Tại sao một số thực phẩm dễ gây “xì hơi”?

“Xì hơi” hay còn gọi là “trung tiện” là vấn đề khó nói nhưng tất cả chúng ta đều gặp phải dù ít hay nhiều, lúc này hay lúc khác. Đôi khi nó lại xảy ra liên tục đến mức gây khó chịu, và đó không phải là ngẫu nhiên. Xì hơi thường liên quan với một số loại thực phẩm mà rất có thể là món ưa thích của nhiều người.

Tiến sĩ, bác sĩ David Poppers chuyên về tiêu hóa tại Đại học New York (Mỹ) cho biết: hiện tượng xì hơi được tạo ra do 2 yếu tố kết hợp là không khí bị nuốt vào (ví dụ như khi ăn nhanh) và loại thực phẩm dễ sinh hơi. Để tránh gặp vấn đề này, mỗi người phải tự kiểm tra xem loại thực phẩm nào ảnh hưởng đến mình nhiều nhất, vì hệ vi khuẩn đường ruột của mỗi người không giống nhau, chính là tác nhân tạo ra khí trong đường ruột.

Tuy nhiên có những loại thực phẩm dường như rất dễ gây xì hơi ở đa số mọi người, vì chúng có chứa nhiều loại carbohydrate mà cơ thể không tiêu hóa được (ví dụ như chất xơ), theo bác sĩ Christine Lee chuyên khoa tiêu hóa tại Cleveland Clinic (Mỹ).

Bác sĩ Lee giải thích: “Hầu hết carbohydrate được phân giải thành các phân tử đường, chất xơ không thể bị phân giải thành đường, mà thay vào đó nó sẽ đi qua cơ thể mà không bị tiêu hóa. Khi đến ruột già, vi khuẩn trong ruột già bắt đầu quá trình lên men, tạo ra khí và khi nó tích tụ lại thì bạn sẽ bị xì hơi.”

Các loại thực phẩm dễ gây xì hơi

Bông cải xanh, bắp cải và các loại rau nhiều chất xơ khác

Các loại rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ trắng, bắp cải và cải Brussels rất giàu chất xơ, đó là loại carb mà cơ thể con người không tiêu hóa được. Không giống như hầu hết các thành phần khác trong thực phẩm, chất xơ vẫn còn nguyên vẹn khi đến ruột già. Phần lớn vi khuẩn trong đường tiêu hóa sống trong ruột già, chúng có thể ăn chất xơ để sống, nhưng sản phẩm phụ của quá trình trao đổi chất là khí.

Yến mạch và bánh mì nguyên cám

Các loại ngũ cốc nguyên hạt khiến bụng bị khó chịu vì lý do tương tự như các loại rau nêu trên: chúng rất giàu chất xơ. Tuy nhiên không nên bỏ chất xơ trong chế độ ăn vì nó rất tốt cho tim mạch, tiêu hóa và kiểm soát cân nặng. Thay vì bỏ hẳn, hãy tăng lượng chất xơ trong bữa ăn hằng ngày một cách từ từ để cơ thể thích nghi dần.

Theo các chuyên gia, uống đủ nước cũng giúp giảm đầy hơi nên cứ 5 gam chất xơ thêm vào cần bổ sung khoảng 240 ml nước.

Sữa, pho mát, sữa chua

Sữa có chứa một loại đường gọi là lactose, nhưng không phải ai cũng có thể tiêu hóa nó vì cơ thể không tạo ra enzyme gọi là lactase giúp phân giải lactose, khi đó có thể bị đầy bụng, xì hơi, thậm chí táo bón.

Theo Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, thực tế có tới khoảng 65% mọi người khi lớn lên sẽ mất khả năng tiêu hóa sữa. Nhưng như vậy không có nghĩa là hoàn toàn không dung nạp hoặc dị ứng với lactose. Một số người chỉ bị nhạy cảm với nó, vì vậy bạn có thể thử uống sữa giảm lactose hoặc bổ sung men lactase để xem có giảm bớt các vấn đề về tiêu hóa hay không.

Nhưng lưu ý: nếu bạn bị đau bụng dữ dội sau khi uống sữa thì nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để loại trừ khả năng mắc phải các vấn đề nghiêm trọng khác, theo bác sĩ Poppers.

Trái cây

Cơ thể chúng ta rất thích trái cây, nhưng một số người lại gặp vấn đề với chúng. Nếu bụng của bạn cảm thấy hơi cồn cào sau khi ăn trái cây thì có thể là do chất xơ.

Ngoài ra trái cây cũng chứa nhiều đường tự nhiên như fructose. Theo các chuyên gia, một số người gặp tình trạng đầy bụng và xì hơi do hệ tiêu hóa không thể phân giải hết lượng đường trong trái cây, mặc dù hiện tượng này ít phổ biến hơn so với chứng khó tiêu hóa lactose. Lượng đường còn lại đến ruột già và trở thành thức ăn cho vi khuẩn, từ đó tạo ra khí.

Theo Quỹ Quốc tế về Rối loạn Tiêu hóa Chức năng, những loại trái cây dễ gây vấn đề nhất là táo, đào, nho khô, chuối, mơ, nước ép mận, quả lê, quả sung, mận khô và hạt dẻ.

Các loại đậu

Theo một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng, hầu hết các loại đậu đều chứa nhiều chất xơ cùng với các loại đường mà cơ thể chúng ta không thể tiêu hóa hoàn toàn, chẳng hạn như raffinose và stachyose. Vi khuẩn trong ruột sẽ phân giải các loại carbs này và tạo ra nhiều loại khí như hydro, metan, thậm chí cả sulfur gây ra mùi trứng thối.

Các chuyên gia khuyên rằng nếu dùng đậu đóng hộp thì nên rửa và để ráo nước sẽ giúp giảm bớt vấn đề “xì hơi”.

Nước có ga

Đồ uống có ga có thể gây đầy hơi vì làm chúng ta nuốt thêm không khí vào trong đường tiêu hóa, cuối cùng lại được giải phóng ra ngoài thành “xì hơi”.

Protein nói chung

Protein rất quan trọng đối với cơ thể nhưng nếu ăn quá nhiều có thể dẫn đến đầy hơi. Đó là vì protein được hệ tiêu hóa phân giải thành các axit amin và hấp thụ vào máu với lượng giới hạn, khoảng 1 gam cho mỗi kg trọng lượng cơ thể. Lượng protein dư thừa sẽ đi đến ruột già và làm thức ăn cho vi khuẩn, từ đó sinh ra khí hydro sunfua và làm xì hơi.

Nếu dùng các sản phẩm bổ sung protein khi tập luyện cơ bắp có thể sẽ tệ hơn, vì chúng thường được làm từ các loại protein sữa là casein và whey, do đó cũng chứa lactose gây khó tiêu.

Chất làm ngọt nhân tạo

Những sản phẩm được gắn mác “không đường” chứa ít carbs và ít calo hơn, nhưng vẫn có thể gây đầy hơi. Các chất làm ngọt nhân tạo như sorbitol, erythritol và xylitol không được tiêu hóa hoàn toàn nên giúp giảm lượng calo hấp thu, nhưng thay vào đó chúng sẽ được vi khuẩn lên men và tạo ra khí có thể gây đầy bụng, xì hơi và tiêu chảy.

Các chất làm ngọt nhân tạo thường có trong các loại thực phẩm “ít đường” hoặc “không đường” như kẹo cao su, nước ngọt, bánh quy và thanh protein.

Làm cách nào để bớt xì hơi khi ăn các thực phẩm này?

Dùng men tiêu hóa

Theo tiến sĩ Poppers, nếu bạn thường xuyên bị xì hơi thì có thể dùng các sản phẩm chứa men tiêu hóa để giúp tiêu hóa các loại thức ăn đặc biệt này.

Theo dõi thực phẩm hằng ngày

Bạn nên ghi lại những món đã ăn, lượng bao nhiêu và cảm giác sau khi ăn thế nào, từ đó xác định những loại thực phẩm khó tiêu. Sau đó có thể đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để thiết kế chế độ ăn hợp lý vừa đủ chất vừa tránh đầy hơi.

Tiến sĩ Poppers khuyên rằng hãy để ý bất kỳ triệu chứng nào khác như táo bón, đau bụng, ợ nóng hoặc buồn nôn, đó có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng về tiêu hóa, chẳng hạn như hội chứng ruột kích thích.

Tập thể dục thường xuyên

Bác sĩ Lee khuyên nên tập thể dục để tránh bị táo bón, vì nếu chất thải tích tụ trong ruột già quá nhiều sẽ sinh ra khí metan và khí hydro do vi khuẩn lên men. “Tập thể dục thường xuyên có thể cải thiện sự trao đổi chất và tăng nhu động của ruột, do đó giảm sự tích tụ khí.”

Ăn nhiều kiwi

Ăn trái kiwi (nếu bạn không bị dị ứng với nó) có thể giúp giảm đầy hơi, theo bác sĩ Lee. “Trái kiwi có một loại enzyme tên là actinidin có thể giúp tiêu hóa nhiều loại thức ăn ở phần trên của đường tiêu hóa.” Trái kiwi giúp hỗ trợ tiêu hóa, nhờ đó sẽ ít carbohydrate đến ruột già hơn, ít tạo ra khí hơn.

Vậy là bạn đã biết những loại thức ăn dễ gây xì hơi và cách khắc phục vấn đề nhạy cảm này. Bạn có bị “dị ứng” với loại thực phẩm nào trên đây không? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Cà phê trứng có tốt cho sức khỏe không? Có nên dùng để bồi bổ sau khi tập luyện?
• Cà phê nấm là gì? Có lợi ích như thế nào đối với sức khỏe?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị bạn nhé!