Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và muỗi Aedes là vật trung gian lây truyền. Ở Việt Nam thường gọi chung là sốt xuất huyết nhưng thực ra khi nhiễm virus có thể xuất hiện 3 thể bệnh khác nhau được gọi là sốt Dengue, sốt xuất huyết Dengue và hội chứng sốc Dengue.

Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng và xuất hiện từ ​​4 đến 7 ngày sau khi bị muỗi đốt. Bệnh nhẹ có thể bị đau nhức cơ và khớp, sốt cao, nôn ói, phát ban, đau đầu dữ dội, đau sau mắt, v.v. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể nặng dần và gây chảy máu các cơ quan bên trong cơ thể, đau bụng, mạch yếu, tiểu cầu trong máu giảm đáng kể, trí óc lơ mơ, v.v. Những triệu chứng nghiêm trọng này thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Vì hiện nay chưa có vaccine nên phải phòng bệnh bằng cách diệt muỗi và tránh bị muỗi đốt, nếu nghi ngờ mắc bệnh phải đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Chẩn đoán sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng dễ dàng vì các triệu chứng của nó giống với các bệnh nhiễm trùng thông thường khác như sốt rét, thương hàn, v.v. Hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị bệnh này, chỉ giảm nhẹ triệu chứng để cơ thể tự phục hồi.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hằng năm trên toàn cầu có khoảng 390 triệu người bị ảnh hưởng bởi bệnh sốt xuất huyết. Khi thời tiết chuyển sang mùa mưa cũng là lúc nguy cơ lây truyền bệnh tăng cao do muỗi Aedes sinh sản và trưởng thành nhanh hơn trong thời gian này. Do đó điều quan trọng là mỗi người phải có hiểu biết đúng để tự bảo vệ mình, phòng tránh căn bệnh nguy hiểm.

Từ việc dùng lá đu đủ để chữa bệnh cho đến suy nghĩ rằng “chỉ bị bệnh này một lần trong đời”, những điều lầm tưởng về sốt xuất huyết vẫn được truyền tai nhau không hiếm gặp. Sau đây hãy cùng lật tẩy 6 quan niệm sai lầm như vậy nhé.

1. Mỗi người chỉ có thể bị sốt xuất huyết 1 lần trong đời?

Không giống như một số bệnh khác (thủy đậu, sởi, v.v.), sốt xuất huyết có thể xảy ra nhiều lần ở cùng một người. Virus Dengue có 4 “biến thể” khác nhau, hay còn gọi là 4 tuýp huyết thanh, do đó khi mắc bệnh 1 lần và đã khỏi thì hệ miễn dịch mới chỉ chống lại được 1 tuýp huyết thanh đó mà thôi, vẫn có khả năng bị mắc các tuýp còn lại.

Đặc biệt, những người bị nhiễm bệnh lần thứ 2 trở đi có thể gặp triệu chứng nặng hơn so với lần đầu. Các nhà khoa học đã phát hiện ra phản ứng miễn dịch của cơ thể chính là nguyên nhân khiến triệu chứng trở nên tồi tệ hơn khi một người bị tái nhiễm, do hệ miễn dịch phản ứng quá mạnh với mầm bệnh.

2. Sốt xuất huyết có thể lây trực tiếp từ người sang người?

Sốt xuất huyết không lây qua tiếp xúc trực tiếp mà chỉ có thể lây lan bởi muỗi Aedes. Không thể mắc bệnh này khi chạm vào người bệnh hoặc đứng gần nhau khi ho, hắt hơi. Các trường hợp lây virus Dengue qua truyền máu hoặc ghép tạng cũng rất hiếm.

Muỗi cái hút máu người bệnh có chứa virus rồi truyền sang người lành, sau đó các triệu chứng sẽ xuất hiện từ 4 đến 7 ngày sau khi virus xâm nhập cơ thể. Tuy nhiên muỗi Aedes thường không di chuyển xa khỏi khu vực sinh sản của chúng, thường chỉ trong phạm vi 400 mét. Do đó nếu có người trong gia đình bị muỗi đốt ở nhà thì những người khác cũng có nguy cơ mắc bệnh rất cao.

Vệ sinh môi trường, dọn dẹp nhà cửa để ngăn muỗi trú ẩn và sinh sản là biện pháp đơn giản để phòng bệnh sốt xuất huyết tại nhà.

3. Muỗi truyền bệnh chỉ sinh sản ở vùng nước dơ như cống rãnh, ao tù?

Muỗi Aedes đẻ trứng ở nơi nước tù đọng, dù sạch hay bẩn. Trên thực tế, chúng có thể đẻ trứng trong vũng nước có kích thước chỉ bằng đồng xu. Những nơi cần lưu ý trong nhà để tránh muỗi sinh sản là nước đọng trong lọ hoa, thau chậu, máng xối trên mái nhà, hốc cây, hồ nước, v.v. Thậm chí muỗi có thể đẻ trứng vào các vũng nước bị mắc kẹt trong nền đất cứng.

Ngoài việc vệ sinh nhà cửa sạch sẽ để không cho muỗi trú ẩn, nên thường xuyên kiểm tra xem có chỗ nào bị đọng nước và loại bỏ ngay, phải xả hết các vật chứa nước hoặc đậy nắp kín để tránh muỗi sinh sôi trong nhà.

4. Sốt xuất huyết chỉ phổ biến vào mùa mưa?

Muỗi Aedes đẻ trứng vào nước nên đương nhiên sẽ sinh sôi nhiều vào mùa mưa. Tuy nhiên muỗi cũng bị thu hút bởi nhiệt độ ấm và khí CO2 do con người thở ra, do đó chúng cũng hoạt động rất “tích cực” trong mùa hè. Thực tế sốt xuất huyết có thể xảy ra quanh năm và cần phải đề phòng mọi lúc mọi nơi.

5. Sốt xuất huyết là bệnh nhẹ, có thể tự chữa tại nhà?

Sự thật là sốt xuất huyết có thể gây tử vong nếu không được điều trị đúng cách. Thể bệnh nhẹ nhất gọi là sốt Dengue, các triệu chứng phổ biến bao gồm sốt cao, đau đầu đau cơ và khớp. Thông thường cơn sốt sẽ kéo dài từ 3 đến 5 ngày.

Có những người không cần nhập viện vẫn khỏi bệnh khi được nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước và dùng thuốc giảm đau hạ sốt. Tuy nhiên tự chữa bệnh tại nhà rất nguy hiểm vì có khả năng bệnh sẽ tiến triển nặng mà không được phát hiện kịp thời. Đặc biệt cần cảnh giác khi thấy sốt bắt đầu hạ, vì các triệu chứng nặng có thể xuất hiện 24-48 giờ sau khi giảm sốt.

Những dấu hiệu cảnh báo sau đây cho thấy bệnh đang trở nên nghiêm trọng hơn:

• Nôn ói nhiều và liên tục
• Khó thở
• Đau bụng
• Chảy máu mũi, nướu, có máu trong chất nôn hoặc phân
• Mệt mỏi rã rời

Thể bệnh nặng được gọi là sốt xuất huyết Dengue và hội chứng sốc Dengue, có thể gây tử vong nếu không được điều trị đúng. Trong bất kỳ trường hợp nào bị sốt xuất huyết, tốt nhất là hãy đi khám ngay lập tức. Nếu phát hiện dấu hiệu cảnh báo nêu trên hãy đến bệnh viện ngay để được theo dõi và chăm sóc y tế.

6. Có thể dùng lá đu đủ để chữa sốt xuất huyết?

Ở nhiều nơi có quan niệm cho rằng dùng lá đu đủ ép lấy nước có thể chữa được bệnh. “Cơ sở” của cách làm này là do sốt xuất huyết làm giảm số lượng tiểu cầu trong máu, mà nước ép lá đu đủ có tác dụng làm tăng tiểu cầu. Những bệnh nhân có tiểu cầu thấp dễ bị chảy máu các cơ quan nội tạng vì tiểu cầu tham gia vào quá trình đông máu.

Tuy nhiên trên thực tế vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy nước ép lá đu đủ có thể chữa sốt xuất huyết, và hiện nay cũng chưa có thuốc đặc trị cho bệnh này. Các bác sĩ chỉ kê đơn thuốc giảm bớt triệu chứng của bệnh, tạo điều kiện cho cơ thể tự phục hồi. Ngoài ra uống nhiều nước cũng là biện pháp hỗ trợ tốt vì cơ thể đã bị mất nhiều nước trong quá trình bệnh.

Mặc dù hầu hết các trường hợp sốt xuất huyết thường biểu hiện nhẹ nhưng phát hiện và điều trị sớm có thể giúp kiểm soát các triệu chứng dễ dàng hơn. Nếu bạn nghi ngờ bản thân mình hoặc người thân bị mắc bệnh, hãy đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán kịp thời và tránh trở nặng.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Chứng rụng tóc có thể giảm bớt nhờ một thay đổi nhỏ trong chế độ ăn, đó là gì?
• Thực hư chuyện test nhanh COVID-19 dương tính giả do nước ngọt, nước trái cây

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!

1. Rửa tay

Vi khuẩn và vi rút có ở khắp mọi nơi và lây bệnh sang con người. Bạn có thể tiếp xúc với chúng chỉ bằng cách bám vào lan can, tay nắm cửa, bàn, ghế  hoặc tường nhà. Vì vậy, bạn nên vệ sinh tay sạch sẽ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, việc rửa tay với xà phòng đã làm giảm tới 35% nguy cơ lây truyền các bệnh tiêu chảy.

Người lớn nên rửa tay bằng xà phòng ít nhất 6 lần/ngày. Trẻ em rửa tay nhiều hơn, đặc biệt là khi có sự thay đổi môi trường như từ trường về nhà, từ nhà đến trường, sau khi đi xe công cộng. Một điểm cần lưu ý nữa là thời gian rửa tay tối thiểu là 30 giây và hãy rửa sạch cả kẽ ngón tay, các đầu ngón và móng tay nữa nhé!

2. Đừng chạm vào khuôn mặt của bạn

Rất ít người biết rằng khuôn mặt là nơi dễ bị nhiễm bệnh nhất. Thực tế, vi rút gây bệnh cúm thường xâm nhập vào cơ thể của chúng ta qua mắt, mũi và miệng. Có thể thỉnh thoảng bạn muốn dụi mắt hoặc lau mồ hôi trán nhưng hãy hạn chế điều đó bằng cách mang theo khăn sạch để có thể sử dụng được bất cứ lúc nào.

3. Bảo vệ bạn khỏi nước bẩn

Hình ảnh vũng nước bẩn có mặt khắp nơi, cống thoát nước tắc nghẽn và nước tràn ngập các con đường không hề hiếm gặp trong mùa mưa. Tuy nhiên thật không may, chúng lại là nguồn lây nhiễm các bệnh như cúm, bệnh tả, nấm da.

Để tránh rước bệnh vào người, cách tốt nhất là chúng ta hãy tự bảo vệ bản thân bằng cách tránh tiếp xúc với nguồn nước bẩn. Khi trời mưa, các bạn lập tức trang bị áo mưa cho mình mà quên mất rằng đôi chân dễ dàng tiếp xúc với nước bẩn nhất.

Hãy đầu tư một đôi ủng mưa tốt. Hiện nay có rất nhiều đôi ủng đi mưa có thiết kế đẹp mắt, phù hợp với mọi lứa tuổi và đặc biệt là đủ nhẹ để bạn có thể cất trong ba lô hay cốp xe mà không sợ vướng víu. Đặt mua ủng đi mưa tại đây.

4. Tránh ăn thức ăn đường phố

Có vẻ như thời tiết mát mẻ khi trời mưa khiến người ta thèm ăn hơn, nhưng khuyến cáo đưa ra là nên tránh xa thức ăn đường phố. Thức ăn đường phố ngoài nguy cơ về việc không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm thì chúng còn có thể là nguồn lây nhiễm bệnh tật.

Trời mưa khiến cho điều kiện chế biến khó đảm bảo hơn. Phần lớn thức ăn đường phố đều không được che đậy và bày bán ngay trên mặt đất, gần với cống rãnh, hố ga nên dễ có khả năng cao lây nhiễm nguồn bệnh tả hay tiêu chảy. Tốt hơn hết hãy mua thực phẩm tươi sống và tự chế biến để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và gia đình.

5. Khiến muỗi tránh xa bạn

Mùa mưa khiến muỗi phát triển hơn bởi chúng có nhiều cơ hội để sinh sản. Để phòng tránh bệnh sốt xuất huyết hãy để muỗi tránh xa cuộc sống của bạn bằng cách dọn dẹp nơi ở và xung quanh thường xuyên.

Những nơi nước ứ đọng ít người để ý như nước trong lọ hoa, đài phun nước, nước đọng ở mái nhà, ống nước lại có thể là nơi trú ngụ của loăng quăng, vì vậy hãy làm sạch chúng để phòng tránh muỗi phát triển. Một cách khác khá hiệu quả đó là dùng kem chống muỗi để bôi da, đặc biệt là khi bạn đi ra ngoài. Đặt mua sản phẩm chống muỗi tại đây.

6. Uống trà thảo mộc

Trà thảo mộc có khả năng tiêu diệt gốc tự do, bảo vệ gan, phòng chống nhiễm vi khuẩn, vi rút, chống nấm và hỗ trị điều trị một số bệnh như ho, cảm lạnh, đau họng. Các hiệu quả trên có được từ các hoạt chất chứa trong các loại thảo mộc như kim ngân hoa, hoa cúc, la hán quả, hạ khô thảo.

Để cơ thể bạn khỏe mạnh, tại sao không nhâm nhi một tách trà ấm khi cơn mưa có vẻ đang tới? Thêm vào đó trà thảo mộc có mùi vị thơm ngon khiến bạn dễ chịu. Để làm ấm cơ thể bạn có thể thêm các thành phần khác như đinh hương, gừng, hạt tiêu, húng quế và bạc hà.

Bạn có thể tham khảo một số bài viết liên quan tại đây:

• Chữa cảm cúm tại nhà với 6 thức uống thiên nhiên an toàn, tiết kiệm
• 5 triệu chứng cảm cúm và phương pháp điều trị tại nhà

7. Làm bạn với tinh dầu khuynh diệp

Tinh dầu khuynh diệp có đặc tính kháng viêm, sát trùng và kháng khuẩn. Chúng còn có tác dụng đẩy lùi các bệnh về đường hô hấp cũng như cơn đau nhức mỏi cơ thể. Hương thơm của tinh dầu khuynh diệp còn có tác dụng thư giãn cơ thể giảm căng thẳng khi phải di chuyển vào một ngày mưa lớn.

Một số cách để sử dụng tinh dầu khuynh diệp đó là xoa bóp cơ thể sau khi tắm, thoa lên đầu và cổ, hoặc rửa mặt bằng nước chứa một chút tinh dầu. Nếu đi ra ngoài, bạn cũng có thể nhỏ vài giọt vào khăn tay để được hít hương thơm từ chúng cả ngày. Đặt mua tinh dầu khuynh diệp tại đây.

Bạn có thể xem thêm bài viết: 7 căn bệnh tiềm ẩn trong mùa mưa cần chú ý để bảo vệ sức khỏe

Trên đây là cách phòng tránh bệnh mùa mưa đơn giản mà cực hiệu quả. Các bạn còn chần chừ gì nữa mà không thực hiện ngay nhỉ? Để biết thêm các thông tin bổ ích khác về sức khỏe hãy thường xuyên ghé BlogAnChoi nhé!