Đốt nến có thực sự nguy hiểm không?

Theo Tiến sĩ Meghan E. Rebuli, chuyên gia về độc chất hô hấp tại Đại học Bắc Carolina ở Chapel Hill, việc đốt nến trong không gian kín có thể tạo ra muội than, bụi mịn (PM) và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC). Đây đều là những chất có khả năng ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà nếu tích tụ với nồng độ cao.

Tuy nhiên, bà cũng cho biết phần lớn các nghiên cứu mô phỏng điều kiện sử dụng nến thông thường trong gia đình đều cho thấy lượng chất ô nhiễm được tạo ra vẫn thấp hơn ngưỡng đáng lo ngại. Điều này đồng nghĩa với việc nếu chỉ đốt một vài cây nến trong khoảng thời gian hợp lý, nguy cơ gây hại nghiêm trọng là không quá cao.

Dù vậy, không phải loại nến nào cũng giống nhau. Một số sản phẩm, đặc biệt là nến paraffin và nến thơm chứa nhiều thành phần tạo hương, có xu hướng tạo ra lượng khí thải cao hơn so với các loại nến khác. Ngoài ra, kích thước căn phòng, số lượng nến được đốt và hệ thống thông gió cũng ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ phơi nhiễm của người sử dụng.

Tiến sĩ Croft cho rằng điểm quan trọng nhất trong độc chất học chính là “liều lượng quyết định độc tính”. Nói cách khác, tác động của nến không chỉ phụ thuộc vào bản thân sản phẩm mà còn liên quan đến cách con người sử dụng chúng.

Những ảnh hưởng tiềm ẩn của nến thơm đối với sức khỏe

Một nghiên cứu năm 2025 cho thấy việc đốt nến thơm có thể làm gia tăng số lượng một số chủng vi khuẩn trong không khí. Dù nghiên cứu này chưa đủ để kết luận rằng nến thơm gây bệnh, nhưng nó cho thấy việc đốt nến có thể tác động đến môi trường không khí trong nhà nhiều hơn chúng ta nghĩ.

Điều khiến các nhà khoa học lo ngại nhiều hơn là bụi mịn phát sinh trong quá trình cháy. Theo các nghiên cứu về ô nhiễm không khí, việc hít phải bụi mịn trong thời gian dài có liên quan đến nguy cơ hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), bệnh tim mạch và thậm chí là đột quỵ.

Bạn có thể dễ dàng nhận ra điều này khi thấy khói hoặc lớp muội đen xuất hiện quanh bấc nến. Đó là dấu hiệu cho thấy các hạt nhỏ đang được giải phóng vào không khí. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hiện nay vẫn là: lượng bụi mịn từ nến có đủ lớn để gây hại trong thực tế hay không?

Cho đến nay, chưa có nghiên cứu nào xác định chính xác mức độ đốt nến bao nhiêu là nguy hiểm trong một không gian cụ thể. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng người dùng nên chú ý đến cảm giác của cơ thể và môi trường xung quanh. Nếu căn phòng trở nên ngột ngạt, có nhiều khói hoặc gây khó chịu khi hít thở, đó là dấu hiệu cần cải thiện thông gió hoặc giảm thời gian sử dụng nến.

Những người mắc hen suyễn, dị ứng hoặc phụ nữ mang thai được khuyến cáo nên cẩn trọng hơn với các nguồn ô nhiễm không khí trong nhà, bao gồm cả nến thơm. Trong những trường hợp này, mở cửa sổ hoặc sử dụng quạt thông gió có thể giúp giảm đáng kể mức độ tiếp xúc.

Nến paraffin, nến thơm và những nguy cơ cần biết

Sáp paraffin là loại sáp phổ biến được sử dụng trong nhiều loại nến giá rẻ hiện nay. Đây là sản phẩm phụ từ dầu mỏ nên thường bị nghi ngờ có thể tạo ra nhiều khí thải hơn khi cháy.

Một nghiên cứu năm 2021 về năm loại nến trụ khác nhau cho thấy nến paraffin có xu hướng tạo ra lượng hạt siêu mịn cao hơn ở giai đoạn đầu khi mới được thắp lên. Tuy nhiên, mức phát thải của chúng vẫn nằm trong phạm vi tương đối giống với các loại nến khác.

Dù chưa có kết luận chắc chắn rằng nến paraffin nguy hiểm hơn đáng kể, nhiều chuyên gia cho rằng nếu muốn thận trọng hơn, người tiêu dùng có thể lựa chọn các loại nến làm từ sáp đậu nành, sáp ong hoặc sáp dừa.

Đối với nến thơm, nhiều người lo ngại rằng các thành phần tạo mùi có thể gây độc hại khi được đốt nóng. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Nikaeta Sadekar từ Viện Nghiên cứu Vật liệu Tạo mùi hương (RFIM), các nghiên cứu hiện tại cho thấy mức độ tiếp xúc với chất tạo hương từ nến thơm thường rất thấp và thấp hơn nhiều so với ngưỡng gây độc.

Một nghiên cứu năm 2023 của RFIM cũng kết luận rằng nến thơm không tạo ra rủi ro sức khỏe đáng kể trong điều kiện sử dụng thông thường. Tuy nhiên, trải nghiệm mùi hương ở mỗi người là khác nhau. Có người cảm thấy thư giãn với mùi quế hay hoa nhài, nhưng người khác lại dễ đau đầu hoặc khó chịu khi tiếp xúc quá lâu.

Theo các chuyên gia, nếu một mùi hương khiến bạn cảm thấy buồn nôn, đau đầu hoặc ngột ngạt, cơ thể đang phát tín hiệu rằng bạn nên rời khỏi môi trường đó hoặc cải thiện lưu thông không khí.

Làm thế nào để đốt nến an toàn hơn?

Dù chưa có bằng chứng khẳng định nến thơm cực kỳ nguy hiểm, việc sử dụng đúng cách vẫn rất quan trọng để hạn chế rủi ro tiềm ẩn.

Một trong những điều quan trọng nhất là đảm bảo phòng luôn được thông gió tốt. Bạn có thể mở hé cửa sổ, bật quạt hút hoặc để không khí lưu thông trong quá trình đốt nến. Điều này giúp giảm tích tụ bụi mịn và các chất dạng khí trong không gian kín.

Các chuyên gia cũng khuyên nên cắt bấc nến trước khi đốt. Bấc quá dài sẽ tạo ngọn lửa lớn hơn, đồng nghĩa với việc sinh ra nhiều khói và muội than hơn. Ngoài ra, không nên đốt nến liên tục trong nhiều giờ liền. Việc sử dụng kéo dài không chỉ làm tăng lượng khí thải mà còn khiến không gian trở nên ngột ngạt.

Nếu nhạy cảm với mùi hương, bạn có thể chọn nến không mùi hoặc chuyển sang các giải pháp thay thế không dùng lửa như máy khuếch tán tinh dầu hoặc máy làm tan sáp điện. Đây được xem là lựa chọn an toàn hơn vì không tạo ra quá trình đốt cháy.

Một lưu ý khác là không nên cúi sát mặt để hít trực tiếp khói hoặc hơi nóng từ nến. Dù mùi hương có hấp dẫn đến đâu, việc hít trực tiếp các hạt phát thải gần ngọn lửa không phải là ý tưởng tốt cho hệ hô hấp.

Ngoài vấn đề chất lượng không khí, người dùng cũng cần chú ý đến an toàn cháy nổ. Không nên để nến cháy khi ngủ hoặc rời khỏi phòng, và nên dùng dụng cụ dập nến thay vì thổi mạnh để hạn chế khói.

Có nên tiếp tục sử dụng nến thơm?

Hiện tại, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định rằng nến thơm gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe khi được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc chúng hoàn toàn vô hại, đặc biệt trong không gian kín hoặc với những người có hệ hô hấp nhạy cảm.

Các chuyên gia cho rằng chìa khóa quan trọng nhất vẫn là sự điều độ. Đốt nến trong thời gian hợp lý, chọn không gian thông thoáng và lắng nghe phản ứng của cơ thể sẽ giúp bạn tận hưởng cảm giác thư giãn mà không phải quá lo lắng về nguy cơ tiềm ẩn.

Nến thơm có thể mang lại cảm giác dễ chịu, cải thiện tâm trạng và giúp không gian sống trở nên ấm áp hơn. Nhưng cũng giống như nhiều sản phẩm khác trong cuộc sống, sử dụng đúng cách luôn là điều quan trọng nhất để cân bằng giữa trải nghiệm và sức khỏe lâu dài.

Nguồn tham khảo: Are Scented Candles Bad For Your Health? Experts Reveal the Truth (Kaitlyn Phoenix – Good Housekeeping)

Bạn có thể quan tâm:

• Rửa táo đúng cách: Thói quen nhỏ giúp bảo vệ sức khỏe mỗi ngày
• Chóng mặt khi đứng dậy: Dấu hiệu bình thường hay cảnh báo sức khỏe cần lưu ý?