dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu – BlogAnChoi

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?

2025-07-16T12:19:59Z

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là một trong những bệnh nhiễm khuẩn phổ biến nhất, đặc biệt ở phụ nữ. Vậy liệu UTI có thể tự khỏi mà không cần điều trị bằng thuốc kháng sinh hay không? Câu trả lời là có thể nhưng không phải lúc nào cũng nên để bệnh tự khỏi. Việc điều trị hay không còn phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng, tình trạng sức khỏe của người bệnh và nguy cơ biến chứng.

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là gì?

Nhiễm trùng đường tiết niệu là tình trạng vi khuẩn (thường là E. coli) xâm nhập vào hệ tiết niệu – bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Đa số các ca UTI ảnh hưởng đến đường tiết niệu dưới (bàng quang và niệu đạo), được gọi là viêm bàng quang.

Một số ít trường hợp, nhiễm trùng có thể lan lên đường tiết niệu trên như thận và niệu quản, gây viêm thận – đây là tình trạng nghiêm trọng hơn.

Nhiễm trùng đường tiết niệu là tình trạng vi khuẩn (thường là E. coli) xâm nhập vào hệ tiết niệu (Ảnh: Internet)

Các triệu chứng của nhiễm trùng đường tiết niệu bao gồm:

Nước tiểu đục hoặc hồng
Nhu cầu đi tiểu thường xuyên
Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu
Đau vùng chậu

Khi nào nhiễm trùng đường tiết niệu có thể tự khỏi?

Với những người khỏe mạnh và bị nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ, không biến chứng, hệ miễn dịch có thể tự kiểm soát và tiêu diệt vi khuẩn. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng 25% đến 50% các ca UTI nhẹ ở phụ nữ có thể tự khỏi mà không cần dùng thuốc.

Ngoài ra, có một loại nhiễm trùng gọi là nhiễm trùng đường tiết niệu không triệu chứng – tức là có vi khuẩn trong nước tiểu nhưng người bệnh hoàn toàn không có dấu hiệu gì. Những trường hợp này chủ yếu được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm nước tiểu và thường không cần điều trị, trừ khi người bệnh mang thai hoặc chuẩn bị trải qua thủ thuật tiết niệu.

Tuy nhiên, nếu có triệu chứng như đau rát khi đi tiểu, đi tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc hồng, đau vùng chậu,…thì việc điều trị sớm bằng kháng sinh là cần thiết để tránh biến chứng.

Khoảng 25% đến 50% các ca UTI nhẹ ở phụ nữ có thể tự khỏi mà không cần dùng thuốc – đối với những người khỏe mạnh và bị nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ, không có biến chứng/triệu chứng (Ảnh: Internet)

Có cần thiết phải dùng kháng sinh cho mọi trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu?

Ở Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác, các hướng dẫn y tế hiện hành khuyến cáo nên dùng kháng sinh ngay khi có dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu. Điều này nhằm ngăn chặn nhiễm trùng lan rộng và giảm nguy cơ biến chứng.

Tuy nhiên, trước tình trạng vi khuẩn ngày càng kháng thuốc, nhiều người lo ngại về việc lạm dụng kháng sinh và muốn thử các phương pháp tự nhiên như:

Uống nhiều nước
Dùng chiết xuất nam việt quất (cranberry)
Thực phẩm bổ sung như D-mannose
Dùng thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen

Dù có một số bằng chứng cho thấy nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi bằng các biện pháp này nhưng rủi ro khi không điều trị đúng cách là rất lớn, đặc biệt nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người già, người suy giảm miễn dịch).

Dù nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi nhưng rủi ro khi không điều trị đúng cách là rất lớn, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai, người già, người suy giảm miễn dịch,… (Ảnh: Internet)

Tình trạng kháng kháng sinh: Có nên lo lắng?

Kháng kháng sinh là một vấn đề đáng quan ngại. Tuy nhiên, nếu dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian, nguy cơ vi khuẩn trở nên kháng thuốc sẽ giảm đáng kể. Những điều quan trọng cần lưu ý là:

Không tự ý ngưng thuốc sớm, kể cả khi đã hết triệu chứng
Không bỏ liều
Không dùng kháng sinh không được kê đơn hoặc thừa từ lần điều trị trước

Đối với các ca nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát hoặc phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra mức độ kháng thuốc của vi khuẩn, từ đó chọn đúng loại kháng sinh hiệu quả nhất.

Nguy cơ khi không điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu

Việc không điều trị UTI, đặc biệt nếu có triệu chứng, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng:

Nhiễm trùng lan lên thận (viêm bể thận)

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Vi khuẩn từ bàng quang có thể lan lên thận, gây nhiễm trùng nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết (sepsis) – tình trạng có thể đe dọa tính mạng.

Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát

Phụ nữ là đối tượng dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát. Nếu không được điều trị, khả năng bệnh quay lại trong thời gian ngắn là rất cao.

Tổn thương thận vĩnh viễn

Viêm bể thận kéo dài hoặc tái phát có thể làm tổn thương nhu mô thận, gây suy giảm chức năng thận lâu dài.

Biến chứng thai kỳ

Phụ nữ mang thai bị UTI không điều trị có nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm hoặc sinh con nhẹ cân.

Hẹp niệu đạo (ở nam giới)

Nam giới nếu không điều trị kịp thời có thể bị hình thành sẹo ở niệu đạo, gây hẹp và cản trở dòng nước tiểu.

Việc không điều trị UTI, đặc biệt nếu có triệu chứng, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng Ảnh: Internet)

Nếu không điều trị, nhiễm trùng đường tiết niệu sẽ kéo dài bao lâu?

Thông thường, nếu cơ thể có khả năng tự chống lại nhiễm trùng, nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào hệ miễn dịch của mỗi người. Ở người già, người mắc bệnh mãn tính (như tiểu đường) hoặc người suy giảm miễn dịch, nguy cơ nhiễm trùng kéo dài và lan rộng là rất cao.

Nếu sau 1 tuần mà bạn vẫn còn triệu chứng – dù nhẹ – bạn nên đi khám để được điều trị đúng cách.

Với kháng sinh, các triệu chứng thường giảm rõ rệt trong 2-3 ngày, nhưng liệu trình điều trị nên kéo dài từ 3-5 ngày với viêm bàng quang và có thể lên đến 7 ngày với viêm thận, nhằm đảm bảo loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn.

Dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu đang cải thiện

Bạn có thể nhận biết UTI đang tốt dần lên qua các biểu hiện:

Cảm giác đau rát khi tiểu giảm rõ rệt
Không còn tiểu nhiều lần hay gấp rút
Nước tiểu trở lại màu bình thường, không còn đục hoặc có máu
Không còn đau vùng bụng dưới

Tuy nhiên, lưu ý rằng: hết triệu chứng không đồng nghĩa với khỏi hẳn. Khoảng 20% ca UTI tái phát là do vi khuẩn chưa được tiêu diệt hoàn toàn.

Để theo dõi tình trạng, bạn có thể sử dụng que thử nước tiểu tại nhà, có bán ở các hiệu thuốc. Kiểm tra thường xuyên sẽ giúp bạn biết tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu có đang cải thiện hay không.

Kiểm tra thường xuyên để có thể nắm bắt tình hình bệnh (Ảnh: Internet)

Các biện pháp tại nhà: Hiệu quả đến đâu?

Một số phương pháp tự nhiên có thể giúp phòng ngừa hoặc hỗ trợ điều trị UTI nhẹ:

Nam việt quất (cranberry): Được chứng minh là giúp giảm nguy cơ UTI tái phát, đặc biệt ở phụ nữ và trẻ em. Tuy nhiên, hiệu quả chưa rõ ràng ở người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai.
D-mannose: Là một loại đường tự nhiên giúp ngăn vi khuẩn E. coli bám vào thành bàng quang. Dù được nhiều người sử dụng, bằng chứng khoa học chưa thống nhất.
Uống nhiều nước: Giúp làm loãng nước tiểu và “rửa trôi” vi khuẩn. Một số nghiên cứu cho thấy có thể giảm nguy cơ viêm bàng quang ở phụ nữ khỏe mạnh, nhưng kết quả vẫn chưa đồng nhất.
Men vi sinh (probiotics): Dù được kỳ vọng có thể tái cân bằng hệ vi sinh vùng niệu – sinh dục, chưa có bằng chứng mạnh mẽ khẳng định lợi ích rõ ràng trong điều trị hay phòng ngừa UTI.

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Ngay khi bạn có những triệu chứng đầu tiên của UTI, hãy liên hệ với bác sĩ. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn:

Mang thai
Trên 65 tuổi
Mắc bệnh mãn tính như tiểu đường
Từng có tiền sử nhiễm trùng thận
Có triệu chứng kéo dài hơn 1 tuần dù đã uống nhiều nước

Đến bệnh viện ngay lập tức nếu bạn có các dấu hiệu nghi ngờ viêm bể thận hoặc nhiễm trùng huyết:

Sốt cao, ớn lạnh
Đau lưng dữ dội, đau hông
Mê sảng, lú lẫn
Thở gấp, tim đập nhanh
Buồn nôn, nôn
Ngất xỉu hoặc hoa mắt
Không thể đi tiểu

Ngay khi bạn có những triệu chứng đầu tiên của UTI, hãy liên hệ với bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời (Ảnh: Internet)

Tóm lại

Một số trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ có thể tự khỏi nếu bạn có hệ miễn dịch tốt và không thuộc nhóm nguy cơ cao. Tuy nhiên, để tránh biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng thận hay nhiễm trùng huyết, việc điều trị kịp thời bằng kháng sinh vẫn là lựa chọn an toàn hơn cả.

Nếu bạn đang có triệu chứng của nhiễm trùng đường tiết niệu, đừng chủ quan hay tự điều trị quá lâu. Hãy lắng nghe cơ thể, theo dõi sát tình trạng và tìm đến bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp nhất. Việc can thiệp đúng lúc sẽ giúp bạn nhanh khỏi bệnh và phòng tránh rủi ro không đáng có.

Nguồn tham khảo: Can a UTI Go Away Without Treatment? (James Myhre & Dennis Sifris, MD) – Verywell Health

Bạn có thể xem các bài viết có liên quan tại đây:

Đừng quên theo dõi BlogAnChoi thường xuyên để cập nhật thêm nhiều thông tin thú vị bạn nhé!

Nhiễm trùng đường tiết niệu: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh

2023-08-21T13:33:47Z

Nhiễm trùng đường tiết niệu là một bệnh phổ biến, gây cảm giác khó chịu và có thể để lại hậu quả nặng nề nếu không được thăm khám và chữa trị kịp thời.

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là tình trạng nhiễm trùng ở bất kỳ bộ phận nào của hệ thống tiết niệu. Hệ thống tiết niệu bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng liên quan đến đường tiết niệu dưới – bàng quang và niệu đạo.

Phụ nữ có nguy cơ mắc UTI cao hơn nam giới (Nguồn: Internet)

Phụ nữ có nguy cơ mắc UTI cao hơn nam giới. Nếu nhiễm trùng chỉ giới hạn ở bàng quang, nó có thể gây đau đớn và khó chịu. Nhưng các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể xảy ra nếu UTI lan đến thận.

Các bác sĩ thường điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu bằng thuốc kháng sinh. Bạn cũng có thể tự thực hiện các bước để giảm nguy cơ mắc UTI ngay từ đầu.

Dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu

UTI không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng rõ ràng (Nguồn: Internet)

UTI không phải lúc nào cũng gây ra các triệu chứng. Dấu hiệu có thể bao gồm:

Liên tục cảm thấy muốn đi tiểu
Cảm giác nóng rát khi đi tiểu
Đi tiểu thường xuyên và đi tiểu một lượng nhỏ
Nước tiểu có màu đục
Nước tiểu có màu đỏ, hồng tươi hoặc màu cola – dấu hiệu của máu trong nước tiểu
Nước tiểu có mùi nồng
Đau vùng chậu, ở phụ nữ – đặc biệt là ở trung tâm của xương chậu và xung quanh khu vực xương mu
Ở người lớn tuổi, nhiễm trùng tiểu có thể bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các tình trạng khác.

Các loại nhiễm trùng đường tiết niệu

Mỗi loại UTI có thể dẫn đến các triệu chứng cụ thể hơn. Các triệu chứng phụ thuộc vào phần nào của đường tiết niệu bị ảnh hưởng.

Thận

Đau lưng hoặc đau bên
Sốt cao
Run rẩy và ớn lạnh
Buồn nôn, nôn mửa

Bàng quang

Áp lực vùng chậu
Bụng dưới khó chịu
Đi tiểu thường xuyên, đau đớn
Máu trong nước tiểu

Niệu đạo

Nóng rát khi đi tiểu
Buốt

Khi nào nên đi khám?

Liên hệ với bệnh viện để được chăm sóc sức khỏe nếu bạn có các triệu chứng của UTI.

Nguyên nhân gây nhiễm trùng tiểu

Vi khuẩn xâm nhập và phát triển gây nhiễm trùng trong đường tiết niệu (Nguồn: Internet)

Nhiễm trùng tiểu thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu qua niệu đạo và bắt đầu lây lan trong bàng quang. Hệ thống tiết niệu có cấu tạo để tránh vi khuẩn, nhưng tuyến phòng thủ đôi khi thất bại. Khi điều đó xảy ra, vi khuẩn có thể xâm nhập và phát triển thành một bệnh nhiễm trùng toàn diện trong đường tiết niệu.

UTI xảy ra chủ yếu ở phụ nữ và ảnh hưởng đến bàng quang và niệu đạo.

Nhiễm trùng bàng quang

Loại UTI này thường do Escherichia coli (E. coli) gây ra. E. coli là một loại vi khuẩn thường được tìm thấy trong đường tiêu hóa. Nhưng đôi khi vi khuẩn khác là nguyên nhân.

Quan hệ tình dục cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng bàng quang, nhưng bạn không cần phải hoạt động tình dục nhiều mới bị nhiễm trùng. Tất cả phụ nữ đều có nguy cơ bị nhiễm trùng bàng quang vì giải phẫu. Ở phụ nữ, niệu đạo gần hậu môn và lỗ niệu đạo nằm sát bàng quang. Điều này làm cho vi khuẩn xung quanh hậu môn dễ dàng xâm nhập vào niệu đạo và di chuyển đến bàng quang.

Nhiễm trùng niệu đạo

Loại UTI này có thể xảy ra khi vi khuẩn đường ruột lây lan từ hậu môn đến niệu đạo. Nhiễm trùng niệu đạo cũng có thể do nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. Chúng bao gồm herpes, lậu, chlamydia và mycoplasma. Điều này có thể xảy ra vì niệu đạo của phụ nữ gần với âm đạo.

Các yếu tố nguy cơ của nhiễm trùng tiểu

Sử dụng màng ngừa thai có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu (Nguồn: Internet)

Nhiễm trùng tiểu thường gặp ở phụ nữ. Nhiều phụ nữ trải qua nhiều lần UTI trong suốt cuộc đời của họ.

Các yếu tố nguy cơ đối với UTI dành riêng cho phụ nữ bao gồm:

Giải phẫu

Phụ nữ có niệu đạo ngắn hơn nam giới. Do đó, khoảng cách để vi khuẩn di chuyển đến bàng quang sẽ ngắn hơn.

Sinh hoạt tình dục

Hoạt động tình dục có xu hướng dẫn đến nhiễm trùng tiểu nhiều hơn. Có bạn tình mới cũng làm tăng nguy cơ.

Một số phương pháp ngừa thai

Sử dụng màng ngăn ngừa thai có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Sử dụng chất diệt tinh trùng cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Mãn kinh

Sau khi mãn kinh, sự suy giảm estrogen lưu thông gây ra những thay đổi trong đường tiết niệu. Những thay đổi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.

Các yếu tố nguy cơ khác đối với UTI bao gồm:

Các vấn đề về đường tiết niệu. Trẻ sinh ra có vấn đề về đường tiết niệu có thể gặp khó khăn khi đi tiểu. Nước tiểu có thể trào ngược vào niệu đạo, có thể gây nhiễm trùng tiểu.
Tắc nghẽn trong đường tiết niệu. Sỏi thận hoặc phì đại tuyến tiền liệt có thể giữ nước tiểu trong bàng quang. Do đó, nguy cơ nhiễm trùng tiểu cao hơn.
Suy giảm hệ thống miễn dịch. Bệnh tiểu đường và các bệnh khác có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch — khả năng phòng vệ của cơ thể chống lại vi trùng. Điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.
Sử dụng ống thông. Những người không thể tự đi tiểu thường phải sử dụng một ống, được gọi là ống thông tiểu, để đi tiểu. Sử dụng ống thông làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Những người đang ở trong bệnh viện có thể sử dụng ống thông. Chúng cũng có thể được sử dụng bởi những người có vấn đề về thần kinh gây khó kiểm soát việc đi tiểu hoặc những người bị liệt.
Dụng cụ khám chữa bệnh. Phẫu thuật tiết niệu hoặc khám đường tiết niệu có sử dụng dụng cụ y tế đều có thể làm tăng nguy cơ phát triển UTI .

Biến chứng của nhiễm trùng tiểu

Nếu không được điều trị, UTI có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng (Nguồn: Internet)

Khi được điều trị kịp thời và đúng cách, viêm đường tiết niệu dưới ít dẫn đến biến chứng. Nhưng nếu không được điều trị, UTI có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Các biến chứng của UTI có thể bao gồm:

Nhiễm trùng lặp đi lặp lại, có nghĩa là bạn bị nhiễm trùng đường tiết niệu từ hai lần trở lên trong vòng sáu tháng hoặc ba lần trở lên trong vòng một năm. Phụ nữ đặc biệt dễ bị nhiễm trùng lặp đi lặp lại.
Tổn thương thận vĩnh viễn do nhiễm trùng thận do UTI không được điều trị.
Sinh con nhẹ cân hoặc sinh non khi nhiễm trùng tiểu xảy ra trong thai kỳ.
Niệu đạo bị hẹp ở nam giới do bị nhiễm trùng niệu đạo nhiều lần.
Nhiễm trùng huyết, một biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng của nhiễm trùng. Đây là một rủi ro đặc biệt nếu nhiễm trùng đi lên đường tiết niệu đến thận.

Phòng tránh nhiễm trùng tiểu

Uống nước giúp làm loãng nước tiểu (Nguồn: Internet)

Các bước này có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu :

Uống nhiều chất lỏng, đặc biệt là nước. Uống nước giúp làm loãng nước tiểu. Điều đó dẫn đến việc đi tiểu thường xuyên hơn – cho phép vi khuẩn được đẩy ra khỏi đường tiết niệu trước khi nhiễm trùng có thể bắt đầu.
Hãy thử nước ép nam việt quất. Các nghiên cứu xem xét liệu nước ép nam việt quất có ngăn ngừa UTI hay không vẫn chưa phải là nghiên cứu cuối cùng. Tuy nhiên, uống nước ép nam việt quất có thể không gây hại cho cơ thể.
Lau từ trước ra sau. Làm điều này sau khi đi tiểu và sau khi đi cầu. Nó giúp ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn từ hậu môn sang âm đạo và niệu đạo.
Làm trống bàng quang của bạn ngay sau khi quan hệ tình dục. Ngoài ra, hãy uống một cốc nước đầy để giúp loại bỏ vi khuẩn.
Tránh các sản phẩm phụ nữ có khả năng gây kích ứng. Sử dụng chúng ở vùng sinh dục có thể gây kích ứng niệu đạo. Những sản phẩm này bao gồm thuốc xịt khử mùi, thụt rửa và bột.
Thay đổi phương pháp ngừa thai của bạn. Màng chắn, bao cao su không bôi trơn hoặc bao cao su được xử lý bằng chất diệt tinh trùng có thể góp phần vào sự phát triển của vi khuẩn.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Nguồn tham khảo: Mayoclinic