HPV là gì và nguy hiểm như thế nào?

HPV là viết tắt của “human papillomavirus”, tức là virus gây u nhú ở người, là bệnh truyền nhiễm lây qua đường tình dục phổ biến trên thế giới.

Hầu hết những người bị nhiễm HPV không có triệu chứng gì ảnh hưởng tới sức khỏe, nhưng ở một số người có thể xuất hiện mụn cóc hoặc ung thư ở cơ quan sinh dục. Đáng chú ý là ngày càng có nhiều trường hợp mắc ung thư hầu họng (vùng miệng và cổ họng) do HPV, theo một cuộc điều tra được đăng trên Tạp chí JAMA ngày 16/12/2021. Ngoài ra HPV còn là thủ phạm góp phần gây ra nhiều loại ung thư khác như ung thư cổ tử cung và ung thư hậu môn.

Thông thường có thể phòng ngừa nhiễm HPV bằng vaccine, nhưng rất nhiều người hiện nay vẫn chưa biết rõ về loại virus này, ví dụ như đường lây truyền, những ai có nguy cơ bị nhiễm, và làm thế nào để bảo vệ bản thân. Dưới đây là những sự thật về HPV được các chuyên gia cho biết, có thể sẽ khiến bạn ngạc nhiên.

1. Có thể bạn đã nhiễm HPV mà không hề hay biết

Bác sĩ William Robinson chuyên về ung thư phụ khoa tại Trung tâm Y tế Đại học Mississippi (Mỹ) cho biết: “Nếu bạn đã từng hoạt động tình dục thì bạn có ít nhất 50% khả năng đã nhiễm loại virus này.” Tuy nhiên có rất nhiều chủng virus HPV khác nhau, và không phải loại nào cũng gây bệnh như nhau.

HPV có tới hơn 150 chủng khác nhau, và hầu hết đều tương đối vô hại đối với con người. Khoảng 40 chủng có thể nhiễm vào vùng sinh dục và chỉ một số ít chủng có thể gây bệnh mụn cóc hoặc ung thư sinh dục.

Hầu hết mọi người không hề biết mình đã mang HPV, bởi vì hầu hết các chủng virus không gây triệu chứng. Khoảng 90% trường hợp bị nhiễm sẽ tự hết virus trong vòng 2 năm nhờ hoạt động của hệ miễn dịch tự nhiên, theo CDC. Nhưng đối với những trường hợp HPV tồn tại lâu dài thì một số chủng có thể gây bệnh, kể cả ung thư. Đặc biệt là những người đã mắc HIV có nguy cơ nhiễm HPV lâu dài cao hơn và tăng nguy cơ ung thư do HPV.

2. Bao cao su không thể đảm bảo ngăn được HPV hoàn toàn

Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục chỉ có thể làm giảm nguy cơ lây truyền HPV chứ không thể đảm bảo chắc chắn không bị nhiễm.

Bác sĩ Barbara Goff chuyên về ung thư phụ khoa tại Trung tâm Y tế Đại học Washington (Mỹ) cho biết: “Virus có thể sống trong bìu và những vùng có lông của bộ phận sinh dục.” Như vậy chỉ cần tiếp xúc ngoài da ở bộ phận sinh dục cũng có thể lây truyền HPV, tương tự như các hình thức quan hệ tình dục bằng miệng, âm đạo và hậu môn.

Bác sĩ Goff nói thêm: “Đó là lý do tại sao những người trẻ tuổi phải tiêm vaccine ngừa HPV đầy đủ trước khi có hoạt động tình dục.”

3. Nếu bạn bị nhiễm HPV thì chưa chắc là do vợ hoặc chồng hiện tại của bạn

Nếu bạn được làm xét nghiệm HPV và phát hiện có virus thì cũng đừng vội kết luận nguồn lây bệnh. Theo bác sĩ Robinson, có những người bệnh cho rằng vợ/chồng hiện tại của họ là nguồn lây, nhưng thực ra chưa chắc. Những phụ nữ phát hiện ung thư cổ tử cung ở tuổi trung niên có thể đã bị nhiễm HPV từ bạn tình khác lúc còn trẻ.

Loại virus này có thể “ngủ yên” rất nhiều năm rồi mới bắt đầu gây tổn thương tế bào và dẫn đến ung thư. Bệnh ung thư do HPV có thể xuất hiện sau nhiều năm, thậm chí hàng chục năm sau khi bị nhiễm virus.

4. HPV có thể gây nhiều bệnh ung thư khác nhau ngoài ung thư cổ tử cung

Khi nhắc đến HPV, hầu hết mọi người đều nghĩ đến ung thư cổ tử cung, nhưng loại virus này cũng góp phần gây ra nhiều dạng ung thư khác và tỷ lệ ngày càng tăng, trong đó có ung thư hầu họng, ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn và dương vật. Các nghiên cứu cho thấy những phụ nữ từng mắc ung thư cổ tử cung hoặc những tổn thương tiền ung thư ở cổ tử cung sẽ tăng nguy cơ mắc các dạng ung thư ở vị trí khác trên cơ thể có liên quan với HPV.

Phần lớn các trường hợp ung thư ở những vị trí nêu trên là do HPV. Theo ước tính của CDC, có tới 91% ung thư cổ tử cung là do HPV, ung thư hậu môn là 91%, ung thư âm hộ là 69% và ung thư dương vật là 63%.

Hiện nay chưa có hướng dẫn tầm soát các bệnh ung thư liên quan đến HPV ngoài ung thư cổ tử cung, nhưng các chuyên gia y tế đang tìm hiểu những đối tượng nào có nguy cơ mắc các bệnh này, từ đó tìm cách chẩn đoán và điều trị sớm.

5. Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư liên quan đến HPV

Bác sĩ Sharyn Lewin chuyên về ung thư phụ khoa tại Trung tâm Y tế Holy Name (Mỹ) cho biết: “Hút thuốc làm suy yếu hệ miễn dịch, có thể cho phép HPV phát triển mạnh hơn.” Để tránh tạo điều kiện cho HPV hoạt động và gây tổn thương có thể dẫn đến ung thư, hãy bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt.

6. Vaccine ngừa HPV không chỉ dành cho nữ

Vaccine ngừa HPV có tác dụng rất cao đối với nữ: gần 100% ngừa ung thư cổ tử cung do HPV chủng 16 và 18 – đó là các chủng virus gây ra 70% các ca ung thư cổ tử cung. Nhưng vaccine còn có tác dụng với cả nam giới, trong đó có phòng ngừa mụn cóc sinh dục do HPV.

Mặc dù chưa có nhiều nghiên cứu khẳng định nhưng các nhà khoa học cho rằng tiêm vaccine cho trẻ em trai cũng có thể ngừa ung thư hầu họng và các dạng ung thư khác do HPV.

• CDC khuyến cáo nên tiêm ngừa HPV cho tất cả trẻ nam và nữ ở tuổi 11 hoặc 12, hoặc có thể từ 9 tuổi nếu muốn.
• Tất cả mọi người từ 26 tuổi trở xuống cũng được khuyến cáo tiêm ngừa HPV.
• Đối với người từ 27 đến 45 tuổi, CDC hướng dẫn rằng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để đánh giá nguy cơ nhiễm HPV và lợi ích của việc tiêm chủng.

7. Bạn vẫn phải tầm soát ung thư cổ tử cung khi đã tiêm vaccine ngừa HPV

Mỗi loại vaccine chỉ ngăn được một vài chủng HPV nhất định, và cũng không thể tiêu diệt được virus đã nhiễm vào người từ trước khi tiêm. Vì vậy những phụ nữ đã tiêm ngừa vẫn phải làm xét nghiệm tầm soát định kỳ.

Gardasil 9 là loại vaccine ngừa HPV đang được dùng hiện nay ở Mỹ, có tác dụng ngăn được các chủng HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58 – đó là những chủng có thể gây ung thư, cùng với chủng 6 và 11 có thể gây mụn cóc sinh dục. Các loại vaccine khác là Cervarix và Gardasil ngừa được ít chủng hơn.

8. Vaccine ngừa HPV không có tác dụng điều trị HPV

Vaccine chỉ có tác dụng phòng ngừa chứ không thể tiêu diệt virus đã xâm nhập vào cơ thể. Đó là một trong những lý do các cơ quan y tế khuyến cáo tiêm vaccine ngừa HPV cho trẻ em và thanh thiếu niên, vì càng lớn tuổi hơn thì càng có khả năng cơ thể đã tiếp xúc với HPV nên vaccine không còn hiệu lực nữa.

Hiện chưa có phương pháp đặc hiệu để tiêu diệt hoàn toàn HPV, mặc dù nhiều trường hợp có thể tự khỏi. Những phụ nữ đã phát hiện nhiễm HPV hoặc có các tổn thương liên quan với HPV thường phải làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu kiểm tra kỹ hơn, tiến hành điều trị để loại bỏ các tổn thương, hoặc theo dõi và xét nghiệm lại sau 3 đến 6 tháng.

Trên đây là những điều cần biết về HPV để phòng ngừa các bệnh nguy hiểm do loại virus này gây ra. Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• Đau ngực có thể do bệnh gì? Có phải chỉ là bệnh tim?
• Tự kiểm tra sức khỏe tim mạch tại nhà với 2 phép đo đơn giản ai cũng làm được

Ung thư cổ tử cung là gì?

Ung thư cổ tử cung là bệnh ung thư xảy ra ở các tế bào tại vùng nối giữa tử cung và âm đạo của phụ nữ. Phụ nữ đến tuổi trung niên (35-40 tuổi) thường dễ mắc bệnh này, tuy nhiên độ tuổi đang được trẻ hoá. Bệnh tiến triển theo các giai đoạn: tiền ung thư, ung thư chưa di căn, ung thư di căn.

Một số nguyên nhân gây bệnh ung thư cổ tử cung

Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư cổ tử cung là do virus HPV.

1. Virus HPV

Không phải loại virus HPV nào cũng có hại, thế nhưng trong hơn 100 loại virus thì có đến 40 loại gây hại cho vùng sinh dục, 15 loại được coi là cực kỳ nguy hại đối với sức khoẻ con người. Ngoài việc gây ra bệnh ngoài da như nổi mụn cóc ở bàn tay, bàn chân, sùi mào gà ở bộ phận sinh dục thì một số loại HPV còn gây ung thư cổ tử cung.

2. Lạm dụng thuốc tránh thai không tốt cho sức khoẻ

Yếu tố di truyền là nguyên nhân của nhiều căn bệnh, ung thư cổ tử cung cũng không ngoại lệ. Những phụ nữ có người thân bị ung thư cổ tử cung thì cũng có nguy cơ cao mắc bệnh tương tự.

Các yếu tố nguy cơ khác của bệnh là quan hệ tình dục sớm, quan hệ với nhiều bạn tình dễ bị lây virus HPV qua đường tình dục. Ngoài ra việc lạm dụng thuốc tránh thai sẽ gây nhiều tác dụng phụ có thể dẫn đến căn bệnh này.

3. Yếu tố stress

Căng thẳng, mệt mọi trong công việc cũng có thể gây ung thư cổ tử cung. Tinh thần là một yếu tố quan trọng để ta giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư cổ tử cung – Tưởng chừng là những biểu hiện “bình thường” của cơ thể

1. Luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, suy nhược cơ thể thì khả năng bạn mắc bệnh ở giai đoạn muộn cũng rất cao.
2. Khí hư âm đạo có mùi như mùi hôi, khó chịu và màu lạ như sẫm đen hay nâu thì có thể là do khối u đã tiết ra chất dịch lạ.
3. Đau vùng chậu, lưng, chân là dấu hiệu của ung thư cổ tử cung. Ở giai đoạn muộn, sự đau đớn có thể lan tới vùng nội tạng.
4. Kinh nguyệt ra nhiều bất thường hoặc có nhiều hơn 1 kỳ kinh nguyệt trong một tháng.

Làm sao để phát hiện, phòng ngừa ung thư cổ tử cung?

Bác sĩ có thể phát hiện virus HPV thông qua xét nghiệm Pap, đây cũng là lý do tại sao xét nghiệm Pap rất quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh ung thư cổ tử cung. Xét nghiệm Pap có thể xác định các tế bào bất thường trước khi chúng trở thành ung thư.

Xét nghiệm Pap có thể phát hiện ra virus HPV bằng cách xác định các tế bào bất thường trước khi phát triển thành các tế bào ung thư. Tuy vậy, kĩ thuật hiện nay chỉ phát hiện việc có ung thư hay không và đánh giá tình trạng bệnh đang ở giai đoạn nào để bác sĩ đưa ra biện pháp can thiệp sớm. Chúng ta có thể chủ động phòng bệnh bằng cách tiêm vacxin ngừa HPV.

Ung thư cổ tử cung sẽ được chữa khỏi nếu bệnh đang ở giai đoạn đầu, do đó việc đi khám sức khoẻ vô cùng cần thiết để phát hiện ra bệnh và các bệnh phụ khoa khác. Vậy nên, chúng ta đừng chần chừ mà hãy chủ động thăm khám để phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này nhé.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan:

• 8 dấu hiệu ung thư gan giai đoạn đầu bạn không nên bỏ qua
• 5 dấu hiệu mất cân bằng nội tiết tố nữ và cách duy trì cân bằng nội tiết tố

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Theo thống kế của Bộ y tế tại nước ta, mỗi năm có khoảng 12.000 người mắc bệnh ung thư cổ tử cung. Trong số đó, có đến 2.500 – 5.600 ca tử vong do không phát hiện kịp thời. Thực tế, tỉ lệ này có thể giảm nếu bạn áp dụng các biện pháp sàng lọc trước ung thư cổ tử cung và điều trị sớm.

Đáng buồn là hầu hết người Việt chúng ta không có thói quen khám bệnh và xét nghiệm ung thư định kỳ. Nếu bạn hiểu rõ về nguyên nhân gây bệnh và khám sàng lọc trước thì khả năng điều trị khỏi hẳn rất cao. Để bảo vệ sức khoẻ và tính mạng của mình, tại sao lại không tìm hiểu các thông tin về bệnh ung thư cổ tử cung bạn nhỉ?

Ung thử cổ tư cung là gì?

Hiểu một cách đơn giản nhất, ung thử cổ tử cung là tình trạng các tế bào cổ tử cung phát triển bất thường, tạo thành khối u trong cổ tử cung. Các trường hợp tử vong do mắc bệnh này rất cao khi không điều trị kịp thời.

6 nguyên nhân ung thư cổ tử cung bạn cần biết

1. Nhiễm virus HPV (Human Papilloma virus)

Virus HPV có khoảng 100 chủng loại khác nhau, trong đó HPV 16, 18 là hai loại gây bệnh ung thử cổ tử cung cao nhất.

HPV xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết rách ở lớp ngoài của da tại bộ phận sinh dục. Dù vết rách có nhỏ thì nguy cơ nhiễm virus cũng rất cao. HPV dễ bị lây nhiễm nhất khi quan hệ nam nữ qua đường hậu môn hoặc đường miệng.

Tuy nhiên, theo các nghiên cứu khoa học thì nguy cơ nhiễm HPV vẫn xảy ra đối với những người chưa quan hệ, trường hợp này là lây qua các vết trầy xước, dùng chung dụng cụ cắt móng tay…

Rất khó để phòng tránh nhiễm virus này, việc cẩn thận khi “lên giường” là cần thiết, bởi đây cũng là một nguyên nhân gây ung thư cổ tử cung.

2. Sinh quá nhiều con

Các nghiên cứu đã chứng minh, hầu hết phụ nữ sinh từ 3 con trở lên có nguy cơ mắc bệnh ung thư cổ tử cung cao hơn người sinh ít con. Mang thai và sinh con nhiều lần có thể khiến tử cung của nữ giới yếu đi, từ đó tăng khả năng mắc bệnh.

Ngoài ra, việc sinh con quá sớm, trước 17 tuổi cũng là yếu tố khiến ngư cơ mắc ung thư cổ tử cung tăng cao. Lúc này, cơ quan sinh sản ở nữ chưa hoàn thiện, kết hợp với việc giữ gìn vệ sinh và bảo vệ bộ phận nhạy cảm này chưa đúng cách sẽ dễ bị viêm âm đạo và dễ lây nhiễm.

3. Quan hệ nam nữ sớm và không an toàn

“Vượt rào” quá sớm, liên tục và với nhiều người chính là nguyên nhân khiến cho bệnh ung thư cổ tử cung phát triển ở nữ giới. Bạn cũng biết, virus HPV chủ yếu lây nhiễm khi giao hợp, khi bạn thực hiện quá trình quan hệ với quá nhiều người thì việc nhiễm virus là chuyện rất dễ xảy ra.

4. Viêm nhiễm phụ khoa kéo dài

Viêm nhiễm phụ khoa là một trong những căn bệnh phổ biến ở phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ đã có gia đình. Viêm nhiễm phụ khoa xảy ra do rất nhiều nguyên nhân trong đó có liên quan đến quan hệ nam nữ không an toàn, vệ sinh cá nhân, vùng âm đạo chưa đúng cách, mặc quần quá chật…

Mặc dù bệnh này ở nữ giới có thể điều trị được nhưng khó trị dứt điểm. Khi viêm nhiễm kéo dài thì sẽ dẫn đến ung thư cổ tử cung.

5. Người có sức đề kháng yếu

Sức đề kháng của mỗi người cũng ảnh hưởng rất lớn đến khả năng mắc bệnh ung thư cổ tử cung. Khi hệ thống miễn dịch bị suy yếu, bạn sẽ dễ mắc các bệnh liên quan đển cổ tử cung như viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung, polyp cổ tử cung… Nếu bệnh kéo dài và điều trị không dứt điểm thì sẽ biến chứng sang ung thư cổ tử cung.

6. Di truyền

Di truyền là một trong những nguyên nhân khó tránh khỏi. Nếu trong gia đình bạn có người nào từng mắc bệnh ung thư cổ tử cung thì khả năng mắc bệnh cũng rất cao.

Với nguyên nhân này thì bạn nên tìm hiểu và tầm soát ung thư cổ tử cung càng sớm càng tốt nhé!

7 nguyên nhân rất “gần gũi” đối với chị em phụ nữ vì vậy, khi bước sang độ tuổi từ 25 trở đi, bạn nên quan tâm đến căn bệnh này và tự bảo vệ mình nhé!

Đừng quên ghé chuyên mục Sức khoẻ của BlogAnChoi để cập nhật thêm các kiến thức bổ ích cho bạn và gia đình nha!