1. Bông thiên lý

Bông thiên lý nở vào mùi hè, mùi thơm ngát, vị mát nên được người miền Tây dùng để chế biến các món ăn giải nhiệt, giúp ngủ ngon vào ban đêm.

Thiên lý có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như thiên lý xào thịt bò, hải sản, lòng gà, thiên lý nấu canh tôm, cua đồng, cá hú,… Trong đó, món thiên lý nấu cua đồng rất được ưa chuộng vào mùa hè do canh có vị ngọt và mát, giải nhiệt rất tốt. Muốn canh ngon, phải chọn những bông còn “e ấp” nụ, ngâm nước cho sạch và thả vào nồi canh cua, khi nước sôi phải lập tức bắt canh xuống, có như vậy, bông mới giữ được màu xanh đẹp mắt. Mùa hè nóng bức mà ăn món này thì… đúng sách rồi còn gì!

2. Bông so đũa

So đũa là loại cây quen thuộc ở Nam Bộ, thường nở hoa vào tháng 10-12 hàng năm. Bông có hai màu trắng và tím, thường nở vào sáng sớm nên người ta phải tranh thủ hái nếu không bông sẽ héo.

Bông hái về nhặt bỏ cuống, đài hoa và nhị bên trong cho khỏi đắng. Sau đó rửa sạch và chế biến. Món phổ biến nhất là so đũa nấu canh chua với cá lóc, cá rô, tép đồng hay nấu canh chua chay với các loại rau khác. Bên cạnh đó còn có so đũa xào với thịt hay đơn giản nhất là so đũa luộc chấm với kho quẹt. Nhiều người mê mẩn bởi món này lắm!

3. Bông bí

Món ăn từ quả bí thì đã quá quen thuộc. Nhưng ít người biết rằng, món ăn làm từ bông bí cũng hấp dẫn không kém. Bông bí hái về (thường là bí đực), loại bỏ phần nhị bên trong, rửa sạch, sau đó tha hồ chế biến. Người ta có thể xào với thịt heo, thịt bò, nấu canh với tôm khô, với hến hoặc luộc rồi chấm với nước thịt kho cũng được. Món ăn làm từ bông bí rất ngọt và mát, sẽ giúp bạn giải tỏa cái nóng bức, khó chịu khi trời nắng.

4. Bông điên điển

“Miền Tây xanh sắc mây trời, phù sa nước nổi người ơi đừng về”. Đây là loại bông xuất hiện vào mùa nước nổi, khoảng tháng 7-8 âm lịch. Vào mùa này, bông nở vàng cả mặt nước, trông như một thảm hoa vàng, vì thế nó được gọi là đặc sản mùa nước nổi.

Bông điên điển có thể chế biến thành rất nhiều món. Điên điển làm gỏi chua, điên điển xào tép, điên điển muối chua nhưng ngon “bá chấy” nhất phải kể đến canh chua điên điển cá linh. Nồi canh tập hợp vị chua chua của me, vị ngọt ngọt của cá linh, vị đăng đắng của bông điên điển sẽ đánh thức cơn thèm ăn của bạn. Ăn một lần là ghiền luôn đấy!

5. Bông súng

Mỹ nhân của hoa đồng cỏ nội đây rồi! Bông súng mọc khá nhiều ở các ao hồ, đầm lầy. Mùa mưa, bông sinh sản nhanh chóng, phủ kín cả mặt nước.

Bông súng hái về tước vỏ, bẻ thành từng khúc vừa ăn. Người ta có thể dùng bông súng làm rau ăn lẩu, nấu canh chua với cá, trộn gỏi với bồn bồn và thịt hoặc muối chua. Nhưng món ăn nổi tiếng nhất phải là bông súng chấm mắm kho. “Muốn ăn bông súng mắm kho. Thì về Đồng Tháp ăn cho đã thèm”. Món này đã trở thành đặc sản được thiết đãi trong nhà hàng mặc dù cách làm vô cùng dân dã.

6. Bắp chuối

Bắp chuối (hay hoa chuối)  là một trong những nguyên liệu có thể chế biến được đa món ăn. Phần hoa chuối tưởng chừng bỏ đi lại trở thành “công cụ” làm nên những món… say đắm lòng người.

Hoa chuối bào mỏng, ngâm nước muối, sau đó xả lại với nước sạch. Đơn giản nhất là dùng bóp gỏi (làm nộm) với thịt gà xé phay, thêm rau thơm và lạc rang. Cũng có thể dùng để nấu canh chua cá, ăn lẩu,… Chúng ta vẫn thường thấy nó xuất hiện trong đĩa rau khi đi ăn bún riêu, bánh canh và trộn chung với một số loại khác gọi là rau ghém. Ở miền Tây thì chẳng phải mua, ra vườn bẻ một bắp là đủ ăn cho cả nhà rồi.

7. Lục bình

Người miền Tây gọi là cây bèo. Chúng dễ sống và mọc kín cả mặt nước ao, đầm. Ở miền Bắc, bèo chỉ dùng làm thức ăn cho động vật, nhưng ở miền Tây, bèo có thể chế biến thành nhiều món ngon đến không ngờ.

Cây lục bình sạch, giàu vitamin và khoáng chất, cọng non có thể ăn sống, nấu lẩu, xào tỏi, ngó có thể làm nộm, xào thịt, muối chua. Ngoài ra bông lục bình cũng có thể luộc hoặc nấu canh đấy. Ở nhiều nhà hàng, món làm từ lục bình khá đắt đỏ không kém gì những loại khác đâu.

8. Bồn bồn

Bồn bồn sống ở vùng đất phèn, mặn, phổ biến nhất là ở Cà Mau. Cọng bồn bồn non, trắng muốt là nguyên liệu chế biến khá nhiều món ngon ở miền Tây.

Cọng bồn bồn có thể dùng để muối chua, xào với thịt, nấu canh, trong đó bồn bồn muối chua là món phổ biến và quen thuộc nhất. Có nhiều người đã nhân giống loại cây này để bán, khách cũng khá chuộng những món làm từ bồn bồn nên thu nhập người dân tăng đáng kể.

“Hoa đồng cỏ nội” chẳng những tô đẹp cảnh sắc thiên nhiên cho vùng sông nước miền Tây  mà còn mang đến cho mảnh đất này những món ăn “độc lạ, có một không hai”. Có nhiều món đã trở thành đặc sản đãi trong nhà hàng thành phố. Tuy nhiên, cái dân dã, mộc mạc trong chế biến thì vẫn vẹn nguyên như chính tính cách của những con người đã “phát minh” ra nó.

1. Lá sương sâm là gì? Thức uống từ lá sâm bổ dưỡng như thế nào?

Sương sâm hay còn có tên dân dã là thạch xanh, thạch lá cây. Sương sâm là một món ăn giải khát rất tốt, đặc biệt là khi mùa hè đang “đổ bộ” trên nước ta.

Thạch sương sâm làm từ lá của cây sương sâm, một loại cây dây leo phổ biến ở các Đông Nam Á, có mặt nhiều nhất tại Thái Lan, Lào, Việt Nam,… Trong tiếng Lào, nó được gọi là “bai yanang” hay “bai ya nang” hoặc đơn giản là “yanang hay ya nang”. Tại các quốc gia này, sương sâm trở thành một thực phẩm được dùng phổ biến trong cuộc sống.

Ở Việt Nam ta, sương sâm là loại dây leo hoang dại có sức sống vô cùng mãnh liệt, mọc quanh năm ở các bờ vườn miền Tây Nam Bộ.

Y học dân gian cho rằng, lá sương sâm có tính mát, nhuận tràng, hạ nhiệt, giải độc. Rễ làm thuốc chống sốt. Thân, lá phối hợp với các vị thuốc khác trị bệnh rất tốt. Theo kinh nghiệm của ông bà ta, mùa hè ăn sương sâm thanh nhiệt, rất tốt cho cơ thể,…

2. Cách làm thạch sương sâm – thức uống bổ dưỡng ngày hè

Lá sâm mọc hoang dại, sinh sôi nảy nở vô cùng tươi tốt ở các bờ vườn miền Tây nên người dân ở đây thường tự tay hái để tự làm thức uống bổ dưỡng vào ngày hè cho gia đình.

Món thạch sương sâm này vô cùng đơn giản và dễ làm nhưng phải biết một vài bí kíp để món được tươi ngon mà không cần có thêm một thứ hóa chất nào. Có nhiều người cho rằng, lá sâm chỉ cần được rửa sạch, cho vào cối xay sinh tố với một ít nước xay, dùng vợt vớt lấy nước, bỏ xác là xong. Nhưng thực tế không phải vậy, làm như thế nước sâm sẽ bị không đông.

Bởi sương sâm là thức uống của miền quê dân dã, mọi khâu chế biến phải đều là “made by hand”. Muốn có miếng sương sâm ngon, chất lượng (dai, giòn, màu xanh bắt mắt) phải có những bí quyết nhỏ. Bloganchoi sẽ cho bạn một vài bí kíp được bật mí từ chính các cụ ở quê:

Trước hết là khâu chọn lá. Lá sương sâm ngon không phải là lá mỏng, mượt mà, mà phải là lá già, dày, có màu xanh sậm (khi vò có nhiều nhựa, dai, không bở). Lá được ngắt cuống, rửa sạch, cho vào rổ để ráo.

Tiếp đến cho lá sương sâm vào thau, đổ một lượng nước nấu chín để nguội vừa đủ để sương sâm khi đông không quá mềm cũng không quá cứng.

Dùng tay vò nát lá trong nước sao cho dịch nước trong lá hòa tan vào nước có màu xanh thẫm và có độ sánh. Nếu cùng nhau rủ mấy đứa bạn cùng làm thì thật thích vì khâu này nếu bạn vò một tay, không nhanh tay thì sâm sẽ mau đông lại, nước sâm sẽ bị ít đi. Càng nhiều tay vò càng nhanh, nước sâm càng ra nhiều.

Cuối cùng, cho dịch nước sâm vào vợt để lược lấy nước rồi cho vào thau, bỏ xác đi.

Để nước sâm ở nơi thoáng và khô ráo, tầm 30 phút cho sâm đông cứng lại, cho vào ngăn lạnh là xong! Bạn sẽ thấy sâm đông lại hệt như chúng mình làm thạch rau câu ấy mà ở đây hoàn toàn là đông tự nhiên không pha tí hóa chất nào hết.

Sương sâm khi đông có vị nhạt, phảng phất mùi lá cây. Thế nên bạn cần cho thêm đường (muốn mát thì cho đường phèn), nước đá vào món giải khát này mới ngon và hấp dẫn.

Nhiều nơi còn biến tấu, cho thạch sâm vào ly hạt é, mủ trôm nữa.

Muốn sâm được thơm ngon, bạn cho thêm vào ly sâm một ít nước cốt dừa, vài giọt dầu chuối để có mùi thơm hấp dẫn.

3. Một vài lưu ý về nước sương sâm:

Nước sương sâm “made by hand” thơm ngon, “sạch” hoàn toàn nên bạn chỉ dùng trong ngày, để quá lâu sâm sẽ tan, lỏng không còn thơm ngon do mình không dùng chất bảo quản.

Ngược lại, sâm ngoài hàng, nhìn cứng chắc, đẹp màu nhưng không đảm bảo. Thậm chí khâu vò lá sâm không đảm bảo vệ sinh. Nên nếu bạn nào dùng sâm ngoài hàng thì cân nhắc kĩ trước khi mua.

Bạn thấy sao? Nếu ngày nắng hè này, có một ly sâm thơm ngon, cho thạch sâm vào miệng nhai từ từ, vị dai giòn của sâm hòa với chút lành lạnh của nước đá, vị ngọt dịu của đường hòa với nước cốt dừa béo ngậy, thoảng chút hương thơm nhè nhẹ của dầu chuối, kích thích mọi giác quan, xua tan cái oi ả ngày hè, thật còn gì bằng!