đặc biệt là những cảm giác căng thẳng do ký ức gây ra.
Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT – Cognitive Behavioral Therapy): CBT là một phương pháp trị liệu tâm lý giúp thay đổi cách nhìn nhận và phản ứng với những suy nghĩ tiêu cực. Đối với người mắc Hyperthymesia, liệu pháp này có thể giúp họ điều chỉnh cách phản ứng với ký ức tiêu cực, giúp họ phân biệt giữa việc nhớ lại ký ức và sống lại những cảm xúc không cần thiết.
Sắp xếp và tổ chức ký ức: Một số người mắc Hyperthymesia cảm thấy thoải mái hơn khi họ có thể ghi lại ký ức của mình. Việc viết nhật ký hoặc tổ chức ký ức theo cách khoa học giúp họ “lưu trữ” thông tin thay vì cảm thấy quá tải bởi việc nhớ tất cả. Điều này cũng giúp họ kiểm soát dòng chảy ký ức và tạo ra không gian tinh thần cho những hoạt động khác.

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng và chuyên gia

Hỗ trợ từ gia đình và bạn bè: Người mắc Hyperthymesia cần sự thông cảm và hỗ trợ từ gia đình, bạn bè. Việc giải thích cho người thân về những thách thức mà họ phải đối mặt sẽ giúp tạo ra môi trường hỗ trợ, giảm bớt áp lực tâm lý.
Chuyên gia tâm lý và bác sĩ: Trong một số trường hợp, các chuyên gia tâm lý có thể giúp người mắc Hyperthymesia tìm ra cách cân bằng cuộc sống. Họ có thể hướng dẫn các phương pháp giảm căng thẳng và kiểm soát dòng ký ức, giúp họ quản lý trí nhớ một cách chủ động hơn.

Xây dựng lối sống cân bằng và lành mạnh

Ngoài các liệu pháp và sự hỗ trợ tâm lý, việc xây dựng một lối sống cân bằng là rất quan trọng để quản lý Hyperthymesia.

Duy trì thói quen thể dục đều đặn: Thể dục có thể giúp giảm căng thẳng và giữ tinh thần minh mẫn. Các hoạt động như yoga, chạy bộ hay bơi lội không chỉ cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn giúp não bộ thư giãn.
Tìm kiếm niềm vui từ các hoạt động sáng tạo: Tham gia vào các hoạt động sáng tạo như vẽ, viết lách, hoặc chơi nhạc cụ có thể giúp người mắc Hyperthymesia tìm cách xả bớt “áp lực” từ ký ức, cho phép họ giải phóng tâm trí và tận hưởng những khoảnh khắc hiện tại.

Kết luận

Hyperthymesia mang lại những thách thức và lợi ích riêng cho người mắc hội chứng này. Tuy nhiên, nó cũng mở ra một cánh cửa để nghiên cứu não bộ và trí nhớ của con người ở mức độ sâu sắc hơn. Hiện tại, chúng ta chỉ mới ở giai đoạn đầu trong việc khám phá những bí ẩn của hội chứng này, và tương lai có thể mang lại những bước đột phá quan trọng cho khoa học và xã hội.

Bạn có thể quan tâm:

Giải thể nhân cách: Chứng rối loạn tâm lý tiềm ẩn tác hại khôn lường

2023-01-19T00:38:27Z

Đôi khi bạn cảm thấy bị ngắt kết nối với bản thân hoặc môi trường xung quanh, và điều đó hoàn toàn bình thường. Nhưng nếu đã tìm đến bài viết này thì hẳn tình trạng của bạn đang “báo động” và cản trở cuộc sống thường nhật. Đọc tiếp bài viết để biết thêm về chứng giải thể nhân cách để tìm ra phương pháp điều trị sớm nhất nhé!

Giải thể nhân cách và tác hại khôn lường

Giải thể nhân cách là gì?

Hội chứng Giải thể nhân cách (Depersonalization hay Derealization) là một dạng của rối loạn phân ly mà trong đó, người bệnh có cảm giác mình đang quan sát bản thân từ bên ngoài cơ thể hoặc cảm thấy môi trường xung quanh mình không có thực. Người mắc chứng GTNC không có biểu hiện những triệu chứng dễ nhận thấy như lờ đờ và uể oải, mà chỉ thường mộng du giữa ban ngày, “lơ lửng” trong suy nghĩ của họ, kể cả người thân hay bạn bè cũng khó mà nhận ra được.

Vẻ ngoài khỏe mạnh của người bị giải thể nhân cách khiến mọi người xung quanh không thể nhận ra rằng người đó đang gặp vấn đề (Nguồn: Internet).

Tình trạng mắc chứng rối loạn giải thể nhân cách trên thế giới

Thông tin về giải thể nhân cách không hề ít, nhưng nhận thức về vấn đề này vẫn còn kém xa so với một số chứng rối loại lo âu khác như chứng sợ khoảng trống, OCD,… Thế nhưng tỉ lệ người mắc hội chứng này lại ngày càng tăng, một phần do việc sử dụng chất gây ảo giác như cần sa, ketamin dần trở thành rộng rãi hơn. Theo tờ báo Guardian năm 2015, cứ 50 người thì có 1 người bị rối loạn giải thể nhân cách, và hội chứng này đang gây ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của gần 1,3 triệu người ở Anh và 6,4 triệu người ở Mỹ.

Ai dễ mắc chứng giải thể nhân cách?

Cả nam và nữ đều có nguy cơ mắc chứng giải thể nhân cách như nhau với tỉ lệ 1:1, thường ở độ tuổi thanh thiếu niên (16 – 20 tuổi). Chỉ 5% trường hợp mắc bệnh sau tuổi 25. Rối loạn giải thể nhân cách hiếm gặp ở trẻ em và người lớn tuổi.

Trên thực tế, nhiều người đã từng trải qua cảm giác như vậy ít nhất 1 lần trong đời với tỉ lệ phổ biến là 23% (theo nghiên cứu của trường Y Mount Sinai, New York, 2004). Nhưng nếu cảm giác này xảy ra liên tục và cản trở các mối quan hệ, công việc và hoạt động hàng ngày, thì đó được coi là chứng rối loạn giải thể nhân cách.

Tác hại của chứng rối loạn giải thể nhân cách

Gây ra tình trạng đau khổ, tuyệt vọng.
Không dung nạp được môi trường bên ngoài khiến bệnh nhân lo lắng và sợ hãi dữ dội.
Làm suy giảm vai trò xã hội hoặc nghề nghiệp vì khó tập trung vào công việc mình đang làm.
Rút lui khỏi các tương tác xã hội, chọn cách sống ẩn dật.
Trường hợp mãn tính có thể dẫn đến tàn tật.

Triệu chứng giải thể nhân cách

Video dưới đây mô phỏng góc nhìn của người bị rối loạn giải thể nhân cách. Hãy xem thử bạn có thấy cảm giác của mình tương tự không nhé.

Cảm giác như thể đang sống trong một giấc mơ hoặc có một bức tường kính chia tách bạn khỏi môi trường bên ngoài. Cơ thể, tâm trí, cảm xúc đều bị tách rời.

Cảm giác ngăn cách giữa mình và thế giới thực của người bị giải thể nhân cách (Nguồn: Internet).

Cảm thấy mình như robot hoặc không kiểm soát được lời nói và hành động của bản thân. Tay chân không còn là của mình, hoàn toàn thiếu vắng mọi cảm xúc dù tiêu cực hay tích cực.

Người mắc chứng giải thể nhân cách không cảm nhận được cơ thể của mình (Nguồn: Internet).

Khoảng cách, kích thước, hình dạng vật thể bị biến dạng, trở nên méo mó, mờ, không màu hoặc hai chiều,… Thế giới trở nên vô hồn, giả tạo, không màu sắc. Âm thanh có vẻ to hơn hoặc nhẹ nhàng hơn.

Thế giới xung quanh người bị giải thể nhân cách mông lung, vô hồn (Nguồn: Internet).

Mất nhận thức về thời gian, chẳng hạn như thời gian trôi quá chậm/nhanh, hoặc sự kiện gần đây như thể trong quá khứ xa xôi.

Rối loạn giải thể nhân cách gây mất nhận thức về thời gian (Nguồn: Internet).

Bệnh nhân mắc chứng giải thể nhân cách vẫn hiểu được những cảm giác kì lạ ấy không hề có thật mà chỉ là do cách mà họ cảm nhận. Giải thể nhân cách khác với rối loạn tâm thần hoặc tâm thần phân liệt ở chỗ người bệnh luôn thắc mắc về sự tồn tại của mình liệu có thật hay không, cũng như không bao giờ bị thuyết phục về một thực tại nào đó, mà luôn “cảm giác như” hoặc “như thể” điều gì đó đã xảy ra. Hay nói cách khác, họ vẫn giữ nguyên vẹn khả năng kiểm tra thực tế.

Những người nổi tiếng mắc chứng giải thể nhân cách

Chester Bennington – một ca sĩ nổi tiếng của ban nhạc Linkin Park – phải chịu đựng các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần. Khán giả có thể dễ dàng bắt gặp những lời bài hát nói về cuộc đấu tranh với rối loạn giải thể nhân cách của anh như Numb, Crawling,… Dường như cũng vì lí do đó mà Bennington đã chọn cách tự vẫn ở độ tuổi 27.

Chứng kiến cả bố mẹ của mình phải vật lộn với cơn nghiện ngập, Rapper Logic từng nhập viện và được chẩn đoán mắc chứng giải thể nhân cách. Anh mô tả nó như một dạng lo âu tột độ bởi cảm giác mình luôn luôn bị tách biệt khỏi thực tại.

Nguyên nhân của hội chứng giải thể nhân cách

Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân chính xác làm khởi phát chứng rối loạn giải thể nhân cách, nhưng nhiều giả thuyết dựa trên nghiên cứu đã đưa ra những nguyên nhân như sau:

Chấn thương từ thời thơ ấu như lạm dụng tình dục và bạo hành.
Những sự kiện gây căng thẳng, tổn thương cảm xúc nghiêm trọng (PTSD).
Lạm dụng chất kích thích, chất gây ảo giác như lysergide (LSD), nấm (psilocybin), dimethyltrytamine (DMT).

Một số nghiên cứu cho rằng trạng thái ngắt hoàn toàn kết nối não bộ giữa phần điều khiển cảm xúc và phần suy nghĩ logic xảy ra do não đã đạt đến giới hạn của nó, buộc phải kích hoạt cơ chế bảo vệ tự nhiên để chống lại sự lo lắng tột độ. Anthony David – giáo sư về tâm thần kinh nhận thức tại bệnh viện Maudsley, London – cho biết: “Sự thiếu tương đồng giữa mặt tinh thần và thể chất làm tăng cảm giác cắt đứt của một người với thế giới bên ngoài.” Ví dụ như khi một vụ tai nạn giao thông xảy ra, nạn nhân vì quá hoảng loạn nên tạm thời mất đi mọi cảm xúc và khả năng logic để xử lí tình huống.

Điều trị hội chứng giải thể nhân cách

Đến gặp bác sĩ hoặc nhà trị liệu tâm lý

Cảm giác của bệnh nhân mắc chứng giải thể nhân cách thường rất khó diễn tả thành lời và dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh khác như tâm thần phân liệt. Do đó, có thể mất hàng tuần, hàng tháng hoặc nhiều năm để bác sĩ có thể chẩn đoán và điều trị chính xác căn bệnh này. Tình trạng bệnh sẽ kéo dài cho đến khi bắt đầu quá trình hồi phục.

Tuy nhiên một khi đã xác định chính xác vấn đề, các bệnh nhân GTNC thường cải thiện mà không cần can thiệp chuyên sâu. Một số thuốc trợ giúp (nhưng không được chứng minh có hiệu quả rõ ràng) có thể kể đến như: Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) (điều trị trầm cảm), Lamotrigin (điều trị động kinh và rối loạn lưỡng cực), thuốc đối kháng opioid (thuốc giảm đau). Hiện tại, cách điều trị rối loạn GTNC có tỷ lệ thành công cao nhất là liệu pháp nhận thức hành vi, giúp bệnh nhân cảm thấy kết nối hơn với bản thân và thế giới xung quanh.

Tự điều trị giải thể nhân cách

Thừa nhận và chấp nhận cảm giác ngay tại thời điểm đó vì nó thực ra cũng chỉ là cảm giác chứ không phải thực tế. Bạn có thể sử dụng vài câu nói tích cực như:
- “Mình đang hiện diện ở khoảnh khắc này.”
- “Cảm giác này không nguy hiểm hay làm hại gì mình, nó từ từ sẽ qua đi và mình sẽ ổn”
- “Chỉ do mình hơi buồn ngủ chút thôi mà. Tỉnh táo lên nào!”
Tập trung hơn vào môi trường xung quanh bằng cách: sử dụng một đồ vật ở gần đó, để ý sự vật, âm thanh, nhiệt độ xung quanh; nghe nhạc cũng là một cách để bạn tập trung vào giai điệu và quên đi cảm nhận mình đang bị giải thể nhân cách.
Tán gẫu, chủ động trò chuyện với mọi người qua tin nhắn, gọi điện hoặc gặp mặt.
Tập thở đúng kỹ thuật.
Hoạt động nhiều hơn: chơi nhạc cụ, tập thể dục,…
Ghi nhật kí: Bạn sẽ không bị mông lung trong mớ suy nghĩ hỗn độn nữa ngay khi bạn ghi hết ra giấy những cảm giác, cảm xúc của mình.
Tránh những cảm xúc căng thẳng, lo lắng. Ngừng sử dụng chất kích thích. Học cách thích nghi với những tình huống khó khăn.

Nguồn tham khảo:

MSD Manual
PubMed
Mayo Clinic

Một số bài viết tham khảo:

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Review phim Smile: Nụ cười có phải là biểu hiện của sự hạnh phúc?

2022-10-09T14:29:21Z

Smile là bộ phim điện ảnh đầu tiên của đạo diễn Parker Finn được lấy cảm hứng từ phim ngắn Laura Hasn’t Slept của chính đạo diễn Parker ra mắt vào năm 2020. Hiện tại, Smile đang là hiện tượng phòng vé ở nước Mỹ với thành tích hơn 37 triệu đô doanh thu ở khắp các cụm rạp của Mỹ và Canada. Tại Việt Nam, đây cũng đang là bộ phim ăn khách nhất trong những ngày đầu tháng 10 năm 2022. Hãy cùng BlogAnChoi đi nhanh qua những điểm thú vị đã làm nên cái hay của Smile.

Thông tin phim Smile

Poster phim Smile (Ảnh: Internet)

Đạo diễn: Parker Finn
Thể loại: Kinh dị, tâm lý
Diễn viên: Sosie Bacon, Jessie T. Usher, Kyle Gallner,…
Thời lượng: 1h55’
Ngày khởi chiếu: 7/10/2022
IMDb: 6.9/10
Rotten tomatoes: 78% tươi

Nội dung chính phim Smile

Smile mở đầu với khung cảnh nữ bác sĩ tâm lý Rose Cotter đang cố gắng ra sức tâm sự và chữa lành những chấn thương tâm lý của các nạn nhân tại một bệnh viện tâm thần. Và nạn nhân đầu tiên trong phim của Rose là Carl, người mà liên tục nói mình sẽ chết, tất cả mọi người sẽ chết. Rose hỏi qua loa những câu hỏi thông thường và sau đó gọi người đưa Carl trở lại phòng bệnh. Bệnh nhân tiếp theo của cô là Laura, vẫn với cách bắt đầu quen thuộc cô muốn Laura cùng mình ngồi xuống chia sẻ về những gì đã diễn ra với Laura. Nhưng đột nhiên Laura trở nên mất kiểm soát và liên tục la hét khiến Rose phải gọi hỗ trợ khẩn cấp. Khi cô quay người lại thì Laura đã cầm trên tay một mảnh vỡ gốm và tự rạch cuống họng của mình trong khi vẫn nở nụ cười nhìn về phía Rose.

Laura nở nụ cười gây ám ảnh Rose trong khi tự rạch cổ họng của chính mình (Ảnh: Internet)

Cũng kể từ giây phút này Rose trở nên cực kỳ căng thẳng và liên tục nhìn thấy những thực thể siêu nhiên mà chỉ mình cô nhìn thấy hoặc cảm nhận được. Cô cố gắng nói cho mọi người biết nhưng không một ai chịu nghe Rose. Kể cả người chị Holly và vị hôn phu sắp cưới Trevor cũng cho rằng cô đang quá hoang tưởng và cần đến sự trợ giúp của bác sĩ tâm lý Madeline Northcott. Và thế là Rose quyết định tự mình tìm hiểu tất cả để chứng minh mình không bị điên và nhờ sự giúp đỡ của yêu cũ là cảnh sát, Rose đã phát hiện ra những sự thật kinh hoàng dẫn đến cái kết thú vị ở cuối phim làm bất ngờ tất cả người xem.

Rose – nhân vật chính của Smile hoảng loạn tột độ ở cuối phim (Ảnh: Internet)

Trailer phim Smile

Nỗi sợ trong Smile

Điểm đặc biệt ở Smile khiến người xem thú vị là những pha jumpscare trong phim không hề dễ đoán. Không một hình ảnh ma quỷ cụ thể, Smile sẽ khiến bạn giật mình với những cú lia camera chuyển cảnh nhanh như cắt, hay những âm thanh của những hoạt động hàng ngày nhưng được tăng âm lượng lên đột ngột. Điều này khiến người xem như hóa thân thành nhân vật chính, vô cùng căng thẳng và lúc nào cũng phải đề phòng mọi thứ xung quanh dù đó là những điều hàng ngày mọi người vẫn hay làm như tiếng bật đèn, tiếng mở nắp hộp thức ăn, tiếng quẹt que diêm,…

Nỗi sợ bao trùm xung quanh các nhân vật trong Smile từ những điều đơn giản nhất trong cuộc sống (Ảnh: Internet)

Nỗi sợ trong Smile còn đến từ chính sự thờ ơ và quan tâm hời hợt bởi những người mà nhân vật chính tin tưởng nhất. Đó cũng chính xác là những điều mà bệnh nhân của Rose đã trải qua. Như ở đầu phim Laura có nói rằng Rose không hề nghe cô tâm sự, và Laura không bị điên. Đến lượt Rose, khi ai cũng cho rằng cô đang dần trở nên quá căng thẳng và điên loạn, Rose ra sức chứng minh nhưng không một ai quan tâm thật sự đến những gì mà cô đã trải qua ngoại trừ Joel.

Smile đặt ra câu hỏi liệu ta có đang thực sự chịu lắng nghe và chia sẻ với những người xung quanh (Ảnh: Internet)

Ám ảnh hậu chấn thương tâm lý (PTSD) là nỗi sợ chính của Smile, nó ảm ảnh các nhân vật liên quan và lây lan trong phim như một lời nguyền, theo nhận định của Rose. Nhưng khi xem phim bạn sẽ có cảm nhận nỗi sợ đó tồn tại trong tất cả chúng ta, từ Trevor, bác sĩ điều trị cho Rose, Joel, chị gái của Rose là Holly, vợ của vị tiến sĩ đã tự sát trước mặt Laura,… Điều này càng đẩy căng thẳng bộ phim lên tột đỉnh vì dường như tất cả nhân vật trong phim đều có thể trở nên bất ổn bất cứ lúc nào. Từ đó bộ phim cũng khơi dậy được nỗi ám ảnh của chính người xem khi tự liên tưởng với chính bản thân mình.

Cảm giác như mọi nhân vật trong Smile đều đang trải qua những ám ảnh của riêng mình (Ảnh: Internet)

Thông điệp của đạo diễn Smile

Với nội dung chính và những gì diễn ra trong phim, đạo diễn Parker Finn không hề ẩn ý về những gì mà anh muốn truyền tải. Đó chính là những hậu quả mà Hậu chấn tâm lý (PTSD) đã đang và sẽ hủy hoại những nạn nhân của nó. Một số liệu dẫn ra ở Mỹ nói riêng cho thấy 6% dân số (khoảng 12 triệu người) sẽ mắc phải PTSD và cần đến những biện pháp can thiệp tâm lý để điều trị. Trong phim thì ta cảm giác như tất cả mọi nhân vật đều đã đang và có thể mắc phải PTSD. Như Rose và Holly bị ám ảnh về cái chết của người mẹ, Trevor ám ảnh về một cuộc sống hạnh phúc, Joel ám ảnh về mối tình đổ vỡ với Rose.

Smile còn đặt ra một câu hỏi lớn là có phải cười là biểu hiện của sự hạnh phúc? (Ảnh: Internet)

Những triệu chứng mà các nhân vật trong Smile khi bị dính lời nguyền cũng giống như những triệu chứng của một bệnh nhân PTSD ngoài đời thực. Rằng họ liên tục mơ về những điều đã ám ảnh họ, hay sự tội lỗi từ đó dẫn đến sự trốn tránh những giấc mơ bằng cách cố gắng ngủ càng ít. Tuy nhiên, lựa chọn cách trốn tránh chỉ càng làm họ trở nên hoang tưởng hơn do thiếu ngủ và não nạn nhân sẽ khiến họ càng trở nên bất ổn hơn. Theo như một nạn nhân trong Smile mô tả, cách duy nhất để chấm dứt lời nguyền là tử sát và truyền lại cho người khác hoặc giết một người nào đó có nhân chứng để nhân chứng chịu lời nguyền thay. Đây chính xác là những gì xảy ra với những nạn nhân của PTSD ngoài đời thực khi họ chọn cách tự kết liễu đời mình hoặc xả cơn tức giận lên đám đông bằng những cuộc thảm sát.

Rose tự mình tìm hiểu và phát hiện ra rất nhiều nạn nhân đã tự kết liễu đời mình trong Smile (Ảnh: Internet)

Cái kết của Smile: đâu mới thực sự là sự thật?

Vậy thì đâu là hướng giải quyết thỏa đáng cho mọi thứ? Rõ ràng các nạn nhân trong Smile đều tìm đến sự trợ giúp của mọi người xung quanh và cả những chuyên viên tâm lý. Nhưng dường như mọi người ngay cả các chuyên viên tâm lý không thực sự muốn nghe và thấu hiểu những gì mà nạn nhân PTSD đã trải qua. Bằng sự quan tâm hời hợt và rập khuôn dường như mọi sự trợ giúp từ bên ngoài đều vô nghĩa đối với các nạn nhân trong Smile. Và đến cuối phim đạo diễn đã cho Smile kết thúc một cách kinh hoàng nhất, là kết cục tồi tệ nhất mà một nạn nhân PTSD phải chịu nếu không có sự giúp đỡ kịp thời.

Thế giới đảo lộn qua lăng kính có phần hoang tưởng của các nạn nhân trong Smile (Ảnh: Internet)

Cũng có một tầng ý khác khi cho rằng chính lời nguyền trong Smile đã tách biệt các nạn nhân khỏi thực tại và đưa họ vào một giấc mơ không hồi kết. Vì liên tục trong phim những nhân vật khác liên tục gọi tên Rose nhưng đáp lại chỉ là sự điên dại và bất ổn ngày càng leo thang trong tâm trí cô. Điều này cũng cho thấy một khía cạnh khác của vấn đề khi đặt ra một câu hỏi là chúng ta có thực sự đang giúp được những nạn nhân của PTSD hay không và liệu nụ cười có là biểu hiện của sự bình thường.

Bất chấp sự giúp đỡ của những người thương yêu mình, Rose vẫn lựa chọn cách một mình đối mặt nỗi sợ trong Smile (Ảnh: Internet)

Tạm kết

Với tất cả những ý nghĩa và giá trị phản ánh xã hội hiện thực của Smile, bộ phim hoàn toàn xứng đáng để bạn bỏ tiền ra rạp. Ngoài những trải nghiệm kinh dị thú vị, Smile còn khơi gợi những nỗi sợ ẩn sâu bên trong mỗi chúng ta, khiến chúng ta phải dừng lại và tự đặt ra câu hỏi cho chính mình. Liệu chúng ta có thực sự đang hạnh phúc hay chỉ là vỏ bọc mà chính tâm trí chúng ta tạo ra? Liệu chúng ta có đang thực sự quan tâm và chia sẻ với những người thân của mình? Hãy cùng ra rạp xem Smile và tìm câu trả lời cho riêng bạn.

Smile hiện tại đã ra mắt tại Việt Nam và xứng đáng là bộ phim nên bỏ tiền ra rạp để trải nghiệm (Ảnh: Internet)

Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để bạn không bỏ lỡ những thông tin về điện ảnh và giải trí trong và ngoài nước

Có thể bạn sẽ thích:

13 dấu hiệu lo âu mà người trẻ hay mắc phải và cách khắc phục để kiểm soát bản thân

2022-05-19T00:49:18Z

Bạn hay cảm thấy bồn chồn, bạn có những thói quen khó bỏ và cảm thấy hay lo xa những chuyện “trên trời dưới bể” trong khi bạn bè của mình thì không? Bạn có thể đã mắc phải chứng lo âu. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, chứng trầm cảm, lo âu và căng thẳng xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt là do đại dịch COVID-19, bạn cần được đánh giá và can thiệp kịp thời trước khi các dấu hiệu này ngày càng nặng hơn!

Dưới đây là một số thói quen, cử chỉ mà có thể bạn hay mắc phải:

Rung chân
Gõ ngón tay
Rùng mình khi chạm vào tai
Nghịch tóc
Táy máy ngón tay
Cắn móng tay

Nếu bạn có 2 đến 3 thói quen trên, bạn cần phải biết cách để vượt qua chúng và đó là biểu hiện của lo âu, một hội chứng ngày càng xuất hiện nhiều ở người trẻ.

Được rồi, giờ hãy xem qua list 13 dấu hiệu này và các biện pháp khắc phục chúng nhé!

1. Cắn móng tay

Một trong những thói quen lo âu, lo lắng phổ biến nhất ở giới trẻ, những bạn chưa đủ tự tin về việc học và công việc, là hành động cắn móng tay. Người cắn móng tay thậm chí có thể không nhận ra rằng họ làm điều này bởi vì nó đã trở thành thói quen và sẽ lặp đi lặp lại không tự kiểm soát được, vô thức làm.

Cắn móng tay khi quá căng thẳng, lo lắng (Nguồn: Internet)

Mặc dù trông có vẻ giống như một hành động tự xoa dịu bản thân, nhưng nó không có tác dụng gì ngoài việc khiến móng tay nham nhở, dễ bị nhiễm trùng và viêm quanh móng.

Cắn móng tay có thể biểu hiện qua hành vi mút ngón tay cái hoặc thậm chí là một hành vi được di truyền hoặc bắt chước từ người thân trong gia đình. Một số cách bạn có thể hạn chế thói quen này là:

Giữ tay và móng tay sạch sẽ, đeo găng tay khi có thể.
Có thể xịt, sơn một chất có mùi vị khó chịu, đắng lên móng tay để tự ngăn mình cắn. Điều này làm cho móng tay có vị khó chịu nhưng 100% an toàn cho trẻ em và người lớn ở mọi lứa tuổi. Sản phẩm phổ biến nhất trên thị trường là Mavala Stop.
Thường xuyên làm móng hoặc phủ sơn bóng lên móng để giúp móng phát triển và khuyến khích bản thân phải giữ cho móng trông khỏe mạnh.
Tự thưởng cho bản thân khi bạn không cắn móng tay trong một thời gian thử thách.

2. Tránh giao tiếp bằng mắt

Giao tiếp bằng mắt là một dấu hiệu của sự tôn trọng, nhất là với người phương Tây – Âu Mỹ. Bạn có thể bị coi là thiếu tự tin, thiếu tôn trọng hoặc thô lỗ khi lướt mắt xuống dưới hoặc nhìn ra xa, né tránh khi đang nói chuyện. Nếu bạn lo lắng, lo âu và không muốn nhìn trực tiếp vào ánh mắt của người đối diện, thì đây là một số điều có thể hữu ích:

Hãy nhìn vào đỉnh xương gò má, mũi hoặc môi của họ thay vì nhìn vào ánh mắt trực tiếp. Họ có thể sẽ không biết rằng bạn đang tương tác bằng mắt vì bạn vẫn đang nhìn vào mặt họ.
Hãy cố gắng giao tiếp bằng mắt khi gặp ai đó lần đầu. Nhìn vào mắt chỉ diễn ra trong vài giây và không có hại gì, không làm tổn thương bạn hay ai đó quá nhạy cảm. Bạn không mất mát gi khi giao tiếp bằng mắt.
Khi trò chuyện, hãy để điện thoại chế độ rung hoặc im lặng và cất nó ra xa để bạn tập trung vào cuộc hội thoại và thấy thoải mái hơn
Cố gắng nhắc nhở bản thân tránh nhìn xuống hoặc nhìn ra xa trong thời gian dài.

3. Hút thuốc

Như tất cả chúng ta đều biết, nicotine là một chất kích thích gây nghiện thực sự khiến bạn lo lắng hơn, nhưng một số người hút thuốc khi họ cảm thấy lo lắng, lo âu về một vấn đề trong cuộc sống. Vấn đề là, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn để giảm căng thẳng, lo âu cho những chuyện trong cuộc sống.

Hầu hết những người hút thuốc đều hình thành thói quen xấu này khi cứ đến thời gian nghỉ ngơi là hút thuốc, đây là thời điểm duy nhất họ có thể hút thuốc và thoát khỏi các tình huống lo lắng quá thái, mệt mỏi. Để loại bỏ thói quen xấu hút thuốc, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp từ chuyên gia và sử dụng các biện pháp thay thế có tác dụng làm giảm lo lắng với cơ chế tương tự như hút thuốc như: liệu pháp thôi miên, thuốc viên, kẹo cao su nicotine.

Hút thuốc không hề ngầu mà trái lại làm bạn thêm căng thẳng (Nguồn: Internet)

Khi bạn đã bỏ hẳn hoặc giảm hút thuốc, đã đến lúc bắt đầu tìm kiếm một giải pháp khác cho sự lo âu của bạn. Hút thuốc cũng là một trong những thói quen thâm căn cố đế mà những người gặp stress cố gắng loại bỏ. Nếu bạn muốn thử một lần nữa để loại bỏ thói quen này, thì hãy tìm hiểu các chiến lược loại bỏ thói quen này nhé.

Bạn có thể tìm hiểu về cách cai thuốc lá tại đây!

4. Nghiến răng

Một số người khi lo lắng, căng thẳng quá độ sẽ vô thức nghiến răng và việc này cứ lặp đi lặp lại đến mức họ không còn nhận ra là họ đang phá hủy hàm răng của mình không chủ đích. Chứng nghiến răng khi ngủ thường chỉ kéo dài trong 30 giây hoặc ít hơn nhưng vẫn có thể có các biến chứng lâu dài, nhưng nghiến răng khi căng thẳng, lo âu có thể xảy ra khi bạn ngủ hoặc thức.

Tác hại của nghiến răng có thể là khiến răng bị mòn, thay đổi hướng mọc răng, quặp vào bên trong, răng lung lay, nứt, vỡ răng, tụt nướu và đau đầu. Điều này thực sự sẽ làm cho tình trạng căng thẳng của bạn trở nên tồi tệ hơn nếu không thay đổi.

Nghiến răng có thể gây hại rất nghiêm trọng (Nguồn: Internet)

Khi nhận thấy mình đang nghiến răng, hãy dừng lại và hít thở sâu, đồng thời lưu ý đến tâm trạng và môi trường xung quanh. Căng thẳng và lo lắng có thể kích hoạt và làm trầm trọng thêm tật nghiến răng. Hãy tìm sự trợ giúp từ nha sĩ đối với chứng nghiến răng về đêm, nha sĩ có thể đánh giá, xem xét chứng nghiến răng và sử dụng các dụng cụ, liệu pháp điều trị cho chứng nghiến răng của bạn.

Tránh uống quá nhiều rượu và tránh nhai kẹo cao su cũng là cách để bớt nghiến răng, cả hai thói quen này đều được cho là làm trầm trọng thêm nghiến răng.

5. Nói nhanh và vội vàng, lắp bắp

Một thói quen mà khi bạn lo âu, lo lắng quá sẽ xuất hiện là tình trạng nói lắp bắp, vội vàng, nhanh và không diễn tả được điều bạn muốn nói. Điều này có hại vì mọi người sẽ không hiểu bạn và làm bạn mất tự tin.

Khi nói nhanh và vội vàng, cuộc hội thoại cũng có thể bị phá hỏng vì mọi người sẽ đề nghi bạn nói chậm và nhắc lại những điều đã nói trước đó. Điều này có thể dẫn đến sự thất vọng cho họ, thất vọng trong chính bạn, tăng tình trạng lo âu, căng thẳng. Nếu thỉnh thoảng bạn cần phải vào cuộc họp quan trọng, phát biểu và trình bày hội thảo, hãy thực hiện những việc sau đây:

Hít thở sâu một vài lần trước khi trả lời câu hỏi hoặc bắt đầu bài thuyết trình.
Tập trước những điều cần nói trước đám đông, nhiều lần. Ghi âm bản thân nói chuyện và nghe lại xem mình có lúng túng, vấp chỗ nào. Cần chắc chắn rằng bạn nói chậm và hiểu rõ từng từ.
Nếu chỗ nào trong bài thuyết trình cần nói qua, nói nhanh để bao quát được hết các chủ đề trong khoảng thời gian thích hợp, hãy cắt bớt bài phát biểu hoặc ghi chú lại ngay trên font trình bày, sổ tay, giấy note.
Đặt một số lời nhắc nhở “Chậm lại!” hoặc thẻ gợi ý nhắc bạn cần nói từ từ hơn, hít thở sâu.
Đặt lời nhắc trên điện thoại của bạn mỗi phút (ở chế độ rung), điều này sẽ giúp nhắc bạn giảm tốc độ trong khi trò chuyện.

6. Ngậm và nhai đầu bút

Đây là một thói quen xấu có thể đã bắt đầu từ thời thơ ấu, có thể dai dẳng thời niên thiếu và khó bỏ khi trưởng thành.

Hãy cẩn thận khi vô tình nhận ra mình rất hay cắn bút (Nguồn: Internet)

Việc này không hợp vệ sinh. Việc nhai và ngậm bút có vẻ là nhỏ nhặt nhưng có những tác hại khiến bạn nên loại bỏ thói quen này. Nếu bạn đã quen lấy bút và đưa vào miệng, một ngày nào đó bạn có thể lấy bút của người khác và nhai mà không ý thức được việc đó. Vi khuân từ đồ vật, chân tay vào miệng rồi đến đường hô hấp, từ đó hình thành bệnh tật. Bạn sẽ không muốn trở thành người mà không ai dám cho mượn bút, lâu dần sẽ ảnh hưởng đến hình tượng của bạn ngoài chuyện răng miệng và vệ sinh.

Dưới đây là một số cách giúp bạn bỏ thói quen này:

Hãy tập dùng máy tính hoặc điện thoại để ghi chú thay vì dùng bút.
Chọn dùng bút có đầu khó nhai, hoặc bút chì có kèm tẩy trên đầu bút.
Sơn một chất an toàn nhưng có mùi vị khó chịu lên đầu bút, dùng băng dính che hoặc dùng vật gì có lông che phủ.
Để sẵn một ít đồ ăn nhẹ gần bạn, khi cần hãy lấy chúng.
Hãy dùng vật dụng khác, thay vì cái bút.

7. Rung chân, gõ sàn khi ngồi

Thi thoảng đi đâu đó, ngồi làm việc văn phòng, bạn sẽ bắt gặp những người có thói quen rung chân, rung đùi khi ngồi. Gõ sàn, rung chân là một thói quen lo lắng, lo âu có thể do chính người đó cảm thấy căng thẳng nên hình thành nên và cảm thấy như thế sẽ đỡ lo lắng hơn. Thói quen này có thể được coi là dấu hiệu cáu kỉnh hoặc thiếu kiên nhẫn, nó ảnh hưởng đến người khác, làm người xung quanh khó chịu khi cảm nhận được.

Bạn có thể đứng lên hoặc giữ nguyên tư thế trong khi trò chuyện, hoặc dựa vào đâu đó để thoải mái hơn, không nên ngồi không thì sẽ bị việc rung chân cám dỗ. Một cách khá hay để giúp bạn không rung chân, gõ sàn là: khi ngồi, hãy đặt cả hai bàn chân của bạn xuống đất và thỉnh thoảng kiểm tra chúng. Nếu bạn muốn gõ nhẹ, hãy giữ lòng bàn tay của bạn trên chân hoặc thử bắt chéo chân.

Cách hay hơn là hãy đứng dậy đi lại mỗi 45 phút làm việc liên tục để không bị quá cuồng chân.

8. Vân vê và vò tóc

Vân vê và vò tóc không phải là vì yêu thích mái tóc mà còn là biểu hiện của việc quá bối rối, muốn xoa dịu bản thân và thể hiện sự bất lực trong công việc, cuộc sống. Trong một số trường hợp, tình trạng vân vê, vò tóc trở nên nghiêm trọng tới mức bạn muốn kéo tóc liên tục cho đến khi tóc bị đứt gãy.

Vò tóc không đơn giản chỉ là khi bạn bất lực (Nguồn: Internet)

Hành động này phổ biến hơn ở nữ vì phái đẹp hay để tóc dài và có nhiều cử chỉ biến tấu khác: vén tóc sau tai, xoắn tóc và vuốt xuống hoặc vỗ nhẹ vào tóc. Nếu việc nghịch tóc này ám ảnh và lặp đi lặp lại, đó có thể là dấu hiệu của sự lo lắng, căng thẳng thái quá.

Bạn hãy tự đánh giá, hãy thử để ý thói quen và đếm số lần bạn “nghịch tóc” trong các tình huống căng thẳng, áp lực như họp đối tác, thuyết trình, chạy deadline.

Đối với những trường hợp nghiêm trọng, hãy tìm kiếm sự trợ giúp các nhà tư vấn tâm lý, nói chuyện với bạn bè, người thân. Nếu bạn nhận thấy chuyện này không quá nghiêm trọng thì hãy tự theo dõi và giảm hành động này lại ngay nếu không muốn mái tóc mình bị tổn hại và mất hình tượng nơi làm việc.

9. Bẻ khớp ngón tay

Bẻ khớp ngón tay “cạch, cạch” nghe có vẻ dễ chịu, đây là một thói quen rất phổ biến để giảm căng thẳng ở nhiều người nhưng có mặt trái là làm nứt, vỡ các khớp ngón tay. Bên cạnh đó, nó có thể rất khó chịu đối với gia đình, bạn bè và đồng nghiệp cơ quan. Sức tay nắm sẽ bị giảm khi bạn bẻ khớp ngón tay quá thường xuyên.

Dưới đây là một số cách để giúp bạn giảm bớt bẻ ngón tay:

Tự đánh giá xem bạn bẻ khớp ngón tay bao nhiêu lần? Nếu bạn tự nhận thấy mình giảm bẻ khớp thì hãy thưởng cho mình một món quà nho nhỏ cổ vũ.
Làm cho đôi bàn tay của bạn bận rộn hoặc có một sở thích mới như sơn móng, thoa dưỡng ẩm, múa, yoga.
Nhắc nhở bản thân bằng ghi chú, lời nhắc điện thoại
Cầm bút hoặc đồ ăn nhẹ trong những tình huống lo lắng, căng thẳng.

10. Sờ vào mặt

Một thói quen lo lắng, lo âu không hợp vệ sinh nữa là chạm, sờ vào mặt. Khi căng thẳng, đôi khi bạn sẽ cảm thấy muốn sờ, chạm, gãi ngứa các bộ phận trên khuôn mặt của mình. Sờ mặt có thể được coi là một cử chỉ tự điều chỉnh khi chúng ta không cảm thấy an toàn hoặc đang che giấu tâm trạng nào đó.

Sờ vào mặt là không hợp vệ sinh (Nguồn: Internet)

Trước bất kỳ cuộc họp, cuộc hội thoại, bài trình bày, bạn hãy tự soi gương và nhắc nhở bản thân rằng khuôn mặt của bạn không có vấn đề gì và không cần phải gãi hoặc sờ vào mặt để tránh làm da bị nhiễm khuẩn từ bàn tay và gây mụn. Bạn cũng có thể thử cầm bút hoặc giấy note hoặc làm gì đó để tay của bạn bận rộn.

Một cách khác để hạn chế thói quen này là tự nhắc nhở bản thân rằng việc này vô cùng mất vệ sinh vì bàn tay không phải lúc nào cũng sạch sẽ và bạn có thể lây vi trùng từ tay mình sang người khác.

Hãy cắt tỉa móng tay thường xuyên, rửa tay sạch sẽ đối với những trường hợp nặng hơn (bao gồm cả những người bị mụn mãn tính), và nhất định không sử dụng gương phóng đại (gương soi mụn, lỗ chân lông) vì điều đó sẽ khiến bạn càng muốn chạm vào mụn hơn.

11. Bàn tay táy máy

Thói quen khó chịu này biểu hiện từ gõ ngón tay lên bàn, đập tay vào chân đến nghịch đồng hồ đeo tay hoặc vòng tay và gõ vào ghế ngồi. Điều này có thể cho người khác thấy rằng bạn là người không tập trung, không nghiêm túc, buồn chán hoặc đang quá lo lắng, căng thẳng, tự ti.

Mẹo để giúp những ngón tay của bạn khỏi táy máy:

Tránh đeo đồng hồ hoặc vòng tay khi bạn sắp tham dự một cuộc họp quan trọng, nói trước nhiều người hoặc có cuộc gặp quan trọng.
Dẹp bỏ các vật dụng để đảm bảo bạn không nghịch (bút, dây chun, kẹp giấy) hoặc dành một vị trí cho chúng và gọi đó là vùng không được đụng vào.
Hãy hình dung và tưởng tượng các ngón tay của bạn được quấn băng hoặc gạc trước bất kỳ cuộc họp nào.

12. Cắn môi dưới, bặm môi

Cắn môi là biểu hiện lo lắng (Nguồn: Internet)

Cắn môi là hành vi cực kỳ phổ biến và cũng giống như nghịch tóc, thường được coi là dấu hiệu của sự ngại ngùng, thoải mái với người khác phái hoặc với crush. Nhưng nếu cắn môi đến bật máu, quá mức thì có thể gây hại, gây khô, nứt môi và chảy máu do môi tiếp xúc với nước bọt chứa các enzym trong miệng.

Để ngừng cắn môi, bặm môi, bạn hãy hít thở sâu để giữ bình tĩnh, giảm căng thẳng và tự tin trước bất kỳ sự kiện quan trọng nào. Một cách hữu hiệu là sử dụng son dưỡng ẩm chứa vitamin, dầu khoáng hoặc loại sáp nào đó có thể giúp giảm tình trạng cắn môi. Hãy thử sử dụng những loại có mùi hương (test dị ứng trước) và có thể làm đắng miệng khi cắn môi, từ đó nhắc nhở bạn ngừng cắn môi.

13. Cười một mình

Cười khi lo lắng là một phản ứng tự nhiên đối với sự lo âu. Để ngăn điều này, bạn cần được giúp đỡ để giải tỏa lo lắng. Ban đầu cười một mình có vẻ không phải là vấn đề lớn, nhưng bạn có thể trông không nghiêm túc và nó có thể khiến bạn xấu hổ trong một số tình huống cần sự nghiêm túc và chuyên nghiệp như các cuộc họp hay khi nói về vấn đề nhạy cảm.

Dưới đây là một số mẹo giải quyết triệu chứng này mà bạn có thể thử:

Xác định loại tình huống nào khiến bạn khó kiểm soát tiếng cười của mình. Có phải là những người nhất định nào đó, giới tính nào đó, những người có uy quyền hoặc những tình huống nào?
Xác định những tình huống mà bạn biết rằng bạn sẽ không thể cười. Hãy nhớ rằng bạn là người kiểm soát và có thể nghiêm túc khi cần thiết.
Khi bạn cảm thấy như mình sắp cười hoặc lo lắng quá, hãy nắm chặt lòng bàn tay và cố giữ nghiêm nghị.
Tìm những nơi và thời gian để thoải mái cười và giảm đi nỗi lo lắng trong bản thân mình.

Làm thế nào để đối phó với thói quen lo âu

Sau khi thử các mẹo, phương pháp đã nêu ở trên và nhận trợ giúp từ các chuyên gia, nhà tư vấn tâm lý, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy thoải mái hơn với chính mình và dần dần xây dựng sự tự tin và cảm thấy thoải mái hơn trong các tình huống xã hội, đi làm công sở, chuyên nghiệp hơn trong công việc. Điều quan trọng là bạn phải tự nỗ lực để loại bỏ thói quen lo âu vì một số trong đó có thể gây tác hại về lâu dài.

Đọc thêm về cách giúp đỡ các bạn trẻ, tuổi teen khi mắc chứng lo âu nhé:

Dịch giả: Nguyễn Thị Thi Anh – Nguồn: ToMo – Learn Something New

Tại sao chúng ta buồn khi những người nổi tiếng qua đời?

2026-01-22T07:30:30Z

Mỗi khi truyền thông đưa tin về một người nổi tiếng qua đời, mọi người đều bắt đầu chia sẻ các bài đăng buồn trên mạng xã hội dù họ chưa từng gặp “ngôi sao” ấy ngoài thực tế. Cùng BlogAnChoi khám phá tại sao chúng ta cảm thấy buồn khi người nổi tiếng qua đời nhé!

Khi một người nổi tiếng qua đời, mọi người thường làm gì?

Tìm những câu “quote” hay và sâu sắc của họ.
Liên tục “tiêu thụ” các sản phẩm họ làm ra.
Lục tìm những hình ảnh và video chớp nhoáng “bắt được” thần tượng rồi đăng chúng lên social media như Facebook, Instagram, YouTube.
Phân tích và lý thuyết hóa việc họ là ai, những hành động và lời nói của họ có ý nghĩa gì.
Đào sâu thông tin đời tư cá nhân về họ.

Tại sao bạn thấy buồn khi người nổi tiếng qua đời?

“Ảo tưởng” về mối quan hệ không có thật

Trong tự nhiên, não của con người bị giới hạn nhận thức về số lượng người nhất định, được thiết kế để duy trì sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên trong các nhóm người và đảm bảo rằng mọi người đều được đáp ứng các nhu cầu cơ bản. Vào những năm 1990, bằng cách sử dụng kích thước não trung bình của con người và ngoại suy từ kết quả của các loài linh trưởng, nhà nhân chủng học người Anh Robin Dunbar đã đề xuất Dunbar’s number (con số của Dunbar) cho rằng 150 là số người tối đa để một người có thể duy trì những mối quan hệ thân thiết.

Con số của Dunbar – Dunbar’s number (Nguồn: Internet).

Những “celebrity” được giới truyền thông đưa vào cuộc sống của chúng ta ở mọi khía cạnh. Bạn có thể tiếp cận họ thông qua báo đài, TV, podcast, mạng xã hội… trong khi đang ăn tối, tập thể dục, làm việc, nấu ăn… Qua thời gian liên tục tiếp nhận và xử lí những thông tin liên quan đến người nổi tiếng, não của chúng ta dần hình thành suy nghĩ rằng họ cũng là những người bạn trong vòng tròn Dunbar’s number mặc dù trên thực tế ta chưa từng thấy họ ngoài đời.

Các buổi trình diễn của nam ca sĩ và nhạc sĩ Freddie Mercury, người hát chính của nhóm nhạc Queen đình đám, từng phủ sóng khắp đài truyền hình, trở thành tượng đài âm nhạc không chỉ ở xứ sở sương mù London mà trên toàn thế giới. Ông qua đời năm 1991 sau 4 năm được chẩn đoán mắc bệnh AIDS.

Ca sĩ và nhạc sĩ nhóm Queen – Freddie Mercury (Nguồn: Internet).

Sự thâm nhập mạnh mẽ của truyền thông vào cuộc sống đời thường của chúng ta và những “ngôi sao” cũng tạo ra sự “ảo tưởng” về một mối quan hệ không có thật. Hai nhà xã hội học Donald Hortone và Richard Wohl gọi hiện tượng này là parasocial interation – tương tác một chiều. Từ quá trình “behind the scene” của các sản phẩm và thành tựu mà họ đạt được nhờ các sản phẩm đó, đến việc họ ăn chơi mua sắm ở đâu, yêu người nào… dù chưa bao giờ gặp các “celebrity” nhưng chúng ta đã biết quá nhiều về họ!

Ảnh hưởng tích cực của họ lên xã hội

Bạn có thường “ưu ái” những người có đóng góp cho xã hội không? Không phải tự nhiên mà một người trở nên nổi tiếng, trừ trường hợp lạm dụng scandal, những “ngôi sao” thường được công chúng biết đến nhờ có khả năng và tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực nào đó. Cộng với sự phổ cập thông tin bởi giới truyền thông, những người nổi tiếng dễ dàng tiếp cận và “show” cho chúng ta thấy những tính cách, phẩm chất tốt đẹp, cũng như những cống hiến tốt đẹp của họ.

Chính bởi những giá trị tốt đẹp mà những “ngôi sao” thường là đối tượng được người hâm mộ chọn làm các role model – hình mẫu lý tưởng để hướng tới. Họ sẵn sàng chia sẻ những câu chuyện thú vị, tạo động lực và cảm hứng, động viên và khích lệ bạn theo đuổi đam mê… Thế nên cũng dễ hiểu tại sao chúng ta vẫn cảm thấy mất mát dù không phải là người thân của họ.

Rapper Juice WRLD qua đời ở tuổi 21 gây “náo loạn” cộng đồng mạng (Nguồn: Internet).

Không chỉ dừng lại ở vai trò là một rapper, Juice WRLD còn là “role model” đặc trưng cho phong cách và gu âm nhạc hiện đại của giới trẻ. Những bài đăng chia sẻ nỗi buồn trước sự việc anh qua đời ở tuổi 21 đã phủ sóng trên toàn bộ các trang social media liên tục trong một khoảng thời gian.

everybody knows how much i loved juice wrld since before he became the star he was destined to be i’m absolutely in shock to hear he died this morning & i’m reallly fucked up over this because i was just telling everyone yesterday how he was one my favorite and got so much hate.

— KENNY (@phillycustoms) December 8, 2019

It’s true, all legends die young ?? , R.I.P juice WRLD

— ?????.????? (@fire_quotez) December 8, 2019

Sự đồng cảm giữa người với người

Sẽ dễ đồng cảm hơn với các nhân vật nổi tiếng khi giữa chúng ta và họ có tồn tại những điểm tương đồng về background, tình trạng hôn nhân và gia đình, vị thế xã hội, sở thích và đam mê chẳng hạn. Thậm chí có thể chỉ đơn giản vì độ tuổi của họ gần với chúng ta, hoặc họ làm ta liên tưởng đến một người nào đó quan trọng trong cuộc sống như bạn bè, người thân.

Sự việc đáng tiếc của nhà thiết kế trẻ Virgil Abloh đã gây “sốc” cho những tín đồ thời trang. Sau khi thông tin chính thống được công bố, lượt Google tìm kiếm về đời tư và sự nghiệp cá nhân cũng như những câu nói truyền động lực của anh đã lập tức tăng vọt.

Nhà thiết kế thời trang Virgil Abloh qua đời ở tuổi 41 (Nguồn: Internet).

Ngoài việc chúng ta đồng cảm với những thần tượng dựa trên một số đặc điểm chung có thể nhận biết rõ ràng, sự đồng cảm ấy còn mang nghĩa rằng chúng ta biết thấu hiểu nỗi đau và sự mất mát mà họ đã để lại cho những người thân yêu. Không thể phủ nhận một sự thật rằng dù đó có phải là “ngôi sao” hay không, mỗi một sinh mạng ra đi đã là một bi kịch làm xao động lòng người. Sự cảm thông của con người là một yếu tố tình cảm đặc biệt và đáng trân trọng trong bất kể mọi tình huống.

Sự ra đi đột ngột của nam diễn viên Robin Williams đã khiến vợ của ông là Susan Schneider mất đi một người chồng, đồng thời là người bạn thân nhất.

Giải thích về mặt khoa học, khi đối diện với sự việc “kém may mắn” ấy, những tế bào thần kinh phản chiếu trong não bộ của chúng ta thường phản ứng, biểu hiện những kiểu cảm xúc như buồn tủi, thương xót, giận dữ, trách móc,… bởi các tế bào thần kinh này được thiết kế để phục vụ cho chức năng giúp con người hiểu được những hành động của đối phương và từ đó dễ đồng cảm hơn.

Sulli – nạn nhân của căn bệnh trầm cảm nặng do áp lực showbiz – làm rúng động cư dân mạng trước sự ra đi bất ngờ đầy bi kịch. Sự việc đáng tiếc của cô đã gây suy ngẫm về một vấn đề “nhức nhối” mà hầu hết các nghệ sĩ phải gánh chịu khi chấp nhận bước vào thế giới giải trí, dấy lên làn sóng “tẩy chay” những chỉ trích và phán xét tiêu cực.

Có thể nói rằng, chúng ta phản ứng tiêu cực hoặc tích cực với thông tin những người nổi tiếng qua đời không chỉ vì họ, mà còn vì chính chúng ta và những người thân thuộc xung quanh ta. Bạn càng có sự gắn kết về mặt cảm xúc đối với nhân vật nổi tiếng nào thì mức độ phản ứng sẽ càng mạnh khi họ mất đi, tuy nhiên mức độ kết nối cảm xúc thật sự rất khó để đo lường nếu không muốn nói là hầu như không thể vì nó hoàn toàn dựa trên trải nghiệm chủ quan của mỗi người.

Tác hại của việc phản ứng “quá đà” trước sự ra đi của người nổi tiếng

Vicarious trauma– Chấn thương do sự cung cấp thông tin quá mức của truyền thông.
PTSD (Post Traumatic Stress Disorder) – Hậu chấn tâm lý.
Dễ tiếp nhận các nguồn tin sai lệch gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần.
Nhạy cảm, cáu gắt hơn trước những thông tin gây sốc.
Tiêu tốn thời gian cho việc “bao đồng”.

Liên tục tiếp nhận và chia sẻ tin tức người nổi tiếng qua đời dễ dẫn đến các vấn đề về tâm lý (Nguồn: Internet).

Bạn cần làm gì khi chứng kiến tin tức ồ ạt về việc người nổi tiếng qua đời?

Chủ động quyết định có nên chia sẻ thông tin hay không

Thường mọi người sẽ có xu hướng thể hiện sự đau buồn thông qua hành động tiếp nhận hoặc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Tuy nhiên liệu các “ngôi sao” thật sự có ý nghĩa quan trọng trong lòng chúng ta hay chúng ta chỉ đang cố tạo ra một ý nghĩa gì đó trước sự việc đáng tiếc của họ? Bạn cần phải là người đánh giá tại sao mình lại muốn chia sẻ thông tin này và mục đích của việc chia sẻ ấy là gì để tự đưa ra quyết định đúng đắn nhất cho bản thân.

Tạm ngừng theo dõi các phương tiện truyền thông

Tạm ngưng sử dụng mạng xã hội giúp bạn giữ khoảng cách khỏi những nguồn tin tiêu cực về việc người nổi tiếng qua đời (Nguồn: Internet).

Khi một “ngôi sao” qua đời, việc truyền thông hay những người xung quanh ta liên tục bàn tán là chuyện không tránh khỏi nên hầu như rất khó để chúng ta tự chắt lọc thông tin để bảo vệ chính mình. Cách tốt nhất là tắt hoặc hạn chế sử dụng social media cho đến khi sự việc giảm bớt độ “hot”. Vì đây cũng là một dạng trào lưu và mọi người đều có những mối bận tâm riêng nên bạn đừng lo, tất cả rồi sẽ trở lại “bình thường cũ” trong một thời gian ngắn thôi!

Học cách chấp nhận

Người nổi tiếng dẫu sao cũng là con người, họ sinh ra và mất đi như bao người khác. Thời điểm họ quyết định ra đi là lúc họ đã hoàn thành sứ mệnh của một đời người và do đó chúng ta nên chúc phúc cho họ thay vì cảm thấy quá đau buồn.

Những người nổi tiếng đã trực tiếp hoặc gián tiếp “chạm vào” những khoảnh khắc trong cuộc đời bạn, vì thế bày tỏ cảm xúc của bạn ít nhiều tùy theo mức độ kết nối khi họ ra đi là cách bạn thể hiện lòng trân trọng đối với những giá trị mà họ đã mang đến cho xã hội cũng như chính bạn. Hành động này chỉ “biến tướng” khi ai đó lợi dụng nó để phục vụ cho những mục đích xấu như “câu view”, chạy theo trào lưu, hay tự nâng tầm bản thân.

Một vài bài viết hữu ích liên quan bạn có thể tham khảo:

Hy vọng qua bài viết trên, BlogAnChoi đã đem lại cho bạn đọc những thông tin hữu ích về hiện tượng “buồn lây” khi người nổi tiếng qua đời. Đừng quên theo dõi chuyên mục bạn đọc của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích bạn nhé!

PTSD là gì? – Những điều bạn cần biết về chứng bệnh ngày càng phổ biến trong giới trẻ hiện nay

2021-04-12T14:23:08Z

PTSD là chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn ngày càng phổ biến trong giới trẻ hiện nay. Trước đây PTSD được biết tới là căn bệnh của cựu quân nhân vì những cảnh bạo lực tàn khốc ở trên chiến trường. Ngày nay PTSD phổ biến không chỉ ở các cựu quân nhân mà còn khá phổ biến với giới trẻ. Dưới đây sẽ là những điều bạn cần biết về căn bệnh này, hãy cùng BlogAnChoi tìm hiểu ngay nhé!

1. Nguyên nhân gây ra PTSD

PTSD (Post Traumatic Stress Disorder, tức rối loạn căng thẳng sau sang chấn) được gây ra bởi rất nhiều lý do và nguyên nhân có thể khôn lường nếu không được điều trị kịp thời. Chứng rối loạn căng thẳng này có thể xuất hiện nếu người bệnh:

Trải qua sự kiện đau thương như là sự ra đi của người thân
Trải qua sự kiện kinh hoàng như bạo lực gia đình, chiến tranh
Bị xâm hại tình dục
Trải qua sự kiện tai nạn
Trẻ em/ người lớn từng bị gia đình bỏ rơi, hắt hủi
Những người dễ mắc PTSD trước đây thường là cựu quân nhân. (Ảnh: Internet)

2. Triệu chứng của PTSD

Những triệu chứng này đều sẽ gây ra những phản ứng và thói quen về dài lâu có thể ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như gián đoạn những hoạt động bình thường của người mắc bệnh bao gồm sốc, giận dữ, căng thẳng và sợ hãi. Tất cả những phải ứng này đều rất bình thường trong 1-3 tháng đầu sau khi những sự kiện nêu trên được xảy ra.

PTSD thường biểu hiện dưới dạng những cảm xúc tiêu cực (Ảnh: Internet).

Nếu sau khoảng 3 tháng người bị ảnh hưởng vẫn có những phản ứng như trên thì cần đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Sau đây sẽ là chi tiết về những triệu chứng của bệnh:

Có rất nhiều người trong xã hội hiện đại luôn trong trạng thái căng thẳng (Ảnh: Internet).

Có dấu hiệu hồi tưởng

Không chỉ là những suy nghĩ về sự kiện gây sang chấn mà còn bao gồm cả ảo giác, ác mộng và những biểu tượng làm người bệnh liên tưởng hoặc nhớ đến sự kiện đó.

Nhạy cảm với môi trường xung quanh

Người bệnh lúc này sẽ dần mất đi hứng thú với những sở thích và thờ ơ với những hoạt động hàng ngày của họ. Kèm theo đó là những cơn mất ngủ liên miên, tức giận, cáu gắt, mất tập trung, dễ giật mình và tăng huyết áp.

Rối loạn nhận thức

Đối với những người bị rối loạn căng thẳng một thời gian dài sẽ có thể ảnh hướng đến nhận thức của người mắc bệnh này. Đối với trẻ nhỏ, PTSD có thể gây chậm phát triển nhận thức và phản xạ.

3. Phương pháp trị liệu

Hiện nay ở Việt Nam những dịch vụ điều trị các bệnh tâm lý còn khá ít và cũng rất đắt, hơn thế nữa cũng chưa được phổ biến nên sẽ rất khó khăn để chẩn đoán và trị liệu. Ngoài uống thuốc, hiện nay có khá nhiều cách và đa dạng hình thức tâm lý trị liệu được áp dụng cho những người có triệu chứng PTSD.

Có một số phương pháp để trị liệu PTSD. (Ảnh: Internet)

1. Phương pháp nhận thức hành vi (Cognitive behavioral therapy)

Học cách nhận thức bản thân
Thay đổi tư duy để tránh cảm xúc và hành vi tiêu cực

2. Liệu pháp tiếp xúc dài hạn (Prolonged exposure therapy)

Cho người bệnh tiếp xúc với đồ vật hoặc tình huống gây ra lo lắng trong môi trường được kiểm soát. Điều này giúp người bệnh trở nên thoải mái hơn khi tiếp xúc nhiều với những trường hợp gây ra lo lắng.

Các chứng bệnh tâm lý thường cần quá trình điều trị kiên nhẫn và kéo dài (Ảnh: Internet).

3. Tâm động học (Psychodynamic therapy)

Giúp người bệnh nhận ra giá trị của bản thân và cảm xúc khi sự kiện được xảy ra.

4. Liệu pháp gia đình (Family therapy)

Tất cả thành viên trong gia đình sẽ tham gia vì người mắc PTSD có thể ảnh hưởng tới những thành viên khác trong gia đình.

5. Giải mẫn cảm bằng cử động nhãn cầu và tái nhận thức (Eye movement desensitization and reprocessing – EMDR)

Phương pháp giúp người bệnh giảm bớt lo âu, căng thẳng liên quan đến những sự kiện, ký ức gây ra PTSD. Hiện nay phương pháp này được áp dụng rất nhiều để điều trị ám ảnh và các rối loạn khác.

Sự đồng hành của gia đình là yếu tố quan trọng để điều trị các chứng bệnh tâm lý như PTSD (Ảnh: Internet).

PTSD là một bệnh tâm lý nghiêm trọng nếu không được phát hiện và chữa trị sớm vì nó có thể gây ảnh hướng đến cuộc sống đời thường của người mắc phải. Thường xuyên tập thể dục và duy trì chế độ ăn uống cũng như nghỉ ngơi sẽ giảm đáng kể những bệnh tâm lý có thể xảy ra với bạn. Bạn hãy tham khảo thêm video dưới đây để hiểu rõ về PTSD hơn nhé:

Mời bạn đọc tiếp những bài viết bổ ích khác trong chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi:

Hãy đón xem nhiều thông tin thú vị được BlogAnChoi cập nhật mỗi ngày bạn nhé!