Nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn mùi vị

Rối loạn mùi vị ở bệnh nhân ung thư là tình trạng giảm hay mất khả năng cảm nhận mùi và vị của thức ăn. Các triệu chứng thường gặp là:

• Thức ăn có vị kim loại hay vị thuốc, đặc biệt là sau khi ăn thịt
• Nhiều loại thức ăn có cùng một mùi vị hoặc chẳng có vị gì
• Thức ăn có vị khác so với trước đây
• Mùi thơm của thức ăn không còn như trước nữa

Sự thay đổi mùi vị thức ăn làm giảm khả năng ăn uống của bệnh nhân, khiến bệnh nhân dễ có nguy cơ suy dinh dưỡng. Hóa trị hoặc xạ trị vùng đầu cổ làm tổn thương các tế bào vị giác và tế bào khứu giác. Bên cạnh đó, tình trạng này còn do các nguyên nhân khác như phẫu thuật ở vùng mũi/miệng/họng, sử dụng kháng sinh hay các vấn đề về răng miệng khác,…

Mặc dù cho đến hiện nay vẫn chưa có phương pháp nào để phòng ngừa rối loạn mùi vị nhưng tình trạng này thường sẽ cải thiện khá tốt khi kết thúc điều trị.

Những biện pháp giúp cải thiện tình trạng rối loạn mùi vị

• Chọn thực phẩm có mùi vị dễ chịu, đừng ép bản thân ăn những thực phẩm được xem là lành mạnh nhưng lại gây ra cảm giác khó chịu.
• Khám phá ẩm thực mới, biết đâu những món ăn lạ sẽ phù hợp với khẩu vị trong lúc này.
• Ướp thực phẩm. Thực phẩm sau khi được tẩm ướp gia vị, đặc biệt các loại thảo mộc như hành, tỏi, lá thơm, sả,… có mùi vị thơm ngon, hấp dẫn hơn. Lưu ý: Thực phẩm sau khi ướp cần được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh cho đến khi nấu.
• Thử những thực phẩm có vị chua như cho thêm me, sấu, chanh, cà chua hay giấm vào món ăn. Tuy nhiên nếu đang gặp tình trạng đau họng thì không nên thử các món có vị chua.

• Làm ngọt thức ăn bằng cách thêm đường hay các chất tạo ngọt khác nhau có thể cải thiện tình trạng thức ăn có vị đắng, vị mặn hay vị kim loại.
• Kiểm tra tình trạng răng miệng trước khi điều trị và giữ gìn vệ sinh răng miệng trong suốt quá trình điều trị để đảm bảo rằng việc thay đổi mùi vị món ăn không phải do vấn đề răng miệng.

Một số mẹo giúp giảm mùi vị món ăn

• Ăn khi thức ăn đã nguội
• Bao gói thực phẩm
• Sử dụng tô chén có nắp đậy
• Nấu ăn ở nơi thông thoáng
• Sử dụng máy hút mùi trong quá trình nấu nướng
• Để lồng bàn ở xa khu vực nấu
• Uống bằng ống hút
• Dùng nồi bằng thủy tinh, chảo bằng đá thay vì kim loại, dùng muỗng/đũa bằng nhựa thay cho kim loại sẽ làm giảm vị kim loại của món ăn.

Nguyên nhân gây ra tình trạng sụt cân

Các nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng sụt cân ở bệnh nhân ung thư là:

• Bản thân bệnh ung thư
• Tác dụng phụ của phương pháp điều trị như nôn ói, rối loạn mùi vị, đau họng,… làm giảm đáng kể lượng thực phẩm nhập vào.

• Lo lắng, trầm cảm

Cần làm gì để cải thiện tình trạng sụt cân?

• Không bỏ bữa ngay cả khi không cảm thấy đói.
• Chia nhỏ bữa ăn thành 5 – 6 bữa thay vì 3 bữa lớn.
• Lựa chọn món ăn giàu năng lượng và giàu đạm.
• Chuyển sang chế độ ăn lỏng như cháo, súp, sữa, sinh tố,… nếu không thích ăn đặc. Cố gắng lựa chọn thức uống cao năng lượng và giàu protein.
• Tăng cường vận động khi sức khỏe cho phép. Vận động giúp cảm thấy ngon miệng hơn.

Các bạn có thể đọc thêm các bài viết khác về dinh dưỡng:

• Tình trạng buồn nôn và nôn ói ở bệnh nhân ung thư: Nên làm gì để giảm bớt?
• Tình trạng tiêu chảy ở bệnh nhân ung thư: Cách xử trí và phòng ngừa ra sao?
• Tình trạng khô miệng và táo bón ở bệnh nhân ung thư: Cách xử trí thế nào?

Hãy tiếp tục theo dõi BlogAnChoi để có thêm thông tin hữu ích về sức khỏe và dinh dưỡng nha! Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết sau .

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế – Viện Dinh dưỡng (2016) – Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam.
2. Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn Thực phẩm Đại học Y khoa Hà Nội (2016) – Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm – Nhà xuất bản Y học.

1. Khó nuốt

Khi bạn ăn uống và có cảm giác bị khó nuốt thì rất có thể đó là do cổ họng bạn đang gặp vấn đề. Nếu có một khối u dạ dày ở vị trí gần thực quản sẽ làm cản trở thức ăn đi xuống, thậm chí có thể khiến bạn bị nghẹn, ho hoặc cảm thấy khó thở khi ăn.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC), ung thư thực quản thường xuất hiện ở nam và nữ tuổi trung niên, trong đó nam có xu hướng mắc bệnh nhiều hơn nữ giới. Mặt khát, nếu bạn không bị khối u thực quản nào, thì đây cũng là dấu hiệu cảnh báo bạn có vấn đề về dạ dày và có thể mắc các bệnh lý khác như nhiễm trùng, trào ngược axit, bị dị ứng mãn tính và viêm thực quản.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ (CDC), ung thư thực quản thường xuất hiện ở nam và nữ tuổi trung niên, trong đó nam có xu hướng mắc bệnh nhiều hơn nữ. Ngoài ra khó nuốt cũng là dấu hiệu cảnh báo bạn có thể mắc các bệnh lý khác như nhiễm trùng, trào ngược axit, bị dị ứng mãn tính và viêm thực quản.

2. Đi đại tiện ra máu

Tình trạng đi đại tiện ra máu rất có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư dạ dày, bệnh trĩ hoặc viêm hậu môn. Trong nhiều trường hợp thì đây chính là dấu hiệu cảnh báo bạn có vấn đề về dạ dày và cần đi khám ngay.

Một số bệnh lý liên quan đến ruột khác cũng làm xuất hiệu tình trạng đại tiện ra máu này, đó là viêm đường ruột, viêm đại tràng, đau ruột thừa,.. Ngay khi có các dấu hiệu bất thường của việc đi đại tiện, bạn hãy đi khám để được chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời.

3. Giảm cân ngoài ý muốn

Đột nhiên bị sụt cân không phải do ăn kiêng hay tập luyện thể dục thì rất có thể đó là dấu hiệu cảnh báo bạn có vấn đề về dạ dày. Ngay khi bị sụt cân không lý do khoảng 5% trọng lượng cơ thể thì bạn nên đi khám để tìm hiểu nguyên nhân. Nhiều nghiên cứu cho thấy, sụt cân không chủ ý thường là do bị nhiễm trùng tiêu hóa hoặc các bệnh liên quan đến dạ dày như viêm loét dạ dày tá tràng, viêm ruột thừa và bệnh celiac.

Ngoài ra sụt cân không rõ lý do cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh khác như tiểu đường.

4. Cảm thấy no dù ăn ít

Nếu bạn có tình trạng ăn ít nhưng vẫn cảm giác no lâu thì đó cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về dạ dày. Thông thường khi chúng ta ăn, thức ăn được tiêu hóa ở dạ dày, nhưng khi chỉ có một lượng ít thức ăn mà vẫn cảm thấy no tức là lượng thức ăn trước đó vẫn còn bị tích tụ lại, chưa kịp tiêu hóa hết. Đó có thể là dấu hiệu của bệnh về dạ dày.

Ngoài ra bệnh tiểu đường, viêm ruột hoặc sau phẫu thuật dạ dày cũng có thể là nguyên nhân gây nên tình trạng này.

5. Ợ nóng

Trào ngược dạ dày thực quản là căn bệnh gây nhiều khó chịu cho người bệnh, đây cũng được xem là dấu hiệu cảnh báo bạn có vấn đề về dạ dày. Các triệu chứng như khó tiêu, đầy bụng, khó chịu, đau vùng ngực, trong đó có cả tình trạng ợ chua, ợ nóng.

Ban đầu bạn chỉ có cảm giác khó chịu vùng ngực, đau rát có thể giảm đi khi dùng thuốc điều trị. Tuy nhiên nếu thuốc không còn hiệu quả thì rất có thể bạn đã gặp các bệnh lý như xói mòn thực quản, hẹp thực quản hay nguy hiểm hơn là tiền ung thư thực quản. Dần dần ung thư có thể lan rộng xuống dạ dày.

6. Mất cảm giác thèm ăn

Cũng giống như sụt cân không lý do, nếu bạn đột nhiên bị mất cảm giác thèm ăn cũng là dấu hiệu cảnh báo có vấn đề về dạ dày phải chú ý. Nếu bạn là một người yêu thích ăn uống nhưng một ngày nọ lại cảm thấy buồn chán không muốn ăn rất thì có thể bạn đã bị viêm loét dạ dày. Bệnh này sẽ khiến bạn giảm cảm giác thèm ăn, thường xuyên đau bụng, tiêu chảy, khó tiêu, khó chịu,… Ngoài ra chán ăn cũng là dấu hiệu bạn đang bị rối loạn tiêu hóa.

7. Táo bón kéo dài

Một trong những dấu hiệu cảnh báo vấn đề về dạ dày khác chính là tình trạng táo bón kéo dài. Nhiều người thường nghĩ rằng táo bón là do không ăn rau, thiếu chất xơ hay uống ít nước. Trên thực tế táo bón kéo dài có thể là dấu hiệu bạn bị viêm loét dạ dày, viêm đường ruột, hội chứng ruột kích thích, bệnh tuyến giáp hay nguy hiểm hơn là ung thư dạ dày hoặc ung thư đại tràng.

Mời bạn đọc thêm các bài viết về sức khỏe khác:

• 7 thực phẩm bệnh nhân sốt xuất huyết nên ăn
• 6 thực phẩm không tốt cho người bị bệnh thận, nên hạn chế ăn để bảo vệ thận
• 6 thói quen âm thầm tàn phá xương khớp mà nhiều người hay mắc phải

Ngay khi có 7 dấu hiệu cảnh báo bạn có vấn đề dạ dày kể trên, đừng chần chừ mà hãy đi khám ngay để được chẩn đoán và chữa trị kịp thời nhé!