Rối loạn nhân cách phụ thuộc là gì?

Theo DSM-5 (Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần), Rối loạn nhân cách phụ thuộc là một dạng rối loạn nhân cách thuộc nhóm C, đặc trưng bởi sự phụ thuộc quá mức vào người khác để đáp ứng các nhu cầu về cảm xúc và ra quyết định. Người mắc DPD thường cảm thấy bất an khi phải tự mình đưa ra lựa chọn, sợ bị bỏ rơi và có xu hướng dựa dẫm vào người khác để cảm thấy an toàn.

Khác với hành vi phụ thuộc thông thường (ví dụ: một đứa trẻ dựa vào cha mẹ), DPD là một tình trạng kéo dài, ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều khía cạnh của cuộc sống, từ công việc, các mối quan hệ đến sự tự tin cá nhân. Người mắc DPD thường có cảm giác rằng họ không thể tự mình tồn tại mà không có sự hỗ trợ liên tục từ người khác.

Phân biệt DPD với hành vi phụ thuộc thông thường

Không phải mọi hành vi phụ thuộc đều là dấu hiệu của DPD. Ví dụ, việc nhờ bạn bè tư vấn khi mua nhà hoặc dựa vào đồng nghiệp trong một dự án nhóm là điều bình thường. Tuy nhiên, với DPD, sự phụ thuộc này trở nên cực đoan, kéo dài và cản trở khả năng hoạt động độc lập của một người. Nếu bạn nhận thấy ai đó không thể tự đưa ra bất kỳ quyết định nào mà không có sự xác nhận từ người khác, đó có thể là dấu hiệu cần chú ý.

DPD ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống?

Rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể gây ra nhiều khó khăn, bao gồm:

• Trong các mối quan hệ: Người mắc DPD có thể trở nên quá bám víu, khiến đối phương cảm thấy ngột ngạt.
• Trong công việc: Sự thiếu tự tin và khó khăn trong việc ra quyết định có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.
• Trong sức khỏe tâm lý: Người mắc DPD thường dễ bị lo âu, trầm cảm, hoặc cảm giác trống rỗng khi không có sự hỗ trợ từ người khác.

Dấu hiệu và triệu chứng của rối loạn nhân cách phụ thuộc

Rối loạn nhân cách phụ thuộc (Dependent Personality Disorder – DPD) biểu hiện qua một loạt các hành vi và cảm xúc cho thấy sự phụ thuộc quá mức vào người khác. Hiểu rõ các dấu hiệu này là bước đầu tiên để nhận diện DPD ở bản thân hoặc người thân, từ đó tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời. Dưới đây là các triệu chứng chính của DPD và cách chúng ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.

Các triệu chứng chính của rối loạn nhân cách phụ thuộc

Theo DSM-5, người mắc rối loạn nhân cách phụ thuộc thường có các dấu hiệu sau:

• Khó tự đưa ra quyết định: Họ thường cần sự hướng dẫn hoặc xác nhận từ người khác, ngay cả trong những việc nhỏ như chọn món ăn, quyết định đi đâu, hay mua gì.
• Sợ bị bỏ rơi: Nỗi sợ mãnh liệt về việc bị người thân, bạn bè, hoặc đối tác rời bỏ khiến họ có hành vi bám víu hoặc nhượng bộ quá mức để giữ người khác ở lại.
• Phụ thuộc vào người khác để cảm thấy an toàn: Họ cảm thấy bất an khi ở một mình và thường tìm kiếm sự hỗ trợ liên tục từ người khác để cảm thấy yên tâm.
• Thiếu tự tin: Người mắc DPD thường tự đánh giá thấp bản thân, cảm thấy mình không đủ khả năng giải quyết vấn đề mà không có sự giúp đỡ.
• Khó từ chối hoặc bày tỏ sự bất đồng: Họ sợ làm mất lòng người khác, dẫn đến việc đồng ý với mọi yêu cầu, ngay cả khi điều đó không phù hợp với mong muốn của họ.
• Dễ bị tổn thương khi bị chỉ trích: Họ có xu hướng nhạy cảm quá mức với những lời phê bình hoặc thất bại, dễ rơi vào trạng thái lo âu hoặc trầm cảm.

Ví dụ thực tế về rối loạn nhân cách phụ thuộc trong cuộc sống

Để dễ hình dung, hãy xem một số tình huống thực tế:

• Trong công việc: Một nhân viên không thể tự quyết định cách xử lý một nhiệm vụ đơn giản mà luôn hỏi ý kiến cấp trên, ngay cả khi đã được hướng dẫn rõ ràng.
• Trong các mối quan hệ: Một người liên tục nhắn tin hoặc gọi điện để kiểm tra xem đối phương có còn quan tâm đến mình không, vì họ sợ bị bỏ rơi.
• Trong đời sống cá nhân: Một người trưởng thành không thể tự chọn quần áo để mặc đi làm mà luôn hỏi ý kiến bạn bè hoặc người thân.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của rối loạn nhân cách phụ thuộc

Hiểu được nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của rối loạn nhân cách phụ thuộc là yếu tố quan trọng để phòng ngừa và điều trị hiệu quả. DPD thường không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, môi trường, và trải nghiệm cá nhân.

Yếu tố di truyền và sinh học

• Di truyền: Nghiên cứu cho thấy những người có người thân mắc các rối loạn nhân cách hoặc rối loạn tâm lý (như rối loạn lo âu) có nguy cơ cao hơn mắc DPD.
• Cấu trúc não: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng sự khác biệt trong cấu trúc hoặc hoạt động của não, đặc biệt ở các khu vực liên quan đến cảm xúc và ra quyết định, có thể góp phần gây ra DPD.

Môi trường nuôi dưỡng

Môi trường sống trong giai đoạn đầu đời đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của DPD:

• Nuôi dạy quá bảo bọc: Cha mẹ hoặc người chăm sóc quá kiểm soát, không cho trẻ cơ hội tự đưa ra quyết định, có thể khiến trẻ lớn lên với cảm giác phụ thuộc.
• Thiếu an toàn cảm xúc: Trẻ em lớn lên trong môi trường thiếu sự hỗ trợ hoặc bị bỏ rơi về mặt cảm xúc có thể phát triển nỗi sợ bị từ chối, dẫn đến hành vi phụ thuộc quá mức.
• Trải nghiệm sang chấn: Các sự kiện đau buồn, như mất người thân hoặc bị lạm dụng, có thể làm tăng nguy cơ mắc DPD.

Yếu tố tâm lý

• Tự ti và lo âu: Người có xu hướng tự đánh giá thấp bản thân hoặc thường xuyên lo lắng về khả năng của mình dễ phát triển DPD.
• Thiếu kỹ năng ra quyết định: Việc không được khuyến khích tự lập từ nhỏ có thể khiến một người trưởng thành cảm thấy bất lực khi phải tự giải quyết vấn đề.

Yếu tố nguy cơ

Một số yếu tố làm tăng khả năng mắc rối loạn nhân cách phụ thuộc bao gồm:

• Giới tính: Phụ nữ có xu hướng được chẩn đoán DPD nhiều hơn nam giới, mặc dù nguyên nhân có thể liên quan đến yếu tố văn hóa hoặc định kiến trong chẩn đoán.
• Tuổi thơ bất ổn: Trẻ em lớn lên trong gia đình có xung đột hoặc thiếu sự ổn định về cảm xúc có nguy cơ cao hơn.
• Các rối loạn tâm lý khác: Người mắc rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc các rối loạn nhân cách khác có thể dễ phát triển DPD hơn.

Nguyên nhân của rối loạn nhân cách phụ thuộc thường là sự kết hợp phức tạp của các yếu tố trên, thay vì chỉ xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Điều này cũng giải thích tại sao mỗi người mắc DPD có thể biểu hiện rối loạn theo cách khác nhau. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp các chuyên gia tâm lý xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Chẩn đoán và đánh giá rối loạn nhân cách phụ thuộc

Việc chẩn đoán rối loạn nhân cách phụ thuộc (Dependent Personality Disorder – DPD) đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng từ các chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần. Hiểu rõ quy trình chẩn đoán giúp người mắc hoặc người thân nhận biết sớm và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp. Dưới đây là thông tin chi tiết về cách DPD được chẩn đoán và những điều cần lưu ý.

Quy trình chẩn đoán rối loạn nhân cách phụ thuộc

Chẩn đoán rối loạn nhân cách phụ thuộc thường được thực hiện bởi chuyên gia tâm lý lâm sàng, bác sĩ tâm thần, hoặc các nhà trị liệu có chuyên môn. Quy trình bao gồm:

• Phỏng vấn lâm sàng: Chuyên gia sẽ đặt câu hỏi về tiền sử sức khỏe tâm lý, hành vi, cảm xúc và các mối quan hệ của người nghi mắc DPD. Họ cũng có thể hỏi về các trải nghiệm trong quá khứ để hiểu rõ nguyên nhân tiềm ẩn.
• Đánh giá triệu chứng: Dựa trên DSM-5 (Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần), chuyên gia sẽ kiểm tra xem người đó có đáp ứng các tiêu chí chẩn đoán DPD hay không.
• Loại trừ các rối loạn khác: Vì DPD có một số triệu chứng tương đồng với các rối loạn khác (như rối loạn lo âu, rối loạn nhân cách tránh né, hoặc trầm cảm), chuyên gia sẽ tiến hành đánh giá để phân biệt DPD với các tình trạng này.

Tiêu chí chẩn đoán rối loạn nhân cách phụ thuộc theo DSM-5

Theo DSM-5, để được chẩn đoán mắc DPD, một người phải thể hiện mô hình phụ thuộc và phục tùng quá mức trong nhiều tình huống, bắt đầu từ giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành, với ít nhất 5 trong số các tiêu chí sau:

1. Khó đưa ra quyết định hàng ngày mà không có sự tư vấn hoặc trấn an từ người khác.

2. Cần người khác chịu trách nhiệm cho hầu hết các khía cạnh quan trọng trong cuộc sống.

3. Khó bày tỏ sự bất đồng vì sợ mất sự hỗ trợ hoặc chấp thuận.

4. Khó bắt đầu hoặc thực hiện các dự án do thiếu tự tin vào khả năng của mình.

5. Làm quá mức để được người khác chăm sóc hoặc hỗ trợ, thậm chí đến mức tự nguyện làm những việc không thoải mái.

6. Cảm thấy bất an hoặc bất lực khi ở một mình vì thiếu niềm tin vào khả năng tự chăm sóc bản thân.

7. Gấp rút tìm kiếm một mối quan hệ mới để được chăm sóc khi một mối quan hệ kết thúc.

8. Bận tâm quá mức với nỗi sợ phải tự chăm sóc bản thân.

Việc tự chẩn đoán rối loạn nhân cách phụ thuộc hoặc dựa vào thông tin trên mạng có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc bỏ sót các rối loạn khác. Một số rối loạn, như rối loạn lo âu xã hội hoặc rối loạn nhân cách ranh giới, có thể có triệu chứng tương tự DPD. Do đó, chỉ có chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần mới có thể đưa ra chẩn đoán chính xác thông qua đánh giá toàn diện.

Phương pháp điều trị và hỗ trợ rối loạn nhân cách phụ thuộc

Mặc dù rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể gây ra nhiều khó khăn nhưng với các phương pháp điều trị và hỗ trợ phù hợp, người mắc DPD hoàn toàn có thể cải thiện chất lượng cuộc sống. Điều trị DPD tập trung vào việc xây dựng sự tự tin, kỹ năng ra quyết định độc lập và giảm sự phụ thuộc vào người khác. Dưới đây là các phương pháp điều trị và hỗ trợ phổ biến.

Liệu pháp tâm lý

Liệu pháp tâm lý là phương pháp chính để điều trị DPD với các hình thức phổ biến bao gồm:

• Liệu pháp Nhận thức Hành vi (CBT): Giúp người mắc DPD nhận diện và thay đổi các suy nghĩ tiêu cực, chẳng hạn như cảm giác bất lực hoặc sợ bị bỏ rơi. CBT cũng dạy các kỹ năng ra quyết định và quản lý cảm xúc.
• Liệu pháp Tâm động học: Tập trung vào việc khám phá các trải nghiệm trong quá khứ (như môi trường nuôi dưỡng) để hiểu nguyên nhân gốc rễ của sự phụ thuộc.
• Liệu pháp nhóm: Tham gia các nhóm hỗ trợ giúp người mắc DPD học hỏi từ những người khác, xây dựng sự tự tin và cải thiện kỹ năng giao tiếp.

Hỗ trợ từ chuyên gia

• Tư vấn cá nhân: Làm việc trực tiếp với nhà trị liệu để xây dựng kế hoạch điều trị cá nhân hóa.
• Hỗ trợ tâm thần học: Trong một số trường hợp, thuốc có thể được kê đơn để điều trị các triệu chứng đi kèm, như lo âu hoặc trầm cảm. Tuy nhiên, thuốc không phải là phương pháp chính để điều trị DPD.

Tự chăm sóc để cải thiện DPD

Người mắc DPD có thể thực hiện các bước tự chăm sóc để hỗ trợ quá trình điều trị:

• Xây dựng sự tự tin: Thử thực hiện các nhiệm vụ nhỏ một cách độc lập và ghi nhận thành công của mình.
• Học kỹ năng ra quyết định: Bắt đầu với các quyết định đơn giản, như chọn một bộ phim để xem, và dần dần chuyển sang các quyết định phức tạp hơn.
• Thực hành chăm sóc bản thân: Tham gia các hoạt động như thiền, yoga hoặc viết nhật ký để quản lý cảm xúc và giảm lo âu.
• Kết nối xã hội: Xây dựng mạng lưới hỗ trợ đa dạng để giảm sự phụ thuộc vào một người cụ thể.

Lời khuyên cho người thân và bạn bè

Hỗ trợ một người mắc rối loạn nhân cách phụ thuộc (Dependent Personality Disorder – DPD) đòi hỏi sự kiên nhẫn, thấu hiểu và cách tiếp cận đúng đắn. Người thân và bạn bè đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người mắc DPD xây dựng sự tự tin và giảm dần sự phụ thuộc quá mức. Dưới đây là những lời khuyên thiết thực để hỗ trợ hiệu quả.

Cách nhận biết và hỗ trợ người có dấu hiệu DPD

• Quan sát hành vi: Nếu bạn nhận thấy ai đó thường xuyên cần sự xác nhận từ người khác, sợ bị bỏ rơi, hoặc không thể tự đưa ra quyết định, họ có thể đang có dấu hiệu của DPD. Hãy nhẹ nhàng trò chuyện để hiểu rõ hơn về cảm xúc của họ.
• Lắng nghe không phán xét: Tạo không gian an toàn để họ chia sẻ cảm xúc mà không cảm thấy bị đánh giá. Ví dụ, thay vì nói “Sao bạn không tự quyết định được?”, hãy hỏi “Bạn có muốn mình cùng thảo luận để đưa ra lựa chọn không?”.
• Khuyến khích tìm kiếm chuyên gia: Đề nghị họ gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần để được đánh giá và điều trị. Bạn có thể hỗ trợ bằng cách tìm thông tin về các trung tâm sức khỏe tâm lý uy tín.

Tránh làm gia tăng sự phụ thuộc

• Khuyến khích sự độc lập: Thay vì đưa ra câu trả lời ngay lập tức, hãy hướng dẫn họ tự tìm giải pháp. Ví dụ, nếu họ hỏi nên làm gì trong một tình huống, bạn có thể nói: “Bạn nghĩ lựa chọn nào sẽ phù hợp nhất? Mình sẽ giúp bạn phân tích nếu cần.”
• Đặt ranh giới lành mạnh: Tránh trở thành người mà họ phụ thuộc hoàn toàn. Hãy hỗ trợ nhưng đồng thời khuyến khích họ tự chịu trách nhiệm cho các quyết định của mình.
• Tôn trọng tiến trình của họ: Đừng ép buộc họ thay đổi quá nhanh. Việc xây dựng sự tự tin và kỹ năng ra quyết định cần thời gian.

Ví dụ thực tế

• Nếu bạn của bạn luôn hỏi ý kiến về mọi việc, hãy thử khuyến khích họ tự chọn một hoạt động cuối tuần bằng cách nói: “Mình tin bạn có thể chọn một nơi thú vị để đi chơi. Bạn muốn thử chọn rồi mình cùng lên kế hoạch không?”
• Nếu người thân sợ bị bỏ rơi và liên tục kiểm tra bạn, hãy trấn an họ bằng cách duy trì liên lạc đều đặn, nhưng đồng thời khuyến khích họ tham gia các hoạt động xã hội khác để mở rộng mạng lưới hỗ trợ.

Kết luận

rối loạn nhân cách phụ thuộc (Dependent Personality Disorder – DPD) là một tình trạng sức khỏe tâm lý phức tạp, nhưng không phải là không thể vượt qua. Với sự nhận thức đúng đắn, hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và các phương pháp điều trị chuyên nghiệp, người mắc DPD có thể học cách tự tin hơn, ra quyết định độc lập và xây dựng một cuộc sống lành mạnh hơn. Việc hiểu rõ DPD không chỉ giúp chúng ta hỗ trợ người khác mà còn góp phần phá vỡ định kiến về các vấn đề sức khỏe tâm lý trong xã hội.

Hãy cùng nhau xây dựng một cộng đồng thấu hiểu và hỗ trợ những người đang đối mặt với các vấn đề sức khỏe tâm lý. Nếu bạn có câu hỏi hoặc cần thêm thông tin, đừng ngần ngại để lại bình luận hoặc liên hệ với các tổ chức sức khỏe tâm lý gần bạn!

Bạn có thể quan tâm:

• Body Dysmorphic Disorder (Rối loạn mặc cảm ngoại hình) là gì? Những điều cần biết về Body Dysmorphic Disorder
• 14 loại thực phẩm phù hợp với người bị bệnh gút

Rối loạn nhân cách phụ thuộc là gì?

Bạn hoặc người thân có thể mắc chứng rối loạn nhân cách lo lắng hay còn gọi là rối loạn nhân cách phụ thuộc. Mặc dù việc mọi người phụ thuộc phần nào vào người khác là điều bình thường, nhưng các nhà nghiên cứu và nhà tâm lý học phân loại nó là một rối loạn sức khỏe tâm thần khi sự phụ thuộc này đạt đến mức cực đoan.

Giả sử bạn lưu ý rằng đây có thể là một rối loạn ảnh hưởng đến bạn hoặc người thân của bạn. Đó đã là một bước tiến lớn hướng tới nghiên cứu sâu hơn và xác định xem bạn có nên thực hiện bước tiếp theo là gặp chuyên gia để được chẩn đoán hoặc hiểu rõ hơn hay không. Tìm kiếm sự giúp đỡ có thể đáng sợ và sẽ bớt đáng sợ hơn khi bạn đã thực hiện một số nghiên cứu cơ bản về những trở ngại mà bạn gặp phải trong cuộc sống hàng ngày. Đọc để tìm hiểu về 13 dấu hiệu chính của chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc.

1. Rối loạn nhân cách phụ thuộc sợ bị chia cắt

Hầu hết mọi người có thể cảm thấy sợ hãi tách biệt tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ. Cho dù bước vào một mối quan hệ yêu xa hay gửi con đi trại hè, thật khó để xa cách những người thân yêu nhất của bạn. Tuy nhiên, những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc lại cảm thấy nỗi sợ hãi này đến tột độ. Giống như các rối loạn lo âu khác, chẳng hạn như lo lắng về sự chia ly, rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể khiến các cá nhân hoảng sợ khi bị chia cắt khỏi những người họ yêu thương. Ngoài ra, những người có một sự lo lắng chia ly rối loạn cũng có thể trải qua các hành vi đồng phụ thuộc cho thấy rối loạn nhân cách phụ thuộc.

2. Khó đưa ra quyết định mà không có thông tin từ người khác

Cuộc sống diễn ra theo hướng của nó do một loạt các quyết định mà chúng ta đưa ra với tư cách cá nhân. Mặc dù điều này mang lại cho chúng ta sức mạnh để định hình tương lai của mình, nhưng nó có thể gây khó khăn cho những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc. Mặc dù cảm thấy lo lắng khi đưa ra quyết định thay đổi cuộc đời là điều bình thường, nhưng các chuyên gia nói rằng những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc gặp khó khăn đưa ra quyết định đơn giản như ăn gì vào bữa tối hoặc đi chơi với nhóm bạn ở đâu. Điều này thường khiến các cá nhân dựa vào những người xung quanh để đưa ra những quyết định đơn giản.

3. Khó bắt đầu và duy trì các mối quan hệ thân thiết giữa các cá nhân

Những người đối phó với các triệu chứng của rối loạn nhân cách phụ thuộc không phải là những người duy nhất có thể gặp tác động tiêu cực của các triệu chứng này. Bạn bè, gia đình và đối tác phải vật lộn nếu người thân của họ được chẩn đoán mắc chứng rối loạn này là điều bình thường. Các nghiên cứu cho thấy rằng nhiều người mắc chứng rối loạn này trải qua các mối quan hệ khác với những người không mắc chứng rối loạn này. Nó có thể làm cạn kiệt những người thân yêu khi bạn và họ cảm thấy bạn không thể bị bỏ lại một mình. Hầu hết mọi người cần không gian cá nhân và thời gian ở một mình để suy ngẫm và tái tạo năng lượng. Bởi vì điều này, các mối quan hệ thường không kéo dài, làm tăng thêm nỗi sợ bị bỏ rơi của nhiều người mắc chứng rối loạn này.

4. Người đồng phụ thuộc có thể chuyển giao trách nhiệm cho người khác

Theo Tổ chức Y tế Thế giới Phân loại bệnh tật quốc tế, người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc thường có xu hướng chuyển giao trách nhiệm cho những người xung quanh. Điều này không chỉ có nghĩa là chúng sẽ tránh chịu trách nhiệm về những hành động trong quá khứ của mình do sợ hậu quả và bị từ chối, mà chúng còn sẽ ủy thác những vấn đề cần một người lớn có trách nhiệm giải quyết cho những người khác trong cuộc sống của chúng.

5. Thiếu tin tưởng vào phán đoán và khả năng của họ

Một số đo rối loạn nhân cách phụ thuộc bao gồm sự thiếu tự tin như một dấu hiệu của chứng rối loạn. Điều này có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau. Một số có thể thiếu tự tin trong phán đoán của họ về xung đột, người khác hoặc tình huống mới. Điều này liên quan chặt chẽ đến việc không có khả năng hoặc khó đưa ra quyết định. Một cách khác mà sự thiếu tự tin có thể tồn tại là nghi ngờ khả năng của bạn. Nếu bạn cảm thấy mình không được trang bị đầy đủ để làm những công việc mà bạn đã được đào tạo để làm hoặc nói về một chủ đề mà bạn biết nhiều, thì đây có thể là một dấu hiệu. Nó có thể nghiêm trọng như sự thiếu tự tin về danh tính của bạn và bạn là người như thế nào.

6. Rối loạn nhân cách phụ thuộc gây khó khăn trong việc thể hiện khi họ không đồng ý với ai đó

Bởi vì những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc đặt quá nhiều giá trị lên người khác trong cuộc sống của họ, điều này có thể dẫn đến nỗi sợ xung quanh việc lên tiếng trong những bất đồng. Điều này còn được gọi là thụ động trong các mối quan hệ giữa các cá nhân. Nỗi sợ bị chia ly và ở một mình có thể khiến họ tránh xung đột vì họ không muốn người kia rời xa mình. Thật không may, điều này có thể dẫn đến động lực quan hệ không lành mạnh và độc hại.

7. Làm những điều họ không muốn làm để làm cho người khác hạnh phúc

Giống như tránh những bất đồng, những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể coi đó là hành động theo cách mà họ không muốn làm cho những người họ phụ thuộc hạnh phúc. Điều này có thể cực kỳ có hại cho cả hai bên. Ví dụ: nếu bạn của bạn muốn bạn thực hiện một hoạt động mà bạn không thoải mái, bạn không nên bỏ qua hoạt động này. Bạn cảm thấy như người bạn đồng hành phụ thuộc vào bạn để làm mọi thứ họ yêu cầu ở bạn.

8. Rối loạn nhân cách đồng phụ thuộc có nghĩa là sợ hãi sâu sắc khi ở một mình

Đối với những người mắc chứng rối loạn này, sự phụ thuộc dẫn đến nỗi sợ hãi khi ở một mình. Nỗi sợ hãi này có thể có nhiều hình dạng và hình thức. Một người không chỉ sợ hãi khi phải ở một mình, mà ngay cả viễn cảnh ở một mình trong tương lai cũng có thể gây ra sự đau khổ đáng kể. Họ có thể thường xuyên và tích cực sợ hãi cái chết của những người thân yêu của họ hoặc sự kết thúc của một mối quan hệ.

9. Nỗi sợ bị từ chối

Tất cả chúng ta đều quen thuộc với cảm giác bị từ chối. Cho dù đó là một công việc mà chúng ta không được tuyển dụng, một chương trình học mà chúng ta không được chấp nhận, hay người yêu của chúng ta không muốn hẹn hò, việc bị từ chối khiến chúng ta khó chịu là điều bình thường. Tuy nhiên, những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể tránh thử những điều mới hoặc hoàn thành mục tiêu của họ do họ thường xuyên sợ bị từ chối. Một người không mắc chứng rối loạn này có thể vượt qua cảm giác bị từ chối trong vòng vài ngày. Tuy nhiên, tác động tiêu cực đối với người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc hoặc nhân cách đồng phụ thuộc có thể gây tổn hại và ảnh hưởng lâu dài đến sự tự tin và giá trị bản thân của họ.

10. Bạn cảm thấy khó khăn khi bắt đầu những dự án mới

Những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc thường gặp khó khăn khi bắt đầu các dự án mới, đặc biệt nếu họ thực hiện chúng một cách độc lập. Nếu bạn muốn làm điều gì đó đơn giản như tự trang trí nhà cửa hoặc phức tạp như viết một cuốn tiểu thuyết chuyên sâu và cảm thấy sợ hãi khi phải đối mặt với ý tưởng bắt đầu nó, đó có thể là dấu hiệu của chứng rối loạn này.

11. Nhu cầu luôn có ít nhất một mối quan hệ thân thiết

Bởi vì những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc rất khó ở một mình, họ bước vào các mối quan hệ đồng phụ thuộc. Một mối quan hệ đồng phụ thuộc xảy ra khi hai người tham gia vào một mối quan hệ dựa vào nhau để hoạt động trong cuộc sống hàng ngày. Trong trường hợp một trong những mối quan hệ đó kết thúc, sẽ không lâu sau khi một người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc tìm được người khác để dựa vào nếu họ có thể. Nếu bạn thấy mình thường xuyên đi tìm các đối tác hoặc bạn thân mà không có thời gian nghỉ ngơi tự suy ngẫm, đây có thể là một dấu hiệu của chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc.

12. Dễ dàng tin tưởng người khác dù mới gặp

Đây là một trong những dấu hiệu của chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc dẫn đến nhiều người mắc chứng rối loạn này bị lợi dụng. Nếu bạn nhanh chóng tin tưởng những người bạn mới gặp và không nhận ra khi ai đó không quan tâm đến bạn, đó có thể là một dấu hiệu. Những người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc rất dễ tin tưởng vì sợ ở một mình và bị từ chối.

13. Khó hoàn thành công việc hàng ngày nếu không có sự trợ giúp của người khác

Đáng buồn thay, chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và chức năng hàng ngày. Rất nhiều người mắc chứng rối loạn này gặp khó khăn trong việc chăm sóc bản thân. Có thể khó thực hiện các nhiệm vụ cơ bản như dọn dẹp, nấu ăn, tập thể dục và ngủ. Kết quả của việc này cũng có thể gây khó khăn cho việc duy trì việc làm ổn định. Thật không may, triệu chứng rối loạn này có thể làm trầm trọng thêm sự phụ thuộc vào người khác.

Suy nghĩ cuối cùng về một số dấu hiệu của chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc

Nếu bạn có thể liên quan đến bất kỳ dấu hiệu nào của chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc được đề cập trong bài viết này, thì bạn có thể mắc chứng rối loạn này. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả mọi người mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc đều trải qua tất cả các triệu chứng này. Rối loạn này có thể tác động đến hai cá nhân theo những cách hoàn toàn khác nhau. Ví dụ, bạn có thể dựa dẫm vào người khác và thiếu tự tin nhưng vẫn có thể hoạt động hàng ngày.

Mặt khác, bạn có thể gặp khó khăn với các công việc hàng ngày và duy trì các mối quan hệ, nhưng bạn có thể hoạt động khá tốt trong cuộc sống hàng ngày của mình. Để một người được chẩn đoán mắc chứng rối loạn nhân cách phụ thuộc, họ phải thể hiện ít nhất năm dấu hiệu được liệt kê trong phần Cẩm nang chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần. Nếu bạn chỉ có một hoặc hai trong số các triệu chứng này, thì bạn có thể đang mắc một bệnh tâm thần khác hoặc một mức độ cảm giác lo lắng không khác thường đối với người bình thường.

Cũng rất có giá trị khi thừa nhận rằng những triệu chứng này cũng có thể liên quan đến các bệnh tâm thần khác. Nếu bạn nghi ngờ mình có thể mắc chứng rối loạn này, hành động tốt nhất là gặp chuyên gia sức khỏe tâm thần để được đánh giá. Cũng đáng để nghiên cứu sâu hơn về chứng rối loạn này và xem liệu có cách nào bạn có thể thay đổi thói quen hàng ngày để giảm thiểu các dấu hiệu và triệu chứng của mình hay không cho đến khi bạn tìm thấy một liệu trình điều trị phù hợp với mình.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số bài viết khác trên BlogAnChoi như:

• Stray Kids tham gia JYP EDM Wish Day giúp thỏa ước nguyện cho trẻ mắc bệnh nan y ở nước ngoài
• Tình trạng khô miệng và táo bón ở bệnh nhân ung thư: Cách xử trí thế nào?