Khái niệm bệnh xơ gan

Xơ gan là tình trạng gan gặp các vấn đề về virus xâm nhập cũng như các tác nhân gây ra ảnh hưởng đến gan từ bên ngoài như: Rượu, bia, chất kích thích,…. Những tác nhân này gây tổn thương rất nhiều đến gan dẫn đến tình trạng xơ gan.

Những tổn thương xuất hiện ở gan lâu ngày hình thành các mô sẹo. Các mô sẹo này gây ra cản trở cho quá trình vận chuyển máu qua gan, khiến cho các hoạt động của gan bị chậm lại, gây ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ. Giai đoạn cuối của xơ gan có thể gây ảnh hưởng rất nhiều, đặc biệt là đến tính mạng.

Nguyên nhân dẫn đến xơ gan

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra xơ gan. Tuy nhiên, nguyên nhân gây ra xơ gan rất nhiều người gặp phải khi phát hiện mắc xơ gan là do:

• Viêm gan B.
• Viêm gan C.
• Lạm dụng các loại chất kích thích, rượu, bia, đồ uống có cồn.
• Sử dụng quá nhiều loại thuốc mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
• Gan nhiễm mỡ.
• Viêm gan.
• Mắc một số bệnh gây tích tụ sắt trong gan.

Dấu hiệu mắc bệnh xơ gan

Đa số những bệnh nhân mắc xơ gan thường sẽ không xuất hiện những dấu hiệu dõ dàng của bệnh và thường xuất hiện không cùng một lúc dễ khiến người bệnh nhầm lẫn với những bệnh khác.

Giai đoạn đầu khi mắc bệnh, những dấu hiệu của xơ gan xuất hiện rất ít, không dõ dàng. Những bệnh nhân mắc xơ gan chỉ có thể nhận biết ra dấu hiệu dõ nhất là khi tình trạng bệnh nặng hơn. Giai đoạn này việc điều trị sẽ gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ cũng như đời sống như:

• Mỏi mệt, uể oải.
• Da có dấu hiệu vàng, xuất hiện những vết sạm da.
• Lười ăn.
• Tụt cân mất kiểm soát.
• Da mẩn đỏ, phát ban, ngứa da.
• Đường tiêu hoá có dấu hiệu chảy máu.
• Đầy bụng.
• Hay quên.
• Hệ tiêu hoá thường xuyên gặp các vấn đề bất thường.
• Xuất hiện sốt nhẹ thường xuyên.
• Chu kỳ kinh nguyệt có dấu hiệu bất thường, kéo dài hơn những lần khác.
• Rối loạn ở nam giới gây ra vô sinh, không còn ham muốn quan hệ.

Điều trị tình trạng xơ gan

Thời gian đầu khi phát hiện sớm ra bệnh. Người bệnh nên điều trị bằng cách hạn chế các nguyên nhân gây ra xơ gan như:

• Đối với các bệnh nhân có tiền sử hoặc đang trong quá trình điều trị bệnh viêm gan B, nên sử dụng thuốc để điều trị cũng như kiêrm soát được viêm gan, giảm khả năng gây ra tổn thương tác động đến các tế bào gây ảnh hưởng nặng hơn đến gan.
• Loại bỏ các loại chất kích thích, rượu, bia,… gây ảnh hưởng đến gan để tránh gây ra tình trạng xơ gan.
• Kiểm soát cân nặng hợp lý, tránh tình trạng tăng cân đột ngột hoặc giảm cân không lý do, gây tác động đến lượng đường hoạt động trong máu.
• Tập luyện thể dục hàng ngày.
• Lên kế hoạch cho chế độ ăn uống sao cho phù hợp. Đặc biệt, quan tâm đến chế độ ăn chiều rau, củ, quả và những thực phẩm có lượng protein tốt cho sức khoẻ.
• Không nên ăn hải sản sống, bởi chúng không tốt cho gan có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào gan.

Nếu như tình trạng xơ gan xuất hiện nhiều các biến chứng, người bệnh nên làm theo chỉ định của bác sĩ, kết hợp với đó là việc thực hiện một số những thói quen sau trongg cuộc sống để giúp ích vào quá trình điều trị:

• Thực hiện chế độ ăn giảm lượng muối.
• Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
• Thực hiện ghép gan nếu như tình trạng gan bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng và khả năng phục hồi là rất thấp.

Bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết của BlogAnChoi dưới đây:

• 7 dấu hiệu của bệnh xơ gan cần chú ý để điều trị kịp thời
• Những triệu chứng thường gặp của gan nhiễm mỡ

Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến bài viết. Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để biết thêm nhiều điều mới hơn nhé!

Xơ gan là gì?

Xơ gan là giai đoạn cuối của bệnh lý viêm gan mạn. Nhu mô gan bình thường bị thay thế bởi các mô sẹo và các nốt, dẫn đến suy giảm chức năng gan (suy gan).

Ai có nguy cơ cao bị xơ gan?

• Nhiễm virus viêm gan B, C.
• Nghiện rượu. Nghiên cứu cho thấy nếu mỗi ngày uống 1 xị rượu (250ml) hoặc 500ml bia thì trong vòng 10 năm có thể sẽ dẫn đến xơ gan, đặc biệt trên cơ địa người bị viêm gan virus B, C hoặc những người có sẵn các bệnh về gan thì xơ gan sẽ tiến triển nhanh hơn.
• Bệnh lý gan: Gan nhiễm mỡ, bệnh đường mật kéo dài, viêm gan tự miễn, ung thư gan,…

• Gan bị tích tụ sắt (haemochromatosis), đồng (bệnh wilson).
• Nguyên nhân khác: Nhiễm ký sinh trùng (sán lá gan), thuốc (Methotrexate, Amiodarone), bệnh tắc nghẽn tĩnh mạch gan (hội chứng Budd – chiari), suy tim phải,…

Chẩn đoán bệnh xơ gan bằng cách nào?

Thường không có hoặc có biển hiện không rõ và bệnh diễn tiến âm thầm. Các biển hiện ban đầu có thể là:

• Mệt mỏi
• Cảm giác khó tiêu
• Biếng ăn và sụt cân
• Buồn ói, đau bụng
• Trên da có những vết mạch máu hình giống “con nhện nhỏ màu đỏ” (dấu sao mạch)

Khi chức năng gan bị suy trầm trọng (giai đoạn muộn) sẽ có những biển hiện như:

• Phù chân hay báng bụng (cổ trướng)
• Sạm và vàng da, vàng mắt
• Lòng bàn tay son
• Dấu sao mạch trên da
• Dễ chảy máu (răng, mũi, dạ dày, ruột)
• Rối loạn tâm thần kinh
• Ở nam: Giảm ham muốn tình dục, vú to

Chẩn đoán bệnh sẽ được dựa vào:

• Khai thác tiền sử (như uống rượu bia, dùng thuốc hại gan, viêm gan, truyền máu, gia đình có người bị bệnh gan,…)
• Những biểu hiện của bệnh nguyên hay những biểu hiện rõ ràng của bệnh giai đoạn muộn.
• Xét nghiệm máu, siêu âm bụng, nội soi tiêu hóa hay CT – scan cắt lớp hoặc sinh thiết gan. Trong đó, sinh thiết gan là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh xơ gan.

Phương thức điều trị bệnh xơ gan như thế nào?

Nếu bệnh được phát hiện sớm thì điều trị có thể làm chậm diễn tiến đến xơ gan nặng. Điều trị sẽ theo nguyên nhân gây bệnh như:

• Chương trình điều trị nghiện rượu cho người nghiện rượu vì những người nghiện rượu không thể bắt họ ngưng uống rượu ngay.
• Điều trị bằng thuốc cho người viêm gan siêu vi B, C để gan không bị tổn thương thêm.
• Phương thức điều trị khác tùy theo nguyên nhân gây bệnh xơ gan.
• Khi bệnh có biến chứng nặng, điều trị lúc đó chủ yếu là điều trị biến chứng như báng bụng, xuất huyết tiêu hóa, nhiễm trùng hay hôn mê gan.
• Ghép gan là giải pháp cuối cùng cho người xơ gan giai đoạn cuối.

  Bệnh xơ gan ảnh hưởng như thế nào lên tình trạng dinh dưỡng?

Gan được xem là nhà máy để chế biến và tổng hợp (chuyển hóa), dự trữ các chất dinh dưỡng và thải độc để duy trì hoạt động sống của cơ thể. Các chất dinh dưỡng (đường, đạm, béo, chất khoáng và vitamin) từ thức ăn sau khi được tiêu hóa và hấp thu vào máu sẽ được chuyển đến gan để được chuyển hóa, dự trữ và đào thải. Bên cạnh đó, gan còn có chức năng chuyển hóa và đào thải rượu, một số thuốc.

Vì gan có vai trò quan trọng trong chuyển hóa các chất dinh dưỡng như vậy nên một khi xơ gan, suy gan sẽ dẫn đến ăn không tiêu, cảm giác mau no, ăn không ngon miệng hoặc có cảm giác buồn nôn,… dẫn đến người bệnh dễ bị suy dinh dưỡng. Suy gan càng nặng thì tần suất và mức độ suy dinh dưỡng càng nhiều và càng nặng.

Suy dinh dưỡng có những biểu hiện sau:

• Biếng ăn hay ăn uống kém (dưới 50% so với bình thường).
• Sụt cân nhiều không chủ ý (trong trường hợp bệnh nhân không có phù, không báng bụng). Ngược lại, tăng cân nhanh trong thời gian ngắn có thể là dấu hiệu của báng bụng hay phù.
• Teo cơ hay mất lớp mỡ dưới da.
• Giảm sức cơ, đi lại yếu, mệt mỏi.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Dinh dưỡng cho bệnh nhân hội chứng thận hư, cần lưu ý những gì?
• Hướng dẫn lựa chọn thực phẩm và thay đổi lối sống trong bệnh đái tháo đường type 2

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha! Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết sau.

Tài liệu tham khảo:

Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy, Dinh dưỡng cho bệnh nhân xơ gan