Ly nước đầy một nửa hay cạn một nửa? Câu hỏi quen thuộc để minh họa cho tư duy lạc quan hay bi quan, cũng có thể phản ánh quan điểm của bạn về cuộc sống, thái độ của bạn đối với bản thân và thế giới.

Trên thực tế, một số nghiên cứu cho thấy những đặc điểm tính cách như lạc quan và bi quan có thể ảnh hưởng đến mọi khía cạnh sức khỏe và tâm lý của bạn. Suy nghĩ tích cực thường đi kèm với thái độ lạc quan và là yếu tố then chốt để quản lý căng thẳng hiệu quả. Nhưng nếu bạn là người có xu hướng bi quan thì không cần thiết phải quá lo lắng, hãy học những kỹ thuật để suy nghĩ tích cực, để trở thành người lạc quan hơn dưới đây nhé.

Thói quen suy nghĩ tiêu cực, bi quan

Việc nhìn nhận thực tế một cách tiêu cực là điều bình thường và không cần phải tự trách mình về điều đó. Suy cho cùng, bộ não của chúng ta vẫn giữ được nhiều đặc điểm của động vật có vú và động vật thường cần nhận thức rõ hơn về mối nguy hiểm cũng như các tình huống xấu để tồn tại và giữ an toàn cho con của chúng.

May mắn thay, việc làm quen với việc nhìn thấy mặt tối của thế giới thực ra chỉ là một thói quen, do các kết nối thần kinh được hình thành qua nhiều năm. Đây là kết quả của nhiều yếu tố khác nhau:

• Nền tảng giáo dục và niềm tin do cha mẹ áp đặt
• Cuộc sống hối hả khiến con người thường xuyên căng thẳng và không có thời gian dành cho bản thân;
• Đặc điểm tính cách hoặc khí chất: Ví dụ, những người hướng nội, nhút nhát thường cảm thấy sợ hãi và có xu hướng bi quan.
• Trầm cảm và các rối loạn tâm thần khác do mất cân bằng nội tiết tố;
• Bị ảnh hưởng bởi giới truyền thông, giới truyền thông thường đăng những tin xấu để thu hút lượng truy cập lớn.

Nói tóm lại, bi quan là một kiểu hành vi học được, không phải là một đặc điểm bẩm sinh không thể sửa chữa được. Làm thế nào để ngừng suy nghĩ tiêu cực? Tất cả những gì cần làm là xây dựng chuỗi thần kinh mới. Việc hình thành thế giới quan tích cực và thế giới quan tiêu cực đều tuân theo những quy luật giống nhau nên cũng có thể trau dồi được.

Lợi ích của suy nghĩ tích cực, lạc quan

Sự lạc quan khiến con người có những hành động đúng đắn và phản ứng tích cực với mọi việc trong cuộc sống. Mặc dù sự lạc quan không đảm bảo thành công tuyệt đối nhưng ít nhất nó cho phép chúng ta tiến một bước tới thành công. Suy cho cùng, muốn thắng thì phải mua vé số. Và nhiều người bi quan sẽ không thực hiện bước đi rõ ràng này.

Suy nghĩ tích cực có tác động có lợi rõ ràng đến thành công. Nhưng không phải ai cũng tin rằng sự lạc quan sẽ cải thiện sức khỏe. Đồng thời, các nhà khoa học đã tiến hành một số lượng lớn thí nghiệm và nhận thấy rằng những người có thái độ tích cực luôn cảm thấy tốt hơn nhiều so với những người có thái độ bi quan, đặc biệt là ở các khía cạnh sau:

• Ít có khả năng bị trầm cảm hơn.
• Mức độ căng thẳng thấp hơn
• Tăng sức đề kháng với bệnh tật, cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch và đột quỵ
• Giảm đau và giảm mức độ đau
• Cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất, giảm nguy cơ tử vong do nhiễm trùng, ung thư
• Đối phó tốt hơn với những khó khăn và căng thẳng

Nhìn chung, những người lạc quan có khả năng đương đầu tốt hơn với những khó khăn trong cuộc sống và có chất lượng cuộc sống cao hơn. Điều này rất có thể là do cơ thể sản sinh ra một lượng lớn “hormone hạnh phúc”, có thể bảo vệ cơ thể tốt hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết cách phát triển tư duy tích cực.

Người ta cũng gợi ý rằng những người tích cực và lạc quan có xu hướng có lối sống lành mạnh hơn, tham gia nhiều hoạt động thể chất hơn, tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh hơn và không hút thuốc hoặc uống quá nhiều rượu.

10 kỹ thuật giúp bạn lạc quan, tích cực hơn

Khác với năng khiếu về âm nhạc, vận động hay ngôn ngữ, tinh thần lạc quan không phải là một khả năng thiên bẩm chỉ được ban tặng cho những ai may mắn. Trái lại, đó là một kỹ năng chúng ta hoàn toàn có thể học hỏi, rèn luyện và duy trì như một thói quen. Vậy những người lạc quan đã duy trì những thói quen đặc biệt nào để có thể đối mặt với chông gai, thử thách?

Điều quan trọng cần nhớ là chúng ta có quyền kiểm soát suy nghĩ của mình và có thể chọn cách sống cuộc sống của mình. Không bao giờ là quá muộn để thay đổi suy nghĩ, hành vi và toàn bộ quan điểm của bạn về cuộc sống.

Bây giờ chúng ta đã xác định được rằng thói quen suy nghĩ lạc quan có thể phát triển được, bạn chỉ cần đặt cho mình một mục tiêu rõ ràng, liệt kê một số cách giúp bộ não của bạn thích ứng với cách suy nghĩ mới này. Thực hiện các bài tập này một cách hài hòa với nhau và đừng quên rằng sự đều đặn là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt. Sau một vài tháng, bạn sẽ nhận thấy những thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc và toàn bộ cuộc sống của mình.

Sử dụng vòng tay màu tím

Năm 2006, Will Bowen, tác giả cuốn “Một thế giới không phàn nàn”, khuyên mọi người nên đeo vòng tay màu tím và học cách sống một cuộc sống không phàn nàn, phán xét hay buôn chuyện. Phương pháp cụ thể là đổi chiếc vòng sang tay kia bất cứ khi nào bạn có suy nghĩ tiêu cực cho đến khi đạt được mục tiêu đeo chiếc vòng trên cùng một bàn tay trong 21 ngày liên tục.

Có rất nhiều câu chuyện trên mạng về việc những chiếc vòng tay này đã giúp con người trở nên lạc quan như thế nào. Tuy nhiên, các nhà tâm lý học tin rằng việc kìm nén những cảm xúc tiêu cực một cách giả tạo này không tốt cho sức khỏe tâm thần và có thể dẫn đến trầm cảm cũng như các bệnh về thể chất và tinh thần. Vì vậy, bạn nên sử dụng một cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn. Sử dụng chiếc vòng tay để chú ý đến suy nghĩ của bạn và nghĩ về lợi ích của những suy nghĩ đó.

Có thể bạn cần phàn nàn với người thân về điều gì đó vào lúc này để nhận được tình yêu, sự quan tâm và tiếp thêm sức mạnh cho bản thân. Bạn có thể bộc lộ những cảm xúc tiêu cực mà không làm tổn thương bản thân hoặc người khác và vượt qua chúng mà không bị mắc kẹt trong đó. Nhưng điều quan trọng là đừng để sự tiêu cực che mờ tâm trí bạn và làm bạn mù quáng trước những điều tích cực trong một tình huống nhất định.

Viết nhật ký tri ân

Mỗi ngày trước khi đi ngủ, hãy viết ra ít nhất 10 lý do để biết ơn ngày hôm đó. Ngay cả khi không có gì lớn xảy ra, hãy nhớ rằng chúng ta vẫn có thể biết ơn vì ngày hôm sau thức dậy, vì thức ăn ngon, một chiếc giường ấm áp và vì những người chúng ta yêu thương. Nói chung, có rất nhiều điều chúng ta có thể biết ơn nhưng lại coi đó là điều hiển nhiên. Bài tập này giúp chúng ta nhớ rằng có rất nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống. Đây chính là nền tảng vững chắc để tạo nên một cuộc sống lý tưởng.

Sử dụng ngôn ngữ cơ thể tích cực

Cơ thể và cảm xúc có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Vì vậy, nếu bạn không thể thay đổi ý định, hãy bắt đầu với cơ thể của mình. Ví dụ, chỉ cần nở nụ cười trong hai phút và cơ bắp của bạn sẽ gửi những tín hiệu liên quan đến não, điều này thực sự “kích thích” tâm trạng tốt. Ngoài ra, đừng quên áp dụng tư thế và bước đi tự tin, đó cũng là một cách để phát triển thái độ tích cực.

Cảm nhận năng lượng tích cực theo kế hoạch

Đặt ba đồng hồ báo thức vào thời gian rảnh của bạn mỗi ngày. Khi thời điểm đã định đến, hãy nghỉ ngơi và suy nghĩ về những điều đẹp đẽ trong một phút. Tốt nhất là những suy nghĩ này phù hợp với tình hình hiện tại. Ví dụ: nếu bạn đang bận chuẩn bị báo cáo, hãy nghĩ xem bạn đã làm được bao nhiêu. Bằng cách này, chỉ trong vài tuần, bộ não sẽ học cách nhận biết những khoảnh khắc đẹp đẽ trên thế giới xung quanh.

Học cách thiền định

Việc thực hành này không liên quan gì đến những nghiên cứu huyền bí như thôi miên. Mục đích của nó là dạy chúng ta sống trong hiện tại và không lo lắng về quá khứ và tương lai. Rốt cuộc, hầu hết thời gian, những suy nghĩ bi quan của chúng ta đều liên quan đến những kỳ vọng trong tương lai hoặc những ký ức trong quá khứ. Nếu bạn tập trung vào thời điểm hiện tại, bạn có thể sẽ thấy rằng mọi thứ hiện tại đều ổn. Nếu chúng ta đang ở nhà hoặc ở văn phòng ngay bây giờ, điều đó có nghĩa là chúng ta có mái nhà che phủ, chúng ta có công việc, chúng ta không bị đe dọa, chúng ta an toàn và chúng ta có đủ nguồn lực để tồn tại.

Tìm một nơi thích hợp để không ai làm phiền bạn. Ngồi thẳng thoải mái để bàn chân và cột sống của bạn được hỗ trợ. Tập trung toàn bộ sự chú ý vào cảm giác của bạn: cảm nhận cơ thể bạn tiếp xúc với ghế và sàn nhà, đồng thời chú ý đến những âm thanh xung quanh bạn. Quan sát hơi thở của bạn: chú ý sự lên xuống của ngực và bụng, cảm giác không khí hít vào qua mũi. Bạn có thể nói thầm “hít vào – thở ra”.

Trong quá trình này, những suy nghĩ chắc chắn sẽ bắt đầu lan man và nảy sinh một số ý tưởng. Tại thời điểm này, chúng ta cần chú ý đến sự hiện diện của những suy nghĩ này mà không rời sự chú ý của chúng ta khỏi chúng, và sau đó quay lại tập trung vào hơi thở.

Trước tiên, bạn có thể bắt đầu luyện tập trong một hoặc hai phút, sau đó nó sẽ ngày càng trở nên dễ dàng hơn và sau đó bạn có thể tăng thời lượng lên. Chìa khóa của phương pháp này là hãy kiên trì thực hiện hàng ngày, chẳng hạn như bạn có thể bắt đầu thiền ngay sau khi thức dậy hoặc trước khi đi ngủ.

Liệt kê 3 điều tốt đẹp

Khi có điều gì đó không ổn xảy ra trong cuộc sống của bạn, hãy ngồi xuống và viết ra ít nhất ba điều tốt đẹp về tình hình hiện tại của bạn. Khi đã quen với việc làm này mọi lúc, chúng ta học cách tập trung vào mặt tích cực hơn là tiêu cực và thu được những bài học quý giá từ mọi tình huống.

Tối ưu hóa mọi cơ hội xung quanh

Đây là một trong những thói quen quan trọng tạo nên lối tư duy khác biệt của người lạc quan. Với họ, những chông gai, thử thách trong cuộc đời không phải là điều xui rủi, bất hạnh, mà là những cơ hội quý giá để được thử và sai, học hỏi và phát triển. Thay vì tập trung vào khó khăn trước mắt như người bi quan, hay chỉ nhìn thấy một thế giới đầy lý tưởng như người mộng mơ, người lạc quan thường tìm kiếm những tiềm năng vô hạn có thể được khai mở từ hoàn cảnh hiện tại. Đứng trước những phép toán nan giải của cuộc đời, họ không ngừng tìm kiếm giải pháp và chủ động hành động để tối ưu hóa mọi cơ hội xung quanh. Vì vậy, bạn hãy dũng cảm đối mặt với thực tế một cách tích cực, đồng thời tận dụng tối đa mọi cơ hội mà vũ trụ đã gửi gắm để nuôi dưỡng tinh thần lạc quan trước mọi gian khó.

Đặt tiêu chuẩn sống, không quá khắt khe với bản thân

Áp lực đồng trang lứa, kỳ vọng từ xã hội và ánh nhìn từ mọi người xung quanh khiến chúng ta không ngừng so sánh bản thân, vô thức áp đặt những tiêu chuẩn khắt khe lên chính mình. Từ khuôn mặt, cơ thể cho đến lối sống, sự nghiệp hay những mối quan hệ trong cuộc sống – tất cả đều được cân đo đong đếm, đánh giá và phán xét, khiến chúng ta luôn cảm thấy mình chưa đủ tốt, chưa được như những gì mà người khác kỳ vọng. Về lâu dài, điều này sẽ trở thành rào cản tâm lý lớn, khiến chúng ta khó có thể nhận thức được chính xác giá trị của bản thân, vô tình trở nên rụt rè, tự ti và dần dần đánh mất chính mình.

Ngược lại, những người lạc quan thường đặt ra những tiêu chuẩn sống nhất định nhưng không quá khắt khe với bản thân. Thay vì tự trách hay căm ghét những khuyết điểm của mình, họ học cách bao dung và chấp nhận bản thân, tự nhắc nhở rằng sự hoàn thiện không đến từ áp lực, mà từ lòng bao dung và khả năng thấu hiểu chính mình. Vì vậy, để trở nên tự tin và tích cực hơn, hãy dành nhiều thời gian để chăm sóc bản thân, lắng nghe những cảm xúc của mình, tìm kiếm niềm vui từ những điều bé nhỏ và trân trọng mọi thành tựu mình vất vả đạt được. Đó chính là chìa khóa giúp bạn nuôi dưỡng tinh thần lạc quan và tâm thế vững vàng trước mọi biến cố trong cuộc sống.

Xây dựng các mối quan hệ lành mạnh

Đây là một trong những thói quen quan trọng giúp những người lạc quan luôn vững vàng trước mọi thử thách trong cuộc sống. Những người bạn tốt, những người đồng nghiệp tận tình không chỉ là chỗ dựa tinh thần vững chắc khi ta chơi vơi, mà còn giúp chúng ta đưa ra lời khuyên và giải quyết vấn đề. Sự đồng hành của họ sẽ giúp chúng ta không còn cô đơn, được củng cố sức mạnh nội tại để từ đó trở nên bình tĩnh và tự tin hơn vào những quyết định của mình.

Bày tỏ lòng biết ơn thường xuyên

Thường xuyên bày tỏ lòng biết ơn với những điều tốt đẹp bản thân nhận được trong cuộc sống là thói quen được những người lạc quan nuôi dưỡng. Thói quen này sẽ giúp chúng ta nhìn nhận cuộc sống tích cực hơn, tập trung vào khoảnh khắc hiện tại để biết đủ và biết dừng. Hơn vậy, thực hành biết ơn còn là một cách để chúng ta luôn trân quý những mối quan hệ tốt đẹp xung quanh mình, từ đó củng cố sức mạnh nội tâm và tinh thần lạc quan giúp ta bình tĩnh đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống. Vì thế, bạn hãy trân trọng mọi lời cảm ơn bé nhỏ bạn nhận được, và đừng ngần ngại thực hành lòng biết ơn bằng lời nói, cử chỉ và hành động chân thành để luôn sống tích cực, hạnh phúc.