1. Thực đơn dinh dưỡng cho bé cần những chất gì?

1.1. Chất đạm

Đây là chất giúp cấu tạo nên tế bào, giúp cho bé chóng lớn và phát triển trí não. Nếu trong thực đơn dinh dưỡng cho bé bị thiếu đi chất đạm sẽ làm cho bé bị còi cọc, chậm lớn và kém thông minh. Mỗi ngày bé cần ăn đầy đủ từ 2-2.5g đạm/kg cân nặng. Nếu ăn nhiều quá lượng chất đạm cũng không tốt cho cơ thể bé, có thể sẽ dẫn đến bé bị táo bón. Và cũng nên nhớ rằng hãy kết hợp cùng với rau xanh để tăng khả năng hấp thụ đạm hơn. Các thực phẩm chất đạm gồm như: thịt lợn, thịt bò, thịt gà, tôm, cua, trứng, các loại đậu.

1.2. Chất béo

Chất béo là thành phần chính có ở trong dầu và mỡ, giúp cung cấp năng lượng cho bé, giúp bé ăn ngon miệng hơn. Ở độ tuổi từ 1 đến 3 tuổi, bé cần khoảng 30-40g chất béo một ngày. Nên cho bé ăn đầy đủ cả dầu và mỡ, đặc biệt là để giúp cho sự phát triển tế bào não của bé thì bạn nên cho bé ăn mỡ của các loại gia cầm như gà, vịt,…

1.3. Vitamin

Vitamin A có ở trong gan, trứng, sữa, dầu gan cá, cà rốt, đu đủ, bí ngô, rau dền,…Chúng cần cho sự tăng trưởng, bảo vệ da, niêm mạc và sức đề kháng của bé để chống lại các bệnh nhiễm khuẩn, các bệnh về mắt như khô mắt, quáng gà. Trung bình một ngày bé cần được cung cấp 400mcg vitamin A.

Vitamin D có nhiều ở dầu gan cá, cá, ngũ cốc, sò, các chế phẩm phẩm từ đậu nành, sữa, trứng nấm,… Giúp cơ thể hấp thu Ca, P để duy trì và phát triển xương, răng vững chắc, chống lại bệnh còi xương. Trung bình một ngày bé cần 400UI vitamin D.

Vitamin C chủ yếu có ở các loại rau, củ, quả. Giúp tăng cường hấp thu sắt, chống lại bệnh thiếu máu, bệnh máu chảy chân răng. Trung bình mỗi ngày bé cần 60mg vitamin C.

1.4. Các khoáng chất

Đối với các bé, canxi, phốt pho, sắt, kẽm là những khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể. Trong đó canxi, phốt pho góp phần trong quá trình tạo xương, răng, đảm bảo chức năng thần kinh và sự đông máu bình thường. Sắt thì rất cần cho sự tạo máu để phòng chống bệnh thiếu máu. Còn kẽm giúp chuyển hóa năng lượng, giúp trẻ ăn ngon miệng và phát triển tốt hơn. Khi bé bị thiếu kẽm thường sẽ kén ăn, rối loạn giấc ngủ, vết thương lâu lành và chậm phát triển chiều cao.

Canxi thường có nhiều trong sữa, các loại tôm, cua, cá, ốc… Phốt pho có nhiều trong các loại cây ngũ cốc. Giữa canxi với phốt pho khi nạp vào cơ thể bé cần theo một tỉ lệ thích hợp (Ca/P = 1/1.5, ví dụ như có ở trong sữa mẹ) như vậy mới hấp thụ tốt được. Ngoài ra để Canxi và phốt pho hấp thu và chuyển hóa được thì ngoài việc ăn uống đầy đủ nên cho bé tắm nắng vào buổi sáng.

Với chất sắt ta thường thấy chúng có nhiều trong các loại thức ăn động vật như tim, gan, có ở trong thực vật như đậu và các loại rau có màu xanh thẫm. Tương tự như vậy, trong thịt, cá, các loài nhuyễn thể như sò huyết, hến, các loại ngủ cốc, rau quả thì lại chứa nhiều kẽm mang lại khá nhiều giá trị dinh dưỡng.

Ngoài ra các chất nêu trên thì chất xơ cũng rất cần cho bé, bởi nó giúp đưa chất thải ra khỏi đường tiêu hóa một cách thuận lợi hơn, tránh gây táo bón cho bé. Vì vậy hãy thường xuyên cho bé ăn rau xanh và các quả chín. Và bên cạnh đó thay vì cho bé uống các loại nước ngọt có gas thì hãy cho trẻ uống từ 1-1.2 lít nước mỗi ngày, có thể là nước đun sôi để nguội, nước hoa quả.

2. Giờ giấc ăn uống hợp lí

Giờ ăn hợp lí nhất cho bé trong một ngày đó chính là bắt đầu từ lúc 6h sáng và kết thúc vào lúc 20h. Khoảng cách giữa các bữa ăn nên là từ 3-4 tiếng. Trong đó nên chú ý vào hai khung giờ 11h và 16h30 – 17h, đây là 2 mốc giờ của bữa ăn chính. Bữa sáng nên cho bé ăn đủ các nhóm chính sau: tinh bột (như phở, bún, súp), sữa và một ít hoa quả. Bữa ăn muộn nhất thì chỉ nên cho bé uống sữa, không nên cho bé ăn nhiều các thực phẩm khác sẽ khiến gây khó ngủ.

3. Một số món ăn nên có trong thực đơn dinh dưỡng cho bé

3.1. Cháo thịt gà nấm rơm

Nguyên liệu

• 30g gạo
• 30g thịt gà
• 30g nấm rơm
• nước mắm, hành tím, hành lá, ngò, dầu ăn

Cách thực hiện

• Bước 1: Gạo vo sạch, cho vào nồi có 300ml nước, nấu nhừ thành cháo.
• Bước 2: Thịt gà thái miếng nhỏ, nấm thái mỏng.
• Bước 3: Phi thơm hành tím, cho thịt gà và nấm vào xào. Nêm vào một chút nước mắm và ít muối i-ốt cho vừa vị.
• Bước 4: Cho thịt gà và nấm đã xào xong vào nồi cháo. Đợi nồi cháo sôi lên lại thì nêm lại sao cho vừa ăn. Sau đó thêm hành ngò vào, nấu thêm 1,2 phút nữa rồi tắt bếp.

3.2. Cháo thịt bò, rau cải

Nguyên liệu

• 30g gạo
• 30g thịt bò
• 30g rau cải
• 10g dầu ăn
• nước mắm, 300ml nước

Cách thực hiện

• Bước 1: Gạo vo sạch, cho vào nồi có sẵn 300ml nước, nấu nhừ thành cháo.
• Bước 2: Thịt bò băm nhuyễn, rau cải thái nhuyễn.
• Bước 3: Thịt bò xào với 1 muỗng cafe dầu ăn. Sau đó cho vào nồi cháo, rồi cho rau cải vào.
• Bước 4: Nấu cho chín thịt và rau rồi nêm nếm lại cho vừa ăn.
• Bước 5: Nấu thêm 1,2 phút nữa, rồi tắt bếp, cho cháo ra chén.

3.3. Cháo tôm bí đỏ

Nguyên liệu

• 30g gạo
• 30g tôm đã bóc vỏ
• 30g bí đỏ
• 10g dầu ăn
• 5g nước mắm
• 5g hành lá
• 300ml nước

Cách thực hiện

• Bước 1: Gạo vo sạch, cho vào nồi có sẵn 300ml nước để nấu cháo.
• Bước 2: Bí đỏ cắt hạt lựu. Sau đó cho vào cháo để nấu mềm.
• Bước 3: Cho dầu vào 1 cái chảo, phi thơm hành, rồi cho tôm đã thái nhỏ vào xào.
• Bước 4: Sau khi tôm xào qua xong thì mới cho vào nồi cháo, rồi nêm cho vừa ăn.
• Bước 5: Khi nồi cháo sôi thì thêm hành lá vào rồi tắt bếp.

3.4. Cháo óc heo, đậu hà lan

Nguyên liệu

• 20g gạo
• 30g óc heo
• 30g đậu hà lan
• 2.5g dầu ăn
• 5g nước mắm hoặc muối i-ốt
• 300ml nước

Cách thực hiện

• Bước 1: Gạo vo sạch, đậu hà lan bóc vỏ cũng rửa sạch. Đem cả hai cho vào nồi có chứa 300ml nước để nấu chín nhừ.
• Bước 2: Óc heo bỏ màng, bỏ các gân máu rồi tán nhuyễn qua với một vài muỗng nước. Sau đó cho vào nồi cháu đã chín.
• Bước 3: Cho sôi lên thì cho dầu ăn vào, nêm nước mắm hoặc muối i-ốt vào, chú ý là nên nêm vị nhạt nhạt thôi.
• Bước 4: Nếu bé ăn được hành ngò thì thái nhuyễn rồi cho vào ở bước cuối cùng, rồi tắt bếp.

3.5. Bánh trứng sữa nhân mứt

Nguyên liệu

• 60g bột mì
• 2g trứng gà
• 150ml sữa tươi
• 5g mứt hoa quả
• 1 miếng mỡ lợn
• 15g bơ
• 1 ít muối

Cách thực hiện

• Bước 1: Cho bột mì vào bát, đập trứng gà vào, dùng đũa đánh đều. Sau đó thêm chút muối, bơ, sữa tươi vào tiếp tục khuấy đều. Để yên 20 phút.
• Bước 2: Đặt chảo lên bếp, dùng mỡ lợn tráng đều khắp bề mặt chảo. Rồi cho bột vào, đãi đều khắp xung quanh.
• Bước 3: Đợi cho lớp bột phía dưới chín thì lật ngược lại (tránh làm vỡ). Làm những miếng bánh như vậy cho đến khi hết bột thì thôi.
• Bước 4: Trên những miếng bánh mỏng ấy, phết lên một ít mứt hoa quả rồi cuộn lại là được.

3.6. Bánh bơ

Nguyên liệu

• 10g bột mì
• 10g bơ
• 1 trứng cút
• 50ml sữa bò
• 10g dầu ăn

Cách thực hiện

• Bước 1: Trứng cút luộc chín, bóc vỏ, dầm cho nát nhuyễn để trộn đều với sữa bò, bơ.
• Bước 2: Cho bột mì từ từ vào hỗn hợp trên rồi khuấy đều.
• Bước 3: Cho dầu ăn vào chảo, sau đó cho bột vào dàn đều ra thành bánh và rán cho đến khi 2 mặt vàng đều là được.

3.7. Súp thịt gà nấu bắp

Nguyên liệu

• 50g thịt ức gà
• 20g hạt bắp tươi
• 1 quả trứng gà
• 5g dầu ăn
• 500ml nước
• 5g muối, bột năng
• 5g hành, gừng

Cách thực hiện

• Bước 1: Thịt gà băm nhuyễn, rồi cho lòng trắng trứng, bột năng trộn đều.
• Bước 2: Sau đó cho muối, hành, gừng băm nhuyễn vào trộn đều.
• Bước 3: Dùng dao đập cho hạt bắp hơi nát.
• Bước 4: Đặt nồi lên bếp, đun sôi nước dùng, thì vặn nhỏ lửa cho thịt gà vào, khuấy đều. Sau đó vặn lửa lớn cho sôi.
• Bước 5: Tiếp tục cho bắp vào, khuấy đều. Cho đến khi thịt gà chín, bắp mềm cho dầu ăn vào, rồi tắt bếp.

Trên đây là một phần nhỏ kiến thức về thực đơn dinh dưỡng cho bé từ 1-3 tuổi mà BlogAnChoi muốn chia sẻ đến bạn. Với mong muốn rằng sẽ giúp được một phần nào đó cho sức khỏe các bé. Nhưng có thể bấy nhiêu thôi vẫn chưa đủ cho các bé đâu các mẹ ạ! Hãy vì sự phát triển toàn diện của con em mình mà đầu tư vào việc nghiên cứu thêm nhiều kiến thức về thực đơn dinh dưỡng cho bé nhé!

Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích hãy đánh giá cho BlogAnChoi 5 sao, hoặc có thắc mắc gì chưa rõ có thể để lại bình luận ở phía bên dưới nhé! BlogAnChoi sẽ tích cực cho ra những bài viết sau thêm về thực đơn dinh dưỡng cho bé nữa ạ!

Bé mấy tháng thì cho ăn dặm?

Cho trẻ ăn dặm (ăn sam) khi nào chính là vấn đề bố mẹ cần biết đầu tiên. Ăn quá sớm hay quá muộn cũng đều ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất, vận động của trẻ.

• Thời gian cho trẻ ăn bổ sung hợp lý là khi trẻ đạt 6 tháng tuổi. (Hoặc có thể sớm là 4 tháng tuổi nếu mẹ không đủ sữa, trẻ bú đói, không tăng cân, tăng cân rất chậm). Ở 6 tháng tuổi, hệ thần kinh – cơ mới phát triển đủ để trẻ nhai, cắn được thức ăn đơn giản.
• Trẻ ngày càng phát triển, nhu cầu dinh dưỡng tăng lên, sữa mẹ có thể cung cấp không đủ chất dinh dưỡng nên cho trẻ ăn dặm để bổ sung.
• Nếu cho trẻ ăn sau 6 tháng, trẻ có thể bị thiếu hụt dinh dưỡng, trẻ chậm lớn, dẫn đến nguy cơ suy dinh dưỡng.
• Nhưng cũng không nên cho trẻ ăn dặm quá sớm. Các yếu tố miễn dịch trẻ được nhận từ mẹ giảm đi, đồng nghĩa với nguy cơ mắc bệnh lây nhiễm cao hơn. Theo thói quen, trẻ cũng dần ít bú sữa mẹ, mẹ ít tiết sữa, nhiều khi không đáp ứng được nhu cầu của trẻ. Ngoài ra, ăn dặm sớm cũng làm tăng nguy cơ còi xương ở trẻ. Nghe có vẻ vô lý, nhưng khoa học đã chứng minh, trong bột có một chất gọi acid phytinic, nó kết hợp với canxi, tạo nên một muối không hòa tan, cơ thể không hấp thụ được canxi trong muối đó, nên trẻ thiếu canxi cho xương và máu.

4 ô vuông các nhóm dinh dưỡng cần thiết cho trẻ

Tổ chức quốc tế nghiên cứu về dinh dưỡng đã đưa ra 4 ô vuông thức ăn tương ứng với 4 nhóm chất cần thiết bổ sung cho trẻ, tuy nhiên trung tâm của 4 nhóm thức ăn này vẫn là sữa mẹ. 4 nhóm thực phẩm cho trẻ gồm: Nhóm thức ăn cơ bản, nhóm thực phẩm giàu đạm, nhóm thực phẩm giàu năng lượng và nhóm cung cấp vitamin, muối khoáng.

• Nhóm thực phẩm cơ bản: Hiểu đơn giản đây là nhóm với đại diện là ngũ cốc, khoai lang. Ở nước ta các thức ăn thuộc nhóm này rất dễ kiếm như gạo, khoai, sắn, ngô,…(chế biến thành bột cho bé). Tìm mua bột ngũ cốc dinh dưỡng cho bé tại đây.
• Nhóm thực phẩm giàu đạm: Protid có thể được cung cấp bởi cả động vật và thực vật. Thức ăn từ động vật giàu đạm như: thịt (cả nạc và mỡ), tôm, trứng, cá, sữa, lươn,…nên cho trẻ ăn nhiều loại thịt khác nhau để tránh nhàm chán và đủ acidamin cần thiết. Đạm có nguồn gốc thực vật điển hình là đậu đỗ, sữa đậu, bột đậu, đậu xanh, đậu nành,…
• Nhóm thực phẩm giàu năng lượng: Các sản phẩm đại diện cho nhóm thực phẩm này hay gặp trong đời sống là mỡ động vật, đường, dầu (dầu vừng, dầu lạc, dầu đậu tương). Dầu thực vật chứa acid béo không no sẽ giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn so với mỡ động vật. Acid béo không no cũng rất cần thiết cho sự hấp thụ vitamin và phát triển thần kinh ở trẻ nhỏ.
• Nhóm thực phẩm cung cấp muối khoáng, vitamin cho bé: Nên cho bé ăn bổ sung các loại rau quả. Đặc biệt là rau ngót, rau cải xanh, cà rốt, đu đủ, xoài,…hay loại rau chứa nhiều sắt như rau muống để phòng thiếu máu.

Tóm lại, khi cho trẻ ăn dặm, cần sử dụng các thực phẩm tươi, sạch, dễ ăn và đảm bảo đủ các thành phần dinh dưỡng (vitamin A, vitamin C, sắt, kẽm, canxi), giàu năng lượng, protein:

• Thực phẩm chứa nhiều sắt: Thịt, gan động vật, các tạng màu đỏ thẫm
• Thực phẩm chứa nhiều kẽm: tôm, cua, cá, lòng đỏ trứng gà
• Thực phẩm giàu vitamin C: rau xanh, súp lơ, cam, đu đủ, cà chua, xoài,…
• Thực phẩm giàu vitamin A: Các loại quả có màu da cam, các loại rau có màu xanh thẫm, sữa mẹ, lòng đỏ trứng gà, gan của động vật.
• Thực phẩm giàu Protid: trứng, cá, thịt gia súc, gia cầm, sữa bò,…

Công thức ăn dặm cho bé

Cho trẻ ăn dặm trước 1 tuổi

• Ăn dặm ở trẻ 6 tháng: Tiếp tục cho trẻ bú mẹ, ngày ăn một bữa bột loãng (5%), sau đó đặc dần, số lượng cũng tăng từ từ cho đến 200ml/ bữa. Cho uống 20ml nước hoa quả nghiền.
• Trẻ 7-8 tháng: vẫn bú mẹ, ăn 2 bữa bột loãng (10%)/ ngày, 200ml/bữa. 40ml hoa quả nghiền.
• Trẻ 9-12 tháng: Cho trẻ bú mẹ, ăn thêm 3 bữa bột (10%)/ ngày, 200ml/bữa. Bổ sung 60ml hoa quả nghiền.

Công thức ăn dặm cho bé từ 1-2 tuổi

• Tiếp tục duy trì cho bé bú mẹ, không nên cai sữa sớm nếu mẹ đủ sữa.
• Thức ăn cho bé được chế biến dưới nhiều dạng phù hợp với khẩu vị, nhưng cần đảm bảo dễ tiêu hóa: cháo đặc, bún, mì, phở, cơm mềm,…
• Kết hợp 4 nhóm thực phẩm để đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ: ngũ cốc, gạo, tôm, cá, trứng, thịt, rau, củ, đậu đỗ, dầu thực vật, mỡ động vật.
• Số bữa ăn trung bình: 4-5 bữa/ ngày.

Cho bé ăn dặm từ 2-3 tuổi

• Ở giai đoạn này, nếu cho trẻ cai sữa, thì bổ sung thêm 200-300ml sữa đậu nành hoặc sữa bò mỗi ngày.
• Thực phẩm cơ bản giống với giai đoạn cho bé ăn dặm từ 1-2 tuổi. Lưu ý bổ sung thêm các loại quả chín.
• Số bữa ăn trong ngày: 3 bữa chính và tối thiểu 2 bữa phụ (bánh, sữa,…)

Từ năm 4 trở đi, bé có thể ăn cơm cùng bữa với gia đình và bổ sung thêm 1-2 bữa phụ ăn nhẹ trong ngày. Tìm mua sữa bột cho bé tại đây.

Lưu ý cần biết khi cho bé ăn dặm

• Đảm bảo dinh dưỡng theo 4 nhóm ô vuông
• Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
• Cho trẻ ăn từ từ, tăng dần để trẻ có giai đoạn làm quen
• Cho trẻ ăn ngay sau khi chế biến, không bảo quản quá lâu
• Thức ăn chế biến dễ ăn, nghiền nhỏ để trẻ dễ tiêu hóa, hấp thu

Một số bài viết liên quan cùng chuyên mục phụ huynh có thể tham khảo:

• 5 bệnh mùa nóng ở trẻ em và cách phòng tránh hiệu quả
• Viêm tiểu phế quản ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
• Nguyên nhân và cách phòng tránh béo phì ở trẻ em khoa học, hiệu quả

Hi vọng những thông tin mà BlogAnChoi chia sẻ có thể giúp các mẹ cũng như cả gia đình chăm sóc sức khoẻ của trẻ tốt hơn. Đừng quên truy cập chuyên mục Sức khoẻ của BlogAnChoi để được cập nhật thêm nhiều kinh nghiệm bổ ích cho mình bạn nhé!