Khi giới trẻ rơi vào vòng xoáy “Tôi không đủ giỏi”

Giới trẻ ngày nay dễ dàng tiếp xúc với hình ảnh của những người bạn học giỏi hơn, đẹp hơn, thành công sớm hơn… Từ đó, nhiều bạn rơi vào trạng thái liên tục so sánh bản thân, dẫn đến cảm giác mình kém cỏi, không đủ tốt, hoặc không xứng đáng với bất kỳ điều gì.

Trên các nền tảng xã hội, không ít nhiều các bạn trẻ “show” những thành tích của họ lên mục đích là để chia sẻ, để khẳng định sự thành công của mình. Họ là người truyền động lực cho người khác cố gắng, rèn luyện bản thân và học hỏi để phát triển từng ngày nhưng cũng vì điều đó mà tác động vô hình đến sâu trong tiềm thức một số người, âm thầm bào mòn ý chí, khiến nhiều bạn sợ thử thách, ngại bộc lộ bản thân và không dám sống đúng với bản thân mình.

Đây không chỉ là vấn đề tâm lý cá nhân mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường cạnh tranh và kỳ vọng xã hội quá lớn hiện nay.

Dấu hiệu phổ biến của hội chứng “tôi không đủ giỏi”:

• Hay cảm thấy tủi thân, tự ti khi thấy người khác giỏi hơn
• Luôn nghi ngờ bản thân, sợ thất bại
• Ngại thể hiện quan điểm vì sợ bị đánh giá
• Mất động lực học tập, làm việc, luôn luôn nghi ngờ năng lực của mình

Nguyên nhân khiến giới trẻ dễ mất tự tin

Sự kỳ vọng từ gia đình và xã hội

Nhiều bạn trẻ bị áp đặt thành tích hoặc định hướng tương lai từ quá sớm mà không được lắng nghe nguyện vọng cá nhân. Điều này dẫn đến áp lực tâm lý nặng nề, đặc biệt khi không đáp ứng được kỳ vọng. Một số gia đình gây áp lực cho con cái, bắt ép làm những việc con không thích hay cũng chỉ vì thỏa mãn ước mong của mình.

Mạng xã hội và cuộc sống “ảo”

Nền tảng như Instagram, TikTok hay Facebook tạo ra một thế giới “hoàn hảo” – nơi ai cũng xinh đẹp, thành công, giàu có. Điều này khiến giới trẻ càng thêm tự ti về cuộc sống thực tế của mình.

Thiếu môi trường tích cực để phát triển bản thân

Môi trường chính là yếu tố tất yếu để phát triển bản thân, những đứa trẻ được sinh ra trong môi trường tốt có nền tảng sẵn thường có thần thái tự tin, dám nghĩ dám làm. Bên cạnh đó, nhiều học sinh, sinh viên chưa được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp hoặc cơ hội thể hiện mình, khiến họ dễ cảm thấy thua kém và sợ bị loại bỏ.

Hệ lụy tâm lý từ peer pressure và sự tự ti

• Trầm cảm, lo âu, mất ngủ, tự ti, lúc nào cũng trông mong mình giỏi nhưng cũng chỉ là nổ lực ảo.
• Ngại giao tiếp, sợ bước ra khỏi vùng an toàn
• Dễ bị thao túng, mất lập trường, không có chính kiến cá nhân
• Tăng nguy cơ bắt chước tiêu cực, như đua đòi, sống ảo, bỏ học.

Làm sao để vượt qua peer pressure và lấy lại sự tự tin?

Nhận diện và chấp nhận cảm xúc

Biết rằng mình đang cảm thấy tự ti vì lý do gì là bước đầu để vượt qua. Tự hỏi: “Mình đang so sánh với ai?”, “Tiêu chuẩn đó có thật sự đúng với mình?”

Giảm thời gian trên mạng xã hội

Thực hiện digital detox, chọn lọc nội dung theo dõi để tránh bị ảnh hưởng bởi những “bóng ảnh ảo”. Các bạn trẻ thành công truyền cảm hứng là sự thật, đôi khi bạn cũng nên nỗ lực thật sự, lâu dài để đạt được kết quả, đừng nên bỏ dỡ giữa chừng.

Xây dựng giá trị bản thân qua trải nghiệm thật

Hãy làm điều nhỏ mỗi ngày để hiểu rõ mình hơn – học kỹ năng mới, thử việc bán thời gian, tham gia hoạt động xã hội, hoặc đơn giản là viết nhật ký về hành trình phát triển bản thân.

Chọn đúng môi trường và người đồng hành thật sự

Bao quanh bạn bằng những người tích cực, tôn trọng sự khác biệt và ủng hộ bạn phát triển là điều cần thiết. Họ sẽ là nguồn động lực, không phải áp lực.

Kết luận: Đừng so sánh – hãy sống theo cách của riêng bạn

Áp lực đồng trang lứa không xấu nếu được nhìn nhận đúng cách, nhưng nó sẽ trở thành một “nhà tù vô hình” nếu giới trẻ không học cách đối diện và vượt qua.

Bạn không cần phải giống ai khác, bạn chỉ cần sống đúng với bản thân mình. Hãy đi chậm lại, nuôi dưỡng nội lực và tìm ra con đường phù hợp với chính bạn. Bất cứ ai được sinh ra trên thế giới này đều là phiên bản độc nhất của mình, hãy cứ là chính bạn, không ai phủ nhận bạn khi bạn đang cố gắng tốt lên từng ngày, cứ bình tĩnh, chậm mà chắc!!!

1. “Kỹ năng mềm? Thôi để từ từ lên đại học rồi học”

Trong một buổi workshop mình tham gia hồi lớp 11, người ta phân biệt định nghĩa này một cách dễ hiểu là: Kỹ năng cứng là những kiến thức có thể được giảng dạy, truyền đạt, học chay được. Còn kỹ năng mềm thì ngược lại, phải làm rồi mới biết! Mà những ai cứ nghĩ “Thôi để đấy rồi từ từ học sau cũng được”, “Ba cái kỹ năng này làm gì, cứ học giỏi thật giỏi mới đẳng cấp”, “Không làm thì để đấy cũng có đứa làm cho, tội gì phải học”.

Một lần, hai lần thì người ta còn “gánh” giúp bạn. Còn sang đến lần ba thì hừm, chúc bạn may mắn lần sau…

Ý thức tự học kỹ năng mềm của mình bắt đầu từ tầm cấp hai. Tư duy này xuất phát từ khi mình cảm thấy việc luôn nhờ vả người khác chính là tự biến mình thành “cục nợ” của họ. Còn người ta không việc gì phải gánh vác giúp mình cả, nên nếu không biết làm thì sớm muộn cũng sẽ bị “đá” thôi. Mình thích tự lên ý tưởng, tự chạy đôn chạy đáo để hoàn thành sản phẩm, tự trình bày nó trước đám đông và rồi cuối cùng chiêm ngưỡng nó. Dù hoàn hảo hay không, đó vẫn là sản phẩm của mình.

“Mọi thứ dù nhỏ nhất cũng phải làm một cách trọn vẹn”

Đó là bài học đầu tiên khi mình chính thức đi làm có lương từ chị chủ của mình. Đó cũng là lúc mình nhận thấy việc mình biết các kỹ năng mềm từ lúc ngồi trên ghế nhà trường đã giúp mình có được công việc này quý giá thế nào. Tin mình đi, cái gì cũng phải học, mà học là phải hành nghen: học đọc sách, học chăm chú lắng nghe và sửa chữa lỗi lầm, học cách sắp xếp thời gian, học cách nói chuyện trước đám đông, học cách tư duy sáng tạo,…

2. “Học đều tất cả các môn trông rất ngầu”

Khi mình bước vào trường đã từng nghĩ như thế đấy và mình cá là những “chiếc chiếu mới” cũng sẽ nghĩ như vậy sẽ trông rất là oách xà lách! Giáo viên hỏi gì cũng trả lời được, tiết nào cũng năng nổ giơ tay, gặt điểm như gặt mùa. Ừ thì trông cũng ngầu thật đấy! Nhưng mà, nó cũng chỉ dừng lại ở cái ngầu mà thôi… Bởi vì ông bà ta có câu “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”.

Năm lớp 10 bạn chạy đua thành tích với các bạn trong lớp, cày điểm hăng say, từ Sử, Địa, Công dân, Lý, Sinh, Hóa… môn nào cũng đọc thuộc như đọc kinh.

Năm lớp 11 vẫn tiếp tục công cuộc xây dựng bảng điểm “con nhà người ta” đẹp lung linh không tì vết. Thậm chí bạn còn tố cáo bạn cùng bàn vì sao không học tất cả các môn mà phải đi hỏi bài mình.

Năm lớp 12 bạn vẫn tiếp tục chạy trên con đường vinh quang top lớp đấy một lần nữa. Nhưng bạn quên mất bạn đang ngủ quên trên chiến thắng, để rồi đến khi đặt bút viết nguyện vọng thi đại học, bạn-chẳng-biết-viết-gì-cả.

Bởi vì trước giờ bạn chỉ học với mục đích là học đều, môn nào cũng cao ngất ngưỡng để nở mày nở mặt. Nhưng có lẽ bạn đã quá xa rời mục đích của việc học tập chính là xây dựng và phát triển điểm mạnh bản thân. Chăm chỉ không phải là điều tiêu cực, nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi mình chăm chỉ vì điều gì?

Ngày trước thấy các bạn điểm cao chót vót mình siêu ngưỡng mộ luôn ấy. Nhưng rồi mình lại thấy ngưỡng mộ hơn nữa khi thấy một bạn khác nói chuyên sâu về lĩnh vực mà họ đam mê, như máy tính, văn học, y khoa, điện ảnh…

Thành tích chỉ là tạm thời, kiến thức mới là mãi mãi

Nếu bạn đã tìm được điểm mạnh, đam mê, ngành nghề yêu thích cho 4 năm Đại học sắp đến thì bạn là một người rất may mắn đấy! Bạn không biết mình đã sung sướng như thế nào khi chọn được đúng con đường để theo đuổi đâu. Cứ như thể có ngọn hải đăng rẽ lối giữa đại dương trùng điệp, mỗi khi chán nản tuyệt vọng là có thể vực dậy chạy tiếp ngay.

Còn nếu bạn chưa tìm thấy ngọn hải đăng của mình thì chưa bao giờ là quá muộn cả! Ngay bây giờ, hãy cứ giữ ngọn lửa nhiệt huyết như bạn đã từng ấy, nhưng hãy đặt ra cho bản thân một câu hỏi rằng “Mình học để làm gì?”.

3. “Bỏ thời gian cho các câu lạc bộ là vô bổ”

Hai ý kiến trên mình đã đề cập đến hai vấn đề đó chính là kỹ năng mềm và điểm mạnh bản thân. Thì đến đây, câu lạc bộ chính là miền đất hứa để bạn tìm kiếm và thực hiện những điều đó.

Quả thật thì cũng không phải dễ dàng để tìm ra được “real love” ngay từ lần đầu tiên đâu. Có thể bạn sẽ gặp những câu lạc bộ “trời ơi đất hỡi”, va chạm drama liên tục với các thành viên trong team hay bị deadline dí sấp mặt. Nhưng bạn ơi đừng vội gọi các trải nghiệm tồi tệ đó là vô bổ. Thật ra câu lạc bộ trong trường chỉ là mô hình thu nhỏ của các doanh nghiệp ngoài xã hội thôi. Những lần chạy deadline, những lần giải quyết xung đột, những lần nghe chủ nhiệm mắng, tất cả đều là những điều trong tương lai chúng ta sẽ gặp phải. Chỉ là chúng ở hình thức nhẹ hơn và chúng ta được trải nghiệm chúng sớm hơn, sau này đỡ phải bỡ ngỡ mà thôi. Dù sao thì chúng ta vẫn còn trẻ mà, cứ thử đi, được ăn cả ngã lại không mất gì.

Còn về những lợi ích khi tham gia các câu lạc bộ là vô số kể, lên Google cạch cạch là bạn có thể tìm thấy 7749 kết quả ngay. Nhưng cái mình muốn nhấn mạnh ở đây chính là có môi trường lớn hơn để thực tiễn và tạo dựng mối quan hệ.

Câu lạc bộ đầu tiên mình tham gia là một câu lạc bộ truyền thông của trường trung học. Ban đầu apply mình trong tâm thế gặp gỡ mọi người cho vui thôi (vì chính mình cũng không mường tượng được sẽ làm điều gì nữa cơ). Nhưng sau 1 tháng làm việc mình mới thật sự tìm được con người thật của mình trong công việc đó. Mình nhận ra được viết, được nảy sinh ra ý tưởng, được cộng tác với mọi người như là mission cuộc đời mình vậy :))) Hơn thế nữa mình còn có cơ hội gặp các anh chị tiền bối, xem cách người ta vận hành công việc, cách đối nhân xử thế,… Thật sự đã học hỏi được rất nhiều! Đến bây giờ, mình vẫn xem việc apply vào các câu lạc bộ chính là bước ngoặt lớn nhất để mình tìm lại bản thân.

Còn bạn thì sao? Bạn đã thực sự sống trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình chưa?

• Peer pressure – Phải chăng chỉ là một vòng luẩn quẩn?
• Khoảng cách thế hệ – Hiểu sao cho đúng?

Đại học và peer pressure

Đại học thật sự khác so với việc học cấp 3, thật đấy, và nó lại khó khăn hơn nhiều khi những đứa bạn thời cấp 3 của mình học khác trường, có một vài đứa chung trường thì lại khác ngành, khác khoa. Nó khó ở đâu nhỉ? Câu trả lời là cái gì cũng khó. Mà khó khăn nhất chính là áp lực từ những bạn bè cùng lớp.

Mình ngưỡng mộ một bạn trong lớp rất nhiều nhưng rồi một ngày, mình thấy bạn ấy chia sẻ trên trang cá nhân rằng bạn ấy tự ti khi nhìn thành tích của các bạn cùng lớp, đọc xong bài viết của bạn thì mình có thêm một vài suy nghĩ trong đầu, phải chăng peer pressure chỉ là cái vòng luẩn quẩn hay chính xác hơn là áp lực mà chính bạn đem đến cho bản thân mình chứ không phải một ai khác gây ra những áp lực đó? Bạn luôn không nhìn thấy sự nổi trội của bản thân và chỉ nhìn thấy những điều tốt đẹp đó ở người khác. Trong khi bạn nhìn nhận mình ở phương diện kém hoàn hảo thì người khác lại nhìn thấy những ưu điểm của bạn để tự áp lực lên chính họ một lần nữa. Và cái vòng vây áp lực lại quấn quanh tất cả mọi người, người ta hay nói nhờ cái áp lực đồng trang lứa đó mà chúng ta mới biết phấn đấu để mình tốt hơn. Mình đi ngược lại quan điểm ấy, mình không thấy thế.

Đối với mình, để phấn đấu cần có động lực rõ ràng, có thể là sự so sánh, sự cạnh tranh nhưng nó phải là một động lực tích cực, còn peer pressure cũng có thể là xem là cạnh tranh nhưng nó tiêu cực vô cùng. Bạn và người khác có hướng đi khác nhau, hoài bão và ước mơ khác nhau thì những thứ các bạn phải theo đuổi làm sao mà giống nhau được, nhưng đâu phải ai cũng suy nghĩ như thế? Chỉ cần thấy người khác tiến thêm một bậc trên cuộc hành trình của họ thì bạn lại tăng thêm một tí áp lực cho chính mình rồi ép bản thân phải lết lên từng nấc trên bậc thang hoài bão CỦA NGƯỜI KHÁC. Đến một lúc nào đấy bạn quay đầu nhìn lại, ừ thì cũng trau dồi được một thứ gì đó, biết thêm một thứ gì đó nhưng rồi chả thể làm được gì với những thứ ấy vì nó vốn dĩ là những thứ tích lũy để hoàn thành ước mơ của người khác chứ không phải ước mơ của bạn.

À thì ra bạn tiến đến gần hơn với đích đến trên hành trình của người khác nhưng lại kéo xa hơn khoảng cách tới đích trong cuộc hành trình của chính bản thân. Thế thì phí công sức và phí cả thời gian.

Làm sao để vượt qua peer pressure?

Chính vì vậy, khi thấy ai đó giỏi trong lĩnh vực mà bạn theo đuổi thì có thể xin lời khuyên và sự hỗ trợ từ họ để hoàn thiện bản thân, nhìn vào thành công của họ để làm động lực chứ đừng lấy sự áp lực từ thành công ấy trở thành động lực, vì nếu không, đến một lúc nào đấy, bạn sẽ tự ép bản thân mình đến ngõ cụt của sự tiêu cực.

Cũng đừng quên rằng, thật ra người mà bạn ngưỡng mộ sẽ có nhiều lúc ngưỡng mộ bạn ở một khía cạnh nào đó nữa đấy. “Không ai có thể bị vùi chết trong mồ hôi của sự nỗ lực”, vì vậy, hãy cố gắng lên bạn nhé!!

• Gen Z và Peer Pressure: Áp lực đồng trang lứa và cách cân bằng cuộc sống mới
• Áp lực đồng trang lứa: Đừng vì con nhà người ta mà hạ thấp chính mình

“Peer Pressure” là gì?

“Peer Pressure” hay còn gọi là “Áp lực đồng trang lứa”, là từ được sử dụng trong tâm lý học để chỉ những áp lực vô hình mà mỗi cá nhân bị ảnh hưởng trực tiếp từ bạn bè và môi trường xung quanh. Áp lực đồng trang lứa được biết đến với nhiều khía cạnh và hình dáng khác nhau. Nhưng nhìn chung, dù nó xuất hiện trong hình dạng như thế nào thì mục đích luôn khiến cho con người cảm thấy tự ti, thậm chí sinh ra cảm giác hoài nghi và mơ hồ về khả năng thực sự của bản thân so với bạn bè và môi trường xung quanh.

“Peer Pressure” không giới hạn độ tuổi, nó có thể xảy đến với bất kỳ ai, trong bất kỳ độ tuổi hay hoàn cảnh nào.

Vào đây để nghe thêm những chia sẻ về “Peer Pressure: Áp lực đồng trang lứa”

“Peer Pressure” đã “bóp nghẹt” sự tự tin của con người như thế nào?

Một đứa trẻ vừa được sinh ra đời vô hình trung đã phải chịu sự ảnh hưởng của “Áp lực đồng trang lứa”. Sự áp lực này bắt đầu từ những so sánh nhỏ nhặt ví dụ như trông đứa trẻ này không “ưa nhìn” bằng đứa trẻ kia; đứa trẻ này tinh nghịch và hiếu động, không được ngoan ngoãn như những đứa trẻ khác hay đứa trẻ này trông không được “thông minh nhanh nhẹn” như bạn học của nó… Ngang trái hơn, sự so sánh này đôi khi lại xuất phát từ chính những người bố, người mẹ, người thân trong gia đình.

Không giống với sự đề cao cá nhân hay cái tôi vĩ đại trong những bài giảng của phương Tây, những áp lực vô hình từ sự so sánh dễ dàng khiến tâm hồn non nớt của những đứa trẻ vừa mới chập chững biết đi bị tổn thương. Chúng sẽ bắt đầu và sống mãi trong sự tự ti không bằng người khác, sẽ lãng quên và đánh mất khả năng thiên bẩm của chính mình, chỉ vì đã quen với sự yếu kém, không bằng “con nhà người ta”.

Về mặt lý thuyết, “áp lực sẽ tạo ra kim cương”, sự áp lực sẽ thúc đẩy quá trình trưởng thành và cố gắng của mỗi con người. Nhưng hãy lật lại để suy nghĩ, những bóng đen đè nặng trong tâm trí sẽ mãi mãi không thể xóa nhòa. Nó sẽ to lớn dần, và ngày nào đó sẽ trở thành con quái vật sẵn sàng nuốt chửng chúng ta.

Gen Z và thách thức “đáng sợ” mang tên “Peer Pressure”

Bước vào kỷ nguyên mới với những đột phá về mặt kỹ thuật – công nghệ, sự phát triển của xã hội và tiến bộ của loài người, những thế hệ ưu tú dần dần xuất hiện. Bên cạnh sức ép của công nghệ và những xu hướng hiện đại đang dần hội nhập, GenZ – thế hệ được biết đến với danh xưng những con người đa tài đa nghệ, giỏi giang và thành công, còn đang phải đối mặt với một trong những thách thức đáng sợ hơn mang tên “Peer Pressure: Áp lực đồng trang lứa”.

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của sự đổi mới và phát triển. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cần phải nâng cấp bản thân để phù hợp với hoàn cảnh, để thích nghi phù hợp với môi trường. Và dĩ nhiên áp lực đè nặng trên vai những chủ nhân tương lai của thế giới – thế hệ trẻ đang sống và phát triển trong môi trường hiện đại này. Sẽ ra sao nếu con người luôn bị đặt trên bàn cân so sánh: sự cố gắng và nỗ lực mỗi ngày của chúng ta chỉ mang lại thành quả bằng một phần mười sự cố gắng và nỗ lực của người khác?

Áp lực này càng nặng nề hơn gấp trăm lần khi Gen Z – thế hệ đang phát triển trong môi trường tiên tiến này lại gặp phải vấn đề to lớn toàn cầu: Đại dịch Covid-19. Mọi việc xảy đến quá nhanh, nhưng lại diễn ra trong một khoảng thời gian quá dài. Cách ly xã hội cộng thêm việc chịu áp lực từ nhiều phía: công việc, học tập, sự tìm tòi và tham vọng phát triển bản thân một cách toàn vẹn… đã đẩy chúng ta vào tình thế bắt buộc phải đối diện với hiện thực phũ phàng: khi mình mới chỉ là những đứa trẻ bắt đầu chập chững tập đi thì những người xung quanh đã sải những bước chạy dài.

Học tập, công việc, những mối quan hệ xã hội… sự ghé thăm bất ngờ của cuộc đời sẽ luôn mang đến cho bạn những áp lực mới, ngay cả khi nó là một tin tức tốt lành! Và vòng lặp này sẽ chẳng bao giờ có thể kết thúc, nếu bạn không tìm được cho bản thân một phương pháp nào đó có thể cân bằng lại chính cuộc sống của mình!

2022 – Hãy nói “Không” với “Áp lực đồng trang lứa”!

Không chỉ thế hệ Gen Z, nhân loại căn bản đều sống chung với “căn bệnh tâm lý” này từ lúc mới chào đời. Phải chăng vì đã quá quen thuộc với sự xuất hiện của những áp lực này trong cuộc sống mà chúng ta quên đi những giá trị sống đích thực, những điều cần có để mang lại một cuộc sống cân bằng, thoải mái:

• Hãy không ngừng nhắc nhở bản thân: Trên cõi đời này, mình là duy nhất! Không ai có thể thay thế ta trong cuộc đời của bản thân mình, dù cho đó có là người sinh ra ta hay người giống ta đến từng tế bào. Vì thế, không cần thiết phải tìm kiếm ở đâu xa những giá trị tốt đẹp, hãy khám phá ở ngay bên trong bản thân mình. Học được cách thấu hiểu bản thân và bạn sẽ chinh phục được cả thế giới!
• Hãy sống cuộc đời của chính mình, không phải “vay mượn” từ ai! Không ai có thể khiến chúng ta cảm thấy tự do và thoải mái ngoài chính bản thân chúng ta. Và điều làm nên sự tự do ấy chính là việc chúng ta có thể làm chủ cuộc sống của chính mình hay không. Hãy luôn mang theo lòng nhiệt huyết, sự dũng cảm và niềm tin tưởng bên mình, sống trọn vẹn cuộc đời do mình tạo nên.
• Hãy đem theo mục tiêu phấn đấu đặt ngay trước mắt, bước thật chậm và thật chắc!Không có điểm đến nào đem lại hào quang rực rỡ bằng đích đến thành công. Vì thế, đừng quên mục tiêu khi bắt đầu của mình là gì, cũng đừng quên bước đi thật chậm để chắc chắn rằng mình không bỏ sót gì lại phía sau.

Vào đây để tìm hiểu thêm về “Peer Pressure”

Chúc các bạn có thể cân bằng lại cuộc sống của mình một cách tốt nhất! Hãy đến với BlogAnChoi để có thể tìm hiểu và trải nghiệm thêm nhiều điều thú vị trong cuộc sống nhé.

Áp lực đồng trang lứa là gì?

Áp lực đồng trang lứa hay còn được biết với tên gọi Peer Pressure, đây là một thuật ngữ đang phổ biến trong thời gian gần đây. Được dùng để nói về những áp lực tâm lý mà một người nào đó đang gặp phải khi họ bị so sánh với những người trong cùng một cộng đồng, cùng lứa tuổi hoặc trong một nhóm đối tượng cụ thể. Dưới những áp lực vô hình đó họ bắt buộc phải thay đổi hành vi, thái độ để tạo nên sự phù hợp.

Và đôi khi bạn phải biến đổi quá nhiều đến mức quên đi giá trị bản thân, quên đi mục tiêu ban đầu và chạy theo một loại chuẩn mực mơ hồ. Đó cũng là khi lưỡi dao tiêu cực của peer pressure xuất hiện. Dễ hiểu hơn một chút, đó giống như việc bạn luôn cố gắng đi theo xu hướng ăn mặc của các bạn cùng lớp chỉ để nhận lại được sự hòa đồng từ họ. Trong khi bạn không thích, cũng chẳng muốn làm theo, nhưng bởi tâm lý sợ bị cô lập mà ép buộc chính mình.

Dấu hiệu nào cho thấy bạn đang rơi vào ‘Peer Pressure’

Có vô vàn những vấn đề tâm lý khác nhau mà chúng ta dễ dàng gặp phải trong cuộc sống. Vậy đâu là biểu hiện chủ yếu của áp lực đồng trang lứa, để giải đáp hãy thử đọc vài điều dưới đây:

• Khó ngủ, luôn cảm thấy bồn chồn, lo lắng mà không rõ nguyên do.
• Ngại những nơi đông người, ngại nói chuyện hoặc chia sẻ vì sợ mình khác mọi người.
• Có cảm giác rằng bản thân không phù hợp với nơi mà mình đang sống và làm việc.
• Thay đổi hành vi một cách vô thức, làm những việc mà bản thân không muốn.
• Đặc biệt nhất là luôn đặt bản thân vào một chiếc cân, tự so sánh mình với mọi người.

Đó chính là những dấu hiệu điển hình cho thấy bạn đang gặp phải áp lực bạn bè. Điều này thể hiện rõ ràng nhất là khi bạn luôn bị ám ảnh bởi những câu so sánh từ người khác. Và sau đó tự hạ thấp giá trị của bản thân.

Những đối tượng đang gánh chịu ‘Áp lực đồng trang lứa’

Dễ dàng nhận ra đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất chính là thanh thiếu niên. Đây là độ tuổi tiếp giao giữa sự bồng bột và trưởng thành, là nơi mà vô vàn các căn bệnh tâm lý gặp nhau. Bố mẹ nói con yếu kém, chẳng bằng con nhà người ta trong khi không hiểu rõ những điều mà con cái họ có thể làm và muốn làm. Bị ám ảnh bởi những lời so sánh của người ngoài, và còn vô vàn những ví dụ khác khiến cho người trẻ cảm thấy tự ti và mặc cảm.

Vậy còn người trưởng thành thì sao? Cớ gì mà sau bao nhiêu sóng gió họ vẫn bị áp lực đồng trang lứa quật ngã. Đó là khi họ đang sống ở trong một môi trường với những quy tắc bất thành văn. Ai cũng biết rượu bia hại sức khỏe nhưng vẫn phải cố gồng mình uống thêm vài ly để giữ sự giao hảo.

Cuối cùng là người già và trẻ em, mặc dù không phải trải qua những tình huống như trên nhưng họ vẫn không thể miễn nhiễm với con virus ấy. Nhiều ba mẹ đã cố tình nhồi vào đầu con cái họ đủ mọi kỹ năng đàn ca, mỹ thuật, chỉ để con sánh vai cùng những cậu ấm cô chiêu. Khiến những chiếc xích đu, cầu trượt trở thành một thứ xa vời.

Chung quy lại, không ai là không bị tác động bởi peer pressure. Trừ khi họ là người đủ bản lĩnh sẽ vượt qua và hòa nhập nhưng không hòa tan. Nhưng có những người chọn cách chấp nhận thực tại, thậm chí là từ bỏ bản thân.

3 lý do khiến con quái vật ‘Áp lực đồng trang lứa’ tồn tại và phát triển

Nếu đã gọi nó là quái vật thì chắc chắn những ý nghĩa tốt đẹp đã bị xóa nhòa bởi hiện thực xã hội. Dưới đây là 3 nguyên do chính khiến cho thứ áp lực này phát triển mạnh mẽ đến vậy.

1. Chưa đủ trưởng thành trong suy nghĩ cá nhân

Lý do này thường xảy đến với những cô cậu học trò đang tuổi mới lớn, những con người đang tập dời xa vòng tay gia đình để bước vào xã hội rộng lớn. Họ dần dần bước đến một thế lớn hơn, với nhiều dòng suy nghĩ và đa dạng những vấn đề khác nhau. Khi họ chưa đủ trưởng thành, suy nghĩ chưa thật sự đủ và đúng nên rất dễ dàng vấp phải áp lực mang tên peer pressure.

Ở một thế giới mà mỗi góc lại là một gang màu sáng tối đa dạng, nếu bạn không thể kiểm soát cảm xúc, không thể định hướng bản thân thì rất dễ rơi vào lạc lõng. Không chỉ những cô bé cậu bé mới lớn mà đôi khi những người dù đã đi làm nhiều năm vẫn không thể có được suy nghĩ riêng cho mình. Khi đó vấn đề không còn nằm ở người ta nữa mà là do chính bạn đang tự cho đi sự tự do và nhận lại sự kiểm soát của người khác.

2. Khát khao được hòa nhập

Nguyên nhân góp phần không kém khiến cho áp lực đồng trang lứa dễ nảy sinh và phát triển chính là khao khát được hòa nhập, được công nhận. Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao có những người nhân viên phải cố giữ khuôn mặt rạng rỡ để tham gia những buổi tiệc tùng mà họ không hề hứng thú? Đơn giản thôi bởi họ không muốn bị cô lập, không muốn nhận những lời nói như là: Sao cậu không đi? Ai cũng đi cơ mà, hay cậu không thích bọn tôi?

Người trẻ có áp lực của người trẻ, người lớn có áp lực của người lớn. Và những người muốn được hòa nhập cũng vậy, thậm chí cái gánh nặng đó còn lớn gấp vài lần bình thường. Làm gì có ai mà không muốn hòa hợp với đồng nghiệp, vui vẻ cùng bạn bè. Làm gì có ai có thể chịu đựng cảnh tượng bị những người làm việc cùng đưa cho cái nhìn phán xét, kì thị. Hoặc chấp nhận bị bạn bè trêu trọc chỉ vì bản thân khác biệt.

3. Chủ nghĩa tập thể được tôn thờ một cách tiêu cực

Từ thời tiền xử con người đã có tập tính sống theo bầy đàn, làm việc, sinh hoạt và ăn uống cùng nhau. Chính vì vậy mà tạo nên sự đoàn kết, gắn bó và hòa hợp. Tinh thần tập thể là một điều thật sự rất rất tốt, một công ty đoàn kết thì dù có khó khăn đến mấy cũng vượt qua. Một nhóm làm việc cùng nhau mà biết chia sẻ và trợ giúp thì không gì là không thể làm.

Tuy nhiên khi thế giới ngày một phát triển, tính cách của con người cũng bị tác động không nhỏ. Và đôi khi chủ nghĩa tập thể bị bóp méo, trở thành cái mác để cho một vài con người hiên ngang thể hiện cái tôi ấu trí, bao trùm sự kiểm soát lên tất cả mọi người.

Giống như việc một người xếp đánh giá nhân viên qua việc phải làm thêm giờ mới là nhân viên giỏi. Còn những người về đúng giờ thì dù có hoàn thành tốt công việc cũng sẽ bị coi là lười nhác. Và để tránh sự xét nét, so sánh của cấp trên những nhân viên ấy có hoàn thành xong việc sớm thì vẫn phải cam chịu quay lại bàn trong sự buồn chán.

Peer pressure không chỉ có tiêu cực

Có lẽ đối với nhiều người khi mới tìm hiểu về áp lực lứa tuổi sẽ nghĩ chúng chỉ toàn là tiêu cực. Bạn nghĩ đó là điều sẽ mang lại vô vàn khó khăn, áp lực và mệt mỏi? Nhưng thật ra thì không hẳn là vậy, Peer pressure mang lại nhiều điều tích cực trong công việc và cuộc sống khi con người biết kiểm soát bản thân. Là khi họ cố gắng học hỏi, hội nhập nhưng không để bản thân bị hòa tan hay bị ép buộc.

Ví dụ như nếu bạn đang ở trong một nhóm bạn rất giỏi tiếng anh, còn khả năng của bản thân thì bình thường. Và để cải thiện khả năng, bạn nỗ lực trau dồi nhiều hơn để có thể giỏi tiếng anh như bạn bè của mình. Đó chính là mặt tích cực mà áp lực đồng trang lứa mang đến. Chúng kích hoạt công tắc nỗ lực ở mức cao nhất, khiến cho bạn phải thay đổi từng giây từng phút. Chúng giúp bạn hoàn thiện bản thân và khắc phục những nhược điểm đang tồn tại.

3 cách giúp bạn vượt qua rào cản mang tên ‘Áp lực đồng trang lứa’

Người ta thường hay nói hãy biến áp lực trở thành động lực. Nhưng làm sao để có thể tự mình di chuyển tảng đá khổng lồ chỉ trong một cái chớp mắt. Việc cần thiết nhất là bạn phải ngồi lại, bĩnh tĩnh suy ngẫm, đối diện trực tiếp với sự thật và tìm phương hướng giải quyết.

1. Thấu hiểu và tin tưởng bản thân mình

Cách tốt nhất và hiệu quả nhất để xóa bỏ áp lực chính là hiểu bản thân. Hãy tạm bỏ đi những lời nói ngoài kia và dành một khoảng không gian riêng cho chính mình. Thử lắng nghe xem bản thân mình muốn gì, có thể làm được gì và sẽ cần phải làm gì để hiện thực hóa mong muốn đó.

Bạn phải biết mình là ai thì mới có thể chọn được con đường phù hợp cho mình. Giống như khi chọn được một chiếc áo phù hợp là khi bạn hiểu sở thích của mình và biết được số đo của bản thân. Những điều này không ai có thể làm thay bạn hết, phải biết trân trọng giá trị của chính mình thì người khác mới có thể cảm nhận và trân trọng nó.

Và cũng hãy nhớ xác định rõ ràng giới hạn của bản thân là ở đâu, sau đó hãy để cho mọi người biết được ranh giới đó. Đừng quá mềm lòng và nhân nhượng để cho bất cứ ai cũng có thể vượt quá giới hạn đó và làm tổn thương bạn.

2. Biết cách lắng nghe và tiếp thu có chọn lọc

Mình cũng đã có nói Peer pressure không hoàn toàn xấu. Đôi khi sự so sánh đó khiến cho bạn nhận ra khuyết điểm của bản thân và sửa chữa chúng. Nhưng nó chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi bạn biết rằng điều gì đáng để lắng nghe, nhận xét của ai là đúng để tiếp thu. Bạn có thể nghe hết tất cả những gì họ đang nói về bạn, nhưng điều gì đúng điều gì sai, đâu là góp ý trân thành và đâu là giả dối thì phải tự bản thân mình đánh giá.

Bầu trời có lúc trong xanh,lúc xám xịt, con người cũng có người tốt kẻ xấu. Nên hãy xây dựng ý kiến riêng của bản thân, sẵn lòng và tươi cười nhận góp ý. Nhưng đừng quá nhu nhược rồi tự đẩy mình vào ngõ cụt.

3. Hiểu rằng ai cũng có lựa chọn riêng

Có một câu nói thế này “Trên đời có 3 việc chính: việc của bản thân, việc của người khác, việc của ông trời”. Những điều ông trời làm là thứ xuất hiện trong tương lai nên chẳng ai quản nổi, điều người khác làm là những sự việc đang diễn ra trong cuộc sống của họ. Còn việc của bản thân sẽ tác động trực tiếp đến hiện tại và tương lai của chính mình.

Nhớ rằng ai trên đời cũng có timeline và timezone của riêng mình. Bạn xem phim gì là do bạn chọn, người yêu bạn cũng là do bạn chọn, hãy cố gắng chọn những điều phù hợp nhất với bản thân. Và cũng đừng quên rằng người ta cũng có quyền lựa chọn. Bạn không nhất thiết phải lấy điều đó để làm tiêu chuẩn cho chính mình, nhưng hãy tôn trọng lựa chọn để nhận lại được sự khoan dung.

Không một ai có thể định nghĩa thành công, không ai đo được nỗ lực bao nhiêu là đủ. Chính vì vậy qua bài viết này mình mong các bạn có thể dễ dàng nhận ra giá trị của chính mình, bao dung với bản thân và cố gắng hết sức vì tương lai tươi đẹp.

Bạn có thể đọc thêm nhiều bài viết hay ho khác của BlogAnChoi ngay dưới đây:

• Tổng hợp 5 cuốn sách hay nhất mọi thời đại, nên đọc để phát triển bản thân
• 5 Lý do bạn không nên để tâm đến suy nghĩ của người khác về mình

Đừng quên ghé thăm BlogAnChoi thường xuyên cập nhật những thông tin mới nhất, hay nhất và bổ ích nhất nha. Và nếu bạn thấy bài viết này hữu ích đừng quên tích 5* và chia sẻ bài viết đến với nhiều người khác nữa nha.