1. Không ai biết người đã phát hiện ra cờ vua Lewis

Các quân cờ có thể đã được khai quật từ dưới lớp cát sâu 4.5m ở đầu Vịnh Uig. Hoặc có lẽ chúng được tìm thấy trong một bãi cát bởi một người nông dân giản dị, người đã nhầm chúng với yêu tinh và nhanh chóng bỏ trốn, chỉ quay lại để lấy chúng trước sự thúc giục của người vợ dũng cảm hơn. Hoặc có lẽ những người sống sót sau một vụ đắm tàu ​​đã chôn giấu kho báu mà họ đã trục vớt được từ xác tàu nhưng không bao giờ quay lại lấy nó. Tuy nhiên, một giả thuyết khác lại cho rằng chúng được tìm thấy trong đống đổ nát của một nữ tu viện bị bỏ hoang.

Những câu chuyện khác nhau này có một điểm chung: việc phát hiện ra các quân cờ xảy ra ở Uig. Tất cả những gì chúng ta biết chắc chắn là những quân cờ được tìm thấy trước ngày 11 tháng 4 năm 1831 – lần đầu chúng được trưng bày ở Edinburgh tại Hiệp hội Đồ cổ Scotland.

2. Chúng có thể được chạm khắc bởi một nhà điêu khắc nữ…

Giả thuyết được chấp nhận rộng rãi nhất cho rằng quê quán của các quân cờ là Trondheim, Na Uy. Một giả thuyết khác pà chúng được chạm khắc ở Skaholt, Iceland.

Margret the Adroit – vợ của một linh mục – là thợ chạm khắc lành nghề nhất ở Iceland và thường xuyên được giám mục ủy quyền chế tác những món quà bằng ngà hải mã mà ông gửi cho bạn bè ở nước ngoài. Theo lý thuyết này, đó có thể là cách các quân cờ đến được đảo Lewis, một trung tâm thương mại quan trọng vào thời điểm đó. Một số nhà khảo cổ học đã nảy ra ý tưởng khai quật các khu vực ở Skalholt để tìm xưởng sản xuất ngà voi của Margret.

3. … Hoặc tối đa năm nghệ nhân khác nhau

Các chuyên gia về hiện vật của bảo tàng nói rằng dựa trên chất lượng khác nhau của các quân cờ, có ít nhất bốn thợ điêu khắc đã tạo ra chúng.

Vào năm 2009, nhà nhân chủng học pháp y Caroline Wilkinson, một chuyên gia tái tạo khuôn mặt, người đã “đắp thịt” vào hộp sọ của vua Richard III, nữ hoàng Scotland Mary và Johann Sebastian Bach đã đưa con số đó lên con số 5 dựa trên phân tích của cô về các khuôn mặt khác nhau trên 59 quân cờ. Cô sắp xếp chúng thành năm nhóm dựa trên các đặc điểm chung như “mắt mở tròn” và “lỗ mũi nằm ở vị trí thấp hơn”.

Có lẽ Margret the Adroit có bốn trợ lý trong xưởng của bà chăng?

4. Các quân cờ Lewis được chạm khắc vào khoảng năm 1150 đến 1200

Trang phục của các quân cờ đã cung cấp những manh mối đáng tin cậy cho việc xác định niên đại của chúng.

Các chiến binh này đều được trang bị theo phong cách thời trang đặc trưng Bắc Âu: áo khoác da dài, khiên Norman hình cánh diều, thanh kiếm đắt tiền và mũ bảo hiểm nhọn. Đối với các quân giám mục – cách chúng có chóp phía trước và phía sau xác định chúng là kiểu dáng được mặc vào cuối thế kỷ 12.

5. Bốn quân xe là những kẻ điên cuồng

Những quân cờ này được tạo hình như đang cắn tấm khiên của mình. Và theo lời kể từ thế kỷ 13 của nhà văn Iceland Snorri Sturluson thì các quân cờ này “không mặc áo giáp, điên cuồng như chó hay sói, cắn khiên, mạnh như gấu hoặc bò đực, cả lửa lẫn sắt đều không thể giết được họ.”

Đây hẳn hình tượng của các chiến binh đến từ phương Bắc.

6. Bộ cờ đầu tiên có quân giám mục

Là bộ cờ vua lâu đời nhất còn tồn tại có sự xuất hiện rõ ràng của các quân giám mục, bộ cờ Lewis có thể chính là bộ cờ đánh dấu sự xuất hiện của các quân này.

Có lẽ việc đưa chúng vào là do giám mục Pall của Skalholt, ủy viên phụ trách các tác phẩm ngà voi nổi tiếng của Margret the Adroit ra lệnh.

7. Ngựa của hiệp sĩ có đôi chân ngắn nhưng chính xác về mặt lịch sử

Những con chiến mã cao lớn mà chúng ta hình dung về các hiệp sĩ thời Trung Cổ thực sự không phổ biến lắm vào thế kỷ 12. Từ Ý đến Anh, hầu hết mọi người đều cưỡi những giống ngựa chắc nịch, với chân của người cưỡi treo lủng lẳng dưới bụng ngựa. Những con ngựa của hiệp sĩ Lewis cũng không khác.

Thậm chí ngày nay, ngựa Iceland, thuần chủng từ thế kỷ 12 – thời điểm các quân cờ Lewis được tạo ra – rất khỏe mạnh và nhanh nhẹn, nhưng chúng cũng chỉ có kích thước bằng ngựa con.

8. Tất cả các hoàng hậu đều đưa tay lên má

Vào thời điểm đó, quân hậu là quân yếu nhất trên bàn cờ, mỗi lượt chỉ di chuyển một ô. Phải đến cuối thế kỷ 15 thì quân hậu mới bắt đầu trở thành quân cờ mạnh nhất. Phải chăng địa vị thấp kém đó là nguyên nhân tạo ra cảm xúc mãnh liệt trên khuôn mặt của các hoàng hậu và vị trí bàn tay của họ?

Tất cả tám vị hoàng hậu đều đội vương miện, ngồi trên ngai vàng, mặc những bộ váy cầu kỳ và đưa tay phải lên má. Cảm xúc đằng sau tư thế đặc biệt này được hiểu theo nhiều cách khác nhau như đau buồn, tuyệt vọng, kiên nhẫn, tính toán, không đồng tình hoặc ngạc nhiên.

9. Có thể dựa trên các vị vua có thật

Nếu các quân cờ này thực sự có niên đại vào cuối thế kỷ 12 thì chúng ta có thể xác định được hai trong số tám vị vua trong cờ Lewis được lấy hình tượng từ các vị vua có thật: Magnus V đăng quang ở Na Uy năm 1164 và Sverrir (1184–1202) – người kế vị của Magnus V.

Magnus V trở thành vua khi mới 8 tuổi, nhưng cha ông là Erling Skew-Neck đã cai trị Na Uy cho đến khi ông qua đời vào năm 1179, lúc đó Magnus là một người đàn ông đẹp trai thích uống rượu và phụ nữ. Sverrir lại mập mạp, to lớn và “trông rất vương giả khi ngồi”.

Khi Magnus qua đời vào năm 1184, Sverrir lên ngôi, nhưng xung đột với tổng giám mục đã dẫn đến việc ông bị vạ tuyệt thông. Ông nhanh chóng tổ chức một cuộc nổi dậy có vũ trang nhưng quân nổi dậy bị mắc kẹt tại Viken và phải ăn những sợi dây da hải mã. Sau khi hòa bình được lập lại vài tháng thì nhưng Sverrir chết vì bệnh tật năm 1202.

10. Harry và Ron chơi cờ phù thủy với các quân cờ Lewis trong Harry Potter và Hòn đá phù thủy

Trong cảnh đấu cờ vua của phần phim Harry Potter đầu tiên này, các quân cờ tự di chuyển chính là cờ vua Lewis.

11. Cờ vua Lewis được coi là báu vật quốc gia Scotland

Ngày nay, 82 trong số 93 quân cờ được biết đến đang ở bảo tàng Anh, 11 quân cờ khác đang ở bảo tàng quốc gia Scotland ở Edinburgh.

Trong phong trào đòi độc lập của Scotland vào năm 2012, một số người đã kêu gọi đòi lại các quân cờ Lewis từ bảo tàng Anh. Đảng Liên minh Dân chủ Scotland trung hữu, ủng hộ độc lập đã xuất bản một cuốn sách trắng có tựa đề “Quản trị tương lai của Scotland” bao gồm năm khía cạnh chính của “chiến lược rút lui khỏi Vương quốc Anh”. Vị trí thứ ba trong danh sách đó là “đàm phán về việc phân chia tài sản của vương quốc Anh (dầu mỏ, tài chính, quân sự, quân cờ Lewis,…

Năm 2014, Scotland đã bỏ phiếu chống độc lập và các quân cờ vẫn được trưng bày tại bảo tàng Anh.

12. Sáu quân cờ đã trở về “nhà” ở đảo Lewis

Bảo tàng trong khuôn viên lâu đài Lews ở Stornoway là ngôi nhà mới của sáu quân cờ Lewis được cho mượn vĩnh viễn từ bảo tàng Anh. Ngoài việc trưng bày các quân cờ nhỏ, bảo tàng còn trưng bày di sản của Outer Hebrides để du khách có thể hiểu được nguồn gốc cảu các quân cờ.

Bạn có thể đọc thêm:

• 5 phim Hàn giúp bạn có thêm động lực để hoàn thành mục tiêu trong năm mới
• 8 con đường giao thương cổ xưa đã góp phần định hình lịch sử nhân loại
• 11 sự thật về Joséphine de Beauharnais – hoàng hậu của Napoléon

Thông tin phim The Northman

• Thể loại: Hành động, Chính kịch, Giật gân, Kỳ ảo, Phiêu lưu
• Gán nhãn: R – không phù hợp cho người dưới 17 tuổi
• Đạo diễn: Robert Eggers
• Kịch bản: Robert Eggers, Sjón
• Diễn viên: Alexander Skarsgård, Nicole Kidman, Claes Bang
• Thời lượng: 137 phút
• Quốc gia: Hoa Kỳ

Nội dung chính phim The Northman

Khoảng thế kỷ thứ 9 sau công nguyên đâu đó tại bán đảo Scandinavia (Bắc Âu), cậu Hoàng Tử 11 tuổi độc nhất vô nhị tên Amleth như bao đứa trẻ khác rất ngộ nghĩnh và ngây thơ mong ngóng ngày trở về của Vua cha Aurvandil. Amleth đã “chết lặng” khi tận mắt chứng kiến cha đã bị giết, còn mẹ cậu bị bắt cóc bởi chính chú ruột Fjölnir. Amleth rời bỏ quê hương và thề sẽ bắt chú mình phải trả giá.

Trailer chính thức phim The Northman

Mô típ phim anh hùng quá quen thuộc với khán giả: “người thân bị sát hại, nhân vật chính không thể làm được gì, thời gian trôi đi anh/cô ta trở lại để báo thù“. Đến đạo diễn cũng thừa nhận điều đó nhưng không phủ nhận thể loại này vẫn thu hút, hấp dẫn, lôi cuốn khán giả đại chúng, mặc cho tính “tái sử dụng” năm này qua năm khác.

Có lẽ bạn chưa biết về The Northman

• Là dòng phim Viking lớn nhất từ năm 2009: không nói tới những dòng “lai” Viking và siêu anh hùng như Thor của Marvel, kể từ khi “ngôi sao” Vahalla Rising công chiếu năm 2009 thì The Northman là “ngôi sao mới” nhất trong dòng Viking.

• The Northman tập trung vào 3 từ khóa lớn: trả thù, giải cứu, và thủ tiêu.
• Cốt truyện được cho rằng là dựa trên vở kịch của William Shakespeare, cũng có vị hoàng tử báo thù cho cha và người chú ruột cướp ngai vàng.

  

• Ngân sách không tưởng: 100 triệu Đô (xấp xỉ) là số tiền mà đạo diễn đã thuyết phục nhà sản xuất chi cho siêu phẩm gán nhãn R. Nhìn một cách trực quan, ngân sách này tương đương với The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (93 triệu Đô); hay “bom xịt” Morbius (83 triệu Đô).

Đạo diễn lão làng

Robert Eggers là đạo diễn của The Witch (2015) và The Lighthouse (2019) hai tác phẩm thể loại kinh dị được đánh giá cao về không chỉ phong cách kể chuyện độc đáo, mà còn là cách nắm bắt tâm lý khán giả. Ông đã chứng minh được giá trị và vai trò của mình trong ghế đạo diễn, nên đến với The Northman Robert được kỳ vọng sẽ một lần cho “nổ tung“.

Ông đã thuê một đội ngũ giáo sư nhiều chuyên ngành như khảo cổ học, văn hóa dân gian, sử học nhằm “làm sống” chân thực nhất thời Viking.

Điều gì gửi gắm trong phim The Northman

“Trần trụi”

Các giai thoại truyền tai nhau của người đời về tính hiếu chiến, hung hăng, “không sợ trời đất” của người Viking được khắc họa rất rõ nét trong The Northman.

Bạo lực là yếu tố tạo ra nét lôi cuốn, nó khiến ta thấy được sự khắc nhiệt của một xã hội “chiến đấu để tồn tại“. Tinh thần chiến binh, tính nam được đề cao trọng vọng “Không có gì vinh dự hơn là được nằm xuống bởi lưỡi đao”. Nơi mà những “ngọn cỏ dại” (ám chỉ kẻ yếu) sớm hay muộn cũng sẽ bị nhổ bỏ.

Một xã hội nặng tính duy tâm, tin tưởng mạnh mẽ vào thần linh, ma quỷ. Sẽ ra sao khi điều đó bị lợi dụng để nhằm mục đích thâu tóm ?

Trong một vương quốc lớn, có thể nói rằng nô lệ là thành tố “giữ” vững ghế cho Vua. Một xã hội được phân tầng kẻ trên – người dưới, sự công bằng là thứ xa xỉ. Khán giả sẽ được theo dõi một câu chuyện của những “người nhỏ bé làm nên chuyện lớn”.

“Con” và “Người” luôn song hành

Không đơn thuần chỉ là một tựa phim nhân vật chính chống lại kẻ phản diện chính, mà hơn hết chúng ta thấy được sự “chuyển mình” giữa con thú với hành động bản năng, cảm xúc nhất thời, và con người với tư duy lập luận, ý thức bác ái là như thế nào.

Bên trong mỗi cá thể đều có tính “Con” và “Người”. Vậy kẻ mạnh là “con thú đội lót người” hay “hoàn toàn người” ?

Các cảnh quay sáng – tối đan xen lẫn nhau (chủ yếu là tối) được tận dụng hiệu quả, kể nên một câu chuyện ly kỳ và hấp dẫn. Những “kẻ săn mồi” luôn biết chọn thời điểm khi “con mồi” mất cảnh giác. Và khi chúng không còn lẩn trốn nữa thì chúng sẵn sàng bước ra ánh sáng.

Bằng lối dẫn chuyện “mới như cũ mà cũ như mới” (cách phát triển nhân vật như trong The Batman 2022, Batman Begins 2005,…) khán giả vẫn sẽ cảm thấy thỏa mãn và hài lòng với những gì nhà làm phim đã mang lên “bàn tiệc”.

The Northman có đơn giản chỉ là phim hành động?

Nói đến đề tài về Viking, phần lớn đại chúng hiểu rằng chỉ lấy đàn ông là cốt lõi (ý nói là chiến đấu, mạnh mẽ, liều lĩnh, cơ bắp) và luôn bỏ quên phụ nữ. Tuy nhiên, trong The Northman bóng hồng Anya Taylor-Joy (trong vai Olga) lại đóng vai trò quan trọng tới cốt truyện, nếu không nói chính là nhân vật chi phối mọi thứ.

Đây là một trong những điểm khác biệt nhất của The Northman so với các tác phẩm cùng thể loại. Khi cân bằng giữa tính “Nam” (dũng cảm, hành động) và là tính “Nữ” (tình cảm).

Nhân vật nữ đã có tiếng nói hơn trong thể loại ưa chuộng nam giới. Điều gì thú vị đang chờ đón khán giả ? Liệu đây chính là chất xúc tác hoàn hảo cho The Northman ?

Lời kết

The Northman (Người phương Bắc hay Chiến binh phương Bắc) là hậu bối của rất nhiều tiền bối trong thể loại Viking như Valhalla Rising (2009), The 13th Warrior (1999), Outlander (2008),.. học hỏi cả những vết xe đổ và điểm hay nên tác phẩm sẽ hứa hẹn tiết chế sai lầm và phát huy điểm mạnh.

Quy tụ đủ những thành tố thành công như dàn diễn viên có tiếng, đạo diễn dày dặn, nội dung lôi cuốn, kịch bản sáng tạo, The Northman xứng đáng được khán giả tự mình trải nghiệm tác phẩm điện ảnh độc đáo này.

The Northman đang được chiếu độc quyền trên nền tảng Peacock.com.

Có thể bạn sẽ thích:

• 7 phim hành động hay nhất của Angelina Jolie
• Series 5 phim kinh dị Việt Nam hay, ám ảnh
• 10 phim kinh dị hay nhất trên Netflix năm 2022