Uống axit folic và vitamin D

Axit folic có tác dụng làm giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh của bé về mức xấp xỉ 0%. Thời điểm lý tưởng nhất để bắt đầu bổ sung axit folic là 03 tháng trước khi thụ thai, nhưng nếu mẹ bầu bắt đầu bổ sung axit folic vào thời điểm muộn hơn, đừng lo lắng, hãy đến gặp bác sĩ để tìm hiểu về lượng axit folic nên dùng hàng ngày và mẹ bầu nên tiếp tục bổ sung axit folic cho đến khi kết thúc tam cá nguyệt đầu tiên (tuần 12 của thai kỳ).

Vitamin D không chỉ giúp mẹ và bé phát triển xương, răng và cơ bắp khỏe mạnh mà còn giúp mẹ điều chỉnh lượng canxi và phosphate trong cơ thể. Nếu mẹ bầu có nguy cơ thiếu vitamin D thì việc bổ sung vitamin D hàng ngày cực kỳ quan trọng. Khi mẹ có làn da tối hoặc mẹ ít nhận được ánh sáng mặt trời (ở nhà nhiều), hãy lưu ý kỹ về việc bổ sung chất này.

Vận động khi mang thai

Nhiều mẹ bầu cho rằng không nên đi lại nhiều khi thai đã to để tránh bị sảy thai. Tuy nhiên việc ít vận động (ngồi nhiều) khi mang thai không tốt cho sức khỏe của cả mẹ và bé vì mẹ bầu sẽ có nguy cơ tăng cân mất kiểm soát, tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật, giãn tĩnh mạch và mẹ bầu có nguy cơ cao bị khó thở và đau thắt lưng.

Nếu mẹ bầu có thói quen tập thể dục trước khi mang thai thì mẹ có thể tiếp tục tập, nhưng mẹ hãy lắng nghe cơ thể và chậm lại khi cảm thấy không thoải mái.

Nếu mẹ bầu không tập thể dục trước khi mang thai thì mẹ không nhất thiết phải tham gia các lớp tập thể dục, nhưng điều quan trọng là mẹ bầu luôn phải năng động.

Thời gian hoạt động được khuyến nghị cho phụ nữ mang thai là 30 phút mỗi ngày và 4 lần/tuần. Một trong những bài tập được ưu tiên đó là đi tản bộ sau bữa ăn.

Theo dõi cử động của bé

Vào tuần thứ 24, bé bắt đầu có những chuyển động rõ ràng và quy luật hơn (máy thai). Khi bé chuyển động, mẹ sẽ biết được bé đang khỏe mạnh. Mẹ cần theo dõi xem bé chuyển động mạnh hay yếu và với tần suất như thế nào. Nếu mẹ bầu nhận thấy bé ít máy hơn thì nhanh chóng đến gặp bác sỹ để xem xét cụ thể tình hình.

Luôn nằm nghiêng trong tam cá nguyệt thứ ba

Mẹ bầu đi ngủ với tư thế nằm ngửa trong tam cá nguyệt thứ ba có nguy cơ thai chết lưu cao gấp đôi so với tư thế nằm nghiêng người về một bên. Đặc biệt tư thế nằm nghiêng về bên trái sẽ giúp cải thiện dinh dưỡng và lưu lượng máu đến nhau thai.

Xem video để biết tư thế nằm ngủ an toàn khi mang thai:

(Nguồn video: Tommy’s).

Luôn để ý đến tâm trạng

Cứ 10 phụ nữ thì có 1 người mắc bệnh trầm cảm khi mang bầu. Mẹ bầu nên tập thói quen viết nhật ký trong thai kỳ, tuy nhiên đừng viết ra những cảm giác tiêu cực, bất thường mà luôn hướng đến những câu chuyện vui vẻ, hạnh phúc.

Tiêm chủng

Trước khi mang thai, mẹ nên tiêm đầy đủ các mũi tiêm phòng sởi – quai bị – rubella, thủy đậu, viêm gan B, cúm, bạch hầu – ho gà – uốn ván. Mẹ bầu nên đến bệnh viện hoặc trạm tiêm phòng gần nhất để được tư vấn về các mũi tiêm cần thiết cũng như thời gian tiêm phòng để có sự chuẩn bị tốt nhất.

Mang theo kết quả khám thai khi đi khám

Bạn nên lưu trữ cẩn thận tất cả những bệnh án, hồ sơ siêu âm trong suốt thai kỳ và luôn mang theo khi đi ra ngoài để tiện theo dõi khi có xảy ra bất cứ vấn đề gì. Đây là một trong những điều mẹ bầu cần lưu ý để đảm bảo an toàn cho cả bé và mẹ.

Lưu ý khi đi du lịch hoặc đi xa

Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau rằng, khoảng thời gian tốt nhất trong thai kỳ để đi du lịch hay đi xa là ở giữa thai kỳ. Trong 12 tuần đầu tiên, mẹ bầu sẽ thấy buồn nôn và mệt mỏi, đồng thời nguy cơ sảy thai cũng cao hơn trong 3 tháng này. Còn trong 3 tháng cuối của thai kỳ, mẹ bầu sẽ thấy cơ thể nặng nề và khó chịu.

Mặc dù vậy, mẹ bầu nên lưu ý những điều sau khi quyết định đi du lịch hoặc có những chuyến đi xa nhà:

• Mẹ bầu cần trao đổi kỹ với hãng hàng không và nhà xe khách trước khi đi về tình trạng thai sản. Với thai nhi trên 37 tuần, nhiều hãng hàng không sẽ không cho phép mẹ bầu lên máy bay. Với thai nhi trên 28 tuần, mẹ bầu cần trình giấy khám và giấy đảm bảo từ bệnh viện để đảm bảo thai nhi không có biến chứng.
• Kiểm tra về vấn đề bảo hiểm với công ty bảo hiểm.
• Mang theo kết quả khám thai.

Những chuyến đi đường dài (từ 5 tiếng trở lên) sẽ có nguy cơ gây huyết khối tĩnh mạch sâu nhẹ, vì vậy mẹ bầu cần uống nhiều nước và di chuyển trong suốt chuyến đi.

Những triệu chứng cần lưu ý

Trong thời kỳ mang thai, khi thấy những dấu hiệu sau, mẹ bầu cần nhanh chóng đến gặp bác sỹ và kiểm tra kỹ càng:

• Chảy máu âm đạo
• Đi tiểu đau
• Đau bụng đột ngột, ngắn hoặc dài
• Đau đầu dai dẳng hoặc dữ dội
• Sưng ở mặt, tay hoặc chân
• Mắt thấy mờ hoặc có đốm
• Ngứa, đặc biệt là ở tay hoặc chân
• Chuyển động của bé chậm lại hoặc thay đổi
• Dịch âm đạo quá nhiều hoặc có mùi hoặc nếu mẹ bầu nghĩ rằng nước ối đã bị vỡ

Những điều không nên làm trong thai kỳ

Luôn để ý thực phẩm trong mỗi bữa ăn

Một số thực phẩm có nguy cơ gây nhiễm trùng toxoplasmosis hoặc nhiễm khuẩn listeriosis (hay còn gọi nhiễm khuẩn listeria). Một số thực phẩm khác có thể gây ngộ độc thực phẩm, chẳng hạn như nhiễm khuẩn salmonella. Hay cả những thực phẩm chứa quá nhiều vitamin A hoặc thủy ngân, đều có thể gây hại cho sự phát triển của thai nhi.

Thực phẩm có thể gây nhiễm khuẩn listeria

Phụ nữ mang thai bị nhiễm khuẩn listeria có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến thai nhi, dẫn đến sảy thai, đẻ non, do đó mẹ bầu cần chú ý những thực phẩm có khả năng mang vi khuẩn listeria:

• Phô mai chín lên men từng phần (hay phô mai ủ chín có mốc) như phô mai Camembert hoặc Brie, và phô mai mềm Blue cheese (loại phô mai có những đốm màu xanh lam và đôi khi là xanh xám hoặc xanh pha màu lam).
• Pate (kể cả pate rau).
• Sữa chưa tiệt trùng.

Thực phẩm có thể gây nhiễm khuẩn salmonella 

Thực phẩm nhiễm khuẩn Salmonella tuy không gây hại cho thai nhi, nhưng nó có thể khiến mẹ bầu bị tiêu chảy và nôn mửa nghiêm trọng. Thực phẩm có nhiều khả năng nhiễm khuẩn salmonella mà mẹ bầu cần chú ý bao gồm:

• Sữa chưa tiệt trùng.
• Trứng sống, trứng lòng đào hoặc thực phẩm có thể chứa chúng (như mayonnaise, kem đánh bông từ lòng trắng trứng).

Thực phẩm có thể gây nhiễm khuẩn toxoplasmosis

Nhiễm khuẩn toxoplasmosis do ký sinh trùng toxoplasma gây ra, thai nhi nhiễm khuẩn toxoplasmosis từ trong bụng mẹ khi sinh ra có thể có triệu chứng tổn thương các cơ quan nội tạng, não bộ và mắt (như động kinh, gan và lá lách to, vàng da và mắt, nhiễm trùng mắt…).

Mẹ bầu nên lưu lại danh sách những thực phẩm có khả năng mang ký sinh trùng toxoplasma để tránh nhiễm bệnh:

• Thực phẩm đóng hộp đã nấu hoặc chưa nấu chín.
• Thịt sống hoặc tái, đặc biệt là thịt gia cầm.
• Rau và salad chưa rửa sạch.
• Thịt ướp muối hoặc thịt chua.

Quá nhiều Vitamin A

Tuy vitamin A có nhiều ích lợi với cơ thể, nhưng việc bổ sung quá nhiều vitamin A có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là về hệ thần kinh. Đây là danh sách các thực phẩm rất giàu vitamin A mẹ bầu cần lưu ý:

• Gan và sản phẩm từ gan.
• Vitamin tổng hợp liều cao, dầu gan cá, hoặc thực phẩm chức năng nào có chứa vitamin A.

Lượng vitamin A mà mẹ bầu nên bổ sung là 600µg/ngày. Nếu mẹ bầu có chế độ ăn đa dạng, dinh dưỡng đầy đủ thì không nên uống thuốc để bổ sung vitamin A.

Thực phẩm có thể gây ngộ độc thủy ngân

Ngoài thủy ngân, các chất gây ô nhiễm khác như dioxine và biphenyl polychlorin hóa (PCBs) cũng sẽ gây hại cho bé, nên mẹ bầu cần hết sức lưu ý các thực phẩm sau:

• Cá mập, cá kiếm hoặc cá cờ.
• Quá 140g cá ngừ nấu chín một tuần.
• Quá 280g cá dầu (cá hồi, cá cháo, cá thu và cá trích) mỗi tuần.

Không ‘ăn cho hai người’

Quan niệm “ăn cho hai người” mà người Việt ta vẫn khuyên các mẹ bầu làm theo hoàn toàn không đúng.

Trong tam cá nguyệt thứ nhất và thứ hai (6 tháng đầu thai kỳ) mẹ bầu không nên tăng cường calo trong chế độ ăn mà chỉ nên thay đổi thành phần thực phẩm trong chế độ ăn.

Trong tam cá nguyệt thứ ba (3 tháng cuối thai kỳ cho đến lúc sinh), mẹ bầu nên tăng thêm 200kcal trong chế độ ăn với lượng vận động tương đối.

Không hút thuốc, uống rượu và dùng các chất kích thích

Việc hút thuốc, uống rượu và dùng các chất kích thích trong thời kỳ mang thai là cực kỳ có hại. Đã có rất nhiều nghiên cứu liên quan đến tác hại của chúng đối với thai nhi:

• Lượng oxy thai nhi nhận được sẽ giảm khi mẹ hút thuốc, và bé sẽ không thể cử động được trong ít nhất 1 tiếng sau đó.
• Hút thuốc làm giảm lượng dinh dưỡng cung cấp cho thai nhi thông qua nhau thai.
• Chất nicotin có trong thuốc lá sẽ làm suy giảm chuyển động hô hấp của bé.
• Uống rượu sẽ khiến não của bé chậm phát triển, đặc biệt 3 tháng đầu tiên là giai đoạn não bé phát triển mạnh mẽ nhất.

Không đi lặn hoặc chơi bóng bầu dục

Tuy việc tập thể dục và vận động khi mang thai là rất tốt, nhưng không phải môn thể dục nào cũng an toàn cho mẹ và bé.

Một nghiên cứu đối với 69 nữ thợ lặn không đi lặn trong quá trình mang thai và 109 nữ thợ lặn có đi lặn trong quá trình mang thai đã đưa ra kết quả cho thấy: trong số 69 nữ thợ lặn không đi lặn khi mang thai khi sinh con ra hoàn toàn không có dị tật bẩm sinh, tuy nhiên con số này là 5,5% đối với nghiên cứu thực hiện trên 109 nữ thợ lặn có đi lặn khi mang thai.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này. Trong tam cá nguyệt thứ nhất, mẹ bầu đi lặn sẽ khiến con sinh ra có dị tật bẩm sinh là do ảnh hưởng của hiện tượng oxy cao áp. Trong tam cá nguyệt thứ ba, việc suy giảm áp lực đối với thai nhi gây nên dị tật về hệ thống tuần hoàn khi sinh ra. Tuy chưa có kết quả nào chứng tỏ việc đi lặn trong tam cá nguyệt thứ hai là nguy hiểm, nhưng mẹ bầu cũng nên phòng tránh để đảm bảo sức khoẻ thai kỳ.

Đừng uống (hoặc ăn) quá nhiều caffein

Caffein không chỉ có trong cà phê, mà còn có trong sô cô la, trà đen, kem và cả nước tăng lực. Mẹ bầu cần chú ý đến lượng caffeine nạp vào vì khi lượng caffein cao có thể dẫn đến việc trẻ sơ sinh nhẹ cân, làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe trong cuộc sống sau này. Nguy hiểm nhất, việc ăn uống quá nhiều caffein cũng sẽ dẫn đến nguy cơ sảy thai.

Đừng ăn kiêng trong thai kỳ

Một số mẹ bầu có tâm lý muốn giữ gìn vóc dáng ngay cả khi mang thai nên đã cắt giảm khẩu phần ăn hàng ngày. Tuy nhiên việc cắt giảm thực phẩm có thể khiến bé không đủ dinh dưỡng cần thiết để phát triển. Thay vì ăn kiêng, tốt nhất là mẹ bầu nên có một chế độ ăn uống cân bằng lành mạnh.

Vậy là qua bài viết trên, BlogAnChoi đã tổng hợp các lưu ý những điều mẹ bầu nên và không nên làm để có một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh. BlogAnChoi chúc mẹ bầu sẽ thành công vượt qua giai đoạn 9 tháng 10 ngày và sinh hạ bé yêu thành công nhé!

Xem thêm những bài viết khác tại BlogAnChoi để tìm hiểu nhiều điều hơn về thai kỳ nhé:

• Chế độ ăn dành cho bà bầu để con khỏe mà dáng mẹ vẫn xinh
• 20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 1)
• 20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 2)
• Mẹ bầu nên kiêng ăn gì để tránh gây hại tới thai nhi?

Hãy tiếp tục ghé thăm BlogAnChoi để cập nhật thêm nhiều thông tin mới nhất nhé!

Bạn có thể xem “20 thực phẩm tốt cho bà bầu giúp thai nhi khỏe mạnh (Phần 1)” tại đây.

11. Thực phẩm tốt cho bà bầu không thể thiếu ngô

Chế độ ăn uống cho phụ nữ có thai không thể nào thiếu ngô (bắp). Đây là loại quả chứa nhiều acid béo không bão hòa, tinh bột, đạm dạng thô, carotenoids, magiê và nhiều khoáng chất khác. Mỗi loại ngô, tùy vào màu sắc, mà có lợi ích riêng về sức khỏe.

Cụ thể, ngô đỏ là nguồn cung vitamin B tự nhiên rất đáng kể. Sinh tố này sẽ giúp các thai phụ thoát khỏi tình trạng lở, loét miệng, viêm lưỡi và thiếu riboflavin. Không hề thua kém, ngô vàng lại giàu magiê, hỗ trợ giãn mạch, tốt cho hệ tiêu hóa và tăng cường trao đổi chất.

Ăn ngô sẽ giúp thanh lọc cơ thể thai phụ hiệu quả nhờ acid amin và glutamate dồi dào. Nếu uống nước ngô, trà ngô thì huyết áp của mẹ bầu sẽ ổn định, lợi tiểu, tình trạng viêm nhiệt, khó tiêu hay tiêu chảy cũng biến mất.

12. Chuối

Chuối mang lại lợi ích cho sức khỏe thai phụ về mặt cơ thể lẫn tinh thần. Trước hết, thành phần kali có nhiều trong chuối sẽ giúp cân bằng lượng chất lỏng trong cơ thể, tránh tích nước. Không chỉ thế, tinh bột trong chuối sẽ là nguồn cung năng lượng dồi dào cho những hoạt động trong ngày của cơ thể.

Hơn nữa, một giấc ngủ ngon luôn là điều kiện tiên quyết để tâm trạng lẫn sức khỏe được đặt trong trạng thái tốt nhất. Do đó, việc ngủ ngon giấc vô cùng quan trọng với phụ nữ có thai và tryptophan dồi dào trong loại trái cây này sẽ làm được điều ấy.

Xem thêm bài viết “5 nguyên tắc ăn chuối đúng cách mang lại lợi ích không ngờ” tại đây.

13. Hạt hướng dương

Nếu đang tìm một loại thực phẩm để ăn vặt, giúp các mẹ đỡ buồn chán, nhạt miệng trong thời kỳ mang thai thì hãy chọn ngay hạt hướng dương. Đây là loại thực phẩm chứa nhiều acid béo omega-3, omega-6, vitamin A, B, D, E, K, magiê, sắt, canxi, kẽm và kali, rất tốt cho thai phụ.

Tuy nhiên, các mẹ bầu cũng cần chú ý khi sử dụng hạt hướng dương. Ăn quá nhiều sẽ ảnh hưởng tới men răng, vì vỏ hạt khá cứng. Ngoài ra, nếu ăn hạt hướng dương cũ, để lâu ngày thì sẽ làm tăng chất độc cadmium, ảnh hưởng tới hệ thân kinh.

14. Dâu tây

Các mẹ bầu thường không thể cưỡng lại sự hấp dẫn của một ly sinh tố dâu tây chua chua, ngọt ngọt. Nhưng hơn cả thế, loại trái cây này còn mang lại lượng vitamin C, beta-carotene, kali và acid folic tuyệt vời. Tăng cường hệ miễn dịch, làm đẹp da và hỗ trợ hấp thu sắt là những công dụng không thể bỏ qua nhờ những thành phần dinh dưỡng trên.

15. Các loại thịt đỏ

Thịt đỏ là nguồn cung protein vô cùng dồi dào. Đây là nhân tố chính giúp thai nhi và cơ bắp khỏe mạnh. Bên cạnh đó, quá trình phát triển não, mô và duy trì hoạt động của tế bào máu đỏ còn là những lợi ích ấn tượng khác mà thịt đỏ mang lại.

Ngoài ra, trong quá trình mang thai, phụ nữ cần được bổ sung một lượng lớn sắt để hình thành tế bào máu đỏ kể trên. Sinh tố này có rất nhiều trong thịt đỏ. Vì thế, các thai phụ, đặc biệt là mẹ bầu thiếu máu thì nên bổ sung loại thực phẩm này vào thực đơn.

16. Các loại đậu

Táo bón hay trĩ là những bệnh lý mà các mẹ e ngại trong thời gian mang thai. Hãy giảm thiểu các nguy cơ này bằng việc ăn các loại đậu giàu chất xơ và protein.

17. Socola

Những thanh socola ngọt ngào cũng là thực phẩm tốt cho bà bầu. Thành phần magiê sẽ giúp mẹ bầu tránh được tình trạng cao huyết áp. Ngoài ra, socola còn có flavanoids giúp vô hiệu hoá các chất độc khi thai phụ tiếp xúc với thuốc lá, thuốc trừ sâu,… Tâm trạng của mẹ bầu cũng sẽ được cải thiện nhờ socola. Tìm mua socola tại đây.

Đặc biệt, ăn socola còn giúp chống lại chứng tiền sản giật. Đây là hiện tượng huyết áp tăng cao trong thai kỳ với biến chứng là thừa đạm trong nước tiểu. Thành phần theobromine trong socola đen sẽ giúp ngăn ngừa triệu chứng này. Tuy nhiên, thực phẩm này rất ngọt nên hãy sử dụng với lượng vừa phải.

Đọc thêm bài viết “7 tác dụng của socola cho cơ thể khỏe mạnh” tại đây.

18. Nho

Đây là loại trái cây mang lại hàng loạt lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé. Vitamin A và flavonol có trong nho sẽ giúp bé phát triển thị giác, trong khi vitamin B lại hỗ trợ mẹ kiểm soát quá trình trao đổi chất. Hệ thần kinh của bé cũng sẽ được bảo vệ nhờ thành phần folate, kali và natri trong nho.

Tìm hiểu “8 công dụng của nho giúp cơ thể khỏe mạnh” tại đây.

19. Sữa đậu nành

Phụ nữ có thai nếu bỏ qua không uống sữa đậu nành thì thật đáng tiếc. Loại thức uống quen thuộc này chứa nhiều acid folic, có lợi cho hệ thần kinh và với protein giúp thai nhi phát triển tốt. Không chỉ thế, thành phần carbohydrates và vitamin E có trong sữa đậu nành cũng sẽ cung cấp thêm năng lượng cho mẹ trong thai kỳ.

20. Nước dừa

Bên cạnh sữa đậu này, nước dừa là loại thức uống tốt cho bà bầu thứ hai mà BlogAnChoi khuyến cáo bạn nên dùng. Bình thường, khi mang thai, cơ thể mẹ có lượng máu tăng kéo theo trọng lượng nước tăng lên khoảng 15 kg và hình thành túi nước ối.

Ngoài ra, người mẹ cũng cần nước để điều hòa cơ thể tránh căng thẳng và mỏi mệt. Do vậy, việc bổ sung nước là vô cùng cần thiết. Trong khi đó, nước dừa vừa thơm ngon, lại vừa bổ sung phân tử điện giải như kali. Chính vì thế, mẹ bầu nên uống nước dừa trong thời gian mang thai.

Tham khảo thêm các bài viết về chăm sóc sức khỏe thai phụ tại đây:

• Mẹ bầu thiếu máu nên ăn gì để mau chóng mạnh khỏe?
• 9 dấu hiệu có thai cần nhận biết sớm để chăm sóc thai phụ
• 9 lưu ý để bảo vệ sức khoẻ bà bầu 3 tháng đầu thai kỳ

Vậy là BlogAnChoi vừa giới thiệu tới bạn danh sách những thực phẩm tốt cho bà bầu. Hãy thêm ngay vào thực đơn để giúp cho mẹ bầu và thai nhi khỏe mạnh. Đừng quên chia sẻ bài viết của BlogAnChoi cho gia đình, người thân và bạn bè cùng cập nhật những thông tin bổ ích này nhé!