8. Những nếp áo choàng của Maria che giấu một sự thỏa hiệp đầy sáng tạo

Nếu quan sát kỹ, bạn có thể thấy rằng phần đầu của Maria hơi nhỏ so với tỉ lệ cơ thể Khi thiết kế, Michelangelo không thể sử dụng các tỷ lệ thực tế và để bà bồng con mình – một người đàn ông đã trưởng thành – như ông hình dung. Vì vậy, ông phải làm cho cô ấy – giá đỡ của bức tượng – trở nên to lớn hơn. Để giảm bớt sự không phối hợp trong tổng thể bức tượng, Michelangelo đã chạm khắc những tấm vải xếp nếp nhẹ nhàng, ngụy trang cho phần thân thực sự của Maria.

9. Pietà bị tấn công dã man

Michelangelo có thói quen quát mắng các tác phẩm điêu khắc của mình, thậm chí thỉnh thoảng ông còn dùng các dụng cụ chạm khắc tấn công chúng. Nhưng một nhà địa chất thất nghiệp tên Laszlo Toth đến từ Hungary đã gây ra vụ tai tiếng này vào Chủ nhật Lễ Ngũ tuần năm 1972 bằng cách nhảy qua lan can tại vương cung thánh đường Thánh Peter để tấn công Pietà bằng búa. Laszlo Toth đã đánh gãy cánh tay trái của Maria, làm gãy chóp mũi, làm hỏng má và mắt trái của bà.

10. Việc phá hủy bức tượng không bị coi là phạm tội hình sự

Các nhà chức trách đã quyết định không truy tố hình sự Toth vì đã phá hủy tác phẩm nghệ thuật vô giá này. Tuy nhiên, một tòa án ở Rome coi anh ta là “một người nguy hiểm cho xã hội” và đưa người đàn ông này vào cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần trong hai năm. Sau khi được thả, Toth bị trục xuất ra khỏi lãng thổ Ý.

11. Việc phục hồi bức tượng là một vấn đề gây tranh luận

Khi một tác phẩm nghệ thuật bị hư hỏng theo cách này, các nhà chức trách đã tranh luận xem nên để nguyên nó như vậy (như The Thinker của Cleveland – đã bị phá hủy trong một vụ đánh bom) hoặc khôi phục nó theo đúng bản gốc.

Có người cho rằng việc Pietà bị hư hỏng giờ đã là một phần ý nghĩa của nó, nói lên sự bạo lực trong thời kì hiện đại này. Những người khác đề xuất rằng tác phẩm điêu khắc nên được sửa chữa, nhưng với các đường nối có thể nhìn thấy như một lời nhắc nhở về cuộc tấn công nghiêm trọng từng xảy ra. Cuối cùng phương pháp phục hồi liền mạch đã được chọn, với mục tiêu khiến những người quan sát không thể biết rằng Toth thậm chí đã chạm vào kiệt tác của Michelangelo.

12. Việc khôi phục mất tới 10 tháng

Những người thợ thủ công bậc thầy đã nhặt 100 mảnh đá cẩm thạch bị vỡ ra khỏi Pietà và ghép chúng lại với nhau. Trong một phòng thí nghiệm tạm thời được xây dựng xung quanh bức tượng, những công nhân này đã dành 5 tháng để ghép lại những mảnh vỡ nhỏ như móng tay. Tiếp theo, họ sử dụng một loại keo vô hình và bột đá cẩm thạch để dán các mảnh trở lại Pietà và lấp đầy bất kỳ khoảng trống nào bằng các mảnh thay thế. Và sau khi quá trình khôi phục nguyên vẹn hoàn tất, bước cuối cùng là đặt bức tượng đã hoàn hảo như cũ đằng sau lớp kính chống đạn.

13. Đây không phải là lần đầu tiên Pietà đứng sau lớp kính chống đạn

Năm 1964, Vatican cho Hoa Kỳ mượn Pietà để trưng bày trong Hội chợ Thế giới New York năm 1964. Để đảm bảo an toàn cho bức tượng này, các nhà tổ chức đã dựng lên một hàng rào bằng bảy tấm kính chống đạn khổng lồ nặng tới hơn 2222 kg. Sau đó để đảm bảo đám đông sẽ đi ngang qua tác phẩm điêu khắc một cách an toàn, người ta đã lắp đặt các lối đi di động kiểu băng chuyền tại hội chợ.

14. Cuộc tấn công Pietà giúp mọi người tìm ra nhiều bí mật của bức tượng

Trong quá trình phục hồi Pietà, các công nhân đã phát hiện ra một chữ ký bí mật trên tác phẩm. Ẩn trong nếp gấp của bàn tay trái của Mary là một chữ M tinh tế được cho là viết tắt của “Michelangelo”.

15. Mô hình ban đầu của Pietà

Vào tháng 11 năm 2010, nhà sử học nghệ thuật người Mỹ Roy Doliner tuyên bố phát hiện một bức tượng khoảng 30 cm được phục chế từ cuối thế kỷ 15 là một tác phẩm của Michelangelo, và là thứ được dùng làm vật thử nghiệm mô hình ban đầu cho bức tượng Pietà của ông. Tác phẩm điêu khắc nhỏ về Maria và Jesus này trước đây được cho là của nhà điêu khắc nổi tiếng thế kỷ 15 Andrea Bregno nhưng Doliner tin rằng tác phẩm này là một mô hình sơ bộ về bức tượng Pietà được Michelangelo trao cho Cardinal de Billheres.

Bạn có thể đọc thêm:

• 13 sự thật thú vị về “Người Băng” Ötzi (Phần 1)
• Câu chuyện về Hinterkaifeck – trang trại ma ám nổi tiếng nhất nước Đức (Phần 1)
• Hiệu ứng sinh nhật: khi tỉ lệ con người chết vào ngày sinh nhật cao hơn hẳn những ngày khác trong năm

1. Một hồng y người Pháp đã đặt Pietà cho lăng mộ của mình

Hồng y người Pháp Jean de Billheres, người phục vụ nhà thờ ở Rome, muốn được tưởng nhớ thật lâu sau khi qua đời nên ông đã thuê Michelangelo làm một đài tưởng niệm cho lăng mộ của mình. Đài tưởng niệm sẽ mang một hình ảnh phổ biến trong nghệ thuật châu Âu vào thời điểm đó: khoảnh khắc bi thảm khi Đức Mẹ Đồng Trinh Maria hạ Chúa Jesus xuống khỏi giá chữ thập.

Công việc của Michelangelo cho dự án được Hồng y Billheres nhấn mạnh là tạo ra một “tác phẩm bằng đá cẩm thạch đẹp nhất ở Rome, tác phẩm mà không nghệ sĩ còn sống nào có thể làm tốt hơn”. Trong khi các nhà điêu khắc khác có thể chùn bước trước yêu cầu cao như vậy thì Michelangelo tự tin rằng mình có thể hoàn thành nhiệm vụ. Pietà được nhiều người coi là tác phẩm vĩ đại nhất của ông, vượt qua cả David và trần nhà nguyện Sistine.

2. Pietà được dời đến vương cung thánh đường Thánh Phêrô Sau hơn 200 năm sau hơn 200 năm

Nhà thờ thuộc thời kì hậu Phục hưng này có tượng đài tôn giáo trong nhà nguyện đầu tiên ở bên phải lối vào của nó. Ở đó, vô số khách du lịch tới thành phố Vatican đã được chiêm ngưỡng nó.

3. Michelangelo đã chạm khắc Pietà từ một phiến đá cẩm thạch duy nhất

Cụ thể, ông đã sử dụng đá cẩm thạch Carrara, một loại đá có màu trắng và xanh được đặt tên theo một vùng đất của Ý – nơi nó được khai thác. Đá cẩm thạch Carrara là loại nguyên vật liệu yêu thích của các nhà điêu khắc kể từ thời La Mã cổ đại.

4. Pietà là tác phẩm duy nhất mà Michelangelo ký tên

Nếu nhìn kỹ, bạn có thể tìm thấy chữ ký của nhà điêu khắc trên ngực của Đức Mẹ Maria. Nhà sử học nghệ thuật thế kỷ 16 Giorgi Vasari đã kể câu chuyện về cách Michelangelo ghi lại dấu ấn của mình như sau:

Một ngày nọ, khi Michelagelo bước vào đặt bức tượng thì thấy có rất nhiều người lạ đến từ Lombardy đang ca ngợi nó, một trong số họ đã hỏi những người khác rằng ai đã tạo ra kiệt tác này và được trả lời là Gobbo đến từ Milan. Michelangelo im lặng, nhưng ông nghĩ rằng thật kỳ lạ khi công sức của mình lại được quy cho người khác nên vào đêm, ông quay lại đó, mang theo nến và những cái đục để khắc tên mình lên đó.

Sau này Michelangelo đã hối hận về sự phù phiếm của hành động này và quyết định không bao giờ ký tên lên bất cứ tác phẩm nào khác của mình nữa.

5. Tác phẩm này đã khiến Michelangelo nổi tiếng khi mới 24 tuổi

Một phần nhờ vào việc ghi tên mình vào bức tượng Pietà, danh tiếng của Michelangelo đã tăng lên cùng với tình yêu của công chúng dành cho bức tượng. Người nghệ sĩ sống đến 88 tuổi, tận hưởng nhiều thập kỷ ca ngợi và sự đánh giá cao về các tác phẩm của mình.

6. Tác phẩm điêu khắc bị chỉ trích vì cách Michelangelo miêu tả Đức Mẹ Maria

Một số nhà quan sát tại nhà thờ đã chế nhạo rằng Michelangelo vì tạo hình cho Đức Mẹ Đồng Trinh Maria trông quá trẻ để có một cậu con trai 33 tuổi – vì đó là lúc Chúa Jesus được cho là đã chết. Michelangelo đã bảo vệ sự lựa chọn của mình khi nói với người viết tiểu sử Ascanio Condivi: “Bạn không biết rằng những người phụ nữ trong trắng luôn tươi tắn hơn nhiều so với những người không còn trong trắng sao? Trong trường hợp của Đức Mẹ Đồng Trinh thì còn nổi bật hơn thế vì bà là người chưa bao giờ trải qua những ham muốn dâm đãng nhất khiến cơ thể thay đổi.

7. Pietà là sự kết hợp của nhiều phong cách điêu khắc

Michelangelo đã được ca ngợi từ lâu vì khả năng kết hợp những lý tưởng của vẻ đẹp cổ điển thời Phục hưng với những tư thế thiên về chủ nghĩa tự nhiên. Khác với ảnh hưởng của thời Phục hưng, cấu trúc của Pietà có dạng như một kim tự tháp với điểm cao nhất là đầu của Đức Mẹ Maria, chảy xuống cánh tay và đến đáy là phần áo choàng của bà.

Bạn có thể đọc thêm:

• 10 nhân vật nổi tiếng trong lịch sử và những nỗi sợ kì quái của họ
• Hiệu ứng sinh nhật: khi tỉ lệ con người chết vào ngày sinh nhật cao hơn hẳn những ngày khác trong năm
• 13 thông tin thú vị về nho – loại trái cây đã có tuổi đời hàng chục nghìn năm (Phần 2)