Viêm loét dạ dày – tá tràng là gì?

Viêm dạ dày – tá tràng là tình trạng viêm niêm mạc dạ dày – tá tràng.

Loét dạ dày – tá tràng là tổn thương sâu tạo ổ loét ở thành dạ dày – tá tràng.

Bệnh có thể diễn tiến âm thầm, không triệu chứng hoặc có các triệu chứng thường gặp như: Đau vùng bụng trên, ợ hơi, ợ chua, đầy hơi, chướng bụng, ói mửa, giảm ăn do ăn không tiêu hoặc đau sau ăn,… Nếu người bệnh không được điều trị thì biến chứng có thể gặp như: Chảy máu dạ dày, thủng dạ dày hoặc dần bị tắc nghẽn đường tiêu hóa do khối u ung thư,…

Nguyên nhân gây viêm loét dạ dày – tá tràng

• Nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori (thường được gọi là nhiễm HP).
• Lạm dụng một số loại thuốc như: Thuốc giảm đau, kháng viêm (trong điều trị đau xương khớp, viêm mũi,…).

• Lạm dụng rượu bia, chất kích thích.
• Công việc, cuộc sống thường xuyên bị căng thẳng.

Ảnh hưởng của viêm loét dạ dày – tá tràng lên tình trạng dinh dưỡng

Người bị viêm loét dạ dày – tá tràng có nguy cơ cao bị suy dinh duỡng do đau bụng, ợ hơi, ợ chua hoặc ăn không tiêu, đau bụng sau ăn, làm cho người bệnh ăn ít đi nhằm giảm bớt các triệu chứng này. Từ đó gây thiếu hụt chất dinh dưỡng, sụt cân, suy dinh dưỡng. Một khi bệnh tiến triển nặng hơn do không được điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh nhân phải nằm viện để điều trị biến chứng như: Viêm loét nặng, chảy máu dạ dày hoặc thủng dạ dày phải được mổ cấp cứu thì lúc này, tình trạng dinh dưỡng sẽ diễn tiến xấu hơn.

Lý do là bởi vì vài ngày đầu khi điều trị các biến chứng, người bệnh phải được nhịn ăn và những ngày sau đó lại ăn rất ít do đường tiêu hóa chưa hồi phục, từ đó gây thiếu hụt dinh dưỡng nặng hơn, dẫn đến suy kiệt. Chính vì vậy, cần phải phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời và đúng cách cùng với chế độ dinh dưỡng hợp lý là mấu chốt trong điều trị khỏi bệnh.

Vì sao cần có chế độ dinh dưỡng đúng cách?

Chế độ dinh dưỡng đúng cách giúp người bệnh:

• Giảm bớt các triệu chứng như đau hoặc chướng bụng trong đợt cấp.
• Cải thiện sự dung nạp và tiêu hóa thức ăn.
• Phòng ngừa sụt cân, suy dinh dưỡng.

Hướng dẫn chế độ dinh dưỡng đúng cách cho người bệnh

Trong đợt cấp (khi có các triệu chứng):

• Ăn 4 – 6 bữa/ngày, mỗi bữa nên ăn ít và chậm.
• Ăn thức ăn mềm, ít béo, dễ tiêu như cháo thịt nạc, cháo đậu với một ít rau củ nấu mềm, nhừ hoặc xay nhuyễn hay cơm nấu mềm, thịt, cá chế biến ít dầu mỡ để dễ tiêu hóa và giảm đau bụng, đầy hơi.

• Không được kiêng khem quá mức, đặc biệt cần ăn đủ lượng thức ăn giàu đạm trong ngày.
• Tránh ăn thức ăn thô ráp, cứng, chua, cay, nhiều gia vị như hành, tỏi,… vì dễ sinh hơi, gây chướng bụng.
• Tránh uống thức ăn có cồn (rượu, bia) và cà phê trong giai đoạn này.

Sau đợt cấp:

• Người bệnh có thể ăn bình thường.
• Đối với bệnh nhân sau khi xuất viện về nhà, với tình trạng sức khỏe chưa hồi phục, có sút cân trong thời gian nằm viện, người bệnh nên có thêm 1 – 2 bữa ăn phụ để tăng cường thêm dinh dưỡng, cải thiện tình trạng sức khỏe chung. Bữa phụ có thể là các món ăn lỏng (phở, hủ tíu, cháo,…) hoặc sữa dinh dưỡng năng lượng và đạm cao.
• Nên hạn chế ăn các thức ăn vị chua, cay nhiều.
• Không lạm dụng rượu bia để tránh bệnh tái phát.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Dinh dưỡng cho bệnh nhân sau phẫu thuật cắt dạ dày do bệnh lý, cần lưu ý những gì?
• Dinh dưỡng cho bệnh nhân sau phẫu thuật sỏi túi mật, cần lưu ý điều gì?
• Vấn đề dinh dưỡng cho người bệnh có rối loạn chức năng hậu môn nhân tạo

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha! Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết sau.

Tài liệu tham khảo:

Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy, Tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

1. Các loại trái cây họ cam quýt

Các loại trái cây dạng múi, thuộc họ cam quýt như cam, bưởi, chanh, quýt… có hàm lượng vitamin C rất cao nên lượng axit cũng khá đáng kể. Đa số những loại trái cây này đều có vị chua. Nếu bạn đang bị các bệnh liên quan đến dạ dày thì cần tránh các loại quả này vì hàm lượng axit của chúng sẽ kích thích niêm mạc dạ dày, khiến cho những cơn đau xảy ra thường xuyên hơn.

2. Quả dứa

Quả dứa vàng ươm có mùi thơm hấp dẫn và vị không quá chua. Dứa chứa nhiều vitamin A, vitamin C rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên trong dứa cũng có nhiều axit cùng một số enzym kích thích tăng khả năng viêm loét niêm mạc dạ dày.

Người bình thường không nên ăn dứa vào lúc đói và ăn quá nhiều dứa cùng lúc. Với những người đang mắc các bệnh về dạ dày thì càng nên hẹn chế loại quả này nhé!

3. Quả xoài

Xoài cũng là một trong những loại quả giàu vitamin A, C. Những giống xoài chua, quéo với vị chua gắt khi ăn vào sẽ gây hại cho niêm mạc dạ dày. Nếu đang điều trị các bệnh liên quan đến dạ dày mà vẫn muốn ăn xoài, bạn hãy chọn những quả đã chín vàng, vị ngọt và không ăn khi đang để bụng đói nhé.

4. Quả hồng

Những quả hồng đỏ au hay vàng ươm nhìn là thấy có cả mùa thu đến. Nhưng với những người mắc các bệnh liên quan đến dạ dày thì hồng không dành cho bạn đâu nhé. Trong quả hồng có chứa 2 loại chất tanin và pectin, gây săn niêm mạc ruột, tác động xấu đến nhu động ruột.

Hàm lượng tanin và pectin trong hồng xanh nhiều hơn hồng chín, chúng khiến cho những cơn đau dạ dày của bạn trở nên trầm trọng và kéo dài, kèm theo đó là hàng loạt những triệu chứng đầy bụng, buồn nôn… Nguy hiểm hơn, nếu ăn với số lượng quá lớn, bạn còn có nguy cơ bị tắc ruột nữa.

5. Dưa hấu

Mặc dù hương vị chủ yếu là ngọt thanh, mát, không có vị chua như nhóm trái cây họ cam quýt hay dứa, xoài… nhưng dưa hấu lại có tính hàn. Những người bụng dạ yếu, chức năng tiêu hóa kém và mắc các bệnh liên quan đến dạ dày không nên ăn để tránh những tác động không đáng có, gây khó chịu cho cơ thể và dạ dày vốn đã dễ tổn thương.

Với những người mắc các bệnh về dạ dày, các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên ăn nhiều các loại thực phẩm giúp giảm tiết dịch vị như bột nếp, bánh mì. Thức ăn nên nấu mềm để dễ tiêu hoá và điều quan trọng là luôn ăn đúng giờ, không để quá đói. Hãy tự trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để bảo vệ sức khoẻ và không làm bệnh của mình thêm trầm trọng hơn nhé.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết. Hy vọng những thông tin chúng mình tổng hợp được sẽ hữu ích với các bạn. BlogAnChoi còn nhiều chuyên mục thú vị nữa chờ bạn ghé qua nè.

Một số bài viết cùng chuyên mục có thể bạn quan tâm:

• Đau dạ dày nên ăn gì để mau lành bệnh?
• Bệnh trào ngược dạ dày thực quản: Tất cả những điều bạn cần biết
• Viêm loét dạ dày nên kiêng ăn gì?

Vi khuẩn HP là gì ?

Vi khuẩn HP có tên khoa học đầy đủ là Helicobacter pylori, vốn trú ngụ và sinh sống trong dạ dày con người. Vi khuẩn HP tồn tại bằng cách tiết ra enzyme giúp trung hòa axit dạ dày. Vì vậy, cách sống này sẽ cản trở sự sản xuất chất nhầy, khiến thành dạ dày bị mất lớp bảo vệ gây nên các bệnh về dạ dày.

Vi khuẩn HP có lây không ?

Vi khuẩn HP có khả năng lây từ người bị nhiễm sang người lành. Tuy nhiên, trong quá trình lây lan lại ít có triệu chứng dễ nhận biết nên người lành không biết họ đã bị nhiễm vi khuẩn.

1. Vi khuẩn HP lây qua đường miệng-miệng

Không chỉ xuất hiện ở niêm mạc dạ dày của người bệnh, loại vi khuẩn này còn được phát hiện “có dấu vết” ở cả miệng, lưỡi và răng. Vì thế, con đường miệng – miệng chính là con đường lây lan vi khuẩn HP nhanh nhất.

Người lành sẽ tiếp xúc trực tiếp nước bọt hoặc dịch tiêu hóa của người bệnh. Vì vậy, nếu một thành viên trong gia đình nhiễm vi khuẩn HP, rất có nguy cơ các thành viên khác cũng sẽ mắc phải loại vi khuẩn này.

2. Vi khuẩn HP lây lan bằng đường dạ dày-dạ dày

Việc vi khuẩn HP lây lan là điều không ai muốn. Trong y tế, để tránh việc vi khuẩn lây sang người khác, người ta luôn diệt khuẩn và tiệt trùng các thiết bị y tế để đảm bảo chúng được sạch sẽ nhất cho bệnh nhân tiếp theo.

Các dụng cụ y tế giúp nội soi dạ dày, soi tai mũi họng,… khi không được vệ sinh sạch cũng sẽ khiến bạn vô tình nhiễm vi khuẩn HP.

3. Vi khuẩn HP lây lan qua đường phân-miệng

Vi khuẩn HP được đào thải qua phân. Nếu như bạn không vệ sinh cẩn thận sẽ khiến chúng bám lên tay và có thể lây lan cho nhiều người khác. Ngoài ra các loại côn trùng như ruồi, muỗi,… cũng có thể là nguyên nhân gây nên tình trạng lây lan vi khuẩn HP.

Vi khuẩn HP liệu có nguy hiểm?

Đây là nỗi trăn trở mà nhiều bệnh nhân thắc mắc khi họ nhận thấy vi khuẩn này xuất hiện ở đủ mọi độ tuổi và tỷ lệ người nhiễm quá cao. Và câu trả lời là “có”.

Vi khuẩn HP có nguy hiểm hay không cũng dựa vào nhiều yếu tố cấu thành. Tuy nhiên tốc độ lây lan của nó không cao nếu bạn và người thân rèn luyện thói quen ăn uống vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ngoài ra còn có các nhân tố ảnh hưởng đến tần suất mắc loại vi khuẩn này là lứa tuổi, chế độ sống, lối sinh hoạt hằng ngày,… Đối tượng thường mắc phải nhiều nhất là trẻ em, khi nhiều gia đình hiện nay thường mớm cơm cho trẻ làm trẻ dễ tiếp xúc trực tiếp với nước bọt của người nhiễm bệnh.

Vi khuẩn HP gây ra những bệnh gì?

Viêm niêm mạc dạ dày

Bệnh viêm niêm mạc dạ dày chính là bệnh phổ biến nhất với người bị nhiễm vi khuẩn HP. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường có các triệu chứng khá giống với các bệnh lý thông thường khác như buồn nôn, chán ăn,… Nhưng khi bệnh đã mãn tính, sẽ rất dễ nguy hiểm đến sức khỏe của người bệnh, đặc biệt là có thể gây ung thư.

Viêm loét dạ dày – tá tràng

Vi khuẩn HP ảnh hưởng đến chất nhầy của niêm mạc dạ dày tá tràng và kích thích tiết nhiều dịch axit. Vì thế, khi niêm mạc bị tổn thương sẽ dễ gây ra các vết loét dạ dày.

Ung thư dạ dày

Theo Bộ Y Tế, ung thư dạ dày là biến chứng của viêm loét dạ dày tá tràng và có liên quan đến vi khuẩn HP. Quá trình hoạt động của vi khuẩn này gây hại đến các DNA của các tế bào dẫn đến hình thành các tế bào ung thư nguy hiểm.

Lời khuyên

Dù vi khuẩn HP có tính nguy hiểm cao với sức khỏe con người nhưng không có nghĩa là bạn không thể ngăn chặn sự lây lan của nó. Bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa nhiễm vi khuẩn với những lưu ý sau:

• Nên giữ vệ sinh nhà cửa cũng như rèn luyện thói quen ăn uống sạch sẽ.
• Trong quá trình ăn uống, không nên chấm chung chén nước chấm, không dùng chung đũa hoặc nên chuẩn bị đôi đũa riêng để gắp thức ăn.
• Nên ăn đầy đủ bữa ăn, tuyệt đối không được bỏ bữa và không nên ăn quá no.
• Rèn luyện sức khỏe thường xuyên
• Tránh dùng rượu bia, chất kích thích.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác trên BlogAnChoi như:

6 triệu chứng đau dạ dày cần nhận biết để phát hiện bệnh sớm

Viêm loét dạ dày tá tràng uống thuốc gì?

Viêm loét dạ dày nên kiêng ăn gì?

Mình hy vọng bài viết vừa rồi đã giúp các bạn có thêm các kiến thức cụ thể và chi tiết về vi khuẩn HP có nguy hiểm hay không? Hãy theo dõi BlogAnChoi để cùng có cho mình những kiến thức bổ ích khác nhé!