Ngôi sao Michelin là gì mà “hot” đến vậy?

Khái niệm “Ngôi sao Michelin” là một biểu tượng đầy tự hào dành cho các nhà hàng có chất lượng tuyệt hảo trên khắp thế giới. Có thể so sánh danh hiệu này với giải thưởng Oscar của điện ảnh hay Grammy của âm nhạc vậy.

Hằng năm, các nhà hàng đạt chuẩn sao Michelin sẽ được vinh danh trong cuốn Cẩm nang Michelin (Michelin Guide), cùng với đó là danh tiếng lên như diều gặp gió. Thậm chí thực khách phải đặt lịch trước cả tháng trời mới có cơ hội thưởng thức ẩm thực đỉnh cao trong các nhà hàng này.

Đầu bếp lừng danh Gordon Ramsay đã từng bật khóc khi một nhà hàng của mình tại New York bị tước mất hai ngôi sao danh giá vào năm 2014, kèm theo đó là lời nhận xét rằng đồ ăn ở đây “kỳ cục”. Ramsay than rằng việc để mất sao cũng giống như “mất bạn gái” hay “mất Champions League” vậy.

Ngôi sao Michelin bắt nguồn từ…chiếc lốp xe?

Thú vị ở chỗ, danh hiệu cao quý dùng để xếp hạng nhà hàng này không thuộc sở hữu của một hiệp hội đầu bếp hay liên minh nhà hàng nào, mà lại bắt nguồn từ một công ty chuyên sản xuất lốp xe!

Đúng vậy, chính thương hiệu lốp xe Michelin của Pháp mà chúng ta dễ dàng bắt gặp trên đường phố khắp thế giới (trong đó có cả Việt Nam) là “cha đẻ” của những ngôi sao đỉnh cao trong giới ẩm thực. Không ít thực khách đã “sốc” khi biết được sự thật này!

Ngôi sao có hình bông hoa sáu cánh này là kết quả của một chiến dịch quảng cáo lốp xe cực kỳ sáng tạo của hai anh em người Pháp Édouard và André Michelin.

Năm 1900, công ty sản xuất lốp xe của họ cho ra đời cuốn sách hướng dẫn du lịch đầu tiên của mình, với mục đích đẩy mạnh mảng du lịch đường phố của nước Pháp. Cuốn Cẩm nang Michelin này chấm điểm các nhà hàng, khách sạn và quán ăn trên khắp nước Pháp và được phát cho khách hàng.

Mục đích của họ là gì? Hai nhà sáng lập khi đó chỉ nghĩ đơn giản: nếu du khách đi ăn, đi chơi càng nhiều thì lốp xe càng dễ hỏng, và thế là họ bán được nhiều lốp hơn. Đó cũng là lý do mà cuốn Cẩm nang Michelin ban đầu còn liệt kê cả các trạm xăng, chỗ thay lốp và bảo dưỡng xe nữa.

Năm 1926 đánh dấu cột mốc quan trọng khi xuất hiện cuốn cẩm nang đầu tiên có gắn sao cho các nhà hàng chất lượng hàng top. Đó cũng là thời điểm Cẩm nang Michelin bắt đầu tập trung vào việc đánh giá các nhà hàng tại Pháp, và sau đó trở thành tiêu chuẩn toàn cầu.

Hóa ra lốp xe và ẩm thực cũng hơi bị liên quan đúng không nào! Nhưng điểm thú vị của ngôi sao Michelin vẫn chưa dừng lại ở đó…

Những “thẩm định viên” ẩn danh của Michelin

Tất nhiên những người chuyên sản xuất lốp xe không thể kiêm luôn việc chấm điểm ăn uống. Hệ thống đánh giá của Michelin hoạt động dựa vào đội ngũ “thẩm định viên” ẩn danh làm việc toàn thời gian. Đặc biệt ở chỗ công việc của họ mang tính tuyệt mật y như điệp viên tình báo vậy.

Các nhân vật bí ẩn này là những người cực kỳ đam mê ẩm thực, có óc quan sát tinh tường, và trên hết là sở hữu trí nhớ tuyệt vời về vị giác để có thể nhớ lại và so sánh các loại thức ăn đa dạng phong phú.

Sau khi được tuyển chọn gắt gao, đào tạo bài bản và tập huấn bí mật về vị giác cũng như cách nghiên cứu và viết báo cáo để trở thành các chuyên gia ẩm thực hàng đầu, các thẩm định viên của Michelin được gửi đi khắp thế giới để làm công việc mà chắc ai cũng mơ được làm!

Ngày trước các thẩm định viên phải nghe ngóng những lời truyền miệng tại địa phương để tìm được những nhà hàng tiềm năng đáng được ghé thăm. Nhưng hiện nay Internet và mạng xã hội đã giúp ích cho công việc này rất nhiều.

Hoạt động của các chuyên gia này bí mật đến nỗi không thể tiết lộ với cả người thân. Họ phải học cách trở thành “tắc kè hoa” để trà trộn vào đám đông, giả vờ như mình chỉ là một thực khách thông thường như bao người khác.

Mỗi khi thẩm định viên đến ăn tại một nhà hàng nào đó, họ sẽ viết ra một bản tường trình chi tiết về những trải nghiệm của mình để gửi về đại bản doanh, rồi sau đó tất cả các chuyên gia này sẽ ngồi lại với nhau để thảo luận và quyết định có tặng sao cho nhà hàng hay không.

Với cách làm việc như vậy, Ngôi sao Michelin trở nên khác biệt so với Zagat hay Yelp, vốn là những danh hiệu được trao tặng dựa trên phản hồi của người dùng thông qua Internet.

Zagat đánh giá các nhà hàng dựa trên khảo sát các bình luận của thực khách, trong khi Yelp gắn sao theo các đánh giá của người dùng có sẵn trên mạng. Trái lại, Michelin không bao giờ sử dụng đánh giá của khách hàng để ra quyết định. Có lẽ đó chính là yếu tố làm nên “đẳng cấp” cho danh hiệu ngôi sao Michelin.

Làm thế nào để được gắn sao Michelin?

Các nhà hàng trên khắp thế giới chưa bao giờ ngừng khao khát có được Ngôi sao Michelin, bởi một lý do đơn giản là hiện nay chỉ có rất ít nơi nhận được vinh dự này. Vậy nên câu hỏi của nhiều người chắc chắn sẽ là: phải như thế nào mới được “dán nhãn” Michelin?

Câu trả lời có lẽ sẽ gây thất vọng, bởi không chỉ danh tính của thẩm định viên, mà đến nay các tiêu chí được Michelin sử dụng để xếp hạng nhà hàng vẫn là bí ẩn đối với người ngoài cuộc. Không ai biết barem của họ có những mục gì và chấm điểm ra sao.

Tuy vậy dựa theo thực tế các nhà hàng đạt chuẩn sao Michelin trong hàng chục năm qua, có thể đoán rằng tiêu chí này dựa trên sự phối hợp đồng bộ của nhiều yếu tố.

Đầu tiên phải nói đến chất lượng của nguyên liệu: các nhà hàng phải sử dụng nguyên liệu sạch và tươi ngon nhất. Đồ đóng hộp, đông lạnh hay để lâu ngày là không thể chấp nhận được.

Thứ hai, món ăn phải có hương vị hoàn hảo, trang trí bắt mắt và có nét riêng biệt so với cùng món đó của các nhà hàng khác. Không chỉ một món ăn mà toàn bộ kết cấu thực đơn của nhà hàng cũng phải đáp ứng yêu cầu này.

Ngoài ra còn có các yếu tố về phong cách trang trí, nhiệt độ, âm nhạc. Một số nhà hàng được gắn sao Michelin còn đòi hỏi nhân viên phải là những người đã tốt nghiệp chuyên ngành dịch vụ ẩm thực bậc đại học. Đúng là chuyên nghiệp.

Tóm lại để có cơ hội nhận sao Michelin, đầu bếp phải tuyển chọn nguyên liệu thượng hạng, có kỹ thuật nấu nướng bậc thầy, làm ra món ăn đẹp mắt với hương vị tuyệt hảo. Nhưng quan trọng nhất là tất cả những phẩm chất đó phải ổn định theo thời gian. Chẳng hạn như nếu nhiều thẩm định viên cùng ghé thăm một nhà hàng vào những thời điểm khác nhau, thì đánh giá cuối cùng phải dựa trên sự đồng thuận của tất cả.

Tiêu chí “đạt” là vậy, còn thế nào là “không đạt”? Theo Werner Loens, giám đốc Cẩm nang Michelin khu vực Bỉ-Hà Lan-Luxembourg, một nhà hàng sẽ bị “loại từ vòng gửi xe” nếu đồ ăn được làm ra theo kiểu dây chuyền công nghiệp, coi trọng số lượng và tốc độ mà không có cái hồn, cái tâm của người đầu bếp.

Nhưng khi được gắn sao rồi thì cũng chưa hết chuyện. Không phải nhà hàng nào đóng dấu Michelin cũng cùng một đẳng cấp như nhau, bởi hệ thống xếp hạng của họ có các cấp độ từ một đến ba sao.

Một Sao: Đây là điểm dừng chân lý tưởng trên hành trình của bạn, là sự lựa chọn rất tốt so với các nhà hàng cùng loại với nó, phục vụ các món ăn với đẳng cấp cao một cách ổn định. Hiểu đơn giản thì đồ ăn ở đây ngon hơn so với mặt bằng chung, vậy thôi.

Một sao Michelin có vẻ khá “dễ xơi” nhỉ! (Ảnh: Internet).

Hai Sao: Nhà hàng này xứng đáng để bạn đến “đổi gió”, có nền ẩm thực tuyệt hảo cùng với các món ăn được làm ra một cách cẩn thận và đầy kỹ thuật với chất lượng vượt trội. Nôm na thì không chỉ đồ ăn ngon xuất sắc mà phong cách phục vụ cũng tạo ấn tượng tốt với thực khách.

Ba Sao: Nhà hàng này xứng đáng để bạn dành riêng một chuyến đi đặc biệt, với phong cách ẩm thực “xuất chúng”, những món ăn đặc trưng được thực hiện một cách chính xác, sử dụng những nguyên liệu thượng hạng. Đây được coi là “cảnh giới tối thượng” của ẩm thực mà mọi nhà hàng đều mơ ước chạm tới.

Hệ thống này cũng dành ra một hạng mục có tên là “Bib Gourmand” để trao tặng cho thức ăn có chất lượng cao nhưng giá cả phải chăng.

Được đặt theo tên của Michelin Man (còn gọi là Bibendum), Bib Gourmand ra đời từ năm 1995 và mở rộng hơn cơ hội cho những nhà hàng nhỏ. Để nhận được danh hiệu này, các nhà hàng phải đưa ra một thực đơn với mức giá thấp hơn mặt bằng chung tùy theo tình trạng kinh tế của địa phương đó.

Nếu bạn thắc mắc phải đi đâu để tìm được những nhà hàng đẳng cấp Michelin mà giá cả vẫn trong tầm với, thì hãy ghé thăm những nhà hàng được giới thiệu bởi trang web du lịch Agoda nhé. Tất cả đều ở châu Á, rất gần gũi với chúng ta phải không nào!

Ngôi sao Michelin liệu có hoàn hảo?

Mặc dù vẫn được xem là “kim bài” của giới ẩm thực, nhưng Ngôi sao Michelin cũng nhận không ít lời phê bình và tranh cãi từ những tâm hồn ăn uống.

Nhiều người chỉ trích rằng cách đánh giá này thiên vị cho ẩm thực phong cách Pháp, hoặc quá chú trọng đến kiểu ăn uống “sang chảnh” của tầng lớp thượng lưu mà bỏ qua bầu không khí thân mật kiểu bình dân.

Tuy vậy, vào năm 2016 Michelin đã tặng sao cho hai quán nhỏ của Singapore, nơi các thực khách có thể đứng xếp hàng để thưởng thức những món ăn vừa ngon vừa rẻ theo cách không thể bình dân hơn.

Michael Ellis, tổng giám đốc của Cẩm nang Michelin chia sẻ: việc gắn sao đã “nhấn mạnh rằng các quán ăn này đã phải cố gắng tìm cách thể hiện đến mức đỉnh cao – cả về chất lượng của nguyên liệu, về hương vị, về kỹ thuật nấu nướng, cả về tình cảm nói chung nữa – mà họ có thể đặt vào các món ăn của mình.”

Cuộc tranh luận về ý nghĩa đích thực của Ngôi sao Michelin có lẽ chẳng bao giờ đi đến hồi kết. Nhưng nói gì thì nói, dù có được gắn sao hay không thì đích đến cuối cùng của mọi nhà hàng vẫn là những giá trị cốt lõi: thức ăn ngon và phục vụ tuyệt vời.

Có những đầu bếp không bao giờ có ý định phải “săn” sao Michelin. Họ vẫn ngày ngày theo đuổi con đường và triết lý riêng của mình mà không cần tuân theo một phép tắc cứng nhắc nào cả.

Điểm danh những nhà hàng chuẩn sao Michelin ngay tại Việt Nam

Nếu bạn nghĩ các nhà hàng Michelin là cực phẩm chỉ có tận trời Tây thì xin thưa là nhầm hơi bị to nhé! Vi vu từ Âu sang Á nãy giờ chắc ai cũng đói bụng rồi nhỉ. Vậy cùng quay lại quê nhà và khám phá vài địa điểm đẳng cấp thế giới ngay thôi!

Nhà Hàng L’Escale by Thierry Drapeau

Nhà hàng hai sao của đầu bếp người Pháp Thierry Drapeau này tọa lạc tại địa chỉ 90 Quốc Hương, phường Thảo Điền, Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh – khu vực nổi tiếng với những biệt thự cao cấp và hàng quán sang trọng.

Đến với L’Escale, thực khách sẽ mê mẩn với những món ăn sáng tạo trong không gian lãng mạn đậm phong cách Pháp. Đầu bếp Thierry Drapeau nổi tiếng với tính ngẫu hứng và thường xuyên biến tấu các món ăn dựa trên các nguyên liệu sẵn có, vì vậy thực đơn nhà hàng luôn thay đổi theo vụ mùa và khí hậu.

Cũng giống như phần lớn nền ẩm thực Pháp, các món ăn từ thịt heo, nấm truffle và rượu được coi là thế mạnh của nhà hàng này. Một suất ăn trưa ở đây có mức giá từ 800.000 đồng cho một người, khá mềm với một nhà hàng hai sao Michelin danh giá.

Nhà hàng La Maison 1888

Cũng là một người Pháp, bếp trưởng Pierre Gagnaire đã tiếp nối truyền thống vẻ vang của ẩm thực quê hương mình với nhà hàng đầu tiên tại Việt Nam được gắn sao Michelin, và không chỉ một mà đến tận ba ngôi sao.

Vị đầu bếp này nổi tiếng với khả năng kết hợp điêu luyện ẩm thực Pháp và bất kỳ món ăn bản địa nào. Giới ẩm thực quốc tế đã hết lời tán dương sự hòa quyện giữa hương vị Pháp và phong vị Việt của nhà hàng La Maison thuộc khu nghỉ dưỡng cao cấp InterContinental, Danang Sun Peninsula Resort tại Đà Nẵng.

Đến với La Maison, bạn nhất định phải thử qua thịt bò Angus, thịt vịt nướng than và cá hồi sốt me. Từng thớ thịt mọng nước, ngọt mềm, tan chảy ngay trong miệng với sự tinh tế của nhiều tầng hương vị kết hợp hài hoà Pháp-Việt.

Nhà hàng Jardin Des Sens Saigon

Ở địa chỉ 251 Điện Biên Phủ, Phường 7, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh là nhà hàng đầu tiên chinh phục 3 sao Michelin tại thành phố này. Và chủ nhân của nó – vâng, lại những người Pháp tài hoa ấy – là hai anh em Jacques và Laurent Pourcel.

Các món ăn tại Jardin Des Sens Saigon được lấy cảm hứng chủ yếu từ Pháp và Địa Trung Hải. Nguyên liệu được tuyển chọn gắt gao theo tiêu chuẩn vàng để mang đến cho thực khách sự thơ mộng xen lẫn vui tươi qua từng món ăn mà người đầu bếp trình làng.

Hơn thế nữa, những món ăn này còn kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, đơn giản và phức tạp, đưa đến những sự tương phản đồng bộ một cách đầy bất ngờ, hứa hẹn sự thăng hoa của tất cả các giác quan nếu bạn có dịp được thử qua các tuyệt phẩm này.

Nhà hàng trên du thuyền President Cruise

Dù “chỉ” được hai sao Michelin nhưng nhà hàng này lại sở hữu sức hấp dẫn độc đáo bởi không gian thưởng thức có một không hai. Thực khách sẽ được thưởng thức những món ăn tuyệt hảo trong lúc du ngoạn giữa vịnh Hạ Long bao la bát ngát.

Đầu bếp đến từ Anh John Burton-Race là người trực tiếp thiết kế thực đơn và giám sát quy trình chế biến toàn bộ các món ăn trên du thuyền sang chảnh này, với mong muốn đưa đến cho thực khách một kỳ quan không chỉ đến vị giác mà còn cả thị giác và cảm xúc nữa.

Nhân tiện cũng nói thêm, President Cruise hiện là du thuyền lớn nhất trên vịnh Hạ Long và cũng là du thuyền đầu tiên có Phòng Tổng thống (Presidential Suite). Có lẽ đây là lý do giải thích cho cái tên President Cruise chăng?

Tổng kết

Vậy là bạn đã biết về những điều thú vị đằng sau danh hiệu cao quý ngôi sao Michelin rồi đấy. Bắt đầu từ một ý tưởng đơn giản và có vẻ không liên quan, biểu tượng danh giá này đã vươn tầm trở thành đỉnh cao của ẩm thực thế giới cho đến tận ngày nay.

Nếu một ngày đẹp trời bạn bắt gặp logo của hãng lốp xe nổi tiếng trên đường phố, rồi về đến nhà lại nghe thấy cái tên Michelin được xướng lên trong chương trình Master Chef, thì hãy nhớ rằng đó không phải là trùng hợp ngẫu nhiên đâu!

Và nếu bạn còn ngần ngại chưa biết có nên rút hầu bao để thưởng thức “vài đường cơ bản” tại một nhà hàng chuẩn Michelin, thì hãy xem video dưới đây để có cảm hứng nhé. Chúc ngon miệng!

Nhớ ghé thăm BlogAnChoi để khám phá những điều thú vị tiếp theo bạn nhé:

• 5 nhà hàng BBQ ở Sài Gòn có phong cách Hàn Quốc đúng chuẩn
• Nhà hàng Tamaya – viên ngọc của tinh hoa ẩm thực Nhật Bản trên đất Hà thành
• “Chất phát ngất” với top 7 quán cafe đẹp tại Đà Lạt khiến bạn phát ghiền
• Top 10 quán cafe thú cưng siêu dễ thương & hot nhất tại Sài Gòn
• Tìm kiếm sự thanh tịnh với 7 quán chay Sài Gòn ngon, views đẹp nổi tiếng