Novid – Những người chưa bao giờ mắc COVID-19

Có một thuật ngữ mới xuất hiện gần đây để chỉ những người chưa bao giờ có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19, đó là “Novid” – viết tắt của “Never COVID”. Các nhà khoa học đang cố gắng tìm hiểu lý do tại sao những người này lại “may mắn” như vậy, với hy vọng có thể tìm ra các yếu tố giúp phòng tránh nhiễm bệnh cho tất cả mọi người.

Các chuyên gia đã chỉ ra một số yếu tố chính có thể giúp những người Novid không bị mắc bệnh, đó là:

• Đặc điểm gene di truyền
• Tiêm vaccine
• Thực hiện các biện pháp phòng ngừa an toàn như giữ khoảng cách và đeo khẩu trang
• Làm việc tại nhà nên ít tiếp xúc với mầm bệnh

Tiến sĩ Erica Johnson tại Đại học Johns Hopkins ở Maryland (Mỹ) cho biết: “Có lẽ có rất nhiều cách giải thích khác nhau. Một trong những điều quan trọng nhất là tiêm vaccine.” Tất cả những yếu tố như tuổi tác, thời gian, các bệnh mãn tính kèm theo và hệ miễn dịch của cơ thể trước và sau khi tiêm vaccine, v.v. đều ảnh hưởng đến phản ứng miễn dịch của mỗi người đối với mầm bệnh.

Chuyên gia y tế cộng đồng David Souleles tại Đại học California cho biết: “Một số người trung thành hơn với các biện pháp giảm nhẹ, bao gồm tiêm vaccine và tiêm mũi tăng cường, đeo khẩu trang, giãn cách xã hội và tránh đám đông, làm việc từ xa, tránh đi lại và các địa điểm làm tăng nguy cơ“. Tất cả những biện pháp này đều có tác dụng phòng bệnh, và khi kết hợp với nhau sẽ giúp bảo vệ chống lại sự lây nhiễm COVID-19.

Gene di truyền có giúp tránh mắc COVID-19 không?

Các nghiên cứu từ đầu năm 2022 cho thấy những người có đặc điểm gene di truyền nhất định có thể dễ bị nhiễm COVID-19 hoặc bị bệnh nặng hơn. Ở chiều ngược lại, các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng một số gene nhất định cũng có thể đem đến tác dụng bảo vệ – một điều đã được công nhận rõ ràng đối với các bệnh truyền nhiễm khác.

Tiến sĩ András N. Spaan, chuyên gia về vi sinh vật học tại Đại học Rockefeller ở New York cho biết: “Chúng tôi tìm hiểu xem liệu cấu tạo gene của mỗi người có thể giải thích tại sao một số người không nhiễm COVID-19 mặc dù tiếp xúc rất nhiều với virus.” Để kiểm tra giả thuyết này, họ đã sử dụng các kỹ thuật di truyền hiện đại nhất để nghiên cứu những người có vẻ như đề kháng với virus SARS-CoV-2 một cách tự nhiên.

Một số nghiên cứu cho thấy phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với các bệnh tật khác cũng có thể góp phần chống lại COVID-19. Ví dụ như một nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Dị ứng và Miễn dịch học Lâm sàng tháng 5/2022 cho thấy rằng những người bị dị ứng thực phẩm dường như có nguy cơ mắc COVID-19 thấp hơn. Ngoài ra cũng có ý kiến cho rằng việc tiếp xúc với những loại coronavirus khác như cảm lạnh thông thường cũng giúp hệ miễn dịch học được cách chống lại COVID-19.

Những người Novid có “bí quyết” gì đặc biệt?

Có nhiều nguyên nhân giúp một số người chưa bao giờ bị mắc COVID-19, nhưng một yếu tố đơn giản có thể là vì họ không tiếp xúc với nguồn lây bệnh. Ví dụ như những người làm việc trên mạng hoặc tự kinh doanh online có điều kiện làm việc ở nhà mà không phải ai cũng có được, giúp họ tránh tiếp xúc với môi trường bên ngoài tiềm ẩn nguy cơ.

Các quy tắc vệ sinh nghiêm ngặt cũng là một bí quyết để phòng tránh COVID-19 hiệu quả, ví dụ như kể cả khi virus không lây qua thực phẩm thì nhiều người vẫn có thói quen rửa sạch và chế biến sạch, hay vẫn duy trì đeo khẩu trang kể cả khi mọi người xung quanh tỏ ra chủ quan.

Tuy nhiên điều đặc biệt là có những người được cho là Novid bởi vì họ không biết mình đã từng bị mắc bệnh. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC) ước tính rằng ít nhất 70% người Mỹ đã bị nhiễm COVID-19 và một phần trong số họ đã mắc bệnh mà không hề hay biết do không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ. Có thể họ cho rằng đó là bệnh cúm, cảm lạnh hoặc dị ứng thông thường, và do đó không đi khám.

Các chuyên gia lưu ý rằng nếu chỉ dựa vào các triệu chứng thì không thể biết chắc là COVID-19 hay các bệnh khác, mà phải có kết quả xét nghiệm PCR kèm theo. Kể cả test nhanh tìm kháng nguyên cũng có thể bỏ sót trường hợp mắc bệnh, nhất là nếu triệu chứng nhẹ, do đó người bệnh có thể không biết rằng mình đã mắc COVID-19.

Cần chú ý điều gì về COVID-19 trong thời gian tới?

Sự xuất hiện của các biến thể COVID-19 có khả năng kháng vaccine và né tránh hệ miễn dịch như BA.5, cùng với việc mọi người không còn thực hiện các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt như trước nữa khiến cho số người Novid ngày càng giảm dần.

Mặc dù việc đeo khẩu trang và tránh tụ tập đông người là biện pháp hiệu quả giúp phòng tránh COVID-19 nhưng vẫn có rất nhiều người dù đã cẩn thận mà vẫn mắc bệnh. Có thể coi đó là những trường hợp không may mắn, trong khi những người khác lại may mắn chưa bị mắc bệnh lần nào. Dù sao đi nữa các chuyên gia cũng khuyên rằng tất cả mọi người nên làm mọi việc trong khả năng của mình để giảm nguy cơ nhiễm virus, ví dụ như đeo khẩu trang và thực hiện các biện pháp phòng ngừa khác.

Cuộc sống đã dần trở lại gần như bình thường, hầu hết mọi người đã được tiêm vaccine và các biện pháp phòng ngừa cũng không còn nghiêm ngặt như trước nữa. Tuy nhiên những biện pháp tự bảo vệ không bao giờ là thừa với COVID-19 cũng như bất kỳ bệnh nào khác, bởi vẫn có những trường hợp bệnh nặng, thậm chí tử vong, và chúng ta không thể biết được mình có phải là người may mắn khi đối mặt với dịch bệnh hay không.

Mời bạn xem thêm các bài viết liên quan:

• COVID-19 có thể gây ra 11 triệu chứng rất kỳ lạ này – Bạn đã biết chưa?
• COVID-19 và cảm cúm thông thường: Bạn đã biết 10 điểm khác nhau giữa chúng hay chưa?

Hãy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật nhiều thông tin bổ ích nhé!

Flurona là gì?

Trong những ngày cuối năm 2021, các bác sĩ tại Bệnh viện Beilinson ở Israel đã xác nhận một trường hợp mắc cả bệnh cúm và COVID-19 đồng thời. Cụ thể: ngày 23/12/2021, một phụ nữ 29 tuổi mang thai có kết quả dương tính với COVID-19, sau đó 6 ngày cũng được phát hiện mắc cúm A. Bệnh nhân này đã được nhập viện và điều trị khỏi bệnh.

Đã có nhiều trường hợp nhiễm cả 2 bệnh này được ghi nhận ở các quốc gia khác và được gọi là “flurona”. Đây là từ ghép giữa flu (cúm) và corona, dùng để chỉ tình trạng mắc cả bệnh cúm và COVID-19 cùng một lúc.

Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu tiên trong một báo cáo của Hiệp hội Bác sĩ Y tế Công cộng Israel hồi tháng 12 năm 2020, trong đó flurona mô tả “khả năng bùng phát song song của bệnh cúm và COVID, và hậu quả là gánh nặng đối với hệ thống y tế”.

Trường hợp nói trên ở Israel không phải là ca mắc flurona đầu tiên. Hồi tháng 6/2020, các bác sĩ tại Medilife Health Group ở Thổ Nhĩ Kỳ đã báo cáo 6 trường hợp mắc flurona từ ngày 10/3 đến 10/5. Các bác sĩ tại Bệnh viện Clinic Barcelona ở Tây Ban Nha cũng cho biết có 4 ca mắc flurona vào tháng 5/2020.

Như vậy flurona đã xuất hiện từ lâu, nhưng tại sao bây giờ chúng ta lại nghe nói về nó nhiều hơn?

Các chuyên gia y tế hiện đang lo ngại về flurona vì biến thể Omicron mới xuất hiện có khả năng lây lan cực mạnh và nhiều nơi đã nới lỏng các quy định hạn chế về đại dịch. Ví dụ như ở Canada, theo số liệu của FluWatch, số ca mắc cúm năm 2020-2021 ở nước này chỉ là 69, nhưng từ ngày 12/12/2021 đến 1/1/2022 đã có tới 158 ca.

Giáo sư Dominik Mertz, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học McMaster cho biết: nhiều khu vực trên thế giới đang có mức độ bệnh cúm và COVID-19 đều tăng cao, dẫn đến nhiều trường hợp đồng nhiễm cả 2 loại virus gây bệnh.

Các biện pháp phòng ngừa như giãn cách xã hội, đeo khẩu trang và rửa tay giúp hạn chế sự lây lan của COVID-19, đồng thời cũng giúp ngăn lây truyền bệnh cúm. Khi những quy định hạn chế này được dỡ bỏ, số ca mắc cúm cũng gia tăng.

Theo giáo sư Mertz, mặc dù flurona là hiện tượng hiếm gặp nhưng lại khiến các chuyên gia lo lắng vì nó có thể làm hệ thống y tế bị quá tải trong lúc đang rất khó khăn vì đối phó với COVID-19.

Những người nào có nguy cơ mắc flurona?

Cho đến nay, flurona đã được ghi nhận ở nhiều quốc gia như Mỹ, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha, Iran, Brazil, Philippines và Hungary. Giáo sư Mertz cho biết: nguy cơ cao nhất là những người thường xuyên tiếp xúc với các loại virus đường hô hấp này, đặc biệt là trong môi trường nhà trẻ và trường học.

Ngoài ra những người cao tuổi và người bị suy giảm miễn dịch cũng nên cẩn thận vì họ có nguy cơ cao đối với cả COVID-19 và bệnh cúm.

Flurona có triệu chứng như thế nào?

Các triệu chứng của bệnh cúm và COVID-19 rất giống nhau, nếu mắc cả hai bệnh sẽ rất khó phân biệt được triệu chứng nào là của bệnh nào.

Theo Public Health, triệu chứng dễ thấy nhất của bệnh cúm là sốt, ho và đau nhức cơ bắp, ngoài ra người bệnh có thể bị nhức đầu, ớn lạnh, mệt mỏi, chán ăn, đau họng và chảy nước mũi. Trong khi đó các triệu chứng thường gặp của COVID-19 là ho, khó thở, sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau cơ và đau đầu.

Theo giáo sư Mertz, dễ phân biệt nhất có lẽ là triệu chứng mất vị giác và khứu giác, đó là dấu hiệu cho thấy khả năng mắc COVID-19 rất cao. Tuy nhiên hiện tại vẫn chưa rõ mắc cả 2 bệnh có gây triệu chứng nghiêm trọng hơn so với từng bệnh riêng lẻ hay không, vì số ca mắc flurona vẫn còn rất ít.

Nên làm gì khi mắc flurona?

Giáo sư Mertz cho biết: bệnh cúm và COVID-19 có cách điều trị khác nhau, nếu mắc cả 2 bệnh cùng lúc có thể sẽ phải điều trị cả hai. Theo Public Health, người bị cúm nên nghỉ ngơi, uống nhiều nước và uống thuốc để giảm đau nhức. Nếu mắc COVID-19 mức độ nhẹ có thể điều trị tại nhà thì cũng làm tương tự.

Cần làm gì để tránh mắc flurona?

Cơ quan Y tế Công cộng của Canada cho biết khả năng mắc flurona hiện nay là rất hiếm. Các chuyên gia khuyến cáo: những người có nguy cơ nhiễm bệnh cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa giống như trong suốt thời gian đại dịch. Cách tốt nhất để tránh bị cúm hoặc COVID-19 là tuân theo các hướng dẫn về y tế cộng đồng. Cả 2 loại virus này đều lây lan theo cách giống nhau: thông qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện.

Theo Public Health, để ngăn ngừa COVID-19 chúng ta nên đeo khẩu trang, cải thiện hệ thống thông gió tại nơi ở, giữ khoảng cách với mọi người, rửa tay và khử trùng các bề mặt vật dụng, nếu đã mắc bệnh phải tránh tiếp xúc với người khác.

Các biện pháp phòng ngừa cúm cũng tương tự: rửa tay, tránh chạm tay vào mũi và miệng, dùng khuỷu tay che miệng khi ho, giữ vệ sinh và tự cách ly nếu đã bị bệnh.

Cũng không thể bỏ qua biện pháp đơn giản và cực kỳ hiệu quả là tiêm vaccine. Chúng ta đã có vaccine ngừa cúm và vaccine COVID-19 có độ an toàn và tác dụng cao.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu thêm về flurona và cách bảo vệ bản thân khỏi 2 căn bệnh đường hô hấp này. Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan:

• 8 quan niệm sai lầm về xét nghiệm COVID-19: Bạn có đang lầm tưởng như vậy không?
• Biến thể Omicron của virus gây COVID-19 nguy hiểm tới mức nào? Tại sao lại “đáng lo ngại”?

“COVID kéo dài” hay “tình trạng hậu COVID” là gì?

Ngày 06/10/2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố định nghĩa chính thức đầu tiên của họ về thứ mà trước đây được gọi là “COVID kéo dài”.

Các chuyên gia y tế từ lâu đã chú ý đến hiện tượng: trong khi hầu hết những người mắc COVID-19 sẽ hồi phục sau vài tuần thì có một số người lại phải chịu đựng các triệu chứng kéo dài đến 4 tuần hoặc lâu hơn nữa. Nhưng trước đây chưa có cơ quan nào đưa ra định nghĩa chính thức cho vấn đề này.

Tài liệu của WHO gọi đó là “tình trạng hậu COVID-19” và nói rằng nó “xảy ra ở những người có tiền sử có khả năng hoặc đã được xác nhận nhiễm SARS-CoV-2, thường là 3 tháng kể từ khi bắt đầu nhiễm COVID-19, với các triệu chứng kéo dài ít nhất 2 tháng và không thể giải thích bằng chẩn đoán khác”.

Theo WHO, các triệu chứng phổ biến của tình trạng hậu COVID-19 có thể bao gồm mệt mỏi, rối loạn chức năng nhận thức và một số triệu chứng khác ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày. Các triệu chứng này có thể mới khởi phát sau khi đã khỏi bệnh hoặc nối tiếp liên tục với đợt bệnh ban đầu, cũng có thể thay đổi hoặc tái phát theo thời gian.

Tuy nhiên WHO nói rằng có thể phải đưa ra một định nghĩa khác dành riêng cho trẻ em.

Tình trạng hậu COVID ảnh hưởng đến con người như thế nào?

Tiến sĩ Inimary Toby tại Đại học Dallas (Mỹ) và là thành viên của Hiệp hội Sinh lý học Mỹ cho biết COVID kéo dài có thể ảnh hưởng đến con người về nhiều mặt. Các triệu chứng có thể kéo dài liên tục hoặc chia thành từng đợt tăng giảm và tái phát.

Các triệu chứng có thể thay đổi rất đa dạng tùy từng người, chẳng hạn như rối loạn nhận thức, mệt mỏi hay khó thở. Một số biến chứng đã được ghi nhận của COVID kéo dài bao gồm đột quỵ hoặc đau tim. Tiến sĩ Toby giải thích rằng trong giai đoạn bệnh cấp tính có 3 nhóm triệu chứng:

• Các triệu chứng về hô hấp như ho, khạc đàm, khó thở
• Các triệu chứng cơ xương như đau cơ và khớp, nhức đầu, mệt mỏi
• Các triệu chứng đường ruột như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy

Tiến sĩ Joseph A. Roche là thành viên của Hiệp hội Sinh lý học Mỹ và cũng là người đã nghiên cứu về ảnh hưởng của COVID kéo dài cho biết: tình trạng này có thể giống với một hiện tượng khác được gọi là “viêm não tủy đau cơ” hay “hội chứng mệt mỏi mãn tính” (ME/CFS), xuất hiện ở một số bệnh nhân sau khi mắc các bệnh do virus khác gây ra.

“Điều khiến cho tình trạng hậu COVID-19 đáng quan tâm hơn ME/CFS là không chỉ mệt mỏi về thể chất và tinh thần, mà còn có các vấn đề dai dẳng và tái phát ảnh hưởng đến phổi, tim, mạch máu và các cơ quan khác,” tiến sĩ Roche cho biết.

Tình trạng hậu COVID kéo dài bao lâu?

Tiến sĩ Toby nói rằng khoảng 10 đến 20% mọi người sẽ phải chịu đựng các triệu chứng của COVID kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí vài tháng. Nhưng theo tiến sĩ Roche thì hiện tại chúng ta không thể dự đoán chính xác nó tồn tại trong bao lâu. Dữ liệu mà ông cùng với cộng sự thu thập được cho thấy có những người từng mắc bệnh trong dịch SARS trước đây có triệu chứng kéo dài đến 4 năm.

“Điều này thực sự đáng lo ngại. Tôi đã tiếp xúc với những bệnh nhân mắc COVID-19 trong những đợt nhiễm đầu tiên và vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Mặc dù tôi hy vọng rằng những bệnh nhân gặp tình trạng hậu COVID-19 sẽ cải thiện theo thời gian, nhưng mối lo ngại thực sự của tôi là một số bệnh nhân có thể không bao giờ hồi phục hoàn toàn,” tiến sĩ Roche cho biết.

Làm thế nào để ngăn tình trạng hậu COVID xảy ra?

Cách tốt nhất để tránh COVID kéo dài là phòng bệnh ngay từ đầu, trong đó tiêm vaccine là rất quan trọng. Tiến sĩ Roche nói: “Tiêm vaccine chống lại COVID-19 làm giảm nguy cơ nhiễm SARS-CoV-2 và do đó làm giảm nguy cơ tổng thể của mọi người trong dân số chung gặp phải tình trạng hậu COVID.”

Ngoài ra các biện pháp như đeo khẩu trang, giữ khoảng cách, theo dõi tiếp xúc, tự cách ly khi bị bệnh và nghiên cứu bộ gene của virus cũng rất cần thiết, vì chúng ta chưa biết rõ nguy cơ xuất hiện tình trạng hậu COVID ở những người đã tiêm vaccine mà vẫn mắc bệnh. Các biện pháp này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em, đối tượng chưa đủ điều kiện để tiêm ngừa ở nhiều quốc gia hiện nay.

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• Chuyên gia hàng đầu của Mỹ nhận định tình hình COVID-19 hiện tại và tương lai như thế nào?
• Nên làm gì với thú cưng nghi ngờ hoặc chắc chắn nhiễm COVID-19?

Hãy đón xem BlogAnChoi mỗi ngày để nhận được nhiều thông tin thú vị cho cuộc sống bạn nhé!