Viêm khớp là gì?

Viêm khớp là bệnh ảnh hưởng đến khớp – nơi các xương gặp nhau và tạo khả năng vận động cho cơ thể. Viêm khớp thường liên quan đến tình trạng viêm hoặc thoái hóa của khớp. Những thay đổi này có thể gây đau khi vận động khớp.

Viêm khớp là nguyên nhân phổ biến nhất gây tàn tật ở Mỹ. Khoảng 50 triệu người lớn và 300.000 trẻ em ở nước này đang mắc phải viêm khớp ở một dạng nào đó. Những vùng trên cơ thể thường bị viêm khớp nhất là:

• Chân
• Tay
• Hông
• Đầu gối
• Lưng dưới

Khớp gồm những bộ phận nào?

Các khớp được đệm và hỗ trợ bởi các mô mềm giúp xương không cọ xát vào nhau. Một loại mô liên kết được gọi là sụn khớp đóng vai trò quan trọng, giúp các khớp vận động trơn tru mà không bị ma sát hay đau nhức.

Một số khớp có màng hoạt dịch, đó là túi đệm chứa chất lỏng giúp bôi trơn khớp. Nhiều khớp được hỗ trợ bởi gân và dây chằng. Gân giúp kết nối cơ với xương, trong khi dây chằng kết nối xương với các xương khác.

Các loại viêm khớp

Viêm khớp là một thuật ngữ rộng mô tả hơn 100 vấn đề khác nhau về khớp. Các loại viêm khớp phổ biến nhất bao gồm:

• Viêm xương khớp hay còn gọi là viêm khớp “hao mòn”, xuất hiện khi sụn khớp bị tổn thương do căng thẳng lặp đi lặp lại. Đây là dạng viêm khớp phổ biến nhất.
• Viêm cột sống dính khớp, hoặc viêm khớp cột sống (thường ở vùng lưng dưới).
• Viêm khớp vị thành niên (JA), một chứng rối loạn trong đó hệ miễn dịch tấn công các mô xung quanh khớp. JA thường ảnh hưởng đến trẻ em từ 16 tuổi trở xuống.
• Bệnh gút (gout), căn bệnh tạo ra các tinh thể cứng của axit uric hình thành trong các khớp.
• Viêm khớp vẩy nến, viêm khớp phát triển ở những người bị bệnh vẩy nến (một dạng rối loạn tự miễn dịch gây kích ứng da).
• Viêm khớp dạng thấp, căn bệnh khiến hệ miễn dịch tấn công lớp màng hoạt dịch bên trong khớp.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh viêm khớp?

Các loại viêm khớp khác nhau có những nguyên nhân khác nhau, ví dụ bệnh gút xuất hiện khi có quá nhiều axit uric trong cơ thể. Nhưng đối với các loại viêm khớp khác, nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết rõ. Bạn sẽ có nguy cơ bị viêm khớp nếu:

• Tiền sử gia đình có người bị viêm khớp
• Làm một công việc hoặc chơi một môn thể thao nào đó gây căng thẳng lặp đi lặp lại cho khớp
• Mắc một số bệnh tự miễn dịch hoặc nhiễm virus

Các yếu tố nguy cơ của bệnh viêm khớp là gì?

Một số yếu tố làm tăng khả năng bị viêm khớp, bao gồm:

• Tuổi tác: Nguy cơ mắc bệnh viêm khớp càng tăng khi bạn già đi
• Lối sống: Hút thuốc hoặc lười vận động có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm khớp
• Giới tính: Hầu hết các loại viêm khớp phổ biến hơn ở phụ nữ
• Cân nặng: Béo phì gây thêm căng thẳng cho các khớp, có thể dẫn đến viêm khớp.

Các triệu chứng của viêm khớp

Các loại viêm khớp khác nhau có các triệu chứng khác nhau. Tùy thuộc vào cơ địa và mức độ bệnh, triệu chứng của người bệnh có thể nặng nhẹ không giống nhau. Cảm giác khó chịu ở khớp có thể xuất hiện và biến mất từng đợt, hoặc có thể kéo dài liên tục. Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

• Đau nhức
• Đỏ
• Tê cứng
• Sưng tấy
• Ấn thấy đau
• Nóng rát

Chẩn đoán viêm khớp như thế nào?

Nếu nghi ngờ mình bị viêm khớp hoặc có các yếu tố nguy cơ, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa để thăm khám. Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng và đánh giá mức độ cơn đau khớp ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn, từ đó thực hiện khám chi tiết bao gồm:

• Đánh giá khả năng vận động và phạm vi chuyển động của các khớp
• Kiểm tra các vùng bị đau hoặc sưng tấy quanh khớp
• Khám tổng thể để xem liệu có nguyên nhân khác có thể gây ra các triệu chứng đó hay không

Chẩn đoán hình ảnh phát hiện viêm khớp

Chẩn đoán hình ảnh có thể giúp bác sĩ có cái nhìn rõ ràng về xương, khớp và mô mềm của bạn. Chụp X-quang, MRI hoặc siêu âm có thể cho thấy tình trạng:

• Gãy xương hoặc trật khớp có thể gây đau khớp
• Tổn thương sụn xung quanh khớp
• Chấn thương cơ, dây chằng hoặc gân ở gần khớp
• Viêm mô mềm

Xét nghiệm máu có thể phát hiện viêm khớp không?

Không có xét nghiệm máu nào có thể trực tiếp phát hiện được viêm khớp. Nhưng nếu bác sĩ nghi ngờ bạn mắc bệnh gút hoặc viêm khớp dạng thấp, họ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để tìm axit uric hoặc các protein gây viêm.

Điều trị viêm khớp như thế nào?

Không có cách chữa khỏi hoàn toàn viêm khớp, nhưng có những phương pháp điều trị có thể giúp kiểm soát tình trạng bệnh. Kế hoạch điều trị của từng người sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm khớp, các triệu chứng cụ thể và sức khỏe tổng quát.

Phương pháp điều trị bảo tồn (không phẫu thuật) bao gồm:

• Thuốc uống: Thuốc chống viêm và giảm đau có thể giúp giảm các triệu chứng viêm khớp. Một số loại thuốc đặc trị nhắm vào phản ứng viêm của hệ miễn dịch. Bác sĩ điều trị có thể kê đơn thuốc này cho bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc viêm khớp vảy nến.
• Vật lý trị liệu: Phục hồi chức năng có thể giúp cải thiện sức mạnh, phạm vi vận động và khả năng vận động tổng thể. Các bác sĩ trị liệu có thể hướng dẫn người bệnh điều chỉnh các hoạt động hàng ngày để giảm đau khớp.
• Thuốc tiêm: Tiêm cortisone có thể giúp tạm thời giảm đau và giảm viêm ở khớp. Ở một số khớp nhất định, chẳng hạn như đầu gối, có thể cải thiện bằng một phương pháp điều trị gọi là bổ sung chất nhờn để giúp các khớp vận động trơn tru.

Bệnh viêm khớp có cần phẫu thuật không?

Bác sĩ thường chỉ đề nghị phẫu thuật cho một số trường hợp viêm khớp nặng, không thể cải thiện khi điều trị bảo tồn. Các lựa chọn phẫu thuật bao gồm:

• Hợp nhất khớp: Hai hoặc nhiều xương được hợp nhất vĩnh viễn với nhau. Hợp nhất làm bất động khớp và giảm đau do cử động.
• Thay khớp: Khớp bị hư hỏng được thay thế bằng khớp nhân tạo, bảo tồn chức năng và cử động của khớp. Ví dụ như thay mắt cá chân, thay hông, thay đầu gối và thay vai.

Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh viêm khớp?

Vì không có cách chữa khỏi bệnh hoàn toàn nên hầu hết người bệnh phải điều trị trong suốt phần đời còn lại của mình. Bác sĩ có thể kết hợp các phương pháp điều trị để giảm triệu chứng.

Một trong những nguy cơ lớn nhất gây viêm khớp là ít hoạt động thể chất. Nếu bạn đau khớp do ít vận động thì khả năng cao cũng có thể đối mặt với nguy cơ mắc bệnh ung thư, bệnh tim mạch, tiểu đường và các bệnh nghiêm trọng khác. Có thể giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp bằng cách:

• Tránh các sản phẩm thuốc lá
• Tập những bài thể dục ít va chạm, không chịu trọng lượng quá nặng
• Duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý
• Tránh các hoạt động dễ làm chấn thương khớp

Thời tiết làm cho tình trạng viêm khớp trở nên tồi tệ hơn?

Một số người cảm thấy viêm khớp trở nên tồi tệ hơn trong một số loại thời tiết nhất định. Trời ẩm và lạnh là 2 tác nhân phổ biến gây đau khớp.

Có nhiều lý do giải thích điều này. Mọi người có xu hướng ít hoạt động hơn vào mùa mưa và mùa đông, ngoài ra lạnh và ẩm ướt cũng có thể làm cứng khớp và làm trầm trọng thêm tình trạng viêm. Các giả thuyết khác cho rằng áp suất của không khí xung quanh chúng ta có thể ảnh hưởng phần nào đến bệnh viêm khớp.

Nếu bạn thấy rằng một số loại thời tiết nhất định làm cho tình trạng viêm khớp trở nên tồi tệ hơn thì hãy tìm gặp bác sĩ để điều trị giảm bớt các triệu chứng. Mặc quần áo ấm, tập thể dục hoặc sử dụng liệu pháp nhiệt (giữ ấm) có thể giúp giảm đau.

Tổng kết

Viêm khớp là một bệnh ảnh hưởng đến khớp, có nhiều loại khác nhau, tất cả đều có thể gây đau và giảm khả năng vận động. Một số dạng viêm khớp là kết quả do hao mòn tự nhiên, các loại khác do bệnh tự miễn dịch hoặc tình trạng viêm nhiễm.

Có nhiều phương pháp điều trị viêm khớp, từ vật lý trị liệu hoặc vận động đến phẫu thuật. Bác sĩ sẽ xem xét các triệu chứng và đề xuất kế hoạch điều trị phù hợp với nhu cầu của từng người.

Nhớ theo dõi BlogAnChoi để cập nhật tin tức về sức khỏe nhé!

Mời bạn xem thêm tin bài liên quan:

• Bổ sung sắt cho cơ thể có lợi ích ra sao, khi nào cần và phải lưu ý những gì?
• Liều vắc xin COVID-19 tăng cường có thể ngăn chặn sự lây lan của biến thể Delta không?
• Rối loạn lo âu: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị như thế nào?

Glucosamine là gì?

Glucosamine là một loại đường nội sinh mà cơ thể có thể tự tổng hợp được. Tuy nhiên khả năng tổng hợp Glucosamine sẽ giảm đi theo thời gian và tuổi tác. Về mặt hóa học, nó có cấu tạo một amino-mono-saccharide. Glucosamine gồm 3 loại là glucosamin sulfat và N-Acetylglucosamin, glucosamin hydrochorid. Nhiều nghiên cứu cho thấy, dạng glucosamine sulfat có tác động nhiều nhất tới vấn đề xương khớp.

Glucosamine có nhiều công dụng trong vấn đề đảm bảo sức khỏe xương khớp (chúng ta sẽ xem xét cơ chế tác dụng của Glucosamine tới cơ thể ở phần sau), nhưng nó lại giảm dần đi theo tuổi. Tuổi càng cao, các vấn đề về xương khớp phát sinh càng nhiều, đó chính là lý do người ta tiến tới nghiên cứu cách để tạo ra Glucosamine nhân tạo.

Trên thị trường, Glucosamine chủ yếu được tạo ra từ vỏ tôm, cua biển và một vài loại động vật biển khác.

Tác dụng của Glucosamine trong điều trị bệnh xương khớp

• Về mặt sinh lý tự nhiên, Glucosamine được cơ thể tạo ra với mục đích hỗ trợ tạo mô sụn. Sụn là phần có chức năng bao bọc các đầu xương để bảo vệ các đầu xương và ở tại các điểm tiếp hợp như các vị trí khớp, nhờ có bao sụn và dịch khớp mà xương chuyển động trơn tru khi con người hoạt động, di chuyển.
• Glucosamine còn có tác dụng ức chế các enzym hoạt động với mục đích phá hủy hoặc cản trở tạo sụn
• Glucosamine hỗ trợ ngăn cản quá trình hủy calci xương, giúp xương chắc khỏe hơn nhờ chức năng kích thích tạo các mô liên kết
• Glucosamine kích thích tăng tiết dịch khớp để giảm nguy cơ thoái hóa khớp, giúp các khớp vận động trơn tru, dễ dàng
• Glucosamine giảm đau: Glucosamine có tác dụng giảm đau nhưng sẽ phát huy tác dụng sau một thời gian dài điều trị thường xuyên. Đặc biệt là Glucosamine sulfate. Nhưng Glucosamine là thuốc chủ yếu hỗ trợ chống thoái hóa xương khớp, không phải thuốc giảm đau, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để phối hợp thêm các loại thuốc giảm đau khác nếu cần.

Glucosamine nói chung có nhiều tác dụng đối với xương khớp, nhưng không có nghĩa nó là thần dược. Đa số các thử nghiệm hiện tại được thực hiện trên khớp gối, một số ít nghiên cứu khác đã xem xét trên khớp hông, lưng hay bàn tay. Đối với những vị trí khác thì chưa có kết quả nào rõ ràng.

Hiểu rõ hơn về các bệnh lý xương khớp qua các bài viết cùng chuyên mục:

• Thoái hóa khớp gối: Dấu hiệu, phương pháp điều trị và cách phòng tránh
• Viêm khớp dạng thấp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị viêm khớp dạng thấp
• 5 triệu chứng bệnh gút gây đau đớn cho người bệnh

Tuy nhiên, Glucosamine đang là một sản phẩm đầy hứa hẹn trong vấn đề điều trị thoái hóa khớp và viêm xương khớp. Các nghiên cứu về Glucosamine vẫn đang được tiến hành rất nhiều trên toàn thế giới để tìm ra những công dụng thực sự về nó và áp dụng vào điều trị. Nếu bạn đã hoặc đang có ý định sử dụng Glucosamine, hãy tuân theo chỉ định của bác sĩ trong điều trị.

Chỉ định điều trị Glucosamine

Glucosamine được chỉ định điều trị trong các trường hợp:

• Thoái hóa xương khớp nguyên phát hoặc thứ phát: thoái hóa khớp gối, khớp vai, khớp háng
• Viêm xương khớp cấp hay mãn tính
• Loãng xương
• Thoái hóa cột sống
• Gãy xương teo khớp

Liều dùng Glucosamine

Liều dùng Glucosamine thông thường là 1500mg/ ngày chia 1-3 lần. Mỗi lần sử dụng liên tục từ 2-3 tháng và nhắc lại sau mỗi 6 tháng. Việc sử dụng Glucosamine không đủ liều có thể không có tác dụng. Bạn cần thường xuyên trao đổi với bác sĩ về tình hình dùng Glucosamine của mình để biết được tác dụng của thuốc cũng như phát hiện các tác dụng phụ có thể phát sinh.

Lưu ý khi sử dụng Glucosamine

Tuy nhiên, có rất nhiều vấn đề cần lưu ý trong khi sử dụng Glucosamine mà ai đã và đang có ý định sử dụng cần biết rõ:

• Có nhiều dạng chế phẩm của Glucosamine. Như đã nói ở trên Glucosamine Sulfate có tác dụng tốt nhất. Bạn cần xem rõ chế phẩm dạng Glucosamine mà mình đã mua trước khi sử dụng.
• Dùng Glucosamine dạng viên nén cứng khó để cơ thể hấp thụ hơn dạng viên nang mềm
• Nên uống Glucosamine sau bữa ăn và uống nhiều nước sẽ tốt hơn cho việc hấp thụ của cơ thể
• Glucosamine có được sản xuất dưới dạng thực phẩm chức năng, rất nhiều cơ sở sản xuất, ngoài thành phần chính, các đơn vị sản xuất có thêm có thành phần khác để hỗ trợ cho tác dụng của thuốc. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi lựa chọn dùng loại Glucosamine nào đó.
• Sau 3-6 tháng nếu không có hiệu quả từ Glucosamine. Thuốc có lẽ không mang lại tác dụng với bạn, cần xem xét về liều lượng hoặc đổi thuốc.

Tác dụng phụ của Glucosamine

Glucosamine không nhiều tác dụng phụ và cũng ít gặp. Tuy nhiên, các tác dụng phụ có thể xảy ra như:

• Đau dạ dày
• Buồn nôn
• Tiêu chảy
• Táo bón
• Đau nhức đầu
• Chướng bụng
• Đầy hơi

Những đối tượng cần chú ý khi sử dụng Glucosamine

• Người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp
• Bệnh nhân đái tháo đường
• Người rối loạn đông máu hay đang điều trị thuốc chống đông
• Dị ứng tôm cua
• Người có tiền sử hen suyễn
• Phụ nữ có thai và đang cho con bú
• Trẻ nhỏ dưới 18 tuổi

Nói tóm lại Glucosamin có những tác dụng nhất định để cải thiện các vấn đề xương khớp nhưng không phải tác dụng với tất cả các khớp và tất cả các đối tượng. Glucosamin trên thị trường có được sản xuất dưới dạng thực phẩm chức năng nên rất nhiều sản phẩm gắn mác Glucosamin nhưng chất lượng chưa chắc đảm bảo. Người sử dụng cần hỏi ý kiến của bác sĩ!

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục bạn có thể tham khảo:

• Paracetamol: Công dụng, liều dùng và tác dụng phụ?
• Alpha choay là thuốc gì? Công dụng và liều dùng thế nào?

Đừng quên tiếp tục theo dõi và ủng hộ chuyên mục Sức Khỏe của Bloganchoi.com bạn nhé!