1. Vải chua (vải sớm)

Đúng như tên gọi, đây là một trong những trà vải được thu hoạch sớm nhất tại Thanh Hà.

Quả vải có dáng thuôn dài, gai hơi nhọn, khi bắt đầu lên mã – tức khi lớp vỏ ở đuôi chuyển dần sang màu đỏ thì có vị ngọt hơi chua và ngọt dần cho đến khi trái chín.

Vì là vải được thu hoạch sớm nên giá của loại vải này khá cao, tuy nhiên sản lượng không lớn vì đây là giống vải dễ có hiện tượng sâu mép (sâu đầu).

2. Vải u hồng

Cùng với vải chua, vải u hồng cũng là giống vải được thu hoạch khá sớm.

Giống vải này có hình thức tương đối giống với vải chua nên nhiều người có thể nhầm lẫn.

Vải u hồng có phần vai trái vải hơi nhô cao hơn phần cuống, sắc vải hồng khi chín chứ không thẫm đỏ như các loại vải khác, có lẽ vì thế mà có tên gọi là u hồng.

Vị vải u hồng ngọt đượm, hương rất thơm nên rất được lòng thực khách. Giống vải này có giá trị kinh tế cao và được trồng nhiều ở khu vực Hà Đông – khu vực được bao quanh tứ phía bởi các dòng sông nên phù sa màu mỡ quanh năm.

3. Vải tàu lai

Vải tàu lai được thu hoạch sau các giống vải u và sớm hơn vải thiều chính vụ.

Vải tàu lai có hình dạng khá giống vải thiều song kích thước lớn hơn, gai nhọn hơn và lớp vỏ dày hơn. Vì có lớp vỏ dày nên giống vải này thường được xuất khẩu vì bảo quản dễ hơn. Tuy nhiên, nếu là người sành ăn thì thường sẽ không chọn vải tàu lai vì so với các giống vải khác, vải tàu lai không ngọt bằng và có phần hơi chát nhẹ ở hậu vị.

Hiện nay, một vài địa phương thường gọi vải tàu lai là “vải Thanh Hà” để phân biệt với các giống vải khác. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị T. – một nông dân trồng vải gần 30 năm tại Thanh Hà, vải tàu lai không phải loại vải đại diện cho vải Thanh Hà vì bàn về độ ngon ngọt, giống vải này thua xa các giống vải khác cùng trồng trên đất vải Thanh Hà còn bàn về sản lượng thì đây càng không phải giống vải có sản lượng cao, đồng thời cũng chẳng phải giống vải đem lại lợi ích kinh tế lớn nhất cho bà con nông dân.

Ông Phạm Văn N. – một nông dân khác thì bày tỏ sự lo ngại vì việc gọi tên loại vải không đúng sẽ dẫn đến hệ quả nhiều người không hiểu sẽ cho rằng vải Thanh Hà chính là vải tàu lai – một giống vải không phải loại ngon nhất và nhiều nhất tại Thanh Hà, càng không thể đại diện cho thương hiệu vải của vùng đất nơi đây.

4. Vải thiều

Vì sao bạn chỉ nghe “vải thiều Thanh Hà” mà không phải là “vải u Thanh Hà” hoặc “vải sớm Thanh Hà”?

Rất dễ hiểu, vì vải thiều Thanh Hà mới đích thực là giống vải ngon nhất, sản lượng nhiều nhất và làm nên tên tuổi cho quê vải Thanh Hà.

Trái vải thiều hơi tròn, quả lây đều, vỏ mỏng, không gai, hạt nhỏ.

Tạm kết

Với người dân Thanh Hà, vải thiều có thể không phải là loại nông sản mang lại giá trị kinh tế lớn nhất nhưng có lẽ lại là niềm tự hào lớn nhất với mỗi người con đất vải.

Cứ mỗi độ hè về, người Thanh Hà lại bận bịu vất vả thu hoạch trái vải, tuy cực song nụ cười luôn hiện hữu trên môi vì họ tin rằng, bàn tay lao động của họ đang tạo nên những trái vải thơm ngon nhất mà bất kỳ ai có cơ hội thưởng thức cũng đều trầm trồ khen ngợi.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số bài viết khác như:

• Cách làm bánh trái vải lạ mắt, món ngon của tuổi thơ
• Cách làm bánh mì nướng muối ớt cực đơn giản bằng nồi chiên không dầu

Hi vọng rằng qua bài viết, độc giả sẽ có cái nhìn rõ hơn về trái vải Thanh Hà và cùng chúc cho người dân Thanh Hà sẽ tiếp nối cha ông gìn giữ giống vải đặc sản này.