Nhiều cô gái gặp vấn đề về khí huyết hư. Các triệu chứng thường gặp bao gồm: sắc mặt nhợt nhạt, chân tay lạnh, chóng mặt, mệt mỏi, v.v. Đặc biệt, những người như vậy cần bổ sung khí huyết nhiều hơn nữa để tránh tình trạng suy giảm khả năng miễn dịch do khí huyết không đủ.

Vì sao cần bổ khí huyết?

Lý do chính của việc bổ huyết thực chất có liên quan chặt chẽ đến tình trạng thiếu máu. Huyết hư là tình trạng lượng oxy trong máu trong cơ thể không đủ, dẫn đến thiếu dinh dưỡng cho các chi, nội tạng và kinh lạc, sau đó xuất hiện các triệu chứng toàn thân như suy nhược cơ thể, chóng mặt, hồi hộp… do đó, vấn đề huyết hư phải được cải thiện thông qua việc bồi bổ khí huyết.

Nguyên nhân gây ra thiếu khí huyết

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, nguyên nhân gây ra chứng thiếu máu bao gồm các khía cạnh sau:

• Rối loạn ăn uống hoặc ăn không ngon, tỳ vị hấp thu không đủ, dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng
• Mất ngủ kéo dài , làm việc quá sức, suy nghĩ quá nhiều, âm huyết suy yếu tiềm ẩn
• Phụ nữ có lượng kinh nguyệt ra nhiều, kinh nguyệt không đều hoặc chảy máu quá nhiều sau khi sinh con
• Các bệnh tật hoặc phương pháp điều trị khác gây mất máu
• Thể trạng thiếu máu do bệnh di truyền bẩm sinh

Y học hiện đại cho rằng nguyên nhân gây thiếu máu bao gồm các khía cạnh sau:

• Thiếu máu do thiếu sắt
• Thiếu máu không tái tạo
• Bệnh tan máu bẩm sinh
• Thiếu máu ác tính (do thiếu hụt dinh dưỡng như vitamin B12)

Triệu chứng của việc thiếu khí huyết

Trên lâm sàng, chúng ta có thể thấy bệnh nhân thiếu máu có các triệu chứng sau:

• Da nhợt nhạt hoặc vàng
• Màu môi nhạt
• chóng mặt
• Hoảng loạn và tim đập nhanh
• Tay chân lạnh
• Mất ngủ
• Tê ở tay và chân
• Phụ nữ có kinh nguyệt ít, kinh nguyệt chậm hoặc vô kinh
• Lưỡi nhạt, mạch yếu

Thiếu máu kéo dài sẽ gây ra tình trạng mệt mỏi, giảm đáng kể khả năng làm việc và sức bền khi luyện tập, giảm khả năng miễn dịch và khó tập trung.

Thực phẩm giúp bồi bổ khí huyết

Trong chế độ ăn hàng ngày, bạn nên ăn nhiều các thực phẩm bổ máu sau đây, có thể cải thiện các vấn đề về da như da nhợt nhạt và xỉn màu. Ngoài ra, nó còn có thể giúp giải quyết tình trạng tay chân lạnh thường gặp ở phụ nữ, đồng thời chăm sóc sắc đẹp từ trong ra ngoài.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Câu kỷ tử

Cây kỷ tử là một vị thuốc Đông y có tác dụng bổ máu, bổ khí, có vị ngọt và tính ôn. Có thể chế biến thành trà bổ máu, phù hợp với mọi lứa tuổi, dùng vào mọi mùa. Giàu β-carotene, vitamin C,… kỷ tử có tác dụng bổ sung chất thiếu hụt, sản sinh tinh chất, làm trắng da, bổ âm thận, làm chậm quá trình lão hóa. Nó không chỉ có tác dụng cải thiện thị lực mà còn bổ gan, bổ thận và bổ máu. Không chỉ có thể dùng để ngâm nước uống mà còn có thể thêm vào bữa ăn và ăn bất cứ lúc nào.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Táo đỏ

Táo đỏ có vị ngọt, tính ấm, có tác dụng bổ khí, an thần, bổ máu, tăng cường tỳ vị. Nó có thể cải thiện lưu thông máu và làm cho làn da hồng hào hơn, vì vậy đây là một sản phẩm làm đẹp tốt. Các cô gái thường uống táo tàu, đường nâu và trà gừng trong thời kỳ kinh nguyệt để cải thiện lưu thông máu. Ăn nhiều táo đỏ mỗi ngày cũng có thể giúp da mặt bạn hồng hào và sáng bóng.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Long nhãn

Long nhãn là một loại thuốc truyền thống có tác dụng bổ máu, bổ khí, có vị ngọt và tính ôn. Nó có thể được chế biến thành trà bổ máu và có thể được mọi người trong gia đình, già trẻ lớn bé, đều có thể dùng. Giàu vitamin A, B và sắt, có tác dụng bổ tỳ vị, bổ huyết khí, có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon, giảm hồi hộp, hay quên do khí huyết không đủ. Tuy nhiên, nó chứa hàm lượng đường và kali cao, vì vậy cần phải sử dụng ở mức độ vừa phải.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Củ sen

Củ sen có vị nhẹ khi ăn sống. Ăn sống có thể làm mát máu, cầm máu và giảm ứ trệ máu, trong khi ăn chín có thể tăng cường tỳ vị và bổ máu. Đây là thành phần tốt cho việc nuôi dưỡng âm và bổ máu.

Thịt bò giàu protein và thành phần axit amin của nó gần với nhu cầu của cơ thể con người hơn thịt lợn. Nó có thể cải thiện khả năng miễn dịch và đặc biệt thích hợp cho những người đang hồi phục sau phẫu thuật hoặc bệnh tật về mặt bổ sung lượng máu đã mất và phục hồi mô. Mỗi 100g chứa khoảng 3mg sắt .

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Gà ác

Thịt gà đen từ lâu đã là thực phẩm bổ máu được ưa chuộng. Gà đen có tác dụng làm ấm trung dưỡng khí, dưỡng âm bổ thận, dưỡng huyết ích gan, hạ sốt, bổ tỳ hư. Chứa vitamin A, B, D và sắt , canxi , phốt pho, v.v. Có tác dụng bổ máu, điều hòa chức năng miễn dịch của cơ thể, chống lão hóa. Phù hợp với mọi người, đặc biệt là những người mệt mỏi sau khi ốm hoặc phẫu thuật.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Rau dền đỏ

Các chất dinh dưỡng chính của cây rau dền bao gồm protein, caroten, sắt , canxi , kẽm, vitamin C và chất xơ, rất có lợi cho sự phát triển của răng và xương. Thích hợp cho người già, trẻ em hoặc những người bị thiếu máu hoặc gãy xương. Rau dền đỏ chứa 8,5 mg sắt trên 100 g.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Đậu đen

Đậu đen chứa nhiều chất xơ, protein, vitamin A, sắt, mangan, canxi và các loại vitamin, khoáng chất khác. Phù hợp với người khí huyết yếu. Mỗi 100g chứa khoảng 7,3mg sắt.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Gan lợn

Gan lợn từ lâu đã là thực phẩm bổ máu được ưa chuộng. Nó có vị ngon và có tác dụng bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể. Gan lợn giàu sắt , vitamin A và D, cứ 100g gan lợn có 10,2 mg sắt. Sắt trong máu có tỷ lệ hấp thụ cao vào cơ thể con người và có tác dụng bổ máu tốt. Sản phẩm đặc biệt thích hợp cho phụ nữ sau kỳ kinh nguyệt, phụ nữ sau sinh hoặc những người đã phẫu thuật để bổ sung lượng sắt đã mất. Do hàm lượng natri, protein, cholesterol và purin cao trong gan lợn nên bạn chỉ nên ăn nhiều nhất một lần một tuần, mỗi khẩu phần khoảng 105 gam (khoảng 7 lát).

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Vừng đen

Mè đen giàu axit béo không bão hòa, protein, chất xơ, vitamin B và E, magiê , kali, kẽm, canxi và sắt . Đây là nguồn dinh dưỡng tốt cho nhân viên văn phòng, những người phải vận dụng trí óc nhiều. Chứa 10,5 mg sắt trên 100 g.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Con hàu

Hàu được mệnh danh là “sữa của biển” và giàu protein cùng các chất dinh dưỡng vi lượng như vitamin D, B12, sắt, selen, kẽm, v.v. Chứa 8,3 mg sắt trên 100 g. Thích hợp cho những người khí huyết yếu dùng ở mức độ vừa phải. Những người dễ bị đau dạ dày nên nấu chín trước khi ăn. Thận trọng khi sử dụng nếu bạn bị dị ứng với động vật giáp xác hoặc bị bệnh gút.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Tiết lợn

Tiết lợn rất giàu chất dinh dưỡng như vitamin B2, vitamin C , protein, sắt , phốt pho, canxi và niacin. Chứa 28mg sắt trong 100g. Thích hợp cho người bị thiếu máu do thiếu sắt.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Dâu tằm

Dâu tằm là loại thực phẩm bổ máu được ưa chuộng trong những năm gần đây và cũng là loại trái cây giàu chất dinh dưỡng. Nó không chỉ có tác dụng bồi bổ gan, thận mà còn có tác dụng nuôi dưỡng mà không gây kích ứng. Có tác dụng bổ máu tốt mà không gây nóng trong máu. Có thể ăn quanh năm.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Đương quy

Cây đương quy cũng là một loại thuốc Trung Quốc rất phổ biến có tác dụng bổ máu và khí. Có tác dụng thúc đẩy lưu thông máu, bổ máu, điều hòa kinh nguyệt và giảm đau. Nó chứa nhiều vitamin B12, có tác dụng tăng cường mạch máu và thúc đẩy lưu thông máu. Nó đặc biệt thích hợp cho phụ nữ. Tuy nhiên, nó có tính dược liệu cao nên bạn cần tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi dùng.

Thực phẩm bổ huyết điều kinh: Mè đen

Mè đen từ lâu đã là một loại thuốc truyền thống có tác dụng bổ máu và khí. Cả nam và nữ đều có thể sử dụng. Thực phẩm màu đen đi vào thận có hàm lượng sắt cao, có tác dụng bổ máu. Sau khi lưu thông máu được cải thiện, tóc có thể đen và bóng. Đồng thời, mè đen còn giàu dầu, có tác dụng dưỡng ẩm cho da.

5 món canh bồi bổ khí huyết hiệu quả

Với những người bị thiếu máu hay sức khỏe không tốt, ngoài việc điều trị bằng thuốc thì bồi bổ sức khỏe từ sâu bên trong vô cùng quan trọng. Ăn những sản phẩm kỵ với cơ thể sẽ chỉ khiến tình trạng tồi tệ hơn. Với những món canh dưới đây, bạn hoàn toàn không cần lo lắng suy nghĩ nấu canh gì ngon mà vẫn đảm bảo bổ máu cho bản thân và gia đình.

Canh bổ khí huyết 1. Canh gà đương quy

Món canh bổ sung khí huyết này bao gồm gà và đương quy, kỷ tử, bạch mẫu đơn… Có tác dụng bổ máu, an gan, bổ máu, điều hòa huyết áp. Nó chủ yếu được sử dụng để điều trị chứng kinh nguyệt không đều ở phụ nữ. Nam giới cũng có thể uống để có hiệu quả làm đẹp tóc và nuôi dưỡng làn da.

Nguyên liệu:

• 1 con gà
• 5 lát Đương quy
• 4,5 lát Xuyên Hùng
• 3 lát Địa hoàng,
• 4 lát Bạch mẫu đơn
• 3 lát Quế
• 8 quả táo tàu
• Một ít muối
• Một ít rượu gạo
• Một ít gừng
• Một ít kỷ tử.

Cách chế biến:

1) Rửa sạch thịt gà và để riêng.

2) Cho các loại thảo mộc vào nồi súp (trừ kỷ tử), thêm thịt gà, gừng, 3000 ml nước và dầu gạo, đun sôi ở lửa lớn.

3) Giảm lửa nhỏ, đun liu riu trong 60 phút, thêm kỷ tử vào và tắt bếp.

4) Thêm muối cho vừa ăn và uống.

Canh bổ khí huyết 2: Canh táo đỏ mộc nhĩ đen

Canh táo đỏ và nấm đen có tác dụng bổ khí huyết chứa hai thành phần chính có lợi cho sức khỏe là táo đỏ và nấm đen. Táo đỏ có thể thúc đẩy lưu thông khí huyết trong khi mộc nhĩ đen có thể làm giảm cholesterol và thúc đẩy nhu động ruột. Sự kết hợp của hai thứ này có thể làm cho làn da của bạn hồng hào và cũng có thể làm giảm các triệu chứng hồi hộp, mất ngủ và chóng mặt.

Nguyên liệu:

• 30 quả táo đỏ
• 25g mộc nhĩ đen

Cách chế biến:

1) Rửa sạch, xé nhỏ mộc nhĩ, cho vào nồi nấu sôi ở lửa lớn.

2) Giảm nhiệt và đun nhỏ lửa trong 30 phút.

3) Thêm táo đỏ và lượng đường nâu vừa đủ để nêm nếm, để nguội bớt rồi bạn có thể uống.

Canh bổ khí huyết 3: Canh gà đen bát bảo

Món gà đen Bát Bảo cực kỳ được ưa chuộng. Nó giàu thành phần bổ máu và có vị ngọt, ngon. Nó không chỉ thúc đẩy lưu thông máu mà còn có tác dụng bổ khí huyết, nuôi dưỡng âm và điều hòa kinh nguyệt. Đây là một món ăn ngon của Trung Quốc.

Nguyên liệu:

• Hoàng liên 20g
• Thục địa, bạch thuật, phục linh mỗi thứ 15g
• Bạch mẫu đơn 12g
• Xuyên khung 9g
• Đương quy và Cam thảo mỗi thứ 6g
• Táo đỏ 4 quả
• Nửa con gà ác
• Gừng 3 lát.

Cách chế biến:

1) Đầu tiên, rửa sạch tất cả các nguyên liệu và ngâm chúng.

2) Cho tất cả nguyên liệu vào nồi hầm, thêm 1000 ml nước lạnh, đậy nắp và hầm trong 3 giờ.

3) Thêm muối cho vừa ăn và dùng.

Canh bổ khí huyết 4: Canh cá chép đương quy

Canh cá chép và đương quy có tác dụng bổ máu, bổ máu, điều hòa kinh nguyệt và giảm đau. Cá chép là loại cá có hàm lượng protein cao, ít chất béo và lượng calo thấp hơn thịt. Ngoài ra, súp này còn có tác dụng lợi tiểu nên rất phù hợp với những người chú ý đến cân nặng.

Nguyên liệu:

• 1 con cá chép
• 1 rễ cây đương quy
• 2 thìa kỷ tử
• 10 lát hoàng kỳ
• 5 lát gừng

Cách chế biến:

1) Rửa sạch tất cả các nguyên liệu, thái nhỏ cây đương quy và thái sợi gừng.

2) Rạch một đường ngang trên lưng cá và rắc đều muối lên cá. Ướp trong 15 phút.

3) Cho tất cả các loại thảo mộc vào nồi, thêm 1 thìa rượu gạo và 4 bát nước, đun sôi trên lửa lớn.

4) Nhồi gừng thái sợi vào bụng cá, cho vào nồi nước dùng, đun sôi ở lửa lớn, sau đó ninh ở lửa nhỏ trong 35 phút.

5) Thêm muối cho vừa ăn và uống.

Canh bổ khí huyết 5: Canh thịt nạc, long nhãn, gừng, táo tàu

Canh bổ huyết này gồm có gạo nếp, gừng, táo tàu, thịt nạc có tính chất tương đối ôn hòa, giàu dinh dưỡng, thích hợp cho cả gia đình cùng uống. Nó cũng ngọt và ngon, thích hợp để uống hằng ngày để chăm sóc sức khỏe!

Nguyên liệu:

• 10g long nhãn
• 3 lát gừng
• 15 quả táo đỏ
• 300g thịt nạc heo

Cách chế biến:

1) Rửa sạch tất cả các nguyên liệu, bỏ lõi táo tàu, thái thịt lợn thành từng miếng.

2) Cho tất cả nguyên liệu vào nồi súp và đổ đầy 2500 ml nước.

3) Đun sôi trên lửa lớn, sau đó đun ở lửa nhỏ trong 2 giờ. Thêm muối và dùng

Canh bổ khí huyết 6: Canh củ cải thịt bò

Món canh củ cải thịt bò không chỉ giúp bổ máu mà còn hỗ trợ lưu thông khí huyết, thanh lọc cơ thể và làm đẹp da. Sự kết hợp giữa củ cải và thịt bò tạo nên một món ăn dinh dưỡng, phù hợp để giải nhiệt vào những ngày thời tiết nóng bức.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

• Thịt bò: 180g.
• Củ cải trắng: 300g.
• Tỏi, hành lá.
• Gia vị: Muối, tiêu, dầu ăn.

Cách thực hiện:

1. Thịt bò rửa sạch, thái lát vừa ăn rồi ướp cùng tỏi băm và tiêu.
2. Củ cải gọt vỏ, rửa sạch, cắt thành khối vuông vừa miệng.
3. Phi thơm dầu ăn, cho thịt bò đã ướp vào xào đến khi thịt chuyển màu.
4. Thêm nước lọc vào nồi, đun sôi, sau đó cho củ cải vào.
5. Tiếp tục nấu đến khi củ cải chuyển màu trong, nêm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp.

Canh bổ khí huyết 7: Canh củ dền đỏ

Canh củ dền đỏ không chỉ là món ăn bổ máu mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu. Với khoảng 5mcg sắt trong mỗi 100g, củ dền hỗ trợ sản sinh và tái tạo tế bào máu, giúp cơ thể nhanh chóng bù đắp lượng máu bị thiếu hụt. Khi hầm cùng xương và các loại rau củ như cà rốt, khoai tây, món canh này còn giúp thanh nhiệt, giải độc và bổ sung vitamin cùng khoáng chất quan trọng.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

• Xương heo: 300g.
• Củ dền: 1 củ.
• Cà rốt: 1 củ.
• Khoai tây: 2 củ.
• Hành lá, bột ngọt, hạt nêm, muối, đường.

Cách thực hiện:

1. Xương heo rửa sạch, chặt nhỏ và cho vào nồi nấu mềm với lượng nước vừa đủ.
2. Củ dền cắt miếng vừa ăn, khoai tây cắt miếng to hơn củ dền, cà rốt thái khúc.
3. Khi xương đã mềm, thêm khoai tây vào, nêm muối, bột ngọt và đường.
4. Tiếp tục cho củ dền và cà rốt vào nấu đến khi chín mềm.
5. Rắc hành lá lên trên và tắt bếp.
6. Canh cải bó xôi, gan heo và trứng

Gan heo rất giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin A, nấu với cải bó xôi rất hợp, có tác dụng bổ gan, cải thiện thị lực.

Canh bổ khí huyết 8: Canh cải bó xôi, gan heo và trứng

Gan heo rất giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin A, nấu với cải bó xôi rất hợp, có tác dụng bổ gan, cải thiện thị lực.

Nguyên liệu:

• Cải bó xôi
• Gan heo
• Trứng gà
• Rượu nấu ăn
• Bột bắp
• Muối.

Cách thực hiện:

1. Cải bó xôi rửa sạch, cắt khúc, chần qua nước sôi trong 30 giây rồi vớt ra để ráo.
2. Gan heo ngâm trong nước nửa tiếng, rửa sạch, cắt lát mỏng, cho rượu nấu ăn, nước tương, bột bắp vào ướp trong 20 phút.
3. Làm nóng một ít dầu trong nồi, cho gan heo vào xào trước cho chín, thêm lượng nước vừa phải, đun sôi, vớt bọt.
4. Tiếp tục cho cải bó xôi vào, đun sôi rồi đập 1 quả trứng vào khuấy đều, nêm gia vị là xong.

Canh bổ khí huyết 9: Canh kê cốt thảo

Kê cốt thảo là một loại thảo dược có mùi thơm, có tác dụng bổ gan tiêu ẩm, ích khí, bổ tỳ. Nếu thường xuyên uống nước kê cốt thảo sẽ giúp điều hòa tỳ vị, dạ dày, giảm gánh nặng cho gan, rất có lợi cho sức khỏe.

Nguyên liệu:

• 25 gam kê cốt thảo (kê cốt thảo không nên dùng nhiều nếu không sẽ có vị đắng)
• 20 gam hạt đại mạch
• 20 gam đậu đỏ
• 300 gam xương heo
• 2 quả táo tàu
• 2 lát gừng và muối.

Cách thực hiện:

Ngâm đậu đỏ và hạt đại mạch trước nửa tiếng cho mềm. Kê cốt thảo rửa sạch, ngâm nửa tiếng. Chần xương heo trong nước nóng 3 phút, nước sôi nổi váng thì vớt ra rửa sạch lại lần nữa.

Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, thêm lượng nước vừa phải, đun sôi rồi vặn nhỏ lửa nấu trong 30 phút, nêm nếm gia vị, vớt kê cốt thảo ra là xong.

Một số thông tin khác:

• Ức gà nấu món gì ngon: 10 công thức nấu ức gà ngon và ít béo
• 6 món súp dinh dưỡng chữa cơ thể mệt mỏi uể oải lúc giao mùa cực hiệu quả
• Món mới cho thực đơn gia đình bạn: cách làm món lòng heo khìa nước dừa cực ngon cơm!

Chất sắt có vai trò gì?

Sắt đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các tế bào hồng cầu vận chuyển các phân tử oxy đi khắp cơ thể. Sắt cũng cần thiết để chuyển hóa các chất dinh dưỡng chúng ta ăn vào và biến chúng thành năng lượng. Hơn nữa, nó góp phần vào việc truyền các tín hiệu thần kinh đến và đi từ não.

Thiếu máu thiếu sắt ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe?

Mặc dù nhìn chung bạn sẽ nhận được đủ chất sắt từ thực phẩm ăn vào hàng ngày, nhưng đôi khi bạn có thể bị thiếu sắt. Điều này thường xảy ra khi mang thai hoặc kinh nguyệt ra nhiều.

Có một số nhóm đối tượng dễ bị thiếu sắt, bao gồm trẻ sinh non, trẻ nhỏ, thiếu nữ và những người mắc bệnh đặc biệt như suy tim, bệnh Crohn, bệnh celiac (không dung nạp gluten) hoặc viêm loét đại tràng. Thuốc bổ sung sắt cũng thường được kê đơn cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ để giúp ngăn ngừa bệnh thiếu máu.

Lợi ích sức khỏe của việc bổ sung sắt

Thuốc bổ sung sắt được sử dụng để điều trị thiếu sắt và bệnh thiếu máu thiếu sắt. Chúng thường không được sử dụng để điều trị các dạng thiếu máu khác (chẳng hạn như thiếu máu do thiếu vitamin, thiếu máu tán huyết, thiếu máu bất sản hoặc thiếu máu của bệnh mãn tính) nếu nguyên nhân không phải do thiếu sắt. Phản ứng của cơ thể với các chất bổ sung sắt đường uống có thể khác nhau tùy theo nguyên nhân gây thiếu sắt.

Ngăn ngừa và điều trị thiếu sắt

Thiếu sắt (Iron-deficiency hoặc sideropenia), là tình trạng cơ thể bạn thiếu chất sắt cần thiết để duy trì chức năng bình thường. Thiếu sắt khá phổ biến ở các nước đang phát triển, với hơn 1/4 dân số có thể bị ảnh hưởng (chủ yếu là do nghèo đói và thiếu dinh dưỡng), mặc dù ít phổ biến hơn ở các nước phát triển nhưng vẫn có xảy ra.

Thiếu sắt cũng có thể xảy ra do những thay đổi sinh lý khiến cơ thể sử dụng chất sắt nhiều hơn mức nạp vào. Ví dụ như thiếu sắt có thể xảy ra ở trẻ em do cơ thể chúng phát triển quá nhanh, hay nhu cầu sắt của nữ giới bắt đầu từ tuổi vị thành niên sẽ tăng lên do chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng.

Dù nguyên nhân là gì, thiếu sắt có thể dẫn đến thiếu máu nếu không được điều trị. Thuốc bổ sung sắt không chỉ được dùng để bù lại sự thiếu hụt chất sắt mà còn ngăn ngừa xảy ra tình trạng thiếu sắt sau này.

Thiếu máu do thiếu sắt và những biến chứng nguy hiểm:

Chất bổ sung sắt thường được sử dụng ở những người có nguy cơ cao bị thiếu sắt, bao gồm phụ nữ mang thai, người đang chạy thận hoặc những người bị bệnh viêm ruột hoặc bệnh tuyến giáp. Ở những đối tượng này, bổ sung sắt giúp ngăn ngừa hoặc điều trị nhiều triệu chứng phổ biến của thiếu sắt như:

• Mệt mỏi
• Yếu sức
• Chóng mặt
• Tim đập loạn nhịp
• Da nhợt nhạt
• Rụng tóc
• Móng tay giòn hoặc có rãnh
• Vết loét ở khóe miệng
• Đau lưỡi
• Co giật
• Cáu gắt
• Nhiễm trùng thường xuyên
• Hội chứng chân không yên

Điều trị bệnh thiếu máu thiếu sắt

Khi được sử dụng để điều trị bệnh thiếu máu thiếu sắt, các chất bổ sung sắt thường có hiệu quả và được dung nạp tốt nhưng một số trường hợp có thể gặp tác dụng phụ hoặc khó dung nạp.

Theo một đánh giá năm 2015 tổng hợp các nghiên cứu trên Tạp chí Y học Mỹ, có tới 27% người bị thiếu máu thiếu sắt sẽ không đáp ứng với việc bổ sung sắt bằng đường uống. Nói chung, phụ nữ bị thiếu máu sau sinh là những người có đáp ứng tốt nhất. Những người bị chảy máu kinh nguyệt nhiều hoặc những người bị thiếu máu do đường tiêu hóa có đáp ứng vừa phải. Tất cả những trường hợp còn lại thì đều thuộc nhóm không đáp ứng với thuốc.

Nếu chất bổ sung sắt không có hiệu quả, bệnh nhân có thể phải cần đến liệu pháp truyền sắt qua đường tĩnh mạch hoặc truyền máu.

Tác dụng phụ của việc bổ sung sắt có thể xảy ra

Thuốc bổ sung sắt nói chung là an toàn và được dung nạp tốt nếu dùng đúng liều lượng. Các thuốc này có thể gây ra tác dụng phụ ở một số người, bao gồm đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, ngất xỉu và nôn mửa. Phân sẫm màu cũng là hiện tượng rất phổ biến. Việc bổ sung thêm thực phẩm trong quá trình sử dụng thuốc thường có thể giúp giảm bớt nhiều triệu chứng khó chịu.

Bổ sung sắt có thể gây táo bón khi mang thai. Thêm chất xơ vào chế độ ăn uống hoặc sử dụng thuốc làm mềm phân thường giảm bớt được vấn đề này. Để giảm nguy cơ gây ra tác dụng phụ, hãy bắt đầu dùng với liều thấp và tăng dần liều khi cơ thể đã quen với lượng thuốc dung nạp được.

Uống quá nhiều thuốc sắt có thể dẫn đến tình trạng dư thừa sắt. Lượng sắt dư thừa trong máu có thể gây độc cho gan, tim, tuyến tụy và cũng có thể làm hại các khớp.

Liều lượng sắt quá cao có thể dẫn đến ngộ độc. Cho dù chỉ dùng duy nhất một liều cao (từ 60 mg sắt trở lên cho 1 kg trọng lượng cơ thể) cũng có thể dẫn đến tử vong. Các triệu chứng của ngộ độc sắt thường biểu hiện rõ trong vòng 6 đến 24 giờ sau khi dùng một liều, có thể bao gồm nôn mửa dữ dội, tiêu chảy, đau bụng, đôi khi kèm theo nôn ra máu hoặc phân có máu (đặc biệt là ở trẻ em).

Thừa sắt ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể?

Tương tác thuốc

Uống bổ sung thuốc sắt có chứa từ 25 mg sắt nguyên tố trở lên có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu kẽm và dẫn đến thiếu kẽm (“sắt nguyên tố” khác với liều bổ sung sắt, hãy kiểm tra thông tin sản phẩm hoặc trao đổi với bác sĩ để biết thêm chi tiết).

Chất bổ sung sắt cũng có thể tương tác với những loại thuốc sau:

• Levodopa được sử dụng để điều trị bệnh Parkinson
• Thuốc ức chế bơm proton điều trị viêm loét dạ dày, bao gồm Prevacid (lansoprazole) và Prilosec (omeprazole)
• Levothyroxine được sử dụng để điều trị bệnh tuyến giáp

Trong một số trường hợp, để tránh việc mất tác dụng của thuốc, bạn nên uống các liều cách nhau 2 giờ. Trong các trường hợp khác, có thể cần điều chỉnh liều. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nếu bạn có ý định sử dụng chất bổ sung sắt hoặc bất kỳ loại thuốc mãn tính nào khác.

Liều lượng thuốc bổ sung sắt

Thuốc bổ sung sắt thường được bào chế dưới dạng viên nén hoặc viên nang. Liều lượng thuốc có thể thay đổi dựa trên mức độ thiếu sắt của từng người cũng như nguyên nhân cơ bản. Bác sĩ sẽ tính liều lượng dựa vào nhu cầu sắt theo tuổi, giới tính và tình trạng mang thai, cụ thể như sau:

• Trẻ sơ sinh đến 6 tháng tuổi: 0,27 mg/ngày
• Từ 7 đến 12 tháng: 11 mg/ngày
• 1 đến 3 tuổi: 7 mg/ngày
• 4 đến 8 tuổi: 10 mg/ngày
• 9 đến 14 tuổi: 8 mg/ngày
• Nam từ 14 đến 18 tuổi: 11 mg/ngày
• Nữ từ 14 đến 18 tuổi: 15 mg/ngày
• Nam giới từ 19 đến 50 tuổi: 8 mg/ngày
• Phụ nữ từ 19 đến 50 tuổi: 18 mg/ngày
• Phụ nữ mang thai từ 14 đến 18 tuổi: 27 mg/ngày
• Phụ nữ cho con bú từ 14 đến 18 tuổi: 10 mg/ngày
• Phụ nữ mang thai từ 19 đến 50 tuổi: 27 mg/ngày
• Phụ nữ cho con bú từ 19 đến 50 tuổi: 9 mg/ngày

Nên uống thuốc với một cốc nước lọc hoặc nước cam. Vitamin C trong nước cam được cho là giúp tăng cường hấp thu sắt. Nước giúp hòa tan sắt để cơ thể hấp thụ tốt hơn.

Khi uống thuốc sắt để điều trị bệnh thiếu máu thiếu sắt, thời gian điều trị có thể kéo dài đến 6 tháng. Người bệnh cần tiếp tục điều trị ngay cả khi đã cảm thấy khỏe hơn và không còn các triệu chứng.

Chất bổ sung sắt có thể bị phân hủy khi tiếp xúc với nhiệt độ quá cao và tia cực tím. Để tránh điều đó, hãy giữ thuốc sắt trong hộp chứa tránh được ánh sáng và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát. Luôn kiểm tra hạn sử dụng và loại bỏ những thuốc đã hết hạn, đổi màu hoặc hư hỏng.

Nên uống bổ sung sắt vào thời điểm nào trong ngày?

Sắt được hấp thụ tốt nhất khi uống lúc đói. Nếu thuốc khó chịu cho dạ dày thì có thể dùng nó cùng với một lượng nhỏ thức ăn, nhưng tránh dùng với thức ăn giàu chất xơ hoặc caffeine.

Thực phẩm nào có hàm lượng sắt cao nhất?

Hầu hết mọi người không cần bổ sung sắt nếu áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng. Thay vì dùng thuốc, hãy bổ sung sắt bằng cách chọn các loại thực phẩm giàu chất sắt cho bữa ăn hằng ngày. Những loại thực phẩm có hàm lượng sắt cao bao gồm:

• Ngũ cốc ăn sáng có bổ sung sắt: 18 mg sắt cho mỗi 128g
• Hàu: 8 mg sắt cho mỗi 85g
• Đậu trắng (đóng hộp): 8 mg sắt cho mỗi 128g
• Sô cô la đen: 7 mg sắt cho mỗi 85g
• Gan bò: 5 mg sắt cho mỗi 85g
• Đậu lăng (nấu chín): 3 mg sắt cho mỗi 64g
• Rau bina (nấu chín): 3 mg sắt cho mỗi 64g
• Đậu phụ: 3 mg sắt cho mỗi 64g
• Đậu thận (đóng hộp): 2 mg sắt cho mỗi 64g
• Cá mòi đóng hộp: 2 mg sắt cho mỗi 64g
• Đậu gà (đóng hộp): 2 mg sắt cho mỗi 64g
• Cà chua hầm: 2 mg sắt cho mỗi 64g
• Thịt bò kho: 2 mg sắt cho mỗi 85g
• Khoai tây nướng: 1 mg sắt cho mỗi củ khoai tây cỡ vừa
• Hạt điều: 1 mg sắt cho mỗi 28g
• Đậu xanh (nấu chín): 1 mg sắt cho mỗi 64g
• Gà nướng: 1 mg sắt cho mỗi 85g

Trên đây là những lợi ích sức khỏe của việc bổ sung sắt và những điều cơ bản về chất sắt mà bạn cần biết. Đừng quên theo dõi BlogAnChoi để cập nhật thêm những thông tin bổ ích về sức khỏe nhé!

Mời bạn xem thêm những bài viết liên quan của BlogAnChoi:

• 5 điều quan trọng cần biết về vắc xin COVID-19 cho phụ nữ mang thai
• Top thực phẩm bổ sung sắt tốt nhất dành cho bà bầu
• Những thực phẩm được ví như mỏ sắt cực kỳ tốt cho người bị bệnh thiếu máu