ung thư máu – BlogAnChoi

Tất cả những điều cần biết về bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

2025-06-21T10:23:01Z

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy hay bệnh bạch cầu tủy cấp tính (Acute Myeloid Leukemia – AML) là một dạng ung thư hiếm gặp của máu và tủy xương – nơi sản xuất các tế bào máu. Đây là căn bệnh diễn tiến nhanh, thường xuất hiện nhiều ở người lớn tuổi nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến trẻ em. Khi mắc AML, tủy xương bắt đầu sản sinh quá mức các tế bào bạch cầu non chưa trưởng thành. Những tế bào này không thể phát triển thành các tế bào bạch cầu bình thường và lành mạnh. Thay vào đó, chúng tích tụ trong tủy xương và máu, chèn ép quá trình tạo ra các tế bào máu khỏe mạnh khác như hồng cầu, tiểu cầu và bạch cầu trưởng thành.

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là bệnh gì?

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là một dạng ung thư máu, bắt nguồn từ tủy xương – cơ quan tạo ra các tế bào máu. Đây là dạng bạch cầu cấp tính phổ biến nhất ở người trưởng thành, nhưng vẫn chỉ chiếm khoảng 4 ca trên 100.000 người mỗi năm.

Tên gọi “cấp tính” thể hiện sự phát triển nhanh chóng của bệnh. Nếu không được điều trị sớm, AML có thể tiến triển rất nhanh và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) là một dạng ung thư máu, bắt nguồn từ tủy xương (Ảnh: Internet)

Các loại bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)

Không giống như nhiều loại ung thư khác, bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không hình thành khối u. Thay vào đó, nó được phân loại dựa trên hình dạng tế bào và những bất thường về di truyền. Một số hệ thống phân loại được sử dụng phổ biến gồm:

Hệ thống FAB (Pháp – Mỹ – Anh): Đây là phương pháp cũ, chia AML thành 8 nhóm (M0 đến M7) dựa trên hình dạng và mức độ trưởng thành của tế bào dưới kính hiển vi.
Phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Hệ thống này xem xét các đột biến gen, sự phát triển của bệnh và mối liên hệ với các bệnh lý về máu khác hoặc tác động từ điều trị ung thư trước đó.
Hướng dẫn từ European LeukemiaNet (ELN) 2022: Đây là tiêu chuẩn mới nhất, mở rộng thêm các tiêu chí về di truyền và nồng độ tế bào bất thường trong chẩn đoán AML.

Việc phân loại chính xác bệnh bạch cầu cấp dòng tủy giúp các bác sĩ chọn được phương pháp điều trị phù hợp và đánh giá tiên lượng bệnh rõ ràng hơn.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Vì AML làm suy giảm khả năng sản sinh các tế bào máu khỏe mạnh nên các triệu chứng thường liên quan đến thiếu máu, nhiễm trùng và chảy máu. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

Sốt kéo dài hoặc từng cơn không rõ nguyên nhân
Mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, kiệt sức
Khó thở, đặc biệt khi gắng sức
Da nhợt nhạt do thiếu hồng cầu
Nhiễm trùng tái phát hoặc nghiêm trọng
Dễ bầm tím, chảy máu nướu răng hoặc kinh nguyệt nhiều hơn bình thường
Xuất hiện các chấm đỏ nhỏ dưới da (xuất huyết dưới da)
Đau xương hoặc khớp, thường ở sườn hoặc đầu gối
Hạch bạch huyết sưng ở cổ, nách hoặc bẹn
Mất cảm giác thèm ăn, nhanh no hoặc sụt cân bất thường
Đau đầu hoặc rối loạn thị lực (nếu tế bào ung thư lan đến não)

Những triệu chứng này có thể xuất hiện trong vài tuần trước khi được chẩn đoán. Vì vậy, nếu có biểu hiện bất thường kéo dài, bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra càng sớm càng tốt.

Các triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) thường liên quan đến thiếu máu, nhiễm trùng và chảy máu (Ảnh: Internet)

Nguyên nhân gây bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) xảy ra khi DNA trong tế bào tủy xương bị đột biến, khiến tế bào phát triển và phân chia mất kiểm soát. Những đột biến này phần lớn là mắc phải – tức phát sinh trong suốt cuộc đời chứ không phải do di truyền từ cha mẹ.

Mặc dù nguyên nhân cụ thể gây ra các đột biến này vẫn chưa được hiểu rõ, một số yếu tố môi trường và lối sống có thể đóng vai trò kích hoạt sự thay đổi DNA.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Tuổi tác: AML thường gặp ở người từ 65 tuổi trở lên
Giới tính: Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới
Hút thuốc lá: Các hóa chất độc hại trong khói thuốc có thể gây tổn thương DNA trong tủy xương
Tiếp xúc hóa chất độc hại: Chẳng hạn như benzen, thường có trong xăng dầu và công nghiệp
Từng điều trị ung thư: Những người từng xạ trị hoặc hóa trị có thể tăng nguy cơ mắc AML
Rối loạn máu tiền ung thư: Ví dụ hội chứng loạn sản tủy có thể tiến triển thành AML
Bệnh di truyền: Một số hội chứng như Down hoặc Klinefelter liên quan đến nguy cơ cao hơn
Tiền sử gia đình: Có người thân mắc AML làm tăng nhẹ nguy cơ dù đa số ca AML không mang tính di truyền

Cách chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Nếu bạn có triệu chứng nghi ngờ bệnh bạch cầu cấp dòng tủy, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để xác nhận chẩn đoán:

Công thức máu toàn bộ (CBC): Kiểm tra số lượng và loại tế bào máu trong máu
Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi: Quan sát mẫu máu dưới kính hiển vi để tìm tế bào bất thường
Sinh thiết tủy xương: Lấy mẫu tủy từ xương hông để kiểm tra mật độ tế bào bạch cầu
Phân tích di truyền và tế bào học: Tìm kiếm đột biến gen để xác định phân nhóm AML
Chọc dò tủy sống: Nếu có triệu chứng thần kinh, bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch não tủy để kiểm tra
Chẩn đoán hình ảnh: CT, X-quang hoặc siêu âm giúp xác định mức độ lan rộng của bệnh

Những xét nghiệm này không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn là cơ sở để lên kế hoạch điều trị phù hợp.

Bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (Ảnh: Internet)

Điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

AML là bệnh tiến triển nhanh, vì vậy, việc điều trị cần bắt đầu sớm sau khi được chẩn đoán. Các phương pháp điều trị thường bao gồm:

Hóa trị

Là phương pháp chính để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị thường gồm hai giai đoạn:

Giai đoạn cảm ứng: Nhằm đưa bệnh vào giai đoạn thuyên giảm (không còn tế bào ung thư có thể phát hiện)
Giai đoạn củng cố: Tiếp tục tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại nhằm ngăn ngừa tái phát
Liệu pháp duy trì (ở một số trường hợp): Dùng liều hóa trị thấp kéo dài nhằm giữ cho bệnh không quay lại

Liệu pháp nhắm mục tiêu

Sử dụng thuốc chuyên biệt để tấn công vào các đột biến gen cụ thể trong tế bào ung thư, giúp điều trị hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn so với hóa trị thông thường.

Ghép tế bào gốc (ghép tủy xương)

Được chỉ định trong những trường hợp AML khó điều trị hoặc dễ tái phát. Bệnh nhân sẽ được hóa trị liều cao để loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư, sau đó truyền tế bào gốc từ người hiến để phục hồi tủy xương.

Thử nghiệm lâm sàng

Nhiều phương pháp điều trị mới đang được nghiên cứu. Tham gia thử nghiệm lâm sàng có thể giúp bệnh nhân tiếp cận với các liệu pháp tiên tiến, đặc biệt trong các trường hợp khó điều trị.

Chăm sóc hỗ trợ

Khi điều trị tích cực không còn hiệu quả hoặc không phù hợp với tình trạng bệnh nhân, chăm sóc hỗ trợ sẽ được ưu tiên. Mục tiêu là giúp người bệnh giảm đau, thoải mái hơn và duy trì chất lượng cuộc sống.

Ví dụ:

Dùng thuốc giảm đau
Truyền máu để cải thiện tình trạng thiếu máu
Hóa trị liều nhẹ để kiểm soát triệu chứng
Tư vấn tâm lý, chăm sóc tinh thần

Chăm sóc hỗ trợ khi điều trị tích cực không còn hiệu quả hoặc không phù hợp (Ảnh: Internet)

Các biến chứng nếu bệnh bạch cầu cấp dòng tủy không được điều trị

Nếu không được kiểm soát, AML có thể dẫn đến:

Nhiễm trùng nghiêm trọng: Do cơ thể thiếu bạch cầu chống lại vi khuẩn
Chảy máu khó cầm: Vì số lượng tiểu cầu thấp
Thiếu máu nặng: Gây mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, khó thở
Tắc mạch máu: Khi tế bào bạch cầu tích tụ quá nhiều trong mạch máu
Tổn thương cơ quan: Do tế bào ung thư lan rộng đến gan, lá lách, não…

Sống chung với bệnh bệnh bạch cầu cấp dòng tủy

Dù là căn bệnh khó khăn, đặc biệt với người lớn tuổi, nhưng tiên lượng của AML đang ngày càng được cải thiện nhờ các tiến bộ trong điều trị. Việc phát hiện và điều trị sớm là yếu tố then chốt.

Sống chung với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cũng đòi hỏi sự hỗ trợ tinh thần: tham gia nhóm hỗ trợ bệnh nhân, trò chuyện với chuyên gia tâm lý hoặc chăm sóc giảm nhẹ đều giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.

Khi bệnh đã thuyên giảm, người bệnh cần tái khám định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu tái phát.

Một số câu hỏi thường gặp

Tuổi thọ trung bình của người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là bao lâu?

Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với người mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy là khoảng 32%. Tuy nhiên, con số này thay đổi tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và phân nhóm bệnh. Trẻ em và người lớn dưới 60 tuổi thường có tiên lượng tốt hơn.

Người bệnh có thể sống với bệnh bạch cầu cấp dòng tủy bao lâu mà không biết?

AML phát triển rất nhanh, các triệu chứng thường xuất hiện rõ ràng trong khoảng 4–6 tuần. Vì vậy, thời gian “tiềm ẩn” không kéo dài như một số bệnh ung thư khác.

Ai có nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy cao nhất?

Những người trên 65 tuổi, nam giới, người hút thuốc, từng điều trị ung thư hoặc có rối loạn máu trước đó là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghi ngờ, đừng chần chừ đi khám. Với sự tiến bộ của y học hiện nay, nhiều trường hợp AML có thể kiểm soát tốt và kéo dài tuổi thọ đáng kể nếu được điều trị sớm và đúng cách.

Nguồn tham khảo/dịch: What To Know About Acute Myelogenous Leukemia (AML) (Maggie Aime, MSN, RN) – Health

Bạn có thể quan tâm:

Thuốc nhuộm tóc có làm tăng nguy cơ gây bệnh ung thư?

2019-11-21T15:06:09Z

Từ người già tới người trẻ, “thuốc nhuộm tóc” có lẽ chẳng phải một từ xa lạ. Với những người hành nghề làm tóc, tiếp xúc với thuốc nhuộm tóc thường xuyên, liệu có bao giờ bạn đặt câu hỏi “Thuốc nhuộm tóc có làm tăng nguy cơ ung thư không?”. Cùng BlogAnChoi tìm hiểu nhé!

Theo thống kê, có tới hơn 33 phần trăm phụ nữ trên 18 tuổi và 10 phần trăm những người đàn ông trên 40 tuổi sử dụng thuốc nhuộm tóc, vì vậy câu hỏi liệu thuốc nhuộm tóc có gây ung thư hay không là vô cùng cần thiết và quan trọng. Nhiều nghiên cứu không đưa ra kết luận cụ thể. Tuy nhiên, dựa trên các nghiên cứu đã có, dường như việc nhuộm tóc làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư của bạn ở nhiều năm về trước.

Thuốc nhuộm tóc có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư không? (Nguồn: Internet).

Thuốc nhuộm tóc làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư?

Năm 2010, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế kết luận không có đủ bằng chứng để xác định xem việc sử dụng thuốc nhuộm tóc cá nhân có làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư hay không. Kể từ đó, càng thêm nhiều nghiên cứu về vấn đề này đã được thực hiện, và mọi thứ trở nên rõ ràng hơn một chút.

Thuốc nhuộm tóc từng được biết đến là chứa hóa chất gây ung thư ở động vật. Giữa năm 1980 và 1982, tất cả các thuốc nhuộm tóc đã được điều chỉnh để loại bỏ các hóa chất này theo quy định. Tuy nhiên, vẫn còn hàng ngàn nhà sản xuất thuốc nhuộm tóc khác nhau có thể sử dụng trong các sản phẩm của họ bất chấp quy định của chính phủ.

Bạn càng tiếp xúc nhiều với chất gây ung thư, bạn càng có nhiều khả năng mắc ung thư. Các yếu tố liên quan đến vấn đề này gồm có:

Loại tiếp xúc: Những người làm việc nhuộm tóc để kiếm sống, chẳng hạn như nhà tạo mẫu tóc và thợ cắt tóc, tiếp xúc nhiều hơn so với những người đến để nhuộm tóc. Họ cần làm việc hàng ngày và sống trong môi trường đó.
Thời lượng sử dụng: Những người bắt đầu nhuộm tóc trước khi thuốc nhuộm tóc được điều chỉnh lại vào năm 1980 đã tiếp xúc với các chất gây ung thư nhiều hơn những người bắt đầu tiếp xúc với thuốc nhuộm thời điểm sau đó.
Tần số: Bạn càng thường xuyên nhuộm tóc, càng thực hiện nhiều lần, bạn càng có nguy cơ cao hơn tiếp xúc với hóa chất độc hại gây ung thư trong thuốc nhuộm.
Màu nhuộm tóc: Các màu nhuộm tóc tối như đen và nâu chứa nhiều hóa chất có thể gây ung thư hơn các màu sáng.

Mối nguy hại từ thuốc nhuộm tóc (Nguồn: Internet).

Các nghiên cứu cụ thể về mối liên quan giữa một vài loại bệnh ung thư và thuốc nhuộm tóc

1. Ung thư máu

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) , một số nghiên cứu cho thấy thuốc nhuộm tóc làm tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh ung thư hạch và bệnh bạch cầu không Hodgkin ở phụ nữ, nhưng hầu hết những phụ nữ này bắt đầu nhuộm tóc trước năm 1980 và sử dụng màu nhuộm tối. Nhưng một vài nghiên cứu khác lại cho kết quả không có mối quan hệ giữa thuốc nhuộm tóc và các bệnh ung thư.

Gần đây hơn, một Nghiên cứu năm 2017 cho thấy không có mối liên hệ đáng kể giữa thuốc nhuộm tóc và bệnh bạch cầu. Mặt khác, một đánh giá thực hiện vào năm 2018 cho rằng: có thể có một sự gia tăng nhẹ về nguy cơ mắc ung thư hạch không Hodgkin ở những phụ nữ sử dụng thuốc nhuộm tóc, chủ yếu là những người đã sử dụng nó từ 20 năm về trước.

2. Ung thư bàng quang

Theo những nghiên cứu cũ, họ đã tìm thấy nguy cơ ung thư bàng quang tăng nhẹ ở những người thường xuyên làm việc với thuốc nhuộm tóc. Nghiên cứu không đưa ra kết luận, bởi vì nghiên cứu bao gồm rất nhiều đối tượng bắt đầu sử dụng thuốc nhuộm tóc trước năm 1980 – khi các hóa chất được cho rằng độc hại chưa loại bỏ.

Gần đây, cũng đã có nghiên cứu tìm hiểu lại vấn đề này. Trong tất cả các nghiên cứu hiện có, người ta cung cấp bằng chứng rất mạnh mẽ để chứng minh rằng sử dụng thuốc nhuộm tóc không làm tăng nguy cơ ung thư bàng quang.

Ung thư bàng quang (Nguồn: Internet).

3. Ung thư vú

Một Nghiên cứu năm 2017 gợi ý rằng có một mối liên quan giữa loại thuốc nhuộm tóc sẫm màu với ung thư vú ở phụ nữ Mỹ gốc Phi. Nhưng các nhà nghiên cứu tự cảnh báo rằng nghiên cứu có những hạn chế, vì vậy cần nghiên cứu thêm để hỗ trợ kết quả chứ chưa thể đưa ra kết luận.

4. Ung thư tuyến tiền liệt

Một Nghiên cứu năm 2016 cho thấy rằng, thuốc nhuộm tóc có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, các chuyên gia đã bác bỏ nó và giải thích do nghiên cứu này không hợp lệ trong quá trình thực hiện nghiên cứu. Không có nghiên cứu nào khác về thuốc nhuộm tóc và ung thư tuyến tiền liệt sau đó, vì vậy chưa có bằng chứng thuốc nhuộm tóc có liên quan đến ung thư tuyến tiền liệt.

Các loại thuốc nhuộm tóc phổ biến hiện nay

Thuốc nhuộm tóc có hai dạng khác nhau, phân biệt dựa trên cách chúng thay đổi màu tóc và thời gian màu kéo dài:

Thuốc nhuộm tóc oxy hóa (vĩnh viễn): Thuốc nhuộm tóc oxy hóa phải được kích hoạt bằng cách trộn một tác nhân oxy hóa như hydro peroxide với amoniac và chất tạo màu. Amoniac sẽ phá vỡ lớp ngoài của trục tóc. Các tác nhân oxy hóa sau đó đi vào trục tóc và loại bỏ các sắc tố tự nhiên trong khi liên kết các sắc tố mới với trục tóc. Điều này sẽ làm vĩnh viễn thay đổi màu tóc của bạn.
Thuốc nhuộm tóc không oxy hóa (bán vĩnh viễn và tạm thời): Thuốc nhuộm tóc không oxy hóa sẽ không có tác nhân oxy hóa. Nó chỉ đơn giản được coi là lớp áo khoác lên các sợi tóc bởi vì loại thuốc nhuộm này không thể loại bỏ các sắc tố tóc tự nhiên. Có loại sẽ nhạt màu sau một vài lần hoặc khoảng một năm sau nhuộm, cũng có loại sẽ biến mất màu sau một lần gội sạch tóc.

Phụ nữ rất thường sử dụng thuốc nhuộm tóc (Nguồn: Internet).

Thuốc nhuộm tóc oxy hóa có nhiều hóa chất hơn các chất không oxy hóa. Chúng mạnh hơn và có khả năng gây kích ứng da đầu của bạn. Điều này cũng tạo ra một thời cơ làm cho thuốc nhuộm đi vào cơ thể của bạn. Vì vậy, nếu có một số hóa chất là chất gây ung thư, nguy cơ ung thư sẽ cao hơn với thuốc nhuộm tóc oxy hóa so với thuốc nhuộm tóc không oxy hóa.

Lựa chọn thuốc nhuộm tóc an toàn

Henna: Henna là một loại thuốc nhuộm tóc có nguồn gốc thực vật tự nhiên, màu tóc giữ được kéo dài khoảng sáu tuần. Tìm mua thuốc nhuộm tóc Henna an toàn tại đây.
Thuốc nhuộm Hữu cơ (không hóa chất): Bạn có thể mua thuốc nhuộm tóc hữu cơ. Nồng độ các hóa chất trong loại thuốc nhuộm này sẽ giảm hơn. Tìm mua thuốc nhuộm tóc hữu cơ giá cả hợp lý tại đây.
Graphene: Graphene là thuốc nhuộm tóc không độc hại mới nhất. Xịt hoặc chải nó vào tóc của bạn để lại một lớp phủ màu. Không giống như thuốc nhuộm tóc, nó không gây tổn hại về mặt hóa học cho tóc của bạn và nó tồn tại trong hơn 30 lần gội. Nhược điểm là nó chỉ có màu đen và nâu.

Nên lựa chọn sử dụng thuốc nhuộm tóc an toàn (Nguồn: Internet).

Tham khảo thêm bài viết “11 nguyên tắc để phòng tránh ung thư ngay từ bây giờ” tại đây!

Hãy tiếp tục theo dõi và ủng hộ chuyên mục Sức khỏe của BlogAnChoi bạn nhé! BlogAnChoi hi vọng luôn đồng hành để bảo vệ sức khỏe của bạn và những người thân yêu!