Cung cấp đủ năng lượng để duy trì cân nặng khỏe mạnh

Thiếu cân hoặc thừa cân đều gây tác động tiêu cực đến bệnh đái tháo đường. Chính vì vậy bệnh nhân đái tháo đường cần ăn đủ, không thiếu cũng không thừa năng lượng để duy trì cân nặng trong ngưỡng khỏe mạnh.

Cân đối các chất dinh dưỡng

Cân đối giữa 3 dưỡng chất sinh năng lượng là chất bột đường, chất đạm và chất béo. Đối với bệnh nhân đái tháo đường đơn thuần, chất bột đường nên chiếm khoảng 50-60%, chất đạm khoảng 10-20% và chất béo khoảng 20-25% năng lượng khẩu phần.

Đa dạng các loại thực phẩm

Đa dạng các loại thực phẩm không những giúp bệnh nhân đái tháo đường tránh sự đơn điệu trong ăn uống mà còn giúp cơ thể nhận đủ các chất dinh dưỡng có trong tự nhiên. Trung bình mỗi ngày bệnh nhân cần ăn 20-30 loại thực phẩm khác nhau.

Chế độ ăn giúp ổn định đường huyết

Bệnh nhân đái tháo đường thường dễ tăng đường huyết sau ăn. Nếu không kiểm soát tốt tình trạng này sẽ gây ra nhiều biến chứng mạn tính như bệnh lý thận, mắt, thần kinh,… Ngoài ra bệnh nhân đái tháo đường lại có nguy cơ hạ đường huyết ở xa bữa ăn. Đây là tình trạng cấp cứu thường gặp, nếu không phát hiện và xử lý kịp thời bệnh nhân có thể rơi vào hôn mê và nguy hiểm đến tính mạng. Do đó chế độ ăn cho bệnh đái tháo đường cần giúp ổn định đường huyết. Vậy cụ thể chế độ ăn giúp ổn định đường huyết là gì?

Sử dụng thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp

Chỉ số đường huyết của thực phẩm (GI) là thước đo khả năng làm tăng đường huyết sau ăn của một loại thực phẩm so với thực phẩm chuẩn (bánh mì trắng hoặc đường glucose).

Những thực phẩm có GI cao là những thực phẩm có khả năng làm tăng nhanh và tăng nhiều đường huyết sau ăn. Ngược lại, những thực phẩm có GI thấp là những thực phẩm làm tăng chậm và tăng thấp đường huyết sau ăn. Bởi vậy, những thực phẩm có GI thấp giúp đường huyết ổn định trong thời gian dài.

• Thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI dưới mức 55) phổ biến là các loại rau, các loại đậu (đậu đỏ, đậu nành, đậu hà lan, đậu lăng, đậu bơ), những loại trái cây tươi như cam, táo, lê, đào, kiwi, chuối. Bên cạnh đó các loại sữa không đường và thực phẩm được chế biến từ sữa không thêm đường, yến mạch, bánh mì nguyên cám cũng làm tăng đường huyết chậm.
  • Các bạn có thể tham khảo sữa Glucerna để uống thêm vào bữa phụ. Sữa Glucerna là sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt dành riêng cho người đái tháo đường, giúp kiểm soát đường huyết tốt và có chỉ số đường huyết thấp (GI dưới mức 55).

• Thực phẩm có chỉ số đường huyết trung bình (GI từ 56-69) bao gồm các loại thực phẩm như khoai lang, khoai sọ, dứa, gạo lứt, bí đỏ. Nhóm thực phẩm này được chuyển hóa thành đường với tốc độ vừa phải.
• Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (GI trên 70) gồm các loại thực phẩm giàu tinh bột như mật ong, nước mía, cơm nếp, gạo, mạch nha, dưa hấu. Nhóm thực phẩm này có khả năng chuyển hóa và làm tăng đường huyết rất nhanh, không tốt cho sức khỏe của người bệnh đái tháo đường.

Ổn định hàm lượng chất bột đường ở thời gian cố định trong ngày

Nếu bạn ăn bữa tối lớn vào ngày hôm nay và ăn bữa tối nhẹ vào ngày hôm sau thì sẽ làm đường huyết dao động quá nhiều. Nếu tình trạng này kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh đường huyết và hậu quả là không kiểm soát đường huyết tốt. Do đó, chế độ ăn cho bệnh đái tháo đường cần duy trì hàm lượng chất bột đường ổn định ở thời gian cố định trong ngày.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế – Viện Dinh dưỡng (2016) – Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam.
2. Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn Thực phẩm Đại học Y khoa Hà Nội (2016) – Dinh dưỡng học – Nhà xuất bản Y học.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Các biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường cần phát hiện sớm
• Bệnh đái tháo đường: Những dấu hiệu sớm, triệu chứng và biến chứng nguy hiểm cần chú ý

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Biện pháp quản lý đái tháo đường thai kỳ

Đái tháo đường thai kỳ được định nghĩa là tình trạng bất dung nạp carbohydrate được phát hiện lần đầu trong thai kỳ. Các yếu tố liên quan đến đái tháo đường thai kỳ bao gồm: Tuổi, tình trạng béo phì của mẹ và yếu tố di truyền. Đái tháo đường thai kỳ có thể gây ra các nguy cơ cho con như: Sinh khó do con lớn, co giật sau sinh, nhiễm trùng chu sinh và các hậu quả lâu dài như tăng nguy cơ bệnh mạn tính liên quan đến chuyển hóa khi trưởng thành.

Một khi mẹ đã bị đái tháo đường thai kỳ thì các mẹ sẽ được bác sỹ can thiệp và theo dõi cụ thể bao gồm các biện pháp sau đây:

Điều chỉnh năng lượng khẩu phần để quản lý tăng cân trong thai kỳ

Theo ACOG (The American College of Obstericians and Gynecologists) thì mức năng lượng khẩu phần hàng ngày trung bình ở những thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ được điều chỉnh dựa trên cân nặng so với cân nặng lý tưởng. Cân nặng lý tưởng được tính bằng số cân nặng lý tưởng theo chiều cao + cân nặng cần tăng ứng với tuổi thai.

Trong thực tế thì các mẹ không nên sử dụng chế độ ăn giảm cân nghiêm ngặt dưới mức nhu cầu cơ bản trong thai kỳ dù thai phụ có cả thừa cân và đái tháo đường thai kỳ.

Không nên quá giảm tỷ lệ carbohydrate trong khẩu phần

Cho đến hiện tại thì không có bất cứ khuyến cáo nào đề nghị nên giảm tỷ lệ chất bột đường cho thai phụ có đái tháo đường thai kỳ xuống dưới 50% năng lượng khẩu phần. Việc hạn chế lượng bột đường trong khẩu phần có thể dẫn đến tình trạng hạ đường huyết, làm giảm sự phát triển của thai.

Mặt khác, khi các mẹ giảm đường thì sẽ phải tăng tỷ lệ chất đạm và chất béo trong khẩu phần. Điều này sẽ là bất lợi với các trường hợp rối loạn chuyển hóa trong thai kỳ. Chính vì vậy, tỷ lệ chất bột đường trong khẩu phần của thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ vẫn nên duy trì ở mức 50-55% năng lượng khẩu phần.

Sử dụng insulin

Chỉ nên dùng insulin ngắn hạn khi đường huyết tăng vọt nhằm đưa đường huyết về bình thường một cách nhanh chóng. Các mẹ chủ yếu nên quản lý đường huyết bằng dinh dưỡng và tập luyện thể dục.

Tập luyện và vận động thể chất

Tập luyện và vận động thể chất là yếu tố quan trọng nhất để giúp gia tăng mức độ nhạy cảm với insulin, thông qua hoạt động của các nội tiết tố có liên quan đến quá trình vận động cơ bắp và chuyển hóa năng lượng. Đây cũng là biện pháp được đề nghị cho tất cả các thai phụ để phòng ngừa đái tháo đường thai kỳ.

Thời điểm nào cần tầm soát đái tháo đường thai kỳ?

Đối với những thai phụ có yếu tố nguy cơ cao: Tuổi > 35, béo phì, có tiền sử bị đái tháo đường thai kỳ, sinh con to > 4kg, buồng trứng đa nang, thai chết lưu không rõ nguyên nhân, có tiền sử gia đình bị đái tháo đường, đường niệu (+) thì nên được làm xét nghiệm chẩn đoán bệnh đái tháo đường thai kỳ ngay từ lần khám phát hiện thai đầu tiên.

Các bác sỹ sẽ thực hiện xét nghiệm chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ ở tuần thứ 24–28 của thai kỳ cho tất cả các thai phụ chưa được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ trước đó. Ở phụ nữ có đái tháo đường thai kỳ thì nên xét nghiệm để phát hiện sự tiến triển của đái tháo đường hay tiền đái tháo đường ít nhất mỗi 3 năm/lần.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Những thay đổi ở người mẹ liên quan đến dinh dưỡng trong thai kỳ cần chú ý
• Những lưu ý về dinh dưỡng và mức tăng cân trong thai kỳ theo khuyến nghị
• Nhu cầu nước và chất xơ trong thai kỳ giúp mẹ và bé khỏe mạnh tối ưu

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế – Viện Dinh dưỡng (2016) – Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam.
2. Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn Thực phẩm Đại học Y khoa Hà Nội (2016) – Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm – Nhà xuất bản Y học.

Bệnh đái tháo đường ảnh hưởng đến mắt như thế nào?

Bệnh đái tháo đường là nguyên nhân hàng đầu gây mù ở Canada. Nếu lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt, bạn có thể có nguy cơ cao mắc các tình trạng:

• Mờ mắt
• Khó tập trung tầm nhìn
• Tiến triển bệnh đục thủy tinh thể
• Bệnh võng mạc
• Bệnh tăng nhãn áp
• Bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD)

Bệnh tiểu đường có thể ảnh hưởng đến nhiều bộ phận của cơ thể, bao gồm cả mạch máu và mắt Một số bệnh về mắt, chẳng hạn như bệnh võng mạc, là do sự thay đổi của các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc của mắt. Lượng đường trong máu cao do bệnh đái tháo đường cũng có thể khiến thủy tinh thể của mắt sưng lên, làm thay đổi thị lực.

Cách tốt nhất để ngăn ngừa những vấn đề này là kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường để tránh lượng đường trong máu tăng cao có thể dẫn đến tổn thương các mạch máu và protein bị hư hỏng do đường.

Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh về mắc khi bị đái tháo đường?

Không có thực phẩm hoặc chất dinh dưỡng cụ thể nào làm giảm nguy cơ phát triển bệnh tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bệnh võng mạc. Để giúp ngăn ngừa những căn bệnh này hoặc ngăn chúng trở nên tồi tệ hơn, những người mắc bệnh đái tháo đường nên kiểm soát lượng đường trong máu, huyết áp, mức cholesterol và không hút thuốc lá.

Lượng đường trong máu ổn định dẫn đến ít vấn đề về mắt hơn. Hãy hỏi ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để lập kế hoạch ăn uống phù hợp với bạn.

Những chất dinh dưỡng nào có thể giúp cho mắt khỏe mạnh?

Để giúp bảo vệ mắt khỏi các bệnh, hãy chọn thực phẩm có vitamin A và carotenoid. Lutein và beta-carotene là hai loại carotenoid có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt. Beta-carotene được chuyển đổi thành vitamin A trong cơ thể. Dưới đây là một số loại thực phẩm quan trọng đối với sức khỏe của mắt:

• Thực phẩm chứa vitamin A và beta carotene: khoai lang, bí đỏ, cà rốt, dưa đỏ, rau xanh, cá và trứng.
• Thực phẩm có chứa lutein: rau lá xanh như cải xoăn, cải thìa và rau bina; đậu Hà Lan, ngô và trứng.

Vitamin C, vitamin E và các khoáng chất như selen và kẽm cũng rất quan trọng đối với sức khỏe của mắt. Dưới đây là một số ví dụ về những loại thực phẩm cung cấp dinh dưỡng tốt:

• Vitamin C: ớt ngọt, bông cải xanh, bắp cải, đu đủ, kiwi, cam, dâu tây
• Vitamin E: hạnh nhân, hạt hướng dương, mầm lúa mì, cá, rau xanh
• Kẽm: thịt nạc, cá, hải sản (đặc biệt là hàu), hạt bí ngô, mầm lúa mì
• Selen: các loại hạt, cá và hải sản

Sản phẩm bổ sung liều cao cung cấp các chất dinh dưỡng này không được khuyến khích để ngăn ngừa bệnh về mắt. Cách tốt nhất là thực hiện chế độ ăn cân bằng. Tuy nhiên bạn có thể cân nhắc bổ sung vitamin tổng hợp và khoáng chất. Hãy hỏi ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để biết thêm thông tin.

Ngoài việc chú trọng đến các chất dinh dưỡng có lợi cho mắt trong chế độ ăn uống, bạn có thể:

1. Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục là một thói quen tốt. Tập thể dục vừa phải làm giảm lượng đường trong máu và huyết áp, đồng thời làm tăng cholesterol HDL tốt – tất cả đều có lợi cho các mạch máu trong mắt.

Ngay cả việc đi bộ nhanh và dọn dẹp nhà cửa cũng được coi là hoạt động thể chất. Hầu hết mọi người nên dành ít nhất 30 phút vận động trong hầu hết các ngày. Hãy kiểm tra sức khỏe với bác sĩ trước khi bắt đầu một kế hoạch tập thể dục mới.

2. Ăn cá

Omega-3 trong các loại cá béo như cá hồi, cá bơn, cá ngừ, cá thu và cá mòi có liên quan với giảm tỷ lệ bệnh võng mạc do tiểu đường. Các nhà khoa học cho rằng chúng giúp bảo vệ chống lại chứng viêm và sự phát triển bất thường của các mạch máu trong mắt. Omega-3 cũng giúp điều chỉnh lượng cholesterol, tốt cho mạch máu và do đó tốt cho mắt. Hai phần cá trong một tuần là chế độ ăn vừa phải bạn nên áp dụng.

3. Thiền

Căng thẳng có thể làm tăng lượng đường trong máu cũng như huyết áp. Các chuyên gia cho biết thiền có thể giúp loại bỏ những lo lắng phiền toái và những suy nghĩ cằn nhằn, vô bổ, giúp thư giãn tâm trí và cơ thể nhẹ nhõm. Bạn có thể tham khảo các ứng dụng hướng dẫn thiền, hỏi ý kiến chuyên gia trị liệu hoặc tham gia một lớp học thiền theo nhóm.

4. Uống nhiều nước

Mất nước có thể làm tăng lượng đường trong máu. Nhưng vì nước ngọt và nước trái cây có thể làm tăng lượng glucose nên nước trắng sẽ an toàn hơn. Có thể trộn với trái cây hoặc thảo mộc như dâu tây và bạc hà để có hương vị thơm ngon mà không bị tăng đường.

5. Tránh nắng

Các tia UV mạnh của mặt trời có thể gây hại cho mắt và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt bao gồm cả đục thủy tinh thể. Ngay cả vào những ngày nhiều mây, hãy đeo kính râm có tác dụng ngăn chặn ít nhất 99% tia UV-A và UV-B.

6. Bổ sung rau xanh

Các loại rau xanh có lá sẫm màu như cải xoăn, rau bina, rau diếp, rau cải rổ và củ cải có rất nhiều chất dinh dưỡng lutein và zeaxanthin. Những chất chống oxy hóa này giúp bảo vệ các tế bào trong võng mạc và cùng với vitamin E có thể giúp bạn tránh được bệnh đục thủy tinh thể. Bông cải xanh, đậu Hà Lan, ngô và trứng cũng là những nguồn dinh dưỡng tốt.

7. Uống thuốc đúng cách

Để thuốc phát huy tác dụng, bạn phải làm theo đúng hướng dẫn như uống khi nào, như thế nào và bao nhiêu. Nếu bạn dùng insulin, hãy bảo quản ở nhiệt độ thích hợp và tránh ánh sáng mặt trời. Hãy báo cho bác sĩ biết nếu lượng đường trong máu của bạn quá cao hoặc quá thấp để điều chỉnh liều thuốc.

8. Bổ sung chất xơ

Chất xơ làm chậm quá trình giải phóng glucose vào máu, và thực phẩm có nhiều chất xơ hòa tan cũng có thể giúp giảm mức cholesterol LDL xấu. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị ít nhất 20-30 gam chất xơ mỗi ngày.

Hãy bắt đầu bữa sáng với bột yến mạch hoặc ngũ cốc làm từ yến mạch. Các nguồn chất xơ tốt khác bao gồm ngũ cốc nguyên hạt và lúa mạch, đậu, các loại hạt, cà tím và đậu bắp, trái cây có pectin (như táo, dâu tây, nho và cam quýt).

9. Không hút thuốc lá

Hút thuốc không chỉ có hại cho sức khỏe mà còn có hại cho mắt, ví dụ như nguy cơ bị đục thủy tinh thể cao gấp đôi và cao hơn nữa đối với các vấn đề do bệnh đái tháo đường gây ra. Những người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh võng mạc do đái tháo đường cao hơn và bệnh trở nặng nhanh hơn.

10. Khám mắt thường xuyên

Bạn có thể không nhận thấy sự thay đổi về thị lực khi bắt đầu có vấn đề về mắt. Hãy khám mắt ít nhất mỗi năm một lần để bác sĩ nhìn rõ bên trong mắt, võng mạc và dây thần kinh thị giác, kiểm tra các dấu hiệu tổn thương từ sớm. Khi phát hiện bệnh sớm và điều trị ngay lập tức, bạn có thể sẽ tránh được những vấn đề nghiêm trọng hơn sau này.

Theo dõi BlogAnChoi để không bỏ lỡ những thông tin sức khỏe bổ ích nhé!

Một số bài viết bạn có thể quan tâm:

• Bệnh đái tháo đường: Những dấu hiệu sớm, triệu chứng và biến chứng nguy hiểm cần chú ý
• Chế độ ăn cho người bệnh đái tháo đường: Nên ăn gì và nên tránh gì?
• Top 20 loại thực phẩm giàu chất xơ hòa tan hàng đầu

Bệnh đái tháo đường là một bệnh mãn tính ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng thành năng lượng trong cơ thể. Hầu hết thức ăn của chúng ta được tiêu hóa thành đường (glucose) và đưa vào máu. Khi lượng đường trong máu tăng lên sẽ kích thích tuyến tụy tiết ra insulin. Hormone này hoạt động như một chìa khóa để đưa đường trong máu vào các tế bào của cơ thể, từ đó sử dụng làm năng lượng.

Khi mắc bệnh đái tháo đường, cơ thể bạn không sản xuất đủ insulin hoặc các tế bào không thể sử dụng insulin một cách bình thường, dẫn đến quá nhiều đường lưu lại trong máu. Theo thời gian, lượng đường trong máu tăng cao có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn như bệnh tim, hủy hoại mắt và bệnh thận.

Dấu hiệu sớm của bệnh đái tháo đường

Đói và mệt mỏi

Cơ thể tiêu hóa thức ăn thành glucose, sau đó các tế bào bạn sử dụng để tạo thành năng lượng. Nhưng tế bào cần có insulin để hấp thụ glucose. Nếu cơ thể không sản xuất đủ hoặc có bất kỳ một rối loạn nào với insulin thì glucose không thể đi vào tế bào để chuyển thành năng lượng, khiến bạn đói và mệt mỏi hơn bình thường.

Đi tiểu thường xuyên hơn và luôn có cảm giác khát

Người bình thường đi tiểu từ 4-7 lần trong 24 giờ, nhưng người mắc bệnh đái tháo đường có thể đi tiểu nhiều hơn. Tại sao lại thế? Thông thường, cơ thể sẽ tái hấp thu glucose khi lọc máu ở thận, nhưng bệnh đái tháo đường làm tăng lượng đường trong máu vượt quá ngưỡng hấp thu của thận, từ đó tạo ra nhiều nước tiểu hơn và bạn sẽ phải đi tiểu thường xuyên hơn, lượng nước tiểu nhiều hơn bình thường.

Vì đi tiểu nhiều nên bạn có thể rất khát. Khi uống nhiều nước hơn cũng khiến bạn phải đi tiểu nhiều hơn.

Khô miệng và ngứa da

Vì cơ thể bị mất nhiều nước do đi tiểu nên sẽ bị thiếu nước cho những bộ phận khác, bạn có thể cảm thấy khô miệng và da khô dẫn đến bị ngứa.

Nhìn mờ

Thay đổi cân bằng chất lỏng trong cơ thể làm cho thủy tinh thể trong mắt bị sưng lên, thay đổi hình dạng và ảnh hưởng đến thị lực.

Triệu chứng của bệnh đái tháo đường type 1

Bệnh đái tháo đường type1 được cho là do phản ứng tự miễn dịch (cơ thể tự tấn công tế bào của mình) dẫn đến ngừng sản xuất insulin. Khoảng 5-10% những người mắc bệnh đái tháo đường thuộc type 1, thường gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ. Người bệnh phải dùng insulin mỗi ngày để duy trì lượng đường trong máu ở ngưỡng an toàn.

Các triệu chứng của bệnh đái tháo đường type 1 thường phát triển nhanh chóng. Thường gặp là:

Sút cân không mong muốn

Khi cơ thể không lấy được năng lượng từ thức ăn sẽ đốt cháy cơ bắp và mỡ để lấy năng lượng, do đó bạn có thể giảm cân mặc dù không thay đổi khẩu phần ăn.

Buồn nôn và nôn

Khi cơ thể đốt cháy mỡ để tạo năng lượng thì đồng thời cũng tạo ra ceton. Những chất này có thể tích tụ trong máu đến mức nguy hiểm, dẫn đến một tình trạng có thể đe dọa tính mạng gọi là nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Chính ceton là nguyên nhân có thể khiến bạn cảm thấy buồn nôn.

Triệu chứng của bệnh đái tháo đường type 2

Với bệnh đái tháo đường type 2, cơ thể không sử dụng được insulin như bình thường và không thể kiểm soát lượng đường trong máu. Khoảng 90-95% những người mắc bệnh đái tháo đường là thuộc type 2. Bệnh tiến triển dần trong nhiều năm và thường được chẩn đoán ở người lớn (nhưng ngày càng nhiều ở trẻ em, thanh thiếu niên và thanh niên).

Bạn có thể không nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào, vì vậy điều quan trọng là phải đi xét nghiệm lượng đường trong máu nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng của bệnh đái tháo đường type 2 thường xuất hiện khi lượng đường trong máu đã tăng cao trong một thời gian dài. Thường gặp là:

Nhiễm trùng do nấm

Cả nam và nữ mắc bệnh đái tháo đường đều có thể mắc các bệnh này. Nấm men ăn glucose, vì vậy lượng đường trong máu cao là môi trường lý tưởng cho chúng phát triển. Nhiễm trùng có thể phát triển ở bất kỳ vùng da nào ấm và ẩm như kẽ ngón tay và ngón chân, da vùng ngực, bên trong hoặc xung quanh cơ quan sinh dục.

Vết thương chậm lành

Theo thời gian, lượng đường trong máu cao có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu và gây tổn thương dây thần kinh khiến cơ thể khó chữa lành vết thương.

Đau hoặc tê bàn chân

Đây là một hệ quả do tổn thương dây thần kinh, khiến bạn có những cơn đau hoặc cảm giác tê ở bàn chân một cách bất thường.

Triệu chứng của bệnh đái tháo đường thai kỳ

Bệnh đái tháo đường thai kỳ xảy ra ở phụ nữ mang thai chưa từng mắc bệnh trước đó. Nếu mẹ bị đái tháo đường thai kỳ, em bé có thể có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe cao hơn sau này. Bệnh đái tháo đường thai kỳ thường hết sau khi sinh con nhưng nó làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2 của người phụ nữ sau này. Em bé có nguy cơ bị béo phì khi còn nhỏ hoặc ở độ tuổi thiếu niên, và dễ mắc bệnh đái tháo đường type 2 khi lớn lên.

Đường huyết cao khi mang thai thường không có triệu chứng. Bạn có thể cảm thấy khát hơn bình thường một chút hoặc đi tiểu thường xuyên hơn.

Các dấu hiệu cảnh báo biến chứng của bệnh đái tháo đường

Các dấu hiệu của biến chứng đái tháo đường type 2 có thể bao gồm:

• Vết loét hoặc vết thương chậm lành
• Ngứa da (thường quanh vùng âm đạo hoặc bẹn)
• Nhiễm trùng nấm thường xuyên
• Tăng cân không mong muốn
• Những thay đổi sắc tố da sẫm màu ở cổ, nách và bẹn, được gọi là gai đen
• Tê và ngứa ran bàn tay và bàn chân
• Giảm thị lực
• Bất lực hoặc rối loạn cương dương

Cơn hạ đường huyết

Hạ đường huyết xảy ra khi lượng đường glucose trong máu giảm xuống quá thấp không đủ cung cấp năng lượng cho cơ thể. Các triệu chứng bao gồm:

• Hoa mắt
• Hồi hộp, lo lắng
• Đổ mồ hôi, ớn lạnh
• Cáu kỉnh hoặc bốc hỏa
• Chóng mặt
• Đói bụng
• Buồn ngủ
• Mệt mỏi
• Đau hoặc tê ở môi, lưỡi hoặc má

Bạn cũng có thể nhận thấy:

• Tim đập nhanh
• Da nhợt nhạt
• Nhìn mờ
• Đau đầu
• Ác mộng
• Co giật

Cơn tăng đường huyết

Tăng đường huyết gây ra nhiều dấu hiệu cảnh báo của bệnh đái tháo đường đã liệt kê ở trên, bao gồm:

• Khát nhiều
• Mờ mắt
• Đi tiểu nhiều
• Hay đói
• Chân tê hoặc ngứa ran
• Mệt mỏi
• Lượng đường tăng cao trong nước tiểu
• Giảm cân ngoài ý muốn
• Nhiễm trùng da và âm đạo
• Vết thương chậm lành

Hôn mê do đái tháo đường

Tên chính thức là hội chứng tăng áp lực thẩm thấu bệnh đái tháo đường. Biến chứng này xảy ra khi lượng đường trong máu quá cao và cơ thể bị mất nước nghiêm trọng có thể dẫn đến hôn mê, thậm chí tử vong. Các triệu chứng bao gồm:

• Đường huyết trên 600 mg/dl
• Khô miệng
• Khát dữ dội
• Da khô, ấm, không đổ mồ hôi
• Sốt cao
• Buồn ngủ hoặc lú lẫn
• Mất thị lực
• Ảo giác
• Yếu nửa người

Tiền tiểu đường

Giai đoạn tiền tiểu đường là khi lượng đường trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa tới mức để chẩn đoán là bệnh đái tháo đường type 2. Tiền tiểu đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2, bệnh tim và đột quỵ.

Người bị tiền tiểu đường phải thực hiện thay đổi lối sống theo hướng lành mạnh để đưa lượng đường trong máu về mức bình thường.

Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Nếu bạn trên 45 tuổi hoặc có các nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thì nên đi xét nghiệm máu. Phát hiện sớm tình trạng bệnh sẽ giúp tránh được tổn thương ở tim mạch, thần kinh và các biến chứng khác. Theo nguyên tắc chung, hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn có các dấu hiệu:

Cảm thấy đau bụng, mệt mỏi và rất khát

• Đi tiểu nhiều
• Đau bụng dữ dội
• Thở sâu và nhanh hơn bình thường
• Hơi thở có mùi khác lạ, như mùi nước tẩy sơn móng tay, mùi táo thối (đây là dấu hiệu cho thấy lượng ceton rất cao).

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• 9 nguyên nhân cần chú ý khi có triệu chứng buồn nôn, cẩn thận nhiều bệnh nguy hiểm
• Những loại bệnh ung thư hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm không thể chủ quan

Hãy theo dõi BlogAnChoi để có thêm nhiều thông tin bổ ích bạn nhé!

Đái tháo đường là bệnh nội tiết mạn tính đặc trưng bởi sự tăng glucose trong máu. Căn bệnh có 2 tuýp là tiểu đường tuýp I và tuýp II. Cả 2 thể bệnh này đều có thể dẫn đến những biến chứng cấp tính và mạn tính vô cùng nguy hiểm.

Biến chứng tiểu đường cấp tính

1. Hôn mê do nhiễm toan ceton

Ở cơ thể người và động vật có vú, quá trình phân hủy lipid sẽ tạo ra một chất gọi là ceton. Chất này sẽ đi đến các mô ngoại vi như cơ xương, cơ tim, vỏ thượng thận,… và tiếp tục tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng tại cơ quan.

Bình thường hàm lượng ceton được tạo ra rất ít, tuy nhiên ở người đái tháo đường, do thiếu năng lượng nên cơ thể tăng phân hủy lipid làm lượng ceton cũng tăng lên gây độc cho hệ thần kinh và nhiều cơ quan khác. Đây là biến chứng tiểu đường nặng nề có thể gây tử vong. Theo thống kê của khoa A9 (Khoa cấp cứu) bệnh viện Bạch Mai năm 1997, tỉ lệ tử vong do nhiễm toan ceton trong đái tháo đường là 10%.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới hiện tượng đường huyết tăng quá mức này là không tuân thủ điều trị, liều lượng insulin sử dụng quá ít hoặc trường hợp bệnh nhân mắc các bệnh lý cấp tính như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, nhiềm trùng huyết,…

Trên lâm sàng, nhiễm toan ceton đặc trưng bởi triệu chứng của hiện tượng tăng đường huyết cấp tính, dấu hiệu mất nước và sau đó là dấu hiệu nhiễm toan rõ rệt.

• Triệu chứng tăng đường huyết đến sớm: Ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều, gầy nhiều, mệt mỏi, sút cân.
• Dấu hiệu mất nước toàn thể: Da khô, khô môi và các niêm mạc, giảm độ chun giãn da, mạch nhanh, huyết áp tụt.
• Dấu hiệu nhiễm toan rõ rệt: Buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa như ỉa chảy, đau bụng, khó thở, thở nhanh nông, hơi thở có mùi ceton (mùi táo thối).

Đây là tình trạng cấp cứu, cần được đưa tới cơ sở y tế ngay lập tức để đảm báo an toàn cho bệnh nhân.

2. Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu

Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu cũng là biến chứng hay gặp khi chiếm tới 15% các nguyên nhân gây nên tử vong của đái tháo đường. Nếu hôn mê do nhiễm toan ceton thường xảy ra trên bệnh nhân tiểu đường tuýp I thì hiện tượng này xuất hiện nhiều hơn ở bệnh nhân tiểu đường tuýp II.

Về cơ bản, triệu chứng lâm sàng của hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu giống biểu hiện hôn mê do nhiễm toan ceton. Vẫn đặc trưng bởi các dấu hiệu mất nước, dấu hiệu tăng đường huyết và ở tình trạng nặng sẽ thấy bệnh nhân co giật, rồi loạn thị giác hoặc hôn mê sâu. Điều khác biệt ở đây là bệnh nhân không có dấu hiệu nhiễm toan ceton nên chỉ thở nhanh nông mà hơi thở không có mùi táo thối.

Biến chứng tiểu đường mạn tính cực kì nguy hiểm

1. Biến chứng mắt

Sau một thời gian điều trị đái tháo đường, biến chứng võng mạc sẽ xuất hiện. Nguyên nhân do tăng huyết áp khiến mao mạch và tiểu mạch ở đáy mắt chịu sức ép lớn dẫn đến tổn thương.

Ban đầu biểu hiện có thể không rõ ràng hoặc chỉ nhìn, nhưng nếu không phát hiện kịp thời và điều trị, bệnh nhân sẽ có nguy cơ bị đục thủy tinh thể, phù hoàng điểm, giảm thị lực không hồi phục hoặc mù lòa vĩnh viễn.

2. Đột quỵ do biến chứng mạch vành

Đây là biến chứng nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho bệnh nhân đái tháo đường. Người bệnh phải đối mặt với các nguy cơ như cao huyết áp, nhồi máu não, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch. Cơn đau thắt ngực có thể xảy ra do hoạt động gắng sức hoặc đột ngột không báo trước.

3. Biến chứng thận ở bệnh nhân tiểu đường

Thận chứa rất nhiều mạch máu nhỏ và cũng là cơ quan đảm nhiệm chức năng lọc máu cho cơ thể. Lượng đường trong máu quá cao vượt quá ngưỡng lọc cầu thận gây tổn thương màng lọc cầu thận. Từ đó gây nên các biến chứng tiểu đường nghiêm trọng như suy thận mạn hoặc hội chứng thận hư.

4. Biến chứng thần kinh

Biến chứng thần kinh xuất hiện sớm ở bệnh nhân đái tháo đường tuy nhiên ít khi gây tử vong. Các vi mạch bị tổn thương khiến giảm tưới máu cục bộ, các dây thần kinh sẽ có biểu hiệu tổn thương đầu tiên do nhu cầu tiêu thụ oxy lớn. Ngoài ra do rối loạn chuyển hóa nên cũng làm thay đổi cấu trúc dây thần kinh.

• Viêm đa dây thần kinh ngoại biên: Tê nhức, dị cảm đầu chi, tăng cảm giác đau.
• Biến chứng thần kinh thực vật: Tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế, tăng tiết mồ hôi ở mặt, chân, tay. Hệ tiết niệu có biểu hiện như đờ quàng quang. Rối loạn hệ tiêu hóa.

5. Biến chứng nhiễm trùng

Đường huyết tăng cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Vì thế bệnh nhân đái tháo đường cần cảnh giác với nguy cơ nhiễm trùng mọi bộ phận.

• Nhiễm trùng ngoài da: Nhiễm nấm, ngứa bàn tay, bàn chân, đặc biệt ở các tổ chức kẽ tay, kẽ chân, bẹn.
• Nhiễm trùng tiết niệu: Nhiễm trùng bàng quang, viêm thận bể thận cấp.
• Nhiễm khuẩn hô hấp: Viêm phối có thể do vi trùng lao hoặc vi khuẩn gram âm, dương.
• Bàn chân đái tháo đường: Biến chứng nhiễm trùng hay gặp biểu hiện ở bàn chân. Ban đầu có thể chỉ khô da, nứt nẻ, sau đó sẽ xuất hiện ổ mủ ăn sâu và có nguy cơ cắt cụt.

Cách tốt nhất để phòng tránh các biến chứng đái tháo đường là bạn hãy tuân theo chỉ định của bác sĩ về liều lượng thuốc và điểu chỉnh chế độ sinh hoạt, luyện tập của bản thân. Bạn nên chuẩn bị cho mình một chiếc máy đo huyết áp, máy đo đường huyết tại nhà để kiểm tra thường xuyên và đến gặp bác sĩ ngay khi có bất thường. Bạn có thể tìm mua máy đo đường huyết tại nhà chất lượng tại đây.

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục bạn có thể tham khảo:

• 7 triệu chứng bệnh tiểu đường cần lưu ý để chữa trị sớm
• Bệnh tiểu đường nên ăn gì để kiểm soát đường trong máu?

Với bài viết trên đây BlogAnChoi đã gửi tới bạn đọc những thông tin về các biến chứng tiểu đường nghiêm trọng cả cấp tính và mạn tính. Bạn hãy chú ý tới những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể để đảm bảo sức khỏe cho bản thân. Đừng quên ghé thăm chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích nữa nhé!