Say nắng là gì?
Say nắng, hay còn gọi là sốc nhiệt (heat troke), là một dạng rối loạn thân nhiệt nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với nắng nóng trong thời gian dài, làm cho nhiệt độ cơ thể tăng quá cao (thường trên 40°C) và thường kèm theo tình trạng rối loạn hoạt động của các cơ quan như thần kinh, tuần hoàn, hô hấp,…do tác động của nắng nóng hoặc các hoạt động thể lực quá mức.
Nguyên nhân gây ra tình trạng say nắng
Nguyên nhân dẫn đến say nắng thường do tiếp xúc với môi trường nóng ẩm trong thời gian dài khiến nhiệt độ cơ thể tăng lên. Một nguyên nhân phổ biến không kém là do hoạt động thể lực quá sức dưới trời nắng quá lâu, đặc biệt là buổi trưa hoặc khi thời tiết oi bức. Ngoài ra, một số yếu tố có liên quan như làm việc ngoài trời mà không đội mũ, không uống đủ nước, không mặc đồ thoáng mát, nghỉ ngơi không đủ hoặc uống rượu,…cũng làm tăng nguy cơ say nắng.
Các triệu chứng khi bị say nắng
Các triệu chứng say nắng thường gặp bao gồm:
- Nhiệt độ cơ thể tăng cao, da khô, nóng, ửng đỏ.
- Thở gấp, tim đập nhanh.
- Đau đầu, chóng mặt, choáng váng.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Mệt mỏi.
- Yếu cơ, chuột rút.
- Ngất xỉu, co giật nếu không được xử lý kịp thời.
Cách xử trí khi bị say nắng
- Nhanh chóng đưa người bị say nắng vào nơi mát mẻ, thông thoáng.
- Giảm thân nhiệt cho người bệnh bằng cách nới lỏng quần áo, chườm mát bằng khăn lạnh ở các vị trí như trán, cổ, nách,…
- Nếu nạn nhân còn tỉnh, cho uống nước mát pha chút muối hoặc nước điện giải.
- Trong trường hợp người bị say nắng ngất xỉu hoặc xảy ra các tình trạng như buồn nôn, khó thở, đau ngực, co giật,…thì thì phải gọi cấp cứu hoặc chuyển đến cơ sở y tế nhanh chóng. Trong thời gian này, liên tục theo dõi tình trạng người bệnh và thường xuyên chườm mát cho họ.
Các biện pháp phòng ngừa say nắng
Dưới đây là những biện pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để tránh bị say nắng:
Hạn chế ra ngoài khi trời nắng gắt
Tránh ra ngoài trong khoảng thời gian 11h trưa đến 3h chiều, khi ánh nắng gay gắt nhất. Nếu buộc phải ra ngoài, nên che chắn cẩn thận và tránh đứng lâu dưới nắng trực tiếp.
Che chắn cẩn thận khi ra ngoài
Như đã nói ở trên, nếu bắt buộc phải ra ngoài khi trời nắng nóng và oi bức, bạn nên đội mũ rộng vành, nón lưỡi trai hoặc mang ô/dù đồng thời có thể đeo kính râm, khẩu trang để bảo vệ mắt và da mặt khỏi tia UV. Nếu mặc quần áo dài tay, hãy chọn chất liệu thoáng mát, màu sáng để phản xạ ánh nắng tốt hơn.
Uống đủ nước
Uống đủ nước cũng là cách phòng ngừa say nắng hiệu quả. Bạn nên uống nước từng ngụm nhỏ, ngay cả khi chưa khát. Nếu hoạt động ngoài trời nhiều, có thể bổ sung thêm nước điện giải, nước dừa, nước trái cây,…
Làm mát cơ thể thường xuyên
Nếu thấy quá nóng, hãy dùng khăn ướt, xịt khoáng hoặc quạt cầm tay để làm dịu nhiệt. Bạn cũng có thể tắm để làm mát nhưng cần lưu ý là tránh tắm ngay khi vừa đi nắng về. Tốt nhất là nên nghỉ ngơi 1 lúc cho cơ thể hạ nhiệt tự nhiên sau đó mới tắm.
Không làm việc hoặc hoạt động thể chất quá lâu dưới trời nắng
Để ngăn ngừa say nắng, bạn không nên làm việc hoặc hoạt động thể chất quá sức dưới trời nắng trong thời gian dài. Nếu bắt buộc phải làm, nên nghỉ ngơi định kỳ sau khoảng 45 phút hay 1 tiếng ở những nơi mát mẻ.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý
Trong những ngày nắng nóng, bạn có thể ăn nhiều trái cây, rau củ, đặc biệt là loại nhiều nước như dưa hấu, cam, dưa leo,…và tránh ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ.
Bạn có thể quan tâm:
]]>